Յօդուածներ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Քանի՜ ձեռքից եմ վառուել, Վառուել ու հուր եմ դառել, Հուր եմ դառել` լոյս տուել, Յոյս տալով եմ սպառուել։ Յ. Թումանեան  Մամուլի ծառայող ընկեր մը, իրեն սովորական լակոնական ոճով, երկու օր առաջ մօտաւորապէս հետեւեալ բառերը յղած էր հեռաձայնիս պատգամներու տփիկին. «Պիտի չուզէի գուժական ըլլալ, սակայն ընկ. Յարութ Քիւրքճեանն ալ...»: Անհաւատալի երեւցող բառերուն պատասխանեցի հարցումով մը. «Ինչպէ՞ս»: Պատասխան՝ «Քովիտ...»: Անմիջական...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Շէյխա Հասինա Պանկլատեշի վարչապետ շէյխա Հասինայի երկրէն փախուստը երկուշաբթի, 5 օգոստոսին, գրաւեց միջազգային լրատու աղբիւրներու առաջին տեղը. նախընթաց օրերէն շատ աւելի լայն ու մանրամասն տեղեկութիւններ հաղորդուեցան, եւ բազում մեկնաբանութիւններ իրարու հետ մրցումի ելան յեղաշրջական շարժումին մասին, որուն շարժիչ ուժը ՈՒՍԱՆՈՂՈՒԹԻՒՆՆ ԷՐ: Այս սիւնակին մէջ պիտի չմտնենք եղածին բազմաթիւ ծալքերուն մէջ, ո՛չ ալ պիտի պեղենք ստեղծուած վիճակին իրական կամ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Է՜, դուք չէք գիտեր Սիմոն Սիմոնեանի տպարան «Սեւան»-ին բոյրը-մոյրը: Կապարի հոտ, ֆելեֆիլի հոտ, սուրճ, օղի, սոտա, քրտինք, քուշէ թուղթ, խաւաքարտ, արաբական անուշեղէն, բարակ հաց եւ զաաթարով քախքէ, աշխարհի չորս ծայրերէն, ներառեալ Հայաստանէն հասած գրողներ, մտաւորականներ, նամակներ, ձեռագիրներ. տպարանին հազարաւոր գիրքերը` որոնք ապակիին ետեւէն կը դիտեն, տպուող անթիւ գիրքերը` մութ ու լոյս սրահին մէջ: Ստալինէն նոր յուշ մը, Սասունի...

Ա. Պատմական ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ո՞ւր է թաղուած շան գլուխը.- Թուրքիոյ պետական մեքենան եւ զայն հարուածող ուժերը կը գտնուին Էրտողանի գլխաւորած կուսակցութեան տնօրինութեան տակ: Որո՞նք են, սակայն, իշխանութեան իսկական տէրերը: Պատասխանը ամէնուր նոյնն է. անոնք, որոնք տէրն են երկրի տնտեսութեան, հարստութեան:  Թուրքիոյ հարստութեան վստահաբար շատ մեծ, բայց ոչ շատ ճշգրտօրէն բացայայտելի տոկոսը կը պատկանի հոգեւոր պիտակներու տակ գործող եւ հետեւաբար անձեռնմխելի,...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Զ.- Ազգ-պետութիւններ III.- Կերպարանափոխութիւն Ժամանակակից պետութեան ստորոգութիւնները (տարածքային յստակ սահմաններ, ինքնակառավարում, օրինականութիւն` թէ՛ ներքին հասարակութեան եւ թէ՛ արտաքին պետութիւններու, կամ Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան կողմէ ճանչցուած, տնօրինութիւն` տնտեսութեան, արտաքին թշնամիներէ սեփական սահմանները պաշտպանելու իրաւունք, կրթութեան եւ մշակոյթի հովանաւորութիւն եւ այլն, եւ այլն) եւրոպական ծնունդ ազգ-պետութեան ստորոգութիւններն են, կարգ մը ստորոգութիւններ ալ` անոնց հիման վրայ զարգացումներ: Հին անցեալին...

ԱՐՓԻ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ 1995 թուականի յուլիսի 5-ին Հայաստանի Հանրապետութիւնն ընդունեց ՀՀ սահմանադրութիւնը. «Հայ ժողովուրդը, հիմք ընդունելով Հայաստանի անկախութեան մասին հռչակագրում հաստատագրուած հայոց պետականութեան հիմնարար սկզբունքները եւ համազգային նպատակները, իրականացրած ինքնիշխան պետութեան վերականգնման իր ազատասէր նախնիների սուրբ պատգամը, նուիրուած հայրենիքի հզօրացմանը եւ բարգաւաճմանը, ապահովելու համար սերունդների ազատութիւնը, ընդհանուր բարեկեցութիւնը, քաղաքացիական համերաշխութիւնը, հաւաստելով հաւատարմութիւնը համամարդկային արժէքներին, ընդունում է Հայաստանի Հանրապետութեան սահմանադրութիւնը»: Ներկայումս ՀՀ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այս տողերը միայն նորութիւններ չեն, ոչ ալ` սովորական շարադրանքներ, այլ` օրուան ընթացքին մեր գործածած կամ օգտագործած զանազան թիւերու մասին որոշ տեղեկութիւններ: Շատեր կրնան տեղեակ ըլլալ: Իմ կողմէ` պարզապէս ընթերցողին միտքը վերադարձի բերող կէտեր: Եւ որովհետեւ բոլորս ալ կ՛ապրինք «թիւերու» աշխարհի մը մէջ, ուզենք կամ ոչ, զանոնք ստիպուած կը գործածենք եւ պիտի շարունակենք գործածել, այնքան ատեն որ կը խօսինք:...

 ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 2015 թուականին «Ազդակ»-ի խմբագրական կազմը մտածեց եւ ծրագրեց յատուկ բացառիկ թիւ մը նուիրել ՀՅ Դաշնակցութեան հիմնադրութեան 125-ամեակին: Այդ բացառիկին մէջ ինծի վիճակուեցաւ պատրաստել անոր գրեթէ առիւծի բաժինը զբաղեցուցած՝ 125 դէմք, դէպք եւ քաղաքական կեցուածք-յայտարարութիւն՝ 125 տարուան վրայ տարածուած: Բաւական սպառիչ եւ աշխատատար աշխատանք էր, եւ ես հիմա չեմ գիտեր, եթէ ըստ արժանւոյն կատարած եմ այդ իմ առաքելութիւնս կամ ոչ:...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ   Ներկայ օրերուն տեղին է լոյսին բերել բազմաթիւ հայ մտաւորականներու թէ հրապարակագիրներու այն ընդգծումը, որ հարիւր տարի եւ աւելի կեանք ունեցող դաշնագիրի մը մասին սիրտ ու մելան մաշեցնելը այլեւս անիմաստ է, ինչպէս նաեւ` ժամավաճառութիւն: Որովհետեւ, տասնամեակներու պատմաքաղաքական գործընթացները ցոյց տուին, որ չի բաւեր հզօր պետութիւններու շահերուն բախման կիզակէտին ըլլալ կամ օգտուիլ նման առիթներէ, այլ էականը կը մնայ այն, որ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սեւրի դաշնագիրը Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան պատմութեան ամէնէն նշանակալից իրագործումներէն էր: Հայաստանի Հանրապետութիւնը` «անձեւ քաոս»-էն ծնունդ առնելով եւ սկզբնական բոլոր դժուարութիւնները յաղթահարելով, սկսած էր ընդարձակուիլ եւ իր գերիշխանութիւնը ամրապնդել հայկական տարածքներուն վրայ: Թրքաբնակ ըմբոստ շրջանները` Զանգիբասար եւ Վեդի Բասար, հնազանդեցուած  էին, եւ հայկական բանակը մտած էր Շարուր-Նախիջեւան: Միացեալ, ազատ ու անկախ Հայաստանի ճակատագրի լուծումը կը թուէր մօտալուտ: Խաղաղութեան վեհաժողովի...

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ Կը կորսնցնենք յարգելի ու պատուական ազգային մը եւս, որուն համակ կեանքը եղաւ` աշխատասիրութիւն ու ծառայութիւն, ազնուականութիւն ու բարեսիրութիւն: Հանգուցեալ ՄԿՐՏԻՉ Լ. ՊՈՒԼՏՈՒՔԵԱՆը, ծանօթ էր` իր աշխատունակութեամբ, ժրաջանութեամբ, ձեռնհասութեամբ ու ճարտարութեամբ, միշտ օգտակար հանդիսանալով իր շրջապատին, բայց, ամէնէն աւելի խանդավառուելով ու հպարտանալով, իր հայրենիքի գոյութեամբ ու նուաճումներով, զանոնք նկատելով իւրաքանչիւր հայորդիի գերագոյն պարտականութիւնը եւ անգին նուիրականութիւնը: Ընթերցասէր ու...

Ա. Տ. Օգոստոսի առաջին օրերուն յետ կարճատեւ հիւանդութեան մահացաւ Մկրտիչ Լուտվիկ  Պուլտուքեան: Ան ծնած է 1938-ին, Լիբանան: Նախնական կրթութիւնը ստացած է   Մխիթարեան, իսկ երկրորդական ուսումը ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարաններուն մէջ: Ապա հետեւած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի երկրաչափական ճիւղին` School of Architecture and Engineering-ի մէջ: 1963-ին արժանացած է նոյն համալսարանի պսակաւոր ճարտարապետի վկայականին: Ան երկար տարիներ ունեցած է փայլուն եւ յաջող գործունէութիւն...

Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը 29 յունիսէն 6 յուլիս 2024-ին Հայաստանի մէջ ունեցաւ զոյգ ելոյթներ` մէկը Գիւմրիի Վարդան Աճեմեանի անուան պետական տրամաթիքական թատրոնին, իսկ երկրորդը Երեւանի Սօս Սարգսեանի անուան Համազգայինի թատրոնին մէջ` ներկայացնելու «Տեսակ մը թատրոն»-ը, բեմադրութեամբ Յակոբ Տէր Ղուկասեանի: Այս ելոյթներուն «Գասպար Իփէկեան»-ի եւ հայաստանեան զոյգ թատրոններուն միջեւ համագործակցութեան մասին յաւելեալ մանրամասնութիւններ ունենալու նպատակով «Ազդակ» զրուցեց Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ ScienceNewsExplores կայքը հրապարակած է յօդուած մը, ուր անդրադարձ կը կատարուի մարդկային յարաբերութիւններուն, մարդամեքենաներու արագ տարածումին եւ այս ծիրին մէջ մասնագէտներու վերջին ուսումնասիրութիւններու արդիւնքներուն: Պարզ է, որ մարդիկ ընկերոջ կարիք ունին: Հարցը այն է, թէ այս օրերուն «ընկեր»-ը մա՞րդ, թէ՞ մեքենայ պիտի ըլլայ: Ն. «Աստղային պատերազմներ» ժապաւէններուն մէջ մարդամեքենաները` BB-8, C-3PO եւ R2-D2, ոչ միայն ունին տարբեր անհատականութիւններ,...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցնող շաբթուան ընթացքին Իրանի եւ Լիբանանի մէջ ահաբեկչական երկու գործողութիւններէ ետք, թէ՛ Համասի եւ թէ՛ Հըզպալլայի ղեկավարներու սպանութիւնները ապահովական, զինուորական եւ մանաւանդ շրջանային մեծ լարուածութիւն մը ստեղծեցին: Բնականաբար Լիբանանի մէջ անցնող ինը ամիսներուն հարաւի մէջ զինուորական մագլցումներէն ետք նոր փուլ մը մտնելու տպաւորութիւն ունինք: Քաղաքական, քաղաքացիական, ռազմական, ապահովական, ընկերային, կենցաղային, առողջապահական ու տնտեսական նոր մարտահրաւէրներ կ՛երեւին: Լիբանանահայութիւնը` իբրեւ...

Շուշիի «Վարանդա» երգչախումբի հիմնադիր, գեղարուեստական ղեկավար, Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Զաքար Քէշիշեան Երեւանի մէջ կը կազմակերպէ «Երգող Արցախ» երգչախմբային ծրագիրը, որուն կը մասնակցին 10-14 տարեկան արցախցի մանուկ-պատանիներ: «Ապառաժ»-ի լրագրող Տաթեւիկ Աղաջանեանին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին Քէշիշեան նշեց, որ հակառակ նոր պայմաններուն մէջ ծագած բազմաթիւ հարցերուն` իրենք որոշեցին շարունակել գործունէութիւնը: «Երեխաները անընդհատ կը գրէին, թէ արդեօք...

1915-ին, Հայոց ցեղասպանութեան մահասարսուռ օրերուն Մուսա Լեռը ունեցաւ իր ադամանդեայ փայլատակումները: Շրջանի հայկական եօթը գիւղերու ամբողջ ժողովուրդը, վստահելով միայն իր սեփական ուժին լեռ բարձրացաւ` ի խնդիր իր արժանապատուութեան պահպանման, վստահելով հայօրէն ապրելու իր կամքին: Հազարաւոր մուսալեռցիներ առաւել քան 40 օրեր խիզախօրէն դիմադրեցին թշնամիի յարձակումներուն եւ վերջապէս պարտութեան մատնեցին թրքական կանոնաւոր բանակը: Մուսալեռցիները ունեցան 18 հերոս նահատակներ, որոնց յիշատակին գաղթականներու տունդարձէն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Երկու ամիս առաջ ես վերլուծական գրած էի` «Թուրքիան կ՛աջակցի արտերկրի իր քաղաքացիներուն, մինչդեռ Հայաստան կը վանէ իր սփիւռքը» վերնագիրով: Ատոր հիմքը Ապտուլլահ Պոզքուրթի` «Թուրքիան կ՛ընդլայնէ իր սփիւռքի ներգրաւուածութիւնը` արտերկրին մէջ քաղաքական նպատակներու հասնելու համար» յօդուածն էր, որ հրապարակուած էր Nordic Monitor կայքէջին մէջ: Անցեալ շաբաթ Պոզքուրթ հրապարակեց յաջորդ յօդուածը` «Թուրքիա կը պատրաստուի ուժեղացնել իր միջամտութիւնը այլ երկիրներու ներքին...

Ա. Ա. Յուլիս, 1989: Օր մը, առաջին անգամ ըլլալով, ոտք կոխեցի «Ազդակ»-ի յարկէն ներս: Խմբագրատունը կը գտնուէր «Շաղզոյեան» մշակութային կեդրոնի կիսայարկին մէջ, որ առաջին յարկէն կէս յարկ վար գտնուող տարածք մըն էր: Ներկայացայ լուրերու խմբագիրներու սենեակը, ուր կողք կողքի շարուած էին գրասեղաններ, որոնց ետին ծանօթ դէմքեր նստած` կը գրէին: Զոյգ շարքին դիմաց առանձին գրասեղանի մը ետին նստած էր կիսաճաղատ, սեւ...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ «Համբերութիւն պէտք է ունենալ մինչեւ վերջ, որպէսզի ամբողջական եւ կատարեալ ըլլաք, եւ ձեզի որեւէ բան չպակսի»: Յակոբոս 1:3 Մարգարիտները գեղեցիկ եւ թանկարժէք զարդարանքներ են ի վաղուց յետէ: Յիսուս իր առակներէն մէկուն մէջ երկինքի թագաւորութիւնը նմանցուց վաճառականի մը, որ գեղեցիկ մարգարիտներ կը փնտռէ: Երբ շատ թանկագին մարգարիտ մը գտնէ, կ՛երթայ, իր ամբողջ ունեցածը կը ծախէ եւ...