Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Կիպրոս Կիպրոսի Խորհրդարանը Քաջալեր Պիտի Հանդիսանայ Հայկական Մշակութային Ժառանգութեան Պահպանման Հինգշաբթի, 31 մարտ 2022-ին, Կիպրոսի խորհրդարանը վաւերացուց կրթութեան նախարարութեան կողքին` Մշակոյթի փոխնախարարութիւն մը հաստատելու ձգտող բանաձեւը: Խորհրդարանը նոյն ատեն միաձայնութեամբ վաւերացուց նաեւ այն, որ որոշ բարեփոխումներով քաջալեր պիտի հանդիսանայ Կիպրոսի երեք փոքրամասնական համայնքերուն` մարոնիներու, հայերու եւ լատիներու մշակութային ժառանգութեան պահպանման: Կիպրահայ համայնքի պետական ներկայացուցիչ Վարդգէս Մահտեսեան կիպրահայ գաղութին...

Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան եւ Երեւանի պետական համալսարանի հայ բանասիրական բաժանմունքին նախաձեռնութեամբ, 31 մարտին Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրութեան բաժանմունքի դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ Յակոբ Կարապենցին նուիրուած միջազգային գիտաժողովի զեկոյցներու գիրքին շնորհահանդէսը: Ձեռնարկին բացմանը Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակի տնօրէն, հրապարակախօս Ռուզան Առաքելեանը ըսաւ, որ Յակոբ Կարապենցը ծաւալուն եւ հիմնաւորապէս ներկայացուած է այս գիրքին մէջ: «Սրանով...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Տարիներ ետք, Ս. Վրացեանի բառերով, կեանքի ուղիները զիս ալ օր մը նետեցին Լոս Անճելըս, վերամիացայ եղբօրս, վերագտայ բազմաթիւ ընկերներ, ծանօթներ եւ հարազատներ` առանց թօթափելու Պէյրութէն հեռացած ըլլալու դառնութիւններս... Եւ եղաւ այնպէս, որ Խոսրովին բնակարանը գտնուէր եղբօրս գրատան մօտ: Դարձեալ վերագտանք զիրար, հանդիպումները վերածուեցան շաբաթական-երկշաբաթեայ զրոյցներու: Այլ ընկերներ ու բարեկամներ ալ ունէին նոյն ժամադրավայրը: «Օրուան հարցեր»-ն էին մեզ ներգրաւողը:...

Ժողովրդական խօսքով` մարտը համարւում է գիժ ամիս: Իրօք, 2022թ. մարտը գիժ էր ոչ միայն եղանակային առումով, այլեւ` քաղաքական եւ կենցաղային: 44-օրեայ պատերազմի պարտութիւնից յետոյ Արցախում մարտի 8-ին կազի խողովակաշարի պայթեցմանը զուգահեռ, աննախադէպ ցուրտն ու ձիւնը անակնկալի բերեցին Արցախի բնակչութեանը: Այն Արցախում բնակուողների հոգեբանական ընկճուածութիւնն ու ցասումն առաւելագոյնի հասցնելու նպատակ էր հետապնդում: Այդ ամէնին յաջորդեցին Փառուխ գիւղի եւ Շիկաքար բարձունքի իրադարձութիւնները:...

Կը հնչէ ահազանգը, այդ խուլ, սարսափազդու եւ մահասփիւռ ԱՀԱԶԱՆԳԸ: Ամէն մէկ հայորդիի համար կը հնչէ ԱՀԱԶԱՆԳԸ: Եւ այդ ահարկու ահազանգով կ՛անհանգստանայ եւ թող անհանգստանա՛յ հայորդիին լսողութիւնը: Ի վերջոյ, ո՛չ թէ միայն կը լսենք, այլ նաեւ կը հետեւինք, ականատես կ՛ըլլանք եւ մեր մորթին վրայ կը զգանք, թէ ի՛նչ կը պատահի Արցախի եւ Սիւնիքի մէջ: Ամէ՛ն օր կը խոշտանգուի, կ՛անարգուի, կը ռմբակոծուի,...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Յստակ է այլեւս, թէ ինչպիսի՛ նոր յարաբերութիւններու կը պատրաստուի Նիկոլ Փաշինեանի պարտութեան վարչակարգը Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի հետ այս օրերուն, եւ այդ մէկը բացարձակապէս անընդունելի է: Ասոնք ընթացիկ կապեր չեն: Ասոնք բարիդրացիական զեղումներ չեն: Ասոնք մեր երկրի ապագան քանդելու կոչուած համաձայնութիւններ են թշնամի երկու պետութեանց հետ, գլխաւորուած` Էրտողանի եւ Ալիեւի ֆաշիստ եւ ծաւալապաշտ ու փանթուրքիստ եւ հակահայ իշխանութիւններուն կողմէ,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս ՀԱՅԵՐԷՆը դարձնել ազգի ռազմավարական իսկական անմիջական օրակարգ: Հայերէնը` ան ըլլայ արեւելահայերէն թէ արեւմտահայերէն: Հայաստան, պետութիւն, կուսակցութիւններ, անթիւ կրօնական եւ այլ  կազմակերպութիւններ կը գիտակցի՞ն եւ կը գործե՞ն հայերէնը ընդունելով որպէս գոյատեւման ռազմավարութեան առանցք: Աւելի դիւրին է խօսիլ ներդրումներու, շինարարութեան եւ բանակի մասին, քան` լեզուի եւ անոր պաշտպանութեան, քանի որ հոգեբարոյական տեղատուութիւնը դարձած է կանոն: Տեւող տեղատուութիւնը...

Գանձակի Դէմ Իպրահիմ Խալիլ Խանի Արշաւանքը Եւ Դալի Մահրասայի Ու Թիւլի Արզումանի Նահատակութիւնը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մուշկապատ Մարտունիի շրջանին մէջ, բարձրադիր լերան լանջին եւ ժայռերով ու անտառներով շրջապատուած: Վարդան Զօրավարի մատուռը, կողքին` Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին, եւ Քմխաչին Տակ, Ծրտխաչին Եալ եւ Տոնունց Օջախ սրբատեղիները: Մօտակայքէն կը հոսի Խոնաշէն գետը: Զօրավար կոմս Վալերիան Զուբովի ընդհանուր հրամանատարութեան տակ գործող ռուսական բանակը 1796 յունիսին...

5 մարտ 2022-ին «Ազդակ» բոլորեց իր 95 տարին: Արդեօք քանի՞ թիւեր ու հազարաւոր էջեր լոյս տեսան այս տարիներու ընթացքին, կարելի է միայն երեւակայել: Երբ յետադարձ ակնարկ մը նետենք, «Ազդակ»-ի կշիռն ու արժէքը որքան զոհողութիւններու ու յոգնութիւններու հաշուոյն կրցաւ գոյանալ ու գոյատեւել հրապարակի վրայ, երբ ուրիշներ չդիմացան մարտահրաւէրներուն, հալեցան ու լուծուեցան: Ասիկա եղաւ «Ազդակ»-ի մեծագոյն յաղթանակը, եւ այդ 95 տարիներու անխոնջ,...

Հարցազրոյցը վարեց` ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Առանձին է բեմին վրայ, սակայն իր մէջ կ՛եռայ մարդկային զգացումներու ամբողջ  աշխարհ մը` հակասութիւններով, իրականի եւ անիրականի բախումներով, ժպիտի ու արցունքներու միախառնումով: Առանձին է բեմին վրայ, սակայն իր դերասանական հմտութիւններով եւ բեմադրիչին վարպետութեամբ կարողութիւնը ունի ամբողջ 40 վայրկեան իրեն կապելու հանդիսատեսը, զայն իրեն հետ փոխադրելու տարբեր վայրեր ու զգացական ծալքեր` 5 տարիներ շարունակ իր սիրածին վերջնական...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Երբեմն ձայն մը, առարկայ մը, գիրք մը կամ վայր մը յիշատակներ կ՛արթնցնէ մէջդ: Կը տանի քեզ տարիներ անդին, ու կը սկսիս յուզումնախառն զգացումներով վերյիշել, վերապրիլ, վերանորոգուիլ: Այսպէս ալ, վերջին տարիներուն, «Քորոնա» համաճարակին պատճառով երբ տունը բանտարկուած էինք, իւրաքանչիւր ոք իր նկարներու ալպոմները վերանայելու, գրադարանը կոկելու, կարդացած գիրքերը վերաթերթատելու պահեր անցուց: Անցեալները համացանցային դեգերումներու ընթացքին հանդիպեցայ այս նկարին: Ոտքի...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Յուշիկ փախչող իրիկուան, ծիրանի լոյսն է զուարթ Ոսկի թելեր պլլուած խունկի թաւիշ մշուշին Կապոյտ ծոպեր, ծիածան, ծփուն ձայներ, միստիք վարդ, Լոյսէ արցունք մոմերու որոնք հանդարտ կը մաշին: Օրդ. Յասմիկին մահուան լուրը ստանալս, անմիջապէս անգիտակցաբար, բայց նաեւ ակներեւ թելադրականութեամբ մը զուգորդուեցաւ իր իսկ սորվեցուցած եւ դասարանէն ներս մանրամասնօրէն վերլուծած մեծարենցեան վերոնշեալ տողերուն հետ: Առաջին հերթին չգիտցայ, թէ յիշողութեանս...

ՍԻՐՈՒՆ ՍԻՍԵՌԵԱՆ-ՀԱՃԷԹԵԱՆ Ամէն անգամ, երբ հնչեցնէի դրան զանգը, Յասմիկ միշտ սպասողական վիճակով կը բանար դուռը: Ներսը լուռ եւ խուլ մթնոլորտ մը կը պարզուէր, առանձնութենէ տառապող ուսուցչուհիիս դէմքը կը վրդովէր զիս: Յիսուն¬վաթսուն տարի սերունդներ դաստիարակած ու իր ներուժը վատնած ուսուցչուհիս այսպէս լուռ ու անխնա՞մ պէտք էր մնար: Ո՞ւր են մեր ազգային ու հոգեւոր առաջնորդները, որոնք պէտք է արժանաւոր վերջալոյս մը շնորհեն...

ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Հարազատի մը, ծանօթի մը, բարեկամի մը, կամ կեանքիդ մէջ կարեւոր նշանակութիւն ունեցող անձնաւորութեան մը հրաժեշտ տալը ամէնէն դժուար բաներէն մէկն է: Սակայն նոյնքան դժուար է գրելն ու արտայայտուիլը ունեցած կորուստէդ ետք: Տակաւին քառասուն օրեր առաջ հրաժեշտ տուինք մեր հայերէնի ուսուցիչ Յասմիկ Նաճարեանին: Մեր ըսելով` կ՛ակնարկեմ Եղիշէ Մանուկեան Ազգ. քոլեճին, ուր ան երկար տարիներ դասաւանդած է: Կ՛ուզեմ խոստովանիլ, որ...

Ա. ԱՂԱՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Օր. Յասմիկ ծնած է Հալէպ, Եղեռնէն վերապրած տիգրանակերտցի ընտանիքի մը մէջ: Տակաւին աշակերտ` շնորհիւ հայերէն լեզուի հանդէպ ունեցած սուր զգայնութեան եւ նկարագիրի բարձր յատկանիշներուն, ուշադրութիւնը գրաւած է իր ուսուցիչներուն եւ հազիւ աւարտած, հրաւիրուած է պաշտօնավարելու նոյն յարկին տակ: Այդ օրէն հայ դպրոցը օր. Յասմիկին համար եղած է սրբավայր, իսկ հայոց լեզուն` սուրբ: 50-ամեայ իր շիտակ եւ ազնիւ ճանապարհին...

- Անվտանգ Եւ 99% Արդիւնաւէտ. Տղամարդոց Համար Հակաբեղմնաւորիչ Դեղահատերը Շուտով Կրնան Իրականութիւն Դառնալ - Ճարտարագէտներ Կը Մշակեն «Մագնիսական Շօշափուկ Ռոպոթ»` Թոքերու Նեղ Մազափողեր Հասնելու Համար Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ  Անվտանգ Եւ 99% Արդիւնաւէտ. Տղամարդոց Համար Հակաբեղմնաւորիչ Դեղահատերը Շուտով Կրնան Իրականութիւն Դառնալ Կիներու համար կան հակաբեղմնաւորման բազմաթիւ ձեւեր, իսկ տղամարդոց համար` միայն երկու: Տղամարդոց համար դեղահատի բացակայութիւնը պատասխանատուութեան բեռ կը դնէ կիներու վրայ,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Այսօր, 4 ապրիլ 2022-ի կէս գիշերին կը լրանայ 15 մայիսի երեսփոխանական ընտրութիւններու ցանկերու գրանցման ժամկէտը: Յաջորդ օր կը սկսի ընտրապայքարը: Հայաստանի մէջ, երեքշաբթի, 5 ապրիլին «Հայաստան» ու «Պատիւ ունեմ» ընդդիմադիր դաշինքները հրաւիրած են ժողովուրդը հանրահաւաքի: Մտորումներու մէջ էի, թէ այժմէական ու կարեւոր այս նիւթերէն ո՞ր մէկը ընտրեմ, երբ ծագեցաւ անակնկալօրէն այլ նիւթ մը. կիրակի առաւօտուն, երբ Անթիլիասի Ս....

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Շա՛տ սիրելի «Ազդակ», Անձնական յատուկ պատճառներով 95-ամեակիդ առիթով օրին չկարողացայ զրոյց ունենալ հետդ: Ուստի ի սրտէ ներողութիւն կը խնդրեմ: Այսօր, կազդուրուելէ ետք, որոշեցի նստիլ դէմդ եւ զրուցել հետդ: Սիրելի՛ եւ յարգելի «Ազդակ», Ծնար 5 մարտ 1927-ին, այսինքն` 95 տարիներ առաջ: Ծնար Հայոց ցեղասպանութենէն 12 տարիներ ետք, երբ արդէն ցեղասպանութենէն վերապրող հայութիւնը արմատներ նետած էր արաբական երկիրներու մէջ,...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապի բարբառին մէջ մեծ հայր հասկացողութիւնը կը թարգմանուի «պապուկ» բառով: Գուցէ տարածաշրջանի բարբառներուն մէջ ալ կը գործածուի: Սակայն այս օրերուն ականջալուր կ՛ըլլանք «տէտէ» բառին, որ պապուկին հոմանիշն է, «ալա մոտա» պապուկ: Քեսապահայութեան թուային պատկերը անցնող 20-րդ դարուն ունեցած է մեծ տատանում ու բեկում: Տրամադրութեանս տակ չկայ յետ 1909-ի Ատանայի կոտորածին իբրեւ հետեւանք քեսապահայութեան թուային պատկերին նուազումը: Նշենք,...

«ՋԱՀ»-ը հարցազրոյց մը կատարեց Ջաւախքի հայկական հասարակական կազմակերպութիւններու խորհուրդի անդամ Արթուր Գաբրիէլեանի հետ` տեղեկանալու համար ջաւախահայութեան ներկայ իրավիճակին մասին ընդհանրապէս եւ անոնց հայօրէն գոյատեւման խիստ դժուար պայքարին ու յաղթանակին մասին յատկապէս: «ՋԱՀ».- Ներկայացուցէ՛ք Ջաւախքը եւ ջաւախահայութիւնը ամփոփ պատմական ակնարկի ընդմէջէն` հասնելով մինչեւ այսօր: ԱՐԹՈՒՐ ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ.- Շատ կանուխ ժամանակաշրջանէ, իբրեւ հայութեան բնօրրան կը յիշատակուի Ջաւախքը, ուր միշտ ապրած եւ արարած են...