Յօդուածներ

Երեւանի մէջ լոյս տեսաւ «Բաժնուած կղզին» խորագրեալ գիրք մը, որու բովանդակութեան մէջ կ՚արծարծուին Կիպրոսի հայոց զանազան խնդիրները։ Հեղինակն է հրապարակագիր եւ հաղորդավար Սագօ Արեան, որ, միեւնոյն ժամանակ, ԺԱՄԱՆԱԿ-ի սիւնակագիրներէն է։ Ան վերջերս նկարահանած է «Վիրաւոր կղզին» խորագրեալ վաւերագրականներու շարք մը, որու հիման վրայ պատրաստուած է այս գիրքը։ Բովանդակութեան մէջ կ՚արծարծուին տեղւոյն հայերուն բազմաբնոյթ խնդիրները՝ ունեզրկումէ սկսեալ, մինչեւ այսօրուայ իրաւունքի որոնումները։...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները կը հաստատեն, որ Իսրայէլի եւ Լիբանանի միջեւ բախումները դադրեցնելու համար բոլոր նախապայմանները գոհացուած են: Հըզպալլա, որ պատերազմին լիբանանեան կողմը կը ներկայացնէ, հրապարակայնօրէն յանձնառութիւն վերցուցած է գործադրելու ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի թիւ 1701 որոշումը եւ գործելու Թաէֆի համաձայնագիրի հետեւողութեամբ: Լիբանանի կառավարութիւնը պատրաստ է երաշխաւորելու Հըզպալլայի որոշումը: Թիւ 1701 որոշումի գործադրութիւնը կը նշանակէ լիբանանեան բանակի ստորաբաժանումներու տեղակայումը հարաւի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Օր չ՛անցնիր, որ աշխարհի այս կամ այն ծագէն խեղկատակ բեմադրութիւններու ականատես-ականջալուր չըլլանք, խաղեր, որոնց հիմնական նպատակն է մարդոց ուշադրութիւնը հեռացնել իրական տագնապներէ` իրենց ապրուստի պայմանները աւելի՛ դաժան դարձնող իրադարձութիւններէ: Թուենք քանի մը օրինակ (աւելին մեզ պիտի հասցնէ հատորի մը): Ա.- Տոնալտ Թրամփի նախագահ վերընտրութեան փոթորիկը ցունամիի միայնակ ալիք չէր, անոր յաջորդեցին ու կը յաջորդեն ամէնօրեայ ցունամիներ, որոնք մոռացութեան...

Պաքու խարազանեց Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական Էտ Մարքին եւ Ֆրենք Փալոնը, որոնք ՔՈՓ 29-ի ծիրին մէջ, Ալիեւի վարչակազմը մեղադրեցին իրենց դէմ յարձակումներ եւ սադրանքներ կազմակերպելու մէջ: Քոնկրեսական Փալոն պնդեց, որ եթէ չըլլար Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան թիկնապահը, ինք կրնար հիւանդանոց հասնիլ: Ազրպէյճանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաճիեւ, իբրեւ պատասխան, ամերիկացի օրէնսդիրները անուանեց «հայկական լոպիի գործիքներ» եւ «ստախօս» ու պնդեց, որ  «Ազրպէյճանի մէջ շոու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Լաւ Չմշակուած Ծրագրի Ձախողումը Փորձում Են Բարդել Արցախցիների Վրայ». «Մենք Ենք, Մեր Սարերը» Կազմակերպութեան Անդամ Ն. Աղաբալեան 21 նոյեմբերին տեղի ունեցաւ «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութենէն բռնի տեղահանուած անձերու իրաւունքներն ու ընկերային ներառումը» խորագիրով ֆորումը, որուն ընթացքին «Մենք ենք, մեր սարերը» կազմակերպութեան անդամ, արցախցի Նարինէ Աղաբալեան լուսարձակի տակ առաւ Հայաստանի մէջ ապրող արցախցիներուն դիմագրաւած տարբեր հարցերը: «Հայաստանի կառավարութիւնը ինչպէ՞ս կ՛արձագանգէ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ազրպէյճանական իշխանութիւնները մեծ ուժեր կեդրոնացուցած էին Արցախի շուրջ եւ զինաթափման պահանջ ներկայացուցած էին հայերուն: Արցախցիք լաւ գիտէին որ զիրենք ինքնապաշտպանութենէ զրկելու փորձ կը կատարուի, որուն նոր ջարդեր պիտի յաջորդեն, եւ մերժեցին Պաքուի պահանջը: Երեւանի մէջ Ղարաբաղի հայրենակցական միութիւնը Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Ալեքսանդր Խատիսեանի դիմում յղեց, նշելով որ Ազրպէյճանի կառավարութիւնը նահանգապետ Սուլթանովի եւ թուրք զօրավար Խալիլ փաշային յանձնարարած է...

Հ. ՇԻՆԴԵԱՆ 2018-ից ի վեր Հայաստանն առաջընթացի անուան տակ` յետընթաց է արձանագրում բոլոր ասպարէզներում, յատկապէս` ազգային օրակարգերի հետապնդման իմաստով: Հայաստանի շուրջն այսօր ստեղծուած անվտանգային համակարգն ուղղակիօրէն Ազրպէյճանի եւ Թուրքիայի ազդեցութեան տիրոյթում է: Հայաստանի Հանրապետութեան ներկայ իշխանութիւնները հրաժարուելով Արցախից` շարունակում են հրաժարուել ազգային առաջնահերթութիւններից: Անկախութեան հռչակագրի վախերը թերեւս դրա վառ ապացոյցն են: Ազրպէյճանի կողմից պատերազմի սպառնալիքի եւ ճնշման տակ Հայաստանը շարունակում...

Հայաստանի արտաքին գործոց նախկին նախարար, Արցախի հարցերուն գծով յանձնախումբի համակարգող Վարդան Օսկանեան Դիմատետրի իր էջին վրայ հրապարակած տեսանիւթով մը կ՛ահազանգէ, որ Արցախի ժողովուրդին վերադարձի իրաւունքի հարցի հետապնդման հիմնական խոչընդոտը զարմանալիօրէն եղած է եւ կը շարունակէ մնալ Հայաստանի կառավարութիւնը: «Չնայած այս հարցի պաշտպանութեան եւ բարձրացման յստակ մարդասիրական եւ դիւանագիտական յարաբերութիւններին` Փաշինեանը բազմիցս միշտ խուսափել է այս հարցին անդրադառնալ: Երբ իրեն հարց...

Եւրոպական խորհուրդի Ազգային փոքրամասնութիւններու իրաւունքներու պաշտպանութեան շրջանակային պայմանագիրի խորհրդատուական յանձնախումբը կոչ ուղղեց Ալիեւի վարչակազմին` «Ստեղծելու քաղաքական, իրաւական, գործնական պայմաններ, որոնք անհրաժեշտ են Ղարաբաղէն տեղահանուած հայերուն ապահով ու անարգել վերադարձին համար, ինչպէս նաեւ յատուկ գործիքակազմ մը` սեփականութեան հարցերը լուծելու նպատակով»: «Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն կոչ կ՛ուղղուի` գոյքագրելու, պաշտպանելու եւ պահպանելու հայկական բոլոր կրօնական եւ մշակութային վայրերը եւ ինչքերը, ինչպէս նաեւ` հետաքննելու տարածաշրջանին մէջ...

 ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Պէյրութի Գեղարուեստական ժապաւէններու 10-րդ փառատօնի (Beirut Art Film Festival BAFF) նախաձեռնութիւնները տեղի կ՛ունենան Ս. Ժոզեֆ համալսարանին կից Արեւելագիտութեան գրադարանի թատերասրահին մէջ (1): Տակաւին ընթացող կործանարար պատերազմին հակադրուած ծրագիրը այս տարի կազմուած է ականաւոր արուեստագէտներ ծանօթացնող 25 վաւերագրական գործերէ, առաւել` այժմ պատմութեան անցած, Թրիփոլիի «Սինեմա Փարատիզօ»-ն համարուող շարժապատկերի սրահին լուսանկարներու ցուցահանդէսէ մը, որ հաւաքական յիշողութեան «հնախուզութիւն» մըն է, ինչպէս ...

ՆՈՐՎԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ ԶԱՔԱՐԵԱՆ Կարպիս Ափիկեանի մահուան քառասունքն է արդէն... Քառասնօրեայ այս շրջանին պատահեցաւ, որ քանի մը անգամ «հոգւոց» կարդամ ողբացեալի հոգւոյն հանգիստին համար եւ մտածումիս առարկայ դառնայ պատուական այս երաժիշտին կատարողական արուեստի ճգնութիւնը, ուր կը դրսեւորէր խորունկ զգացողութիւն մը արուեստի ներգործութեան ուժի: Կը մտաբերէի իր համերգները, որոնք կ՛արժեւորէին քաղաքակրթութեան մը զօրութիւնը: Արուեստը ընդհանրապէս, այս պարագային` երգարուեստը մասնաւորապէս, ինչպէ՞ս հրաշագործեր է...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Նոյեմբեր 12-ին մօրս մահուան 27-րդ տարելիցն է: Այս յուշը անուշ-անուշ թող բուրէ իր նուիրական յիշատակին: Ֆրանսերէն ալ պէտք է գիտնանք եղեր: Երեք լեզու չի բաւեր. իմ եւ այլոց պարագային` չորս,  հայերէն, անգլերէն, արաբերէն, թրքերէն: Հայ աւետարանական քոլեճի տնօրէնութիւնը ուսումնական ծրագիրը բարելաւելու ժողովի ընթացքին որոշեր է աշակերտներուն «օգտակար գիտելիք»-ով մը եւս օժտել: Վերամուտի առաջին շաբաթը, կէսօրուան ճաշէն ետք, երբ...

«Քաղաքականութեան մէջ պէտք է կա՛մ դաւաճանել հայրենիքիդ, կա՛մ ընտրող զանգուածին: Ես կը նախընտրեմ դաւաճանել ընտրող զանգուածին» ՇԱՐԼ ՏԸ ԿՈԼ (1890-1970) Անհասկնալի եւ անընդունելի ըլլալէ աւելի` ընդվզեցնող էր պատահածը` նոյեմբեր 12-ին, Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանի սիրտին` 19 Բաղրամեան պողոտային վրայ, Ազգային ժողովի նիստին պահուն, երբ իշխանական Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութիւնը մերժեց ընդունիլ Ազրպէյճանի մէջ պահուող հայ ռազմագերիները ազատ արձակելու պահանջը դնող` ընդդիմադիրներուն յայտարարութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ընկեր մը ե-նամակով ինծի յղած էր Լիբանանի վրայ իսրայէլեան ոճրային յարձակումները պատկերող վաւերագրական ժապաւէն մը` պատրաստուած ֆրանսեւգերմանական խումբի մը կողմէ: Պէտք չունիմ այստեղ նկարագելու աւեր ու մահ սփռող այն յարձակումներուն հետեւանքները, որոնք իսրայէլեան ոճրագործ իշխանութիւններուն կողմէ աշխարհին կը ներկայացուին ամէն օր` իբր թէ զինեալներ կը հետապնդեն, զէնքի պահեստներ կ'ոչնչացնեն, մինչդեռ իրականութիւնը այն է, որ հազարաւոր քաղաքայիններ` կին, մանուկ,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միաբան Պարոյր վարդապետ Շէրնէզեանի «Ունկն դիր, Տէ՛ր» գիրքը լոյս տեսաւ 2024-ին, Նիւ Եորքի մէջ, Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւելեան թեմի առաջնորդ Անուշաւան արքեպիսկոպոս Դանիէլեանի հովանաւորութեամբ եւ Րաֆֆի, Փըթրիշիա, Ճէյք եւ Սառա Քիւրեճեաններու մեկենասութեամբ, ի յիշատակ Յակոբ եւ Յովհաննէս Քիւրեճեաններուն: Հեղինակը գիրքը ձօնած է հօր` Գրիգոր Շէրնէզեանին եւ Կրէկ Պէքարեանին: Յառաջաբանին մէջ Պարոյր վարդապետ կ՛ըսէ, որ կեանքը...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Հոկտեմբերի առաջին շաբթուան երկայնքին Երեւանի մէջ տեղի ունեցաւ  «Հայ ֆեստ» (հնչիւնախաղով` High Fest) կատարողական արուեստներու 16-րդ փառատօնը: Վերնագրի «լռատուութիւն»-ը ունի կրկնակի իմաստ: Նախ` այն, որ այս տողերը խիստ անբաւարար են եօթը օրերու վրայ երկարող միջոցառում մը արժեւորող ակնարկ մը սեպուելու համար: Երկրորդ`     նկատառումը, որ խորքին մէջ ցաւոտ պատճառն է առաջինին, այն է, որ փառատօնի հայկական ելոյթներէն ոչ մէկը...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԻՍԿԱՀԱՏԵԱՆ Մերձաւոր Արեւելքի հետ միջնադարեան Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային պատմութեան փոխազդեցութեան ոլորտին մէջ մասնագիտացած պատմաբան, միջնադարեան նիւթերու պատմագէտ, նկարչուհի եւ հնագէտ Սեդա Պարսումեան-Տատոյեան ծնած է Հալէպ, Սուրիա, 1950-ին: Նախնական եւ երկրորդական ուսումը հայկական վարժարաններու մէջ ստացած է, ապա յաճախած ու աւարտած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանը, ուր պատմութեան դասախօս եղած է 1986-2005: Պաշտօնավարած է նաեւ` Պէյրութի Հայկազեան համալսարանի մէջ, 1981-1986,...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Լիբանանցի Կիներու Ազգային Խորհուրդի Անդամ Կիներու նկատմամբ բռնութեան դէմ պայքարի 16-օրեայ արշաւը ծրագիր մըն է, որուն սկիզբը դրուեցաւ 1991-ին Միացեալ Նահանգներու Նիւ Ճըրզի նահանգին մէջ: Այս արշաւին նպատակն է լուսարձակի տակ առնել կիներու նկատմամբ կիրարկուող բոլոր տեսակի բռնութիւնները` աշխարհի տարածքին արթնցնելով մարդկային խիղճը եւ ցոյց տալով բռնութիւններուն վատ ու սրտաճմլիկ հետեւանքները: Այս արշաւը ամէն տարի կը սկսի 25...

- Օրհնութեան գիր՝ Հ.Հ. Պատուոյ Հիւպատոս Տիար Պերճ Աբգարեանի Ի Ֆրեզնօ Կիրակի, 17 Նոյեմբեր 2024-ին, Արեւմտեան Թեմի Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Գեղամ Ս. Արք. Խաչերեան մեկնեցաւ Ֆրեզնօ, ուր ներկայ եղաւ շրջանին մէջ գործող Հայաստանի Պատուոյ Հիւպատոսութեան գրասենեակի հիմնադրութեան 10-ամեակին եւ միաժամանակ անոր առաջին Պատուոյ հիւպատոս, իսկ ներկայիս նաեւ Արեւմտեան Թեմի Ազգ. վարչութեան կազմի անդամ՝ Տիար Պերճ Աբգարեանի՝ ազգային ու պետական այս...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Կը խօսինք այս կամ այն երկրի «հայկական» համայնքի անդամի եւ անդամներու` որպէս քաղաքացիի օրինակելի կերպով «մերուած» ըլլալու յաջողութեան մասին:  Համայնքները կը ճանչցուին իրենց անցեալի եւ ներկայի պատկանելիութեան վերադիրներով տեղական հանրութիւններ, կ՛ըսեն` «հայ-ամերիկեան», «հայ-ֆրանսական», «հայ-լիբանանեան», ցանկը բազմապատիկ է եւ չէ փակուած: Հպարտութիւն է, հաւատարմութեան վկայութիւն է ըսել, որ այս կամ այն հայը արաբերէն աւելի լաւ կը խօսի արաբերէնը, ֆրանսացիէն,...