Յօդուածներ

Ծանր էր Հալէպի եւ ընդհանրապէս Սուրիոյ հիւսիսային գօտիին, նաեւ Թուրքիոյ հարաւին հասած հարուածը, որ եկաւ բնութենէն: Անսպասելի եւ անբնական հարուած մը` բնութենէն: Այո՛, այս անգամ բնութիւնն էր, որ զայրացած էր: Ո՛չ Արեւմուտքը, ո՛չ ալ Արեւելքը: Զէնքի եւ զինամթերքի կարիք չկար: Ո՛չ ալ երկար ժամանակի վրայ` շաբաթներու կամ օրերու պատրաստութեան: Անօդաչու սաւառնակ ալ պէտք չեղաւ: Պատմական Կիլիկիան ցնցուեցաւ փետրուար 6-ի վաղ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Եթէ քաղաքական կամ բնութեան աղէտ մը պիտի գայ, նախ չորս կողմը կը նայի` ո՞ւր կայ հայկական եռուն գաղութ: Ճիշդ հո՛ն կը հարուածէ: Մինչ այդ, մոխիրներէն փիւնիկի նման յարութիւն առնելէն-առնելէն մեր հոգին ելած է: Իսկ եթէ պէտք է` հոգի՛ ալ կը շինենք: Դարձեալ կը փիւնիկուինք, խաղաղութեան աղաւնի կը կանչենք, կռո՛ւնկ ինչո՞ւ եկար - ինչո՞ւ չեկար կ՛երգենք, եւ... կը մարտնչինք:...

Օրհնութեամբ Արամ Ա. կաթողիկոսին, չորեքշաբթի, 1 փետրուար 2023-ի երեկոյեան, Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցան հայ եկեղեցւոյ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան երիցագոյն միաբաններէն, Արեւմտեան թեմի վաստակաւոր նախկին առաջնորդ Եփրեմ արք. Թապագեանի (1941-2023) թաղման եկեղեցւոյ կարգն ու վերջին օծումը: Այս առիթով Ս. պատարագ մատոյց եւ վերջին օծման կարգին նախագահեց Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Թորգոմ եպս. Տօնոյեան` աղօթակից ունենալով սրբազան արքեպիսկոպոսներ, վարդապետներ,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Հալէպ Սրբազան Հօր Զօրակցական Այցելութիւնը` Ազգային Կեդրոններուն Մէջ Ապաստանած Հայորդիներուն Երեքշաբթի, 7 փետրուար 2023-ի երեկոյեան, Բերիոյ Հայոց թեմի առաջնորդ Մակար եպս. Աշգարեան, ազգայիններու ընկերակցութեամբ,  զօրակցական այցելութիւն տուաւ ազգային կեդրոններուն մէջ ապաստանած հայորդիներուն, որոնք համախմբուած են երկրաշարժի վտանգներէն պաշտպանուելու համար: Սրբազան հայրը այցելեց «Արամ Մանուկեան» ժողովրդային տան «Սպիտակ» եւ «Նիու Սպիտակ» սրահները, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մեծ եւ փոքր ներքնասրահները,...

«Գանձասար» կը հաղորդէ, որ երեքշաբթի, 7 փետրուար 2023-ի առաւօտուն, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար եպս. Աշգարեան, ընկերակցութեամբ Մանուկ վրդ. Պարիխանեանի, ազգայիններու եւ Սուրիոյ խորհրդարանի երեսփոխան Ժիրայր Ռէյիսեանի, այցելեց երկրաշարժէն փրկուած եւ մարմնական վնասներ կրած հայորդիներուն, «Ֆրիշօ» հիւանդանոց: Սրբազան հայրը իր հայրական օրհնութիւնը տուաւ եւ ի խորոց սրտի աղօթեց ահաւոր երկրաշարժէն Տիրոջ նախախնամութեամբ փրկուած հայորդիներուն համար` գօտեպնդելով զիրենք եւ մաղթելով Ամենակալին...

Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Թորգոմ եպս. Տօնոյեան, ներկայութեամբ  Ազգ. վարչութեան ատենապետ Վահէ Յովակիմեանի եւ փոխատենապետ Մհեր Տէր Յովհաննէսեանի, Արամ Ա. կաթողիկոսին հետ երկուշաբթի, 6 փետրուար 2023-ին ունեցած վերջին հանդիպման ընթացքին կաթողիկոսին միջոցով լաւատեղեակ դարձաւ երկրաշարժին պատճառով սուրիահայութեան կրած վնասներուն եւ յանուն թեմին` Արամ Ա. կաթողիկոսին ճամբով, նիւթական անմիջական զօրակցութիւն մը ղրկեց Հալէպ` իբրեւ մարդասիրական անմիջական ժեսթ: Հայրապետական թելադրութեան ականջալուր, առաջնորդ սրբազանը...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Խաչուած հայր եւ որդի 6 Փետրուար  2023 Կրկին կ՛արձանագրուի աղէտի մը թուականը պատմութեան տոմարներուն մէջ: Երկրագունդի ընդերքէն եկող անսպասելի, անակնկալ եւ անգութ հարուածը այս անգամ եկաւ ծանր համեմի ուժգնութեամբ աւելնալու ցարդ անմարդկային իրավիճակին մէջ ապրող ժողովուրդի առօրեային վրայ, երկու տասնամեակ գեհենային կեանք տեսած, իր ծննդավայրին կառչած Սուրիոյ հիւսիսային շրջանի  քաղաքացիներուն, յատկապէս Հալէպ քաղաքին, որ արդէն աղէտեալ գօտիի իրավիճակ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Ստեփանակերտի Մայր Եկեղեցւոյ Մէջ Կատարուած Է Երեկոյեան Ժամերգութիւն Եւ Օրհնութեան Կարգ Փետրուար 4-ին` երիտասարդ զոյգերու եւ սիրահարներու բարեխօս Սուրբ Սարգիս զօրավարին, անոր որդի Մարտիրոսին եւ 14 զինուորներու տօնին, Ստեփանակերտի Սուրբ Աստուածածին առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ մէջ կատարուած է երեկոյեան ժամերգութիւն, այնուհետեւ` երիտասարդներու օրհնութեան կարգ: Մայր եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Մատթէոս քհնյ. Դրաւանցը անդրադառնալով տօնի խորհուրդին` ըսաւ. «Այսօր հաւաքուած ենք եկեղեցւոյ մէջ,...

Շուշիի Ագուլեցոց Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցւոյ Կառուցումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հաղբատի վանքը քաշուած Եփրեմ Ձորագեղցի հրաժարեալ կաթողիկոս ռուսական կառավարութեան համար իր ձեռքը գործիք մըն էր, պարսկական գործերուն միջամտելու, ի հարկին երկու պետութիւններուն միջեւ յարաբերութիւնները սրելու եւ պատերազմի առիթ ստեղծելու համար: Պոլսոյ պատրիարքարանը, սուլթանի կառավարութեան ճնշումին տակ, այն հիմամբ որ կաթողիկոսը ռուսերուն ձեռքը գործիք դարձած է, իր յարաբերութիւնները խզեց Էջմիածնի հետ: Կարապետ Գ....

Շարունակուող շրջափակումը անկիւնադարձային փոփոխութիւնների է ենթարկել Արցախում բնակուող իւրաքանչիւր անհատի առօրեայ կեանքը: Այդ փոփոխութիւնները անհատական դաշտից առաւել նկատելի են Արցախի քաղաքական, տնտեսական, անվտանգային եւ կենսապահպանման համակարգերում: Բնական է, որ լուծելի խնդիրների առաջին շարքում պարէնի, առաջին անհրաժեշտութեան ապրանքների սակաւութեան վերացման կամ հաւասարաչափ բաշխման համակարգի ստեղծումն է: Պէտք է անկեղծօրէն նշել, որ այդ ասպարէզում  շտաբը  կատարել է արդիւնաւէտ աշխատանք, եւ այսօրուայ  դրութեամբ...

Բերձորի միջանցքի շրջափակումին իբրեւ հետեւանք հայկական կողմին ջանքերը` միջազգային ընտանիքին  դիմաց մերկացնելու Արցախը հայաթափելու Ազրպէյճանի իսկական նպատակը, սկսան արձագանգ գտնել: Եւրոխորհրդարանի մէջ Ազրպէյճանի քայլերը քողազերծող վերջին ելոյթները, նոյնպէս Լա Հէյի մարդու իրաւունքներու միջազգային դատարանին մէջ հնչող հակաազրպէյճանական ելոյթներն ու ազրպէյճանական անհիմն ինքնապաշտպանական փորձերը առիթ հանդիսացան Արցախի ոչ միայն մարդկային վիճակի միջազգայնացման, այլ նաեւ քաղաքական կարգավիճակին շուրջ տարիներու պայքարի օրինականութեան յստակեցման:...

ԴՈԿՏ. ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ Իգնա Սարըասլանի չորս հատորներու («Լօ» 1974, «Քառասմբակ սէրերով» 1994, «Սիրոյ գոյնը» 1998, «Դէպի հորիզոն» 2016) շուրջ Գիշերը առանց աղօթքի կրօնք մըն է հիմա... Ի. Սարըասլան ...Մարդուն խառնուածքը ճանաչողութենէն կու գայ. բանաստեղծի մը համար` Իգնա Սարըասլանի պարագային, արիւնը «Կաթիլ մը պատրանք (կը) թափէ» այն ապրումներուն մէջ որոնք բանաստեղծական անզանազանելի  աշխարհի կը վերածուին. աշխարհի տեսիլքներուն ընդմէջէն անակնկալին մարդն է...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ «Կը նահանջեն ծնողք, որդի, քեռի, փեսայ, կը նահանջեն բարք, ըմբռնում, բարոյական, սէր: Կը նահանջէ լեզուն, կը նահանջէ լեզուն, կը նահանջէ լեզուն: Եւ մենք դեռ կը նահանջենք բանիւ ու գործով, կամայ եւ ակամայ, գիտութեամբ եւ անգիտութեամբ. մեղա՜յ, մեղա՜յ Արարատին»: ՇԱՀԱՆ ՇԱՀՆՈՒՐ Լաւ որոշում էր, որ առողջ սովորութեան մը վերածուելով` դարձաւ աւանդական: Այսպէս, տարիներ առաջ, երբ այս երկրին մէջ երեք...

Քանատայի Հայ դատի յանձնախումբի առաքելութեան հիմնական նպատակներէն է Արցախի հիմնահարցի լիարժէք լուծումը` որպէս Հայ դատի բաղկացուցիչ մաս: Յունուար 25-ին, Քանատայի խորհրդարանի արտաքին յարաբերութիւններու մշտական յանձնաժողովը երկու առանձին նիստ գումարեց ու Ազրպէյճանի կողմէ Արցախի շարունակուող շրջափակման առնչութեամբ վկայութիւններու ու լսումներու առիթ ստեղծեց: Քանատայի խորհրդարանի ընդդիմադիր կուսակցութիւններուն կողմէ միաձայնութեամբ նախաձեռնուած այս իրադարձութիւնը պատմական անկիւնադարձային ձեռքբերում էր, որովհետեւ Քանատայի խորհրդարանին մէջ առաջին անգամ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Արցախի պաշարումին 56-րդ օրն է. բազմաթիւ յայտարարութիւնները, դատապարտումները ոչինչ փոխած են ահազանգիչ կացութենէն: Արդարութեան միջազգային ատեանի քննարկումները եւս մնացին անհետեւանք: Ստեղծուած կացութիւնը կը գտնուի փակուղային վիճակի մէջ: Քանի մը օր առաջ, խորհրդարանական ընդդիմադիր ուժերը կազմակերպած էին լսումներ Բերձորի միջանցքին մասին: Հաւաքուած էին, խորհրդարանին մէջ, մտաւորականներ, հասարակական գործիչներ, քաղաքական դէմքեր ու քաղաքացիական հասարակութեան ներկայացուցիչներ: Կը մասնակցէր նաեւ Քաղաքացիական պայմանագիր...

ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Թուրքիա-Սուրիա հաշտութեան շրջագիծին մէջ կան շարք մը խաղաքարտեր եւ ազդակներ, որոնց շնորհիւ կարելի պիտի ըլլայ գծել Անգարայի եւ Դամասկոսի միջեւ ապագայ յարաբերութիւնները: Այս առումով սուրիացիները երկար սպասեցին եւ լաւ հետեւեցան ու լսեցին թրքական յորդող յայտարարութիւնները` նախքան անոնց պաշտօնական, յստակ եւ անկեղծ պատասխան տալը: Սուրիոյ եւ Թուրքիոյ հաշտութեան ու յարաբերութիւններու բնականոնացման, ինչպէս նաեւ երկու երկիրներուն նախագահներուն հանդիպումին մասին թրքական...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ «Cada vez que un turco negց el genocidio de los armenios los armenios volvieron a ser exterminados (Jorge Carriցn, Membrana. Barcelona: Galaxia Gutenberg, 2022, p. 179) «Ամէն անգամ որ թուրք մը ժխտած է հայերու ցեղասպանութիւնը, հայերը կրկին բնաջնջուած են» (Խորխէ Քարրիոն, «Մաշկ», 2022, էջ 179) Ընդդէմ ցեղասպանութեան յանցագործութեան 4-րդ կլոպալ ֆորումի բացման իր ելոյթին մէջ, վարչապետ Նիկոլ...

ՊԵՏԻԿ Կարօ Գիւրեճեան (աջին) Ուրբաթ, 20 յունուարին, Վենթուրայի գաւառային ոստիկանութեան (sheriff) կեդրոնատեղիին մէջ, շրջանի 24 ոստիկաններու նոր պաշտօններու տուչութեան պաշտօնական հանդիսութեան ընթացքին գաւառի շերիֆ Ճիմ Ֆրայհոֆ հրամանատարի (Commander) աստիճան տուաւ Վենթուրա գաւառի Ֆիլմոր քաղաքի ոստիկանութեան գնդապետ Կարօ Գիւրեճեանին: Գնդապետ Գիւրեճեան այս ձեւով դարձաւ առաջին հայ երիտասարդը, որ շրջանին մէջ կը հասնի ոստիկանական նման բարձր աստիճանի մը: Հանդիսութեան, գնդապետ Կարօ Գիւրեճեանի...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Նախորդող Ժ. մասը մարդուժի վերաբերեալ գնահատական կատարելէն ետք աւարտեցինք. «Իւրաքանչիւր սփիւռքահայ փոքր տարիքէն պէտք է անդամակցի հայը հայ պահող, Հայ դատը հետապնդող ազգային որեւէ միութեան, կամ կուսակցութեան, նոյնիսկ` մէկէ աւելիին: Այս է հայապահպանման ՏԵԴԱ-ին Այբը` ակումբը»: Միութեան մը, կամ կուսակցութեան ակումբը, ժողովրդային տունը հայ անհատին ազգային ոգիով կազմաւորման լրացուցիչ միջավայրն է: Մանաւա՛նդ` սփիւռքի պայմաններուն բերումով հայկական վարժարան չյաճախողներուն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ 27 յունուարին Իսրայէլի i24NEWS միջազգային հեռատեսիլային ընկերութիւնը սփռեց կեղծիքներով լեցուն կէս ժամ տեւողութեամբ  հաղորդում մը` Իսրայէլի հետ Ազրպէյճանի յարաբերութիւնները փառաբանելու եւ Հայաստանը, Իրանն ու Ռուսիան անարգելու համար: Այս գայթակղեցուցիչ հաղորդումը ոչ մէկ կապ ունէր լրագրութեան հետ, եւ ամէն բան կ՛առնչուէր Ազրպէյճանի տխրահռչակ «ձկնկիթային դիւանագիտութեան» հետ: Ահա հատուածներ` հեռատեսիլային հաղորդումէն, զոր ես սղագրած եմ: Մեկնաբանութիւններս...