ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ
Նիկոլ Փաշինեան հարցազրոյցի մը ընթացքին պատկերաւոր ձեւով մէջբերեց երեւոյթ մը, որ` «մենք կարմիր շորերով ճամբու մը վրայ ենք, ուր երկու կողմերը ցուլեր կեցած են: Կարմիր շորերը, հակառակ անոր որ տատիկին կողմէ կարուած են եւ արժէք ունին մեզի համար, սակայն պէտք է վերցնենք, պահարանը դնենք եւ նոր շորերով ցուլերուն մէջէն անցնինք»:
Խաղաղութեան խաչմերուկին մասին է այս խօսքը: «Կարմիր շորեր»-ն ալ մեր պատմութիւնն է: Ըստ Փաշինեանի, «ուրիշ ելք չկայ»-ի հաստատումով` պէտք է, որ մեր պատմութիւնը մէկ կողմ դնենք: Այսինքն` Սահմանադրութիւնը փոխենք: Քայլերգ փոխենք: Հայոց բանակը` Հայաստանի բանակ վերանուանենք: Հայոց պատմութիւնը Հայաստանի պատմութեան վերածենք եւ այսպէս մենք բոլորս կը սկսինք «նոր, ապահով ուղի ունենալ»: Սփիւռքի հետ կապի խզումն ալ այս կողովին մէջ է: Երեք միլիոն հայութիւնը հայրենիքի մէջ խաղաղ ապրելու եւ եօթը միլիոն հայեր սփիւռքի մէջ անհայրենիք զգալու օրակարգը այսպիսով կը վերջանայ:
Ա՛յս է ուզուածը ոչ թէ ամէն բան լեկիդիմ չէ` ըստ Փաշինեանի: Այսինքն` ամէն բան անօրինական է: Նոյն այդ անօրինական սահմանադրութեամբ ընտրուած են եւ կը գործեն այսօրուան իշխանութիւնները:
Վարպետութիւնը, աւելի ճիշդը խելացի քաղաքագէտ եւ դիւանագէտ ըլլալը «կարմիր շորերով» ցուլերու մէջէն անցնելու ճկունութիւնը գտնելն է: Շորերը փոխելը եւ պահարանը պահելը ինչի՞ կը ծառայեն, եթէ ոչ ինքնութիւնը կորսնցնելու:
Պիտի չերկարեմ նիւթը, ոչ ալ պիտի մտնեմ ըսի ըսաւի մէջ: Սակայն վստահաբար տարբերակներուն մէջ կայ այն տարբերակը, որ «կարմիր շորերով» կարելի է անցնիլ ցուլերուն ընդմէջէն, երբ ցուլերուն սահմանը դրուած ըլլայ, եւ մեր «կարմիր շորեր»-ն ալ զիրենք չգրգռէ` գիտնալով, որ մեր տատիկներուն յիշատակը կայ այդ «շորերուն» մէջ: Ամէն բան զիջումով կատարելը եւ դիւրին ճանապարհով երթալը նոր զիջումներու կը տանին, փաստը մէջտեղն է:
Բանակի, պատմութեան թէ վաղը այլ սրբութիւններու անունները փոխելով միայն երեւոյթը, տեսքը, ձեւական անունները կը փոխուին: Ընդհակառակը` աւելի կը զօրանայ կամքը եւ պայքարը` հայոց ժողովուրդ, հայոց բանակ եւ հայոց պատմութիւն կերտելու:
