Յօդուածներ

Թուրքիան ընդհանրապէս սերտ յարաբերութիւններ ունեցած է պաղեստինեան ու սուրիական հողեր գրաւած Իսրայէլի հետ: Հակառակ անոր որ մերժած է ՄԱԿ-ի 1947-ի տարածքներու բաժանումին առնչուող բանաձեւը, մէկ տարի ետք` 1948-ին պաշտօնապէս ճանչցած է Իսրայէլի գոյաւորումը: Ու թէեւ այդ յարաբերութիւնները վերջին երկու տասնամեակներուն ենթարկուած են լուրջ վերիվայրումներու, սակայն Թուրքիան երկար ժամանակի վրայ չէ խզած իր յարաբերութիւնները Իսրայէլի հետ: Արցախի դէմ Ազրպէյճանի մղած պատերազմին...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Կը յիշէ՞ք այն օրը, երբ Թալիպան Աֆղանիստան մտաւ եւ իր առաջին գործերէն մէկը եղաւ պայթեցնել Պամիյան շրջանի երկու Պուտտաներուն հսկայ արձանները, փոքրը` 38 մ., իսկ մեծը` 55 մ., որոնք 6-րդ դարէն կու գային: Մայրաքաղաք Գապուլէն 130 քմ. հեռու, 2500 մ. բարձրութեան վրայ, ժայռերուն մէջ կառուցուած այս Պուտտաները որո՞ւ ուսերուն նստեր էին, որո՞ւ նեղացուցեր էին, որ պէտք էր զանոնք...

ՀԱՅԿ ՊԱԹԹԱԼԵԱՆ Յաջող ղեկավարի յատկութիւններէն մէկն է նուիրումը, որ նախ եւ առաջ կը պահանջէ զոհողութիւն անձնական վայելքէ, հանգստութենէ, սեփական շահէ եւ գերազանց պարագաներուն` նոյնիսկ կեանքէ: Այս մօտեցումով, ղեկավարը ամենայն հաւատարմութեամբ ու գիտակցութեամբ իր ուսերուն վրայ կը կրէ ծանր պատասխանատութիւն, ազգի ու հայրենիքի անշահախնդիր ծառայութիւն` գործնապէս միացնելով իշխողի ու իշխուողի շահերը եւ բաժնեկցելով նոյն բախտն ու ճակատագիրը` լաւ թէ վատ: Մեր...

ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ԹՈՓՉԵԱՆ 1983 թ. հոկտեմբերին էր, ես Ժընեւում էի` տեղի համալսարանի հայագիտական ամպիոնի հրաւէրով: Ժամանելուս երրորդ թէ չորրորդ օրն էր, զանգեց Վահէ Կոտելի հայրը` նշանաւոր արեւելագէտ լեզուաբան, հայագիտական ամպիոնի հիմնադիր-վարիչ Ռոպեր Կոտելը եւ ասաց, որ ինձ հետ հանդիպելու ցանկութիւն է յայտնել Ռուբէն Սեւակի զարմիկը` Յովհաննէս Չիլինկիրեանը: Զարմանալի զուգադիպութիւն... Արդէն երկու տարի փաստօրէն մենք փնտռում էինք իրար, եւ իմ մտքով չէր...

ՇԱՂԻԿ ՀԱՊՈՅԵԱՆ Մեր կեանքին մէջ կան յիշողութիւններու թելեր` քանի մը հատը վառ ու գունաւոր, միւսները` նուրբ ու քնքուշ: Այդպիսի թելերէն մէկը, որ յաւերժ փորագրուած պիտի մնայ մեր սրտերուն մէջ, յիշատակն է Արինին` պայծառ աստղի մը, որ ժամանակին զարդարած էր մեր աշխարհը: Վարակիչ ոգիով եւ կեանքի հանդէպ անսանձ սիրով լեցուն 8-ամեայ Արինը անջնջելի դրոշմ ձգեց բոլոր անոնց վրայ, որոնք պատիւ ունեցան...

ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ       Արդէն երկու շաբաթէ ի վեր, Արցախի  անկումին սահմռկեցուցիչ իրողութեան կողքին, Իսրայէլ- Համաս, հրեայ-պաղեստինեան ահարկու կոտորածներու ծաւալումը, այս բոլորին վրայ ալ ամէնէն մօտիկ գրչեղբօրս եւ, ինչու չէ, կրտսեր եղբօրս` Երուանդին երկրորդ կաթուածին գոյժը պիտի զգետնէր զիս: Կ՛երեւակայէի անոր զգայազիրկ մարմինը հիւանդանոցի մը սառն մթնոլորտին մէջ. անգիտակ երկարած է, զաւակներուն ու իր սիրելիներուն գորովալից, ջերմ ու գուրգուրոտ հոգածութեան տակ կը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ցեղասպանութեան եւ հայրենահանման յաջորդած գաղթականութիւնը մշեցիներու, սասունցիներու, վանեցիներու, կիլիկեցիներու եւ հայրենի այլ վայրերէ տեղահանուածներու նոր հասցէներով բազմութիւն էր, գաղթակայաններու բնակիչիներ, որոնք անմիջական վերադարձի սպասումով կ’ապրէին: Ստեղծուած էր ընդհանուր բնութագրումով` Գաղթականութիւն (ռmigration, որ բռնագաղթի հետեւանք էր: Մարդիկ չունէին հասցէ, հայրենիքի եւ պետութեան, քաղաքական հասարակաց ճանչցուած ինքնութիւն, արմատախլուած էին, իրենցմէ խլուած էր բնակավայրի անունով ճանաչում եւ ինքնութիւն ընդունած էին, իրենց...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Կրկին սեղանի վրայ է «3+3» բանակցային ձեւաչափը, որ ընդհանրապէս կը յայտնուի  տարածաշրջանի դիւանագիտական խօսոյթին մէջ, երբ խօսակցութիւնները կը սկսին բախիլ անելի: Ակնկալութիւնը այն է, որ Հայաստան-Ազրպէյճան-Վրաստան առաւել Ռուսիա-Թուրքիա-Իրան զոյգ եռեակները այժմ միասնաբար վճռեն ճակատագիրը Հարաւային Կովկասի հաւասարակշռութեան` ծնունդ տալով տարածաշրջանային նոր ճարտարապետութեան մը: Բազմակողմանի գործընթաց մը, որ նախ պէտք է յաղթահարէ երկկողմանի յարաբերութիւններու բարդ հիւսքին մէջ բռնուած փոխադարձ...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Յակոբ Ճեսուրեան Բժիշկ Յակոբ Ճեսուրեան մոնրէալաբնակ Արտեմիս եւ Վանին Ճեսուրեաններուն մեծ հօր եղբայրն էր:  Ծնած է Կեսարիա, 1884-ին: Անոր ծնողքը եղած են բարեկեցիկ եւ հանրածանօթ: Ունեցած է իրմէ մեծ եղբայր մը` Սեպուհ, եւ կրտսեր քոյր մը, որ մահացած է 1886-ին, 5-6 ամսու հասակին: Յակոբ կորսնցուցած է հայրն ու մայրը եւ մնացած է որբ:  Հակառակ որբանալուն, կրցած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Գետերու, լիճերու չորացումով սկսած են ի յայտ գալ անհետացած հին քաղաքներ: Այսպիսի երկու քաղաքներու մասին վերջերս գրած է «Սի.Էն.Էն.»: Ն. Տիգրիս Գետը Ցոյց Կու Տայ, Որ Իրաքի Մէջ Կը Գտնուի Ջուրին Տակ Մնացած Պրոնզէ Դարու Հնագոյն Քաղաքը Իրաքի Տիգրիս գետի երաշտէն ետք ի յայտ եկած է 3400-ամեայ քաղաք մը` բացայայտելով թաքնուած ամբողջ քաղաքակրթութիւն մը: Հնագէտներու խումբը շտապեց Մուսուլի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հայոց պատմութեան ընթացքին, յատկապէս 18-րդ եւ 19-րդ դարերուն, կը հանդիպինք Խան մակդիրով շատ մը ֆետայիներու, որոնցմէ է նաեւ Բարսեղ Թիրեաքեան կամ Խան-Պետրոսը: Բարսեղ Թիրեաքեան` հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆետայի: Ծնած է 1863-ին, Թուրքիոյ Կեսարիոյ թրքախօս շրջանի Տերեվանք կամ Տիրէվանք գիւղը: Փոքր տարիքէն ըմբոստ Բարսեղը յաճախ կռուի կը բռնուէր հայերը անարգող կամ հարստահարող թուրքերուն հետ: Ի վերջոյ, ստիպուած կ՛ըլլայ...

Ամառը անցաւ, մտանք աշուն, ապրելու Նշան Տէր Գալուստեանի գեղանկարներէն մէկուն մէջ` հարուստ աշնան գոյներով: Կան անոնք, որոնք կ’երթան, կը մոռնան, ուրիշներ, որոնք ժամանակ չունին մտածելու անցեալին ու արմատներուն մասին, անոնք` օրուան հազարումէկ հոգերով տարուած, կ’ապրին իրենց ներկան սփիւռքի զանազան անկիւնները: Եւ ահաւասիկ կայ Նշան Տէր Գալուստեան գեղանկարիչը, որ կը տասնեակ տարիներ ետք կը վերադառնայ գեղանկարչական գործերու ցուցահանդէսով մը, իր պաստառներու...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Այս օրերուն հայութեան շրջանակի մէջ ամէնէն տարածուած հարցումը այն է, թէ ինչո՞ւ Միացեալ Նահանգներու կառավարութիւնը այդքան վճռական եւ արագ աջակցեցաւ Իսրայէլի, բայց` ո՛չ Հայաստանին ու Արցախին: Հարցումը աւելի արդիական դարձաւ, երբ անցեալ շաբաթ Politico յայտնեց, որ արտաքին գործոց նախարար Էնթընի Պլինքըն նախազգուշացուցած է` «Ազրպէյճան յառաջիկայ շաբաթներուն կրնայ ներխուժել Հայաստան»: 3 հոկտեմբերին քոնկրեսականներ Նենսի Փելոսիի,...

ՀԵՐՄԻՆԷ Նրան միշտ թւում էր, թէ բակի ամենասիրունը Անուշիկն է, որովհետեւ բոլորը ուզում էին հետը խաղալ, բայց սիրուն լինելուց բացի` նա նաեւ սիրուն ցատկապարան ունէր, օղակ, գնդակ, սիրուն տիկնիկներ, սիրուն զգեստներ ու մի մեծ դեղին ժապաւէն, որով գանգուր մազերը փնջում էր գլխին: Ժապաւէնը արեւի պէս փայլում էր: - Անուշի՛կ, կը տա՞ս խաղամ քո ցատկապարանով: Մի քիչ մտածում է, յետոյ թէ....

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Իրաք Հիւրասիրութիւն` Ի Պատիւ Առաջնորդ Սրբազան Հօր Համագործակցութեամբ Ռեճինէ աւանդապահութեան գործադիր վարչութեան եւ Ազգային ծերանոցի խնամակալ յանձնախումբին, 20 հոկտեմբերին Ազգային ծերանոցի սրահին մէջ կազմակերպուեցաւ բարի գալուստի եւ շնորհաւորանքի երեկոյթ` ի պատիւ թեմի առաջնորդ Օշական նորօծ եպս. Կիւլկիւլեանի: Մտերմիկ մթնոլորտի մէջ փոխանակուեցան շնորհաւորանքի եւ շնորհակալութեան խօսքեր, որուն ընթացքին աւանդապահութեան կողմէ սրբազան հօր նուիրուեցաւ պանակէ մը եւ լանջախաչ: Այս առիթով...

Համազգայինի Գեղարուեստի Դպրոցներու Վերամուտին Առիթով Հարցազրոյց Համազգայինի Գեղարուեստի դպրոցներու վերամուտին առիթով «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ Գեղարուեստի դպրոցներու խնամակալութեան ատենապետ Շանթ Յարութիւնեանին հետ` ներկայացնելու դպրոցներուն առաքելութիւնը, անցնող տարեշրջանին իրագործումները, վերամուտի մթնոլորտը, թուային պատկերը եւ նոր ծրագիրները: «Ա.».- Առաջին հերթին` ինչպէ՞ս կ՛արժեւորէք Համազգայինի Գեղարուեստի դպրոցներու անցնող տարեշրջանի գործունէութիւնը Լիբանանի տիրող տագնապալի պայմաններուն եւ բազմատեսակ դժուարութիւններուն դիմաց: Շ. Յ.- Հակառակ Լիբանանի կացութեան ու...

11 հոկտեմբեր 2023-ին մահացաւ Գէորգ Գէորգեանը, որ որդին էր բնակ երուսաղէմացի Յակոբ Գէորգեանի եւ Արցախեան արմատներով Վարդուհի Թոմայեան-Գէորգեանի: Ծնած էր 1945 նոյեմբերին, Հայֆա, Պաղեստին: 1948-ին ծնողաց հետ Պէյրութ ապաստանած էին: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Էշրեֆիէի Ս. Յակոբ եւ քաղաքի Ս. Նշան ազգային վարժարաններուն մէջ: 1955-ին ընդունուած է ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան մանչերու երկրորդական վարժարանը: Դպրոցին մէջ եղած է գործօն աշակերտ: Վարած է...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Կար ժամանակ, երբ հաճոյքով կը բանայի հաղորդակցութեան այս բեմը նոր սակայն հիմա ... Դիմատետրի շատ անծանօթ «ընկեր» մը կայ, որ ամէն օր բարի լոյս մը կամ Քրիստոսի մէկ ծաղկաւոր խօսքը կը ղրկէ: Ուրիշ մը, որ Պատգամաբերիս վրայ կը գրէ, որ կը յիշէ զիս Լիբանանէն, թէ ծովափին ֆրանսերէն վէպ կը կարդայի եւ մարոնի աղջիկները կու գային հետս շատախօսելու (անգլերէն`...

ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Իւրաքանչիւր հողակոյտ սուրբ Եռաբլուրին կը գրկէր վիրաւոր մարմինը` քաջազուն զինուորի: Մարմին, որ դարձաւ վահան, երբ չտեսաւ այլ պաշտպան իր հայրենիքին: Մարմին` խիզախ հայ հերոսի, որ գունատ, ցաւոտ ու տկարացած վիճակով` Սիրտն ու հոգին սնուցանեց ընտանիքին կարօտով: Թաղուած բանակին արտացոլած կիրքը պաղ հողը կը տաքցնէր այդ խճողուած բարձունքին: Իւրաքանչիւրը ուխտած էր հաւատարիմ մնալ իր նպատակին ու ընկերոջը կեանքին: Բանակը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Արցախցիները Սփիւռքահայեր Պէտք Չէ Դառնան Արցախցիներուն բռնի տեղահանութեան առաջին իսկ օրէն աշխարհի տարբեր ծայրերէն Հայաստան եկան ՀՕՄ-ի տարբեր կառոյցներու պատասխանատուներ, ատենապետեր եւ Գորիսի մէջ սկսան բռնի տեղահանուած արցախահայերուն մարդասիրական օգնութիւն ցուցաբերել: Այս օրերուն անոնք կը շարունակեն Հայաստանի մէջ իրենց գործունէութիւնը ծաւալել` համագործակցելով Արցախի ՀՕՄ-ականներուն հետ եւ օգնութիւն ցուցաբերելով ո՛չ միայն մայրաքաղաքի ՀՕՄ-ի գրասենեակին, այլ` մարզերուն մէջ եւս: ՀՕՄ-ի...