Յօդուածներ

ԱՐՄԷՆ ԱԲՂ. ԳԱԼԱՃԵԱՆ «Այժմ, Ո՜վ Տէր, համաձայն քու խոստումիդ` ձգէ՛, որ ծառադ խաղաղութեամբ մեռնի»: (Ղկ 2:29) Վերոյիշեալ մարգարէաշունչ ոգիով Սիմէոն Ծերունի տաճարին մէջ դիմաւորեց ծնողքին հետ տաճար այցելող, տաճար ընծայուող Յիսուս Փրկիչը, որ աշխարհ եկաւ երկնային խաղաղութիւն պարգեւելու փոթորկայոյզ սիրտերուն: Ան եկաւ, իբրեւ փրկիչ աշխարհի: Եկաւ` երկիրը երկինքին կամրջելու եւ աստուածային լոյսով լուսաւորելու մարդոց մթագնեալ հոգիները: Պահ մը երեւակայեցէ՛ք, թէ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայաստան եւ համաշխարհայնացած սփիւռք(ներ), համագումար` հայ ժողովուրդը, օրնիբուն վէճի հանդէս կը խաղան հայրենիք Հայաստանի կորուստէն փրկուած հողակտոր հանրապետութեան տէր ըլլալու, անոր ճակատագիրը որոշելու եւ զայն ղեկավարելու համար: Այդ հողակտորը փոքրիկ առուի մը կը նմանի, որ ազգը, կամ ինչ որ մնացած է, կ՛ոռոգէ, պէտք է ոռոգէ, տոկալու եւ տեւելու համար անով պէտք է ոռոգուի: Որպէսզի ան իր դերը կատարէ,...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ     Նիկոլ Փաշինեան հարցազրոյցի մը ընթացքին պատկերաւոր ձեւով մէջբերեց երեւոյթ մը, որ` «մենք կարմիր շորերով ճամբու մը վրայ ենք, ուր երկու կողմերը ցուլեր կեցած են: Կարմիր շորերը, հակառակ անոր որ տատիկին կողմէ կարուած են եւ արժէք ունին մեզի համար, սակայն պէտք է վերցնենք, պահարանը դնենք եւ նոր շորերով ցուլերուն մէջէն անցնինք»: Խաղաղութեան խաչմերուկին մասին է այս խօսքը: «Կարմիր շորեր»-ն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երբ «Իմ քայլ»-ը իշխանութեան հասաւ, առաջին «իրագործումներէն» մէկը եղաւ պառակտումի նոր ալիք մը յառաջացնել երկրին մէջ: Այդ ալիքը ունեցաւ քանի մը անուանում. սեւեր-սպիտակներ, յեղափոխականներ-հակայեղափոխականներ, ամէնէն հնչեղն ու երկարաշունչ եղաւ հիներ-նորերը: «Քալողներու» ժառանգորդ ՔՊ-ականները (անոնցմէ շատեր «քալող» էին իրենք զիրենք «ուսապարկ» կոչելէ առաջ) բանիւ եւ գործով հաւատարիմ մնացին այս «սկզբունքին», աւելի՛ն, պառակտումի ու «նուաճումներու» դաշտին տուին նոր տարածք` ազգակործան...

Յարութ Հարպոյեան` ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԱ-Ն, Նոր տարուան եւ Ս. Ծննդեան զոյգ տօներուն  առիթով Հայաստան տուած այցելութենէն վերադարձին կը պատմէ Արցախէն բռնի տեղահանուած արցախցի երեխաներուն հետ ունեցած իր հանդիպման մասին: Այսպէս` Սուրբ Նիկողայոս սքանչելագործ հայրապետին օրինակով, եօթը տարիէ ի վեր կ՛այցելեմ Մայր Հայաստանի զանազան մարզեր եւ սահմանամերձ շրջաններ` Տաւուշ, Գիւմրի, Բիւրական, Սիւնիք, Աշտարակ, Ծաղկաձոր, Արարատեան մարզ` Վեդի, Էջմիածին, Նուպարաշէն եւ Երեւանի վարժարաններ,...

6 փետրուարին մահացաւ «Կարին» աւանդական երգի-պարի խումբի հիմնադիր եւ գեղարուեստական ղեկավար, Հայաստանի մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ, մշակութաբան, հասարակական գործիչ Գագիկ Գինոսեանը: Գագիկ Գինոսեան ծնած է 3 օգոստոս 1966-ին, Ախալցխա քաղաքին մէջ: Ան մասնակցած է Արցախի առաջին պատերազմին եւ եղած է Լէոնիդ Ազգալդեանի հրամանատարութեամբ գործող «Ազատագրական բանակ» ջոկատի ռազմիկ, ապա օգոստոս 1992-ին միացած է «Արծիւ մահապարտներ» յատուկ նշանակութեան գումարտակին: 1994-1996 ան ծառայած...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Տոքթ. Տիգրան Չափանեան` Իտալիա ուսանողութեան օրերուն: Համեստութեան դափնեպսակը կրող, մարդասէր բժիշկ, ՀՄԸՄ-ական ղեկավար, ազգային գործիչ, տոքթոր Տիգրան Չափանեանի մահուան տասնամեակն է այսօր: 8 փետրուար 2014-ին, սուրիական տագնապի երրորդ տարին, երբ Հալէպ քաղաքը պաշարուած  եւ աշխարհէն խզուած էր, անապահով դրութեան պատճառով եկեղեցւոյ մէջ սակաւաթիւ յուղարկաւորներու ներկայութեան ու Հայոց գերեզմանատունը անհասանելի վայր մը դարձած ըլլալով` անոր մարմինը տեղադրուեցաւ Թեր Սենթ...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Վարդանանց պատերազմը հայոց պատմութեան մէջ ամենաճակատագրական անկիւնադարձերէն մէկն է: Ան հայ ժողովուրդի ամէնէն ժողովրդական եւ կրօնա-ազգային բնոյթ ունեցող տօներէն մէկն է, որուն յիշատակումը կը կատարուի ամէն տարի համայն հայութեան կողմէ: Ոմանց կարծիքով, Ե. դարու կիսուն մղուած պատերազմը սոսկ քաղաքական բնոյթ ունէր` ցուցաբերելով նաեւ կրօնական մտահոգութիւններ: Ըստ այս մարդոց մտածողութեան, Վարդանանց պատերազմի յիշատակումը յանուն ազգային արժանապատուութեան...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ  Եղիշէ վարդապետ Վարդանանց հաւատամարտի ականատես եւ մասնակից դիւցազներգու պատմիչն է, եւ հայկական պատմագիտական գրականութեան գանձարանին մէջ իր պատուաւոր տեղը ունի անոր հեղինակած «Վասն Վարդանայ եւ հայոց պատերազմին» երկը: Եղիշէ վարդապետի կենսագրութեան մասամբ աւանդական, մասամբ ալ իրական տեղեկութիւնները գրուած են «Ճառընտիր»-ին մէջ` անանուն գրիչի կողմէ: Եղիշէ վարդապետ ծնած է Ե. դարուն սկիզբը: Գիրերու գիւտէն ետք բացուած դպրոցներէն մէկուն մէջ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Վերեւ յիշուած հարցադրումին համապարփակ պատասխանը հաւանաբար կրնայ ըլլալ այն, որ մենք ազգովին կորսնցուցած ենք հաւաքաբար դիմակայելու մեր երբեմնի կարողականութիւնը, աւելի՛ն, գիտակցութիւնն ու պատրաստակամութիւնը: Այլապէս ալ այս տողերը չեն միտիր ստորագնահատելու, նուաստացնելու մենք մեզ,  որքան` յայտնելու ճշմարտութիւն մը անսեթեւեթ, որ կը վերաբերի հայութեան, ազգային մեր պարունակին եւ առօրեայ կեանքի մէջ արձանագրուած բազմատեսակ «խեղճութիւն»-ներու, որոնց ականատես վկաներն ենք ազգովին: Փաստօրէն...

ԿԻՒԼԷՆ ԳՈՃԱՅԵԱՆ  «Նանի՜, կրնա՞մ հետդ խօսիլ... Շատ կարօտցած եմ». ձայնային կարճ նամակին յաջորդող հեռաձայնի զանգէն աչքերս կը բանամ ու հազիւ «հելօ» ըսած, կը լսեմ թոռնիկիս` Լոռիիս երաժշտախառն կանչը` «Նանի՜»: Ժամին կը նայիմ, կէս գիշեր է մեր մօտ: Բջիջայինիս հետ կամացուկ մը դուրս կ՛ելլեմ ննջարանէն եւ ուրախութեամբ` «Պատմէ՛,- կ՛ըսեմ,- ի՞նչ ըրիր այսօր»: Առանց դադար առնելու կը խօսի, ըսելիքներուն շարանը երկար է:...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Ֆրանսա Ռենսի «Դպրոցասէր»-ի Յարկին Տակ` Մելինէ Մանուշեանի Յուշատախտակին Բացման Հանդիսութիւնը 27 յունուարին փարիզեան արուարձաններէն Ռենսի մէջ գտնուող «Դպրոցասէր» վարժարանին մէջ բացումը կատարուեցաւ Ֆրանսայի դիմադրութեան շարժումի հերոս, 1926-1931 տարիներուն վարժարանի աշակերտ Մելինէ Մանուշեանին անունը կրող յուշատախտակին: Ելոյթներով հանդէս եկան` դեսպան Յասմիկ Տոլմաճեան, Ռենսիի, Լիվրի-Կարկանի, Կանեիի քաղաքապետներ` Ժան-Միշէլ Ժընեսթիէ, Փիեռ-Իվ Մարթեն, Ռոլեն Կրանոլի եւ դպրոցի հոգաբարձուներու խորհուրդի նախագահ Աղաւնի Սարիքայա:...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ի՞նչ ձեւաչափով տեղի կ՛ունենան Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ բանակցութիւնները: Աւելի քան վեց ամիսներէ ի վեր ոչ մէկ հանդիպում կատարուած է թէ՛ ռուսական կողմի միջնորդութեամբ եւ թէ՛ արեւմտեան կողմի (Եւրոպական Միութեան եւ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու) մասնակցութեամբ: Բոլոր միջնորդներն ալ ենթադրաբար իրականացուցած են իրենց ակնկալութիւնները: Այդ ակնկալութիւնները, որոնք չեն բացայայտուած, կը թուի, որ կ՛ենթադրէին ստեղծուած ներկայ իրավիճակը, այսինքն` Արցախի հայաթափումը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Եթէ պահիկ մը մոռնանք, լուսանցքի վրայ ձգենք թուրք-ազերիական բարեկամական-թշնամական տրամադրութիւններու մասին ՔՊ-ապետին եւ «ուսապարկերուն» ամէն օր, ամէն ժամ իրենք զիրենք հակասող, զիրար ժխտող յայտարարութիւնները, կեցուածքներն ու կեդրոնանանք վերջին օրերու փուլին վրայ, կը տեսնենք, որ մարդուկները սկսած են աւելի յաճախ խօսիլ Պաքուի (եւ Թուրքիոյ) ոչ խաղաղասիրական տրամադրութիւններուն մասին, նոր յանկերգ մը մտած է քաղաքական բեմ (առաւելաբար` ներքին սպառումի համար),...

Տ. ՍԵՐՈԲ ՔԱՀԱՆԱՅ Գնացէք` կարդացէք Բրիտանիայի օրհներգը, ուր «Թշնամիներին ցրում եւ տապալում են»: Իրլանտայի օրհներգերում «Անպատուութիւն չունեցող պատերազմող ազգի որդիներ ենք»: Արժանթինի օրհներգում, «Պայքարում պսակուենք փառքով, կամ երդուենք մեռնել փառաւոր»: Ինչո՞ւ մի փոքր նեղութիւն չէք քաշում Մեքսիքայի օրհներգը կարդալու. «Մեքսիքացինե՛ր, պատերազմի կոչին պատրաստեցէ՛ք երկաթն ու սանձը, թող երկիրը դողայ թնդանօթի որոտումներից»: Ամերիկան իր հերթին բրիտանացիներին պատասխանել է. «Կարմրաբոսոր հրթիռները, ռումբերը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Կայացաւ «Պատուոյ Արահետ» Ժապաւէնին Անդրանիկ Ներկայացումը «Մոսկուա»  թատերասրահին մէջ կայացաւ բեմադրիչ Սամուէլ Թադեւոսեանի «Պատուոյ արահետ» շարժապատումին անդրանիկ ներկայացումը` նուիրուած արցախեան երեք պատերազմներու մասնակից, Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Արցախի Հանրապետութեան «Մարտական խաչ» երկրորդ եւ առաջին աստիճանի ասպետ, գնդապետ Նորայր Ասլանեանի մարտական ուղիին եւ բացառիկ սխրանքներուն: «Գնդապետ Նորայր Ասլանեանի մասին, անկասկած, կարելի է խօսիլ երկար եւ տեւականօրէն, բայց այս պարագային ընդամէնը...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ռուսական կայսրութեան կազմէն ներս 1846-ին կազմաւորուեցաւ Շամախիի նահանգը, որ կ՛ընդգրկէր Շամախի, Նուխի (Շաքի), Շուշի, Պաքու եւ Լենքորան գաւառները: Շամախի 11 յունիս 1859-ի երկրաշարժին աւերուեցաւ, որմէ ետք նահանգային կեդրոնը Պաքու փոխադրուեցաւ եւ Շամախիի նահանգը վերակոչուեցաւ իբրեւ Պաքուի նահանգ: Պաքուի առաջին նահանգապետը եղաւ Կոստանդին Թարխանով-Մուրաւով: 1863-ին զայն փոխարինեց Միխայիլ Քոլիուպաքին: Շուշիի եւ Նուխիի գաւառները 1868-ին Ելիզաւետպոլի նահանգին կցուեցան, իսկ Պաքուի...

Եթէ փորձ արուի արժեւորելու Փաշինեանի գլխաւորութեամբ ներկայ իշխանութեան գրեթէ վեցամեայ գործունէութիւնը, ապա այլ գնահատական չի կարող լինել, քան` ամբողջական ձախողումը: Արցախի կորուստն ու Հայաստանի ներկայ քաղաքական վիճակը ասուածի անվիճելի ապացոյցն են: Խօսքը, սակայն, միայն արտաքին քաղաքականութեանը չի վերաբերում, այլեւ` ներազգային, տնտեսական եւ այլ ոլորտներին: Ի՞նչ իրավիճակում ենք ներազգային առումով: Հայաստանում հասարակութիւնը յուսալքուած է այն չափով, որ չի հաւատում, թէ ունակ...

Հրապարակուեցաւ «Դրօշակ»-ի 2024-ի առաջին թիւը: Առաջնորդողին մէջ անդրադարձ կը կատարուի Հայաստանի ներկայ իշխանութիւններու գրեթէ վեցամեայ ձախողած քաղաքականութեան, այս անգամ` ներազգային դաշտին մէջ: Հեղինակներ Լուսինէ Մխիթարեան եւ Մանուէլ Մկրտչեան լուսարձակի տակ կ՛առնեն ձախողութիւններուն պատճառները` քննելով զանոնք ներհասարակական հոգեվիճակի, տրամադրութիւններու, ինչպէս նաեւ ազգային յօրինուածին մէջ բոյն դրած յոռի արատներուն առնչելով: Պատմաբան Անի Մելքոնեանի յօդուածը նուիրուած է հայոց բանակի տարեդարձին: Պատմաբանի հայեացքով ան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ամէն անգամ, երբ Արեւելքէն կամ Արեւմուտքէն Հայաստանի-հայութեան ի նպաստ կեցուածք հնչէ, Ազրպէյճանի ուղղուած դատապարտանքի արդար խօսքեր եւ զգուշացման կոչեր արձակուին,  ըսեն, թէ այսինչը կարմիր գիծ է, եւ Ազրպէյճան (իմանալ նաեւ` Թուրքիա) պէտք չէ անկէ անդին անցնի, ոտնատակ պէտք չէ ընէ Արցախն ու Հայաստանը, ի՞նչ մեղքս պահեմ, կը յիշեմ առածի կարգ անցած պատմութիւն մը, որ մանկութեանս լսած եմ երէցներէս:...