Ժողովրդական խօսքով` մարտը համարւում է գիժ ամիս: Իրօք, 2022թ. մարտը գիժ էր ոչ միայն եղանակային առումով, այլեւ` քաղաքական եւ կենցաղային: 44-օրեայ պատերազմի պարտութիւնից յետոյ Արցախում մարտի 8-ին կազի խողովակաշարի պայթեցմանը զուգահեռ, աննախադէպ ցուրտն ու ձիւնը անակնկալի բերեցին Արցախի բնակչութեանը: Այն Արցախում բնակուողների հոգեբանական ընկճուածութիւնն ու ցասումն առաւելագոյնի հասցնելու նպատակ էր հետապնդում: Այդ ամէնին յաջորդեցին Փառուխ գիւղի եւ Շիկաքար բարձունքի իրադարձութիւնները: Քարագլուխի բռնազաւթումը, յատկապէս պատերազմից յետոյ Արցախի տարածքում հայկական եւ ազրպէյճանական զինուած ուժերի շփման գծում հրետանային կրակի պատճառով զոհերի եւ վիրաւորների փաստը նոր մտահոգութիւնների տեղիք տուեց:
Միջազգային հանրութիւնը վերջին օրերին իր ուշադրութիւնը սեւեռել էր Ուքրանիայի վրայ: Ազրպէյճանը, այդ առիթից օգտուելով, փորձեց նախ ստուգել Արցախի զինուած ուժերի պատրաստուածութեան, ապա Ռուսաստանի հնարաւոր հակազդեցութեան աստիճանը: Դէպքերի զարգացումը փաստեց, որ ՌԴ-ն ոչ միայն խաղաղապահ ուժերի միջոցով է պատրաստ խաղաղութեան երաշխաւոր դառնալու, այլեւ չի խուսափում լայնածաւալ ճնշման միջոցներով Ազրպէյճանին խաղաղութիւն պարտադրելուց: Միւս կողմից, ըստ լրատուական կայքերի, Ազրպէյճանի այժմեան նպատակը Արցախը զինաթափելն է, որի ուղղակի հետեւանքը կը լինի Արցախի հայաթափումն ու ցեղասպանութեան փաստացի շարունակութիւնը:
Այս բոլոր երեւոյթների համայնապատկերում ի՞նչ է կատարւում հայկական կողմում: Նախ եւ առաջ նկատեցինք, որ Արցախում դիտուող մարդասիրական իրավիճակը ՀՀ իշխանութիւնների մտահոգութեան առարկան չէր: Միայն վերջին օրերին ՀՀ նորանշանակ Միպ-ը եւ ՀՀ վարչապետը գնահատական տուեցին դրան: Մինչ այդ, մարտի 10-ին ՀՀ կառավարութեան նիստում ՀՀ վարչապետը չցանկացաւ գնահատական տալ Արցախում ազրպէյճանցիների գործողութիւններին: Տպաւորութիւն է ստեղծւում, որ ժողովրդին շինծու, զգայացունց նիւթերով եւ լրատուութեամբ զբաղեցնելով` ՀՀ իշխանութիւնների կողմից Արցախի օրակարգը հետեւողականօրէն մատուցւում է որպէս երկրորդական, անկարեւոր օրակարգ: ՀՀ իշխանութիւնների այս անհեռատես քաղաքականութիւնը ոչ միայն միջազգային ասպարէզում մեր վարկի ու հեղինակութեան անկման պատճառ է դարձել, այլեւ ներքին ճակատում աւելի շեշտակի է դարձրել անհանդուրժողականութիւնն ու պառակտոմը: Այս ամէնով հանդերձ, վերջին հաշուով, հիմնականն ու առանցքայինը մնում է Արցախում բնակուողների` դժուարութիւններին դիմադրելը: Պէտք է խոստովանել, որ Արցախում եւս առկայ է անվստահութեան մթնոլորտ: Տեղեկատուական միտումնաւոր խառնաշփոթութիւնը (յատկապէս` համացանցային լրատուական միջոցներով եւ Դիմատետրի հարթակով) ապատեղեկատուութեան մեծ հոսք է ստեղծում, որը յաճախ անտեղի խուճապի, բարոյալքութեան եւ յուսահատութեան պատճառ է դառնում, ինչն էլ այս ծանր հոգեբանական իրավիճակում մեր գլխաւոր շարքային թշնամին է: Այս բոլոր իրողութիւններից զատ` ժամանակն է, որ աւելի խորը համալրուենք, մեր յոյսը միայն մենք ենք: Քարագլխի դիրքերի կորուստը ապացուցեց, որ մեր անվտանգութեան միակ երաշխաւորը ԱՀ Պաշտպանութեան բանակն է:
