Յօդուածներ

ՍԱՐԳԻՍ ԶԷՅԹԼԵԱՆ Հանրայայտ իրողութիւն է, որ հայ քաղքենիութիւնը երբեք չքաղաքականացաւ, չհայրենացաւ եւ երբեք արիութիւնը չունեցաւ հայ ժողովուրդի քաղաքական ճակատագիրը վարելու պատասխանատուութիւնը ստանձնելու, մանաւանդ Հայ դատի հետապնդման պայքարին իր անվերապահ մասնակցութեան ճամբով: Ընդհակառա՛կն, բովանդակ Հայ յեղափոխութեան շրջանին, ան ո՛չ միայն չնպաստեց, այլեւ արմատապէս հակադրուեցաւ հայ ազատագրական շարժման, անոր յաջորդական գրեթէ բոլոր հանգրուաններուն: Աւելի՛ն, իբրեւ պահպանողական մտածողութեան ու մտայնութեան գործնական արտայայտութիւն, խոհեմութեան...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԱ ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ                           25 մայիս 2014-էն ի վեր Լիբանանի նախագահական աթոռը թափուր է քաղաքական ու այլ պատճառներով: Ցարդ գումարուեցան բազմաթիւ նիստեր, սակայն Լիբանանի 128 երեսփոխանները չկրցան համախոհութեան յանգիլ այս գծով: Այսօր խորհրդարանը իր 30-րդ նիստը կը գումարէ` փորձելով դրական լուծում մը գտնել այս հարցին, որ սակայն, ըստ...

ԶԱՒԷՆ ԽՏԸՇԵԱՆ Վերջերս շշուկ մը սկսած է տարածուիլ, թէ մուշտակագործ Տիգրան գծագրութիւն ալ կ՛ընէ եղեր եւ ցուցահանդէս ալ պիտի տայ եղեր: Ծանօթներ, զարմացած, այս լուրը կը փոխանակէին իրարու: Ես ինքս ինքնավստահ կ՛ըսեմ` «Այո՛»: Տիգրանը երկուքն ալ է: 1952-ին էր, որ ծանօթացայ Տիգրանին, իր բարեկամ Ֆարաճեանի միջոցով, որ ճարտարապետութիւն կ՛ուսանէր ԱԼՊԱ-ի մէջ, երբ ես քանդակագործութիւն կ՛ուսանէի: Ֆարաճեան յայտնեց, որ իր բարեկամ...

«Ակօս» Սեպտեմբերի 15-ի երեկոյեան Ստամպուլի Քոնկրես կենտրոնում տեղի ունեցաւ «Հրանտ Տինքի» անուան միջազգային մրցանակի յանձնման 7-րդ հանդիսութիւնը, որտեղ բացման խօսքով հանդէս եկաւ պատմաբան Թաներ Աքչամը: Ելոյթը ներկայացնում ենք ամբողջութեամբ, որը հանդիսութեան ներկաները մեծ հետաքրքրութեամբ ունկնդրեցին: Ստորեւ, այդ ելոյթի Բ. մասը: Բարենորոգումների Փոխարէն` Կոտորած «Հաւասարութիւն, ազատութիւն եւ եղբայրութիւն» կոչով հանդէս եկած 1908 թ. յեղափոխութիւնից յետոյ հայերը կրկին սկսեցին բարեփոխումների սպասել: 1908...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Թուրքիոյ մէջ միշտ օրակարգի բերուած է այն հարցը, թէ Հայոց ցեղասպանութեան մասին Թուրքիոյ արխիւները որքա՛ն առողջ են ու այդ արխիւները ի՞նչ չափով կը դրուին պատմաբաններու քննարկումին տակ: Միշտ պնդուած է, որ Թուրքիա ընդհանրապէս մաքրագործած է արխիւները, կամ` զտումի կ՛ենթարկէ պատմաբաններու կողմէ եղած դիմումները: Այս տեսակէտէ հետաքրքրական յօդուած մը գրի առած է Աթթիլա Թույկան «Տեւրիմճի Գարատենիզ» կայքէջի վրայ: Յօդուածին...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Ընդունեց Լիբանանի Մշակոյթի Նախարարը Հոկտեմբեր 11-ին Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մէջ ընդունեց Լիբանանի մշակոյթի նախարար Ռոնի Արայժին` ուղեկցութեամբ Հայաստանի մէջ Լիբանանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Ժան Մաքարոնի: Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը իր գնահատանքը յայտնեց նախարարին` գոհունակութեամբ ընդգծելով այն սերտ համագործակցութիւնը, որ մնայուն առկայ է Լիբանանի եւ Հայաստանի միջեւ: Կաթողիկոսը կարեւոր...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Տագնապի Լուծման Համար Հանգրուանային Ծրագիրներ Իսրայէլեան բանակին կողմէ արեւմտեան Պէյրութի պաշարման եւ հետեւողական ռմբակոծումներու պայմաններուն տակ, քաղաքական գետնի վրայ, բանակցութիւններ տեղի կ՛ունենային եւ կը քննարկուէին առաջին հերթին իսրայէլեան ուժերը Պէյրութէն 8 քիլոմեթր հեռացնելու, պաղեստինեան ուժերը Պէյրութէն առժամաբար հիւսիս եւ Պեքաա փոխադրելու, իսկ հակադիր ուժերուն միջեւ միջազգային ուժեր հաստատելու ծրագիրներ: Այնուհետեւ կը նախատեսուէր Արաբական լիկայի նախարարական ժողով մը...

Եւրոպական խորհրդարանի փոխնախագահին յայտարարութիւնը Հայաստանի Հանրապետութիւն - Եւրոպական Միութիւն նոր պայմանագիր կնքելու հեռանկարին մասին  ուղենշային է, իրադրութիւններու հետագայ ընթացքին մասին որոշ կանխատեսումներ կատարելու ուղղութեամբ: Պարզ է, որ դեկտեմբերին, Եւրոպական Միութիւն կը ստանայ լիազօրութիւն Հայաստանի Հանրապետութեան հետ բանակցութիւններ սկսելու` նոր ձեւաչափով փաստաթուղթ ստորագրելու համար: Վիլնիւսէն ետք Եւրոպական Միութեան Արեւելեան գործընկերութեան շրջանակներուն մէջ տարուող բանակցութիւնները սառեցուած էին: Հիմա հետզհետէ պարզ կը դառնայ,...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Մարդկային իրաւանց եւրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) Մեծ պալատը 15 հոկտեմբերին հրապարակեց «Փերինչեք ընդդէմ Զուիցերիոյ» գործով իր վճիռը, որ կը նշէր, թէ Պեռն  ոտնակոխած է Զուիցերիոյ մէջ հրապարակաւ Հայոց ցեղասպանութիւնը ժխտած Տողու Փերինչեքի խօսքի իրաւունքը, ինչպէս նաեւ կը պաշտպանէր հայ ժողովուրդի «արժանապատուութեան իրաւունքը»: ՄԻԵԴ-ի Մեծ պալատը պահպանեց գլխաւոր հարցին` Զուիցերիոյ կողմէ Փերինչեքի խօսքի ազատութեան իրաւունքի ոտնակոխման վերաբերեալ Ստորին պալատի վճիռը:...

ՍԱՐԳԻՍ ԶԷՅԹԼԵԱՆ Հայ լեզուի եւ մշակոյթի միութեան ու միասնականութեան ճամբուն վրայ հիմնական կարեւորութիւն ունի աւանդական ուղղագրութեան վերականգնումը եւ բովանդակ հայ ժողովուրդը, իր բոլոր խաւերով ու հատուածներով, աւելի քան յիսուն տարիէ ի վեր կը սպասէ, որ հայրենի իշխանութիւնները անդրադառնան գործուած աղիտալի սխալին եւ օր առաջ սրբագրեն 1922-ին, զուտ կուսակցական եւ հայօրէն մերժելի դիտումներով, ստեղծուած ու գործադրուող եւ Աբեղեանական յորջորջումը կրող սխալագրութիւնը:...

ԳԷՈՐԳ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ Օրեր առաջ Սիրիայում գտնուող ռուսական կործանիչների կողմից Թուրքիայի օդային սահմանն անցնելու խնդրին Անգարան եւ ՕԹԱՆ-ն այնպիսի հնչեղութիւն են տուել, կարծես խօսքը ոչ թէ սահմանը հատելուն է վերաբերում, այլ` ռուսական ռազմաօդային ուժերի կողմից յարձակման կամ ռմբակոծման ենթարկուելուն: Անգարայում Ռուսաստանի դեսպանը բացատրութիւններ տալու համար երկու անգամ կանչուեց Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարութիւն,  վարչապետ Ահմետ Տաւութօղլուն անվտանգութեան խորհրդի նիստ հրաւիրեց, Անգարայի նախաձեռնութեամբ...

«ԱՆԿԱԽ» Երկու տարի առաջ Քրտական աշխատաւորական կուսակցութիւնը (ՔԱԿ) եւ Թուրքիայի կառավարութիւնը հրադադարի մասին համաձայնագիր էին ստորագրել, սակայն 2015 թ. յուլիսին, երբ թուրքական օդուժը սկսեց հարուածներ հասցնել Քրտական աշխատաւորական կուսակցութեան` ՔԱԿ-ի եւ «Իսլամական պետութիւն» ահաբեկչական խմբաւորման դիրքերին` գործողութիւններն անուանելով «ահաբեկչութեան դէմ միաժամանակեայ պատերազմ», թուրք-քրտական բախումները վերսկսուեցին: Այսպիսով խախտուեց քրտերի եւ Թուրքիայի միջեւ զինադադարը, որը տեւեց երկու տարի, եւ որի նպատակն էր...

ԼԷՈՆԻՏ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Եւրոխորհրդարանի կողմից Ազրպէյճանի վերաբերեալ քննադատական բանաձեւի ընդունումից արդէն աւելի քան երկու շաբաթ է անցել, բայց նրա յարուցած արձագանգը դեռեւս չի մարել: Աւելի՛ն. պատմութիւնն այդ գտաւ իր շարունակութիւնը, քանի որ փաստաթուղթը, կարելի է ասել, որոշակի չափով քաղաքական նոր իրավիճակ ստեղծեց: Յիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 10-ին Եւրոխորհրդարանն ընդունել է բանաձեւ, որում սուր քննադատութեան է ենթարկւում երկրում մարդու իրաւունքների հետ կապուած վիճակը,...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» «Ուեսթըրն Եունիըն»-ի նախագահը ռուսական «Վետոմոսթի» թերթին հարցազրոյց մը տալով` պարզաբանեց, թէ ինչո՛ւ իր գլխաւորած համաշխարհային հսկայ հիմնարկութիւնը կովկասեան տարածաշրջանին մէջ որպէս կեդրոնատեղի ընտրեց Ազրպէյճանը` Հայաստանի փոխարէն: Պատասխանելով այն հարցումին` թէ ինչո՞ւ ընտրութիւնը կատարուած է Ազրպէյճանի ի նպաստ, ան պատասխանեց. «Խնդիրը քաղաքական հարցերու եւ Ղարաբաղի հետ կապուած է: Երկու երկիրներու կեդրոնական դրամատուները ընտրութեան առջեւ դրին մեզ. մենք կրնայինք մեր...

«ԱԿՕՍ» Սեպտեմբերի 15-ի երեկոյեան Պոլսի «Քոնկրես» կենտրոնում տեղի ունեցաւ «Հրանդ Տինք»-ի անուան միջազգային մրցանակի յանձնման 7-րդ հանդիսութիւնը, որտեղ բացման խօսքով հանդէս եկաւ պատմաբան Թաներ Աքչամը: Ելոյթը ներկայացնում ենք ամբողջութեամբ, որը հանդիսութեան ներկաները մեծ հետաքրքրութեամբ ունկնդրեցին: «Նախ եւ առաջ շնորհակալութիւն եմ յայտնում «Հրանդ Տինք» միջազգային հիմնադրամին այս առանձնայատուկ եւ բազմանշանակալից հրաւէրի համար: Ինչպէս գիտէք, այս ընթացիկ տարին Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցն...

«Էրմենի Հապեր» կայքէջը կը հաղորդէ, որ հրատարակուեցաւ սվազցի հայ գրող Մելիսա Քոչաքի թրքերէն մէկ գիրքը, որ կոչուած է «Պտղունց մը անցեալ», եւ որ կը պատմէ սվազցի հայերու անցեալն ու այսօրուան կեանքը: Գիրքը յուշագրութիւն մըն է: Մելիսա Քոչաք իրեն նիւթ դարձուցած է կեանքի պատմութիւնը իր մեծ հօր` Միհրան Քոչաքի, որ մեռեր է 2011-ին: Մելիսա Քոչաք «Ռատիքալ»-ին խօսելով` ըսած է, որ այս...

«ԵՌԱԳՈՅՆ» Հոկտեմբեր 4-ին Ախալցխայի Վահրամ Գայֆէճեանի անուան ստեղծագործողներու միութեան տան մէջ տեղի ունեցած է Լիւպա Մաթեւոսեանի գիրքին շնորհահանդէսը` նուիրուած 1918թ. Ախալցխայի ինքնապաշտպանութեան: Այս մասին կը յայտնէ Akhaltskha.net-ը: Շնորհահանդէսին ներկայ եղած են` վիրահայոց թեմի առաջնորդ  Վազգէն եպս. Միրզախանեանը, Ջաւախքի առաջնորդական փոխանորդ  Բաբգէն վրդ. Սալբիեանը, Մառնէուլիի շրջանի հոգեւոր առաջնորդ տէր Խորէնը, Ախալցխայի հոգեւոր հովիւ տէր Թորգոմը, «Ջաւախքին աջակցութիւն» հիմնադրամի գրասենեակի ղեկավար Սամուէլ...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսի թելադրութեամբ, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանը հինգշաբթի,  15 հոկտեմբեր 2015-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի դահլիճին մէջ կարդաց վեհափառ հայրապետին պատգամը` ուղղուած «Հայոց ցեղասպանութիւն. ճանաչումէ հատուցում» միջազգային գիտաժողովին ներկայ, աշխարհի տարբեր երկիրներէ եկած հայ թէ օտար մասնակիցներուն: Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանի ողջոյնի խօսքի ընթերցումէն ետք, կարդացուեցաւ նաեւ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ....

Ազգային ժողովի ՀՅԴ խմբակցութեան քարտուղար Աղուան Վարդանեանը «Ժողովուրդ»- ի հետ զրոյցում յայտարարեց, թէ արհեստածին են այն յայտարարութիւնները, որ Հայաստանում այսօր սահմանադրական փոփոխութիւնների պահանջ չկայ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պարո՛ն Վարդանեան, Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական յանձնաժողովն արդէն յայտարարել է սահմանադրական հանրաքուէի քարոզարշաւի մեկնարկի մասին: Ինչպէ՞ս է այդ քարոզարշաւն իրականացնելու ՀՅԴ-ն, ո՞րն է լինելու ձեր քարոզարշաւի գլխաւոր կէտը, որտեղի՞ց էք սկսելու: ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Կարծում եմ` լրատուամիջոցները տեղեակ...

Այսօր երեկոյեան ժամը 8:30-ին, Յովհաննէս Հելվաճեանի «Կոմիտաս» թատերախումբը «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ կը ներկայացնէ Արփիար Արփիարեանի «Կարմիր Ժամուց»-ը: Այս առթիւ կը ներկայացնենք յայտնի մտաւորականներու վկայութիւններ` բեմադրիչ եւ դերասան Յովհաննէս Հելվաճեանի անցած թատերական ուղիին մասին: Երեսունհինգ տարիներու վրայ կարճ կամ երկարաշունչ թատրերգութիւններ բեմադրած ուժ մըն է Յովհաննէս Հելվաճեան: Բեմադրութիւններէն ոմանք յաջող ընթացք մը ունեցած են ու ծափահարուած: Ուրիշներ` նուազ յաջող:...