Յօդուածներ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Ուրա՜խ լեր», հա՛յ ժողովուրդ: Կաղանդ պապուկը այս տարի քեզի պիտի այցելէ Ամանորէն ամիս մը առաջ, դեկտեմբերի առաջին օրը, եւ մե՜ծ նուէր մը պիտի բերէ քեզի. Մինսքի խումբը պաշտօնապէս լուծուած պիտի հռչակուի: Անկէ ետք, ՔՊ-ապետ Փաշինեան եւ իր «խաղաղասէր»-ները ամբողջովին գլուխ-գլխի պիտի մնան իրենց ազերի եւ թուրք արխատաշներուն (եղբայրներուն) հետ, որպէսզի միասնաբար չափեն ու ձեւեն, թէ նոր զիջումներու եւ...

ԼԻԱՆԱ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Արցախցիների բռնի տեղահանութիւնը 2023-ի սեպտեմբերին դարձաւ Հարաւային Կովկասի վերջին տասնամեակների ամենածանր աղէտներից եւ մի պետութեան կողմից միւսի նկատմամբ ցեղասպան քաղաքականութեան դրսեւորումներից մէկը: Մի քանի օրուայ ընթացքում աւելի քան 100.000 արցախահայեր, ենթարկուելով ցեղասպանութեան եւ բռնի տեղահանութեան, լքեցին իրենց պատմական բնակավայրերը` ապաստան գտնելով հիմնականում Հայաստանի Հանրապետութիւնում: Այս գործընթացը ոչ միայն մարդկային ողբերգութիւն էր, այլեւ միջազգային իրաւունքի, տարածաշրջանային քաղաքականութեան եւ անվտանգային...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Կատարողական արուեստներու  23-րդ «Hi-Fest» (կարդալ` Հայ-ֆեստ կամ High Fest) փառատօնը կայացաւ հոկտեմբերի 1-8` Երեւանի զանազան սրահներու մէջ, ինչպէս նաեւ` բացօթեայ: Կազմակերպող մարմինն է Հայաստանի Թատերական գործիչներու միութիւնը: Մասնակցած էին շուրջ 20 խումբեր: Ֆինանսաւորումը  կատարած է Հայաստանի մշակոյթի նախարարութիւնը, ինչպէս նաեւ`  դեսպանատուներ, որոնց առաջին շարքին` Միացեալ Նահանգներ, Բրիտանիա եւ Ֆրանսա (1): Ինչպէս վերնագիրը կը թելադրէ, փառատօնը, խօսուն թատրոնի կողքին,...

ԱԼԵՔՍ ԿԱԼԻՑՔԻ Հայ դատի Ամերիկայի յանձնախումբի քաղաքականութեան գծով տնօրէն Անցեալ շաբաթ Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տան արտաքին յարաբերութիւններու յանձնաժողովի փոխնախագահ, քոնկրեսական Տարրել Իսսա ներկայացուց, այսպէս կոչուած, «Խաղաղութեան օրէնք»-ը (PEACE Act),  օրինագիծ մը, որ առաջադրուեցաւ իբրեւ համարձակ նախաձեռնութիւն` զսպելու Ազրպէյճանի հետագայ նախայարձակումը Հայաստանի վրայ: Հակառակ այն պնդումներուն, թէ օրինագիծը պիտի կիրարկէ «աննախադէպ  պատժամիջոցներ» Ազրպէյճանի նկատմամբ, իրականութեան մէջ այն թուղթէ վագր մըն է`...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նախորդ ամիս կայացած  Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութեան համաժողովին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան իր խօսքին մէջ յայտարարեց նոր խորամանկ քայլի մը մասին` յաջորդ տարի ստեղծել Հայաստանի չորրորդ Հանրապետութիւնը: Չբաւարարուելով իր բազմակի փորձերով` ջնջելու Հայաստանի քանի մը հազարամեայ պատմութիւնը եւ մոլորութեան մէջ նետելու ժողովուրդը, թէ` Հայաստանը սկսած է գոյութիւն ունենալ 2018-ին իր իշխանութեան գալով, Փաշինեան այժմ կը փափաքի քողարկել իր եօթնամեայ աղիտալի...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Ս. Ստեփանոս եկեղեցին իր պատմական տեսքով Թիֆլիս ժամանեցի երեկոյեան ժամերուն: Չեմ գիտեր` ինչո՞ւ համար թաքսիին վարորդը մայրուղիէն շեղելով` նախընտրեց զիս քաղաք հասցնել ներքին ճամբաներով: Խցանում էր. հաւանաբար մայրուղիէն շեղելով` շատ մը վարորդներ նոյն քայլին դիմած էին` թերեւս այնտեղ յառաջացած աւելի ծանր խճողումէ մը խոյս տալու համար: Մեքենային լուսամուտներէն լարուած դիտելով` հայեացքս կը փորձէր որսալ, թէ ժամանակը...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Այս օրերուն` 15-25 հոկտեմբեր, Հայ օգնութեան միութիւնը` ՀՕՄ-ը, իր 115-րդ տարեդարձը մեծ շուքով կը տօնէ Երեւանի մէջ: Ասկէ 115 տարիներ առաջ` 1910-ին, հիմը դրուեցաւ սփիւռքահայ ամէնէն ծաւալուն կազմակերպութիւններէն մէկուն` Հայ օգնութեան միութեան: Ան անցեալի մէջ քանի մը անուններով ճանչցուած է: Իր ծննդեան անունը եղած է «ՀՅԴ Կարմիր խաչ», որուն հիմնադիր ըլլալու պատիւը կը պատկանի 20-րդ...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Հայ ժողովուրդի նորագոյն պատմութեան մէջ արձանագրուած են էջեր, որոնք չեն պատկանիր միայն անցեալին, այլ կենդանի վկայութիւն կը մնան` մեր հաւատքին, մեր կամքին եւ մեր ինքնութեան անսասան ոգիին: Այդ ոգեկոչող էջերէն մէկը կը հանդիսանայ Հաճնոյ ութամսեայ հերոսամարտը: Ֆրանսական իշխանութիւններուն Կիլիկիան քեմալական Թուրքիոյ յանձնելէ անմիջապէս ետք բռնութեան եւ մահուան դաշտերու վերածուեցան Կիլիկիոյ հովիտները: Յուսախաբ հայը ըմբոստացաւ բռնութեան եւ անիրաւութեան դէմ:...

ՔԱՓԻԹԵՆ ՄՈՎՍԷՍ ՆԱՇԱԼԵԱՆ Քափիթեն Մովսէս Նաշալեան Մինչեւ չորրորդ դասարան կը յաճախէի Այնճարի Յառաջ-Գալուստ Կիւլպէնկեան ազգային վարժարան: Հայրս Պէյրութ կ՛աշխատէր, իսկ մենք կը բնակէինք Այնճար, մինչեւ որ մենք ալ փոխադրուեցանք Պէյրութ: Ձգեցի Այնճարը, ընկերներս, մայր գիւղս եւ գացի քաղաք: Բոլորովին նոր միջավայր մըն էր ինծի համար` տարբեր մթնոլորտ, տարբեր աշխարհ... Եւ արդէն եկաւ նոր դպրոցիս առաջին օրը Եղիշէ Մանուկեան ազգային վարժարանին...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Գահիրէի մէջ 2000 թուականին արաբական 5 երկիրներու առաջին տիկիններ յղացան գաղափարը` կազմելու մարմին մը, որ պիտի զբաղի կնոջական հարցերու վերաբերեալ հետազօտութիւններ կատարելով եւ կնոջ ուժականութեան նեցուկ կանգնելով: Այս գաղափարը ինքնին նշուած է Արաբական լիկայի հրապարակած Գահիրէի յայտարարութեան մէջ, ուր բառացիօրէն նշուած է, որ` «Արաբական երկիրներու մէջ կիները պէտք է համախմբուին, եւ անոնց իրաւունքներ պէտք է տրուին, որպէսզի անոնք...

Օրեր առաջ Հալէպի Շէյխ Մաքսուտ եւ Աշրաֆիէ շրջաններուն մէջ ծայր առած բախումները բնակչութեան վերյիշեցուցին պատերազմի տարիներու սարսափը եւ վախի մթնոլորտը, երբ բնակելի թաղամասերու մէջ կ՛ընթանային մարտեր եւ հրթիռներ կը տեղային ամէն կողմէ` քաղաքին մէջ կեանքը դժոխային դարձնելով: Ժողովուրդը, որ երկար տարիներ տառապեցաւ եւ տարատեսակ զրկանքներ կրեց, օրեր առաջ կրկին դէմ յանդիման եկաւ ապահովական սպառնալիքներու: Այս իրադարձութիւնները տեղի ունեցան այնպիսի ժամանակի...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Փնտռեցի քեզ ես առանձին` Մութ գիշերուան լուսնի լոյսին, Աստղերուն հետ վառ, շողշողուն, Երգերուս հետ, երազներուս, Ամպերուն մէջ քեզ փնտռեցի, Շանթերուն հետ իմ երկնքիս, Զայրոյթին հետ իմ հողմերուս, Անձրեւներուն հետ աչքերուս, Տրոփումին հետ իմ սրտիս, Յօրինումին հետ իմ երգիս, Առաւօտուն երբ սուզուեցայ` Խորը ծովուն, ժայռերուն տակ, Ես քեզ այսօր յոյժ յոգնաջան Շատ փնտռեցի, բայց չգտայ:  

«Եկէ՛Ք, Միասնաբար, Հոգեւոր Ու Ազգային Արժէքներով Վերակենսաւորենք Մեր Համայնքային Կառոյցները» «Եկէ՛Ք, Միասնաբար, Երկխօսութեան Ճամբով Հեռու Պահենք Հայաստանը Ինքնաքանդումի Վտանգէն» Արամ Ա. Կաթողիկոս Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետը Քանատայի Հայոց Թեմին շնորհած իր հովուապետական այցելութեան առաջին օրը, Հինգշաբթի, 16 Հոկտեմբեր 2025-ին, այցելեց Մոնթրէալի Սուրբ Յակոբ մայր եկեղեցի: Եկեղեցւոյ մուտքին զինք դիմաւորեցին առաջնորդ սրբազան հայրը, Ազգային Կեդրոնական Վարչութեան եւ թեմի ազգային վարչութեան անդամները,...

Քանատայի հայոց թեմին ու Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան ու Արեւմտեան հայոց թեմերուն տուած իր հովուապետական այցելութեան առաջին հանգրուանին, Արամ Ա. Կաթողիկոս այսօր, Չորեքշաբթի, 15 Հոկտեմբեր 2025-ին, ժամանեց Մոնթրէալ (Քանատա): Օդակայանին մէջ Նորին Սրբութիւնը ընդունուեցաւ թեմի առաջնորդ սրբազանին՝ Գերշ. Տ. Բաբգէն Արք. Չարեանի, Ազգային Կեդրոնական Վարչութեան անդամ Տոքթ. Ժիրայր Պասմաճեանի, Ազգային Վարչութեան անդամներուն, հոգեւոր դասուն եւ համայնքային կառոյցներու ներկայացուցիչներուն կողմէ: Օդակայանի պատուոյ...

ՄԱՇՏՈՑ Թ. Ծ. Վ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Պատրիարքական փոխանորդ Զմմառու Պատրիարքական կղերի միաբանութեան եւ Մեծաւոր Զմմառու վանքին «Մարդը պէտք է դատել ո՛չ թէ իր հնչեցուցած խօսքերով, այլ` իր կատարած գործերով» Ժամանակի փորձութիւնը անցած այս անհերքելի ճշմարտութիւնը իր գործնական կիրարկումը ստացաւ վերջերս Հռոմի սրբազան քահանայապետ` երջանկայիշատակ Ֆրանչեսկոս պապին կողմէ իր եկեղեցանուէր եւ ազգանուէր գործունէութեան եւ այդ ճանապարհին 110 տարի առաջ մարտիրոսացած Մամպտոնի առաջնորդ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Թարգմանչաց սերունդը, ճշմարիտ նորարարներ եղան անոնք, որոնք իւրայատուկ եւ անանց դրոշմ, գոյն ու բոյր տուին իրենց դարուն եւ հետագայ բոլոր դարերուն: Զինեցի՛ն հայ հոգին, վառեցի՛ն հայուն ազգային գիտակցութիւնը, իր արժէքներուն հպարտութի՛ւնը տուին անոր, եւ յաւերժութեան պայքարի եւ յաղթանակի վստահութիւնը ներարկեցին անոր արեան մէջ: ԶԱՐԵՀ ԱՐՔ. ԱԶՆԱՒՈՐԵԱՆ Ընդունուած է ըսել, եւ` արդարօրէն, որ իւրաքանչիւր կրթական վերամուտ իր մէջ կը...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Հոկտեմբեր ամիսը` հայ մշակոյթի ամիսը, պէտք է դառնայ լոյսի եւ հոգեւոր հարստութեան տօն: Ան պէտք է համախմբէ մեր միտքն ու զգացումը` գեղարուեստի, գրականութեան, երաժշտութեան եւ թատրոնի շուրջ: Բայց ի՞նչ կը տեսնենք այսօր... Դատարկ աթոռներ` անշարժ վկաներ մեր անտարբերութեան: Շաբաթ երեկոյեան Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը նոր հնչեղութիւն տուաւ հայ բեմին` բեմադրելով խորիմաստ եւ գեղարուեստական ճաշակով կերտուած ներկայացում մը` «Մարդը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Անցեալ շաբթուան երկրորդ կէսէն սկսեալ եւ մօտաւորապէս հինգ օր տարօրինակ տօնահանդէս մը տեղի ունեցաւ Միջին Արեւելքի մէջ` «Կազայի պատերազմին աւարտ»-ի յայտարարութեամբ եւ ընկերակցող դրական քայլերուն լոյսին տակ: Նախ ի յայտ եկաւ, որ ճակատող կողմերը` Իսրայէլ եւ Համաս, վերջնական համաձայնութեան հասած են պատերազմի դադրեցման թրամփեան նախագիծին կէտերէն շատերուն շուրջ, նախագիծ մը, որուն առաջին բաժինը իրագործման դրուեցաւ երկուշաբթի, 13 հոկտեմբերին...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 2025 թ. օգոստոսի 8-ի ուաշինկթընեան պայմանաւորուածութիւնների թերեւս ամենաառարկայական կէտը ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի լուծարմանն էր վերաբերում: Նոյն օրը ԱՄՆ նախագահի վկայութեամբ, Հայաստանի ու Ազրպէյճանի ղեկավարների կողմից ստորագրուած համատեղ հռչակագրի քաղաքական հիմքով, բայց դրա ստորագրումից առաջ, Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի արտաքին գործերի նախարարները ԵԱՀԿ-ին ուղղուած համատեղ դիմում են ստորագրել` ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի գործընթացների եւ առնչուող կառոյցների փակման վերաբերեալ: Արդէն սեպտեմբերի 1-ին...

«Ֆրանս Թէլէվիզիոն»-ի հանրածանօթ լրագրող Ակնէս Վահրամեան , այցելած է  Փարիզի «Դպրոցասէր» վարժարան եւ հանդիպած տնօրէնութեան, ուսուցչական անձնակազմին եւ աշակերտութեան հետ։ Հանրածանօթ լրագրողը իր փորձառութիւնը բաժնած է «Դպրոցասէր»-ի ընտանիքին հետ։ Այցելութեան նպատակը եղած է նաեւ ծանօթանալ դպրոցի արխիւին։ «Դպրոցասէր»-ի աշակերտ եղած է հանրածանօթ լրագրողին մեծ մայրը։