Անդրադարձ

ՍՈՆԱ ՖՍՏԸԳՃԵԱՆ Արեւոտ, փայլուն կիրակի  առաւօտ մըն էր, երբ դուն, մայրի՛կ ճան, աչքերդ փակեցիր` ձեռքերդ ձեռքերուս մէջ: Յանկարծ անդրադարձայ, որ ալ չէին դողար նիհար ու յոգնած ձեռքերդ: Նուրբ ու բարակ անգոյն մատներ կը մատնէին, թէ որքա՜ն յոգնած ու տառապած էին անոնք: Պարոյր Սեւակի «Մօր ձեռքերն» էին անոնք, որոնք յարատեւ աշխատանքի լծուած էին ի սպաս զաւակներուդ ու թոռնիկներուդ, մօտիկ կամ հեռաւոր...

Պատրաստեց` ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այս տարին չինական 4712-րդ տարին է, որուն լուսնային օրացոյցին համաձայն, նոր տարին, որ կը սկսի 19 փետրուար 2015-ին, կ՛անուանուի «ոչխարի տարի»: Համաձայն չինական աւանդութեան, երբ Պուտտան երկինք պիտի բարձրանար, ուզած էր իրեն հետ իր աստուծոյն տանիլ 12 անասուններ: Անմիջապէս իր խնդրանքին ընդառաջած էր մուկը կամ առնէտը եւ ապա անոր յաջորդած էին` ցուլը, վագրը, ճագարը կամ նապաստակը, վիշապը, օձը,...

ԴՈԿՏ. ՆՈՐԱ ԱՐԻՍԵԱՆ 2014 տարուան վերջաւորութեան Դամասկոսի «Շարք» հրատարակչատունը լոյս ընծայեց դոկտ. փրոֆ. Արշակ Փոլատեանի «Օսմանեան կայսրութեան մէջ Հայոց ցեղասպանութեան ականատեսներ (փաստաթուղթերու հաւաքածոյ)» վերնագիրով արաբերէնով գիրքը, զոր հեղինակը ձօնած էր «վայրագօրէն զոհուած անմեղ նահատակներու հոգւոյն»: «Շարք» հրատարակչատան տէր դոկտ. Նապիլ Թոմէ իր յառաջաբանին մէջ գիրքը կը նկատէ պատմական փաստաթուղթ, որ կը մարմնաւորէ հայ ժողովուրդին յաւիտենական ազատութիւնը, ինչպէս նաեւ կ’անդրադառնայ գիրքի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ներսէս Լամբրոնացի (Հեղինակ` Սմբատ Եպս. Սաատէթեան) Պոլսոյ հայոց պատրիարքութեան «Արմաշ» մատենաշարի նախաձեռնութեամբ եւ փրոֆ. տոքթ. Յակոբ սրկ. Թէրզեանի մեկենասութեամբ 2014-ին Պոլսոյ մէջ լոյս տեսաւ Մեծ եղեռնի նահատակ հոգեւորականներէն, Կարնոյ առաջնորդ Սմբատ եպիսկոպոս Սաատէթեանի հեղինակած «Ներսէս Լամբրոնացի» աշխատութիւնը: Գիրքը կը բաղկանայ 400 էջերէ եւ կը բացուի Վաղարշակ սրկ. Սերովբեանի «Երկու խօսք»-ով, ուր կ՛ըսուի, որ Արմաշու դպրեվանքի անդրանիկ սերունդէն Սմբատ...

ՐԱՖՖԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ «Եկեղեցիք արդարոց եւ փառաբանիչք բարեբանեցէք որ ետ զիմաստս լուսոյ» - Սրբ. Ն. Շնորհալի Արեւագալի Ժամերգութիւն --- «Ով դու` Միհր, ով արտի աստուած, Դու, որ արարման օրէնքը կը կերտես եւ արդարութեան ուժն կը խթանես...» - Հիմն Միհրին Կը լսէ՞ք, սօսափիւնը սօսեաց, արդարադատ, կամքի՛ զարթօնք: Միհրի կոչն է` վաղեմի լուսարար: Հրաւէրն է, որ բագինին զոհենք մեր զգեստները աշխարհիկ: Մանգաղը որքա՞ն...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Քրիստոնեայ աշխարհի այլազան ժողովուրդներու շարքին բացառութիւն կազմելու գնով հայ ժողովուրդը Աստուածորդիի Սուրբ Ծնունդը կը տօնէ յունուար 6-ին, մինչ քրիստոնեայ մարդկութիւնը ընդհանրապէս դեկտեմբեր 25-ին կ’աւետէ աստուածայայտնութիւնը Յիսուս Քրիստոսի: Պատճառը նախ այն է, որ աստուածաբանականօրէն ճիշդը յունուար 6-ն է եւ ամբողջ քրիստոնեայ աշխարհը սկզբնապէս յունուար 6-ին կը տօնէր Սուրբ Ծնունդը: Ապա հայ ժողովուրդին ազգային ինքնահաստատման գրաւականը եղած է Քրիստոնէութեան հայացումը...

Տարեսկիզբը հայութեան համար կը յատկանշուի քաղաքական բաւական ուշագրաւ եւ կարեւոր իրադարձութեամբ մը: Ձայնը կը հնչէ Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչցած առաջին պետութենէն: Պաշտօնական Մոնթեվիտէոն նման յայտարարութեամբ մը հանդէս կու գայ` հայութեան ամէնէն հրատապ խնդիրին շուրջ շատ կարեւոր նախանշում կատարելով: 4 յունուար 2015 ստորագրութիւնը կրող Մոնթեվիտէոյի յայտարարութիւնը բառացիօրէն կ՛ըսէ. «Արտաքին գործոց նախարարը այսօր հանդիպում մը ունեցաւ Հայ դատի յանձնախումբի միջազգային եւ ուրուկուէյեան ներկայացուցիչներու...

ԼԱԼԱ ՄԻՍԿԱՐԵԱՆ-ՄԻՆԱՍԵԱՆ Այսօր ծառի մը տապալիլը տեսայ: Անոր հաստ իրանը եւ երկնուղէշ հասակը կը փաստէին, թէ ան այս պատէզին մէջ առաջին արմատ նետողներէն էր ու մարդուն առաջին շուք տուողներէն: Այսօր մարդիկ տապալեցին զայն: Միայն քանի մը ճիւղեր ունէր գոսացած, մնացեալը դալար` կ՛երգէին հովին հետ, դաւին անտեղեակ ու համոզուած, թէ դեռ ունակ են երկինքէն նոր բարձունքներ նուաճելու: Մարդիկ «գործի» էին. գէջն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ներքին ճակատի վրայ միացման յաղթանակ տանելու կամք եւ յաջողութիւն եթէ չունենանք, ինչպէ՞ս կրնանք... 100-ամեակը ծանուցողական տարազ դարձած է զանազան բնոյթի նախաձեռնարկներու արտայայտութիւններու համար: Կը ծրագրուին` երգահանդէս, թատրոն, զբօսաշրջութիւն` դէպի Հայաստաններ` Հանրապետութիւն, Արցախ եւ բռնագրաւեալ, հայկական ասեղնագործներու, նահատակ գրողներու գիրքեր, օտարներու վկայութիւններ, նկարչական ցուցահանդէսներ, վաւերագրական եւ այլ բնոյթի ժապաւէններ, ցոյցեր, հանրաժողովներ, մասնագիտական խորհրդաժողովներ: Այս բոլորը կարելի էր ընել տարի...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Քիչ մը դժուար է աշխարհիս բաները մէկ-երկու սիւնակի սահմաններուն մէջ վերլուծել (քի՞չ մը...): Համաշխարհային թատերաբեմին վրայ անցած տարուան ընթացքին արձանագրուած գլխաւոր իրադարձութիւնները գլխապտոյտ կը պատճառեն: Քաղաքական բեմի վրայ պաղեստինցիներուն դէմ անարդարութիւնը կը շարունակուի բացէ ի բաց: Պաղ պատերազմի երկրորդ հանգրուանը սկսած է (ըստ շատերու` առաջինը չէ աւարտած իսկ): Արեւմուտքի մէջ քաղաքական ուժի կեդրոնները անցած են անդրազգային ընկերութիւններու եւ...

ԽԱՉԻԿ ԽԱՉԵՐԵԱՆ «Եթէ մէկ տարուան համար կը ծրագրես, բրինձ ցանէ. եթէ տասը տարուան` ծառ ցանէ. եթէ հարիւր տարուան` երեխաները դաստիարակէ»: Քանֆուշըս   Ժամանակակից հայկական սփիւռքի ուժասպառ հաւաքական կեանքին մէջ խորքային բարեկարգումներու ձեռնարկումը յոյժ դժուարին առաքելութիւն մըն է, պարզապէս որովհետեւ անոնց թոյլատու առարկայական ու ենթակայական գործօնները այսօր դարձած են իսկապէս ժլատ` գաղութահայութիւնը մատնելով ժամանակի արհամարհանքին արժանացած, հնամաշ համակարգերու ագոյցին: Աննախանձելի իրականութիւն...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Ինչպէս օրերս նշել էր «Ազդակ» թերթը (27.12.2014), հովանաւորութեամբ Լիբանանի Հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանի եւ կազմակերպութեամբ Համազգայինի Գեղարուեստի դպրոցներու խնամակալութեան,  Համազգայինի «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտական քոլեճի սենեկային համոյթն ու Ազգային առաջնորդարանի «Աւետաբեր» երգչախումբը ներկայացուցին իւրայատուկ համերգ մը` Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդեան առիթով, որ տեղի ունեցաւ 26 դեկտեմբերին, Նորաշէնի Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ: Երեւոյթն ինքնին գնահատանքի արժանի է եւ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ 149 տարի առաջ, դեկտեմբեր 30-ին, այդ ատեն բրիտանական տիրապետութեան տակ գտնուող Մոմպէյի (նախկին Պոմպէյ, Հնդկաստան) մէջ, լոյս աշխարհ եկաւ համաշխարհային գրականութեան տաղանդաւոր դէմքերէն Ճոզեֆ Ռուտիըրտ Քիփլինկ: Հայոց յուշատետրին մէջ իր արժանի տեղը ունի տարուան նախավերջին օրը ծնած անգլիացի յայտնի գրողը, բանաստեղծը եւ արձակագիրը: Այդպէ՛ս է ոչ միայն 1907-ին Նոպէլեան մրցանակին արժանացած առաջին անգլիացի հեղինակը ըլլալու իր արժանաւորութեան, այլեւ...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Քրիստոնէական աշխարհին մէջ Ս. Ծնունդի տօնը կ՛առանձնանայ միւս բոլոր տօներէն` իր ներկայացուցած մեծ խորհուրդով եւ ուղղած բազմանշանակ պատգամներով: Սակայն այդ խորհուրդներուն մէջ ամէնէն յատկանշականը այն է, որ Յիսուս Քրիստոսի ծնունդով քրիստոնէութիւնը կը դառնայ գերազանցապէս մարդակեդրոն կրօն եւ կը զատորոշուի իրմէ առաջ եւ ետք տարածուած ու փորձարկուած բոլոր կրօնական ուսմունքներէն, որոնց մօտ շեշտուած է աստուածակեդրոնութիւնը, ամէն ինչի կախեալութիւնը ամենակարող,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ 2014 տարին մնաց յիշատակի թանգարանին մէջ, ու անոր տեղ նորը եկած է ու կը թակէ մարդոց դռներն ու անոնց մտքերուն ու հոգիներուն մէջ կը փորձէ գունաւոր երազներ հիւսել: Դարձեալ նոր յոյսեր կան` շարուած մարդկային կեանքի հորիզոններուն վրայ:  Հակառակ այս բոլորին, ի՛նչ մեղքս պահեմ, ես օրին չկարողացայ  յայտնել եւ կամ հասցէագրել մտքէս ու հոգիէս բխող շնորհակալութեան եւ երախտագիտութեան խօսքերս...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ  Ցաւով մտայ ես նոր տարին, Ծունկի ցաւով, յոգնած ոտքով, Ամէն զգուշ քայլափոխիս Դողացի ես գաւազանով. Յոյսով մտայ ես նոր տարին` Մեծ հաւատքով, սիրոյ ճամբով, Ճամբաները, զոր քալեցի, Չափեցի ես ուշի ուշով. Առողջութեան մաղթանքներով Բարեւեցի ես բոլորին` Ճամբուս վրայ մեծ ժպիտով Երբ ուղղուեցայ խանութս իմ Խնդրեցի ես նորածինէն` Մսուրին մէջ մեր Յիսուսէն: - Մեր բոլորը դարմանէ, Տէ՛ր, Ցաւերը մեր...

Ռ. ԿՈՐԻՒՆ Թաթախման գիշեր է, ինչպէս ընդունուած է ասել նաեւ` խթման: Տնեցիները պատրաստութիւն են տեսել հայկական խոհանոցային կերակրատեսակներ` ջրօրհնէքին յատուկ: Նախքան սեղանի շուրջը անցնելը` յիշում եմ մօրս բարեպաշտական այն սովորութիւնը, որ իւրաքանչիւր թաթախման գիշեր խունկ էր ծխում` յիշելով կեանքից հեռացած հարազատներին, իւրաքանչիւրի անունը խորհրդաւոր զգայնութեամբ արտաբերելով խունկ էր դնում կեծ կարմիր ածուխի վրայ, ճրագալոյցի պատարագից տուն վերադառնալուց անմիջապէս յետոյ: Ահա...

«2014 թուականը պատմութեան մէջ կը մնայ նաեւ որպէս մի տարի, երբ հայ ժողովուրդն ապացուցեց արցախեան ազատամարտի նուաճումները պաշտպանելու իր վճռակամութիւնը»: Հայաստանի Պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեանի այս հաստատումը կատարած է ամանորեայ շնորհաւորական ուղերձին մէջ, որուն ամբողջութիւնը կը հրատարակենք ստորեւ: «Սիրելի՛ հայ ժողովուրդ, պարոնայք սպաներ, զինուորներ ու ազատամարտիկներ Շնորհաւորում եմ բոլորիդ` գալիք Ամանորի առթիւ, մաղթում` առողջութիւն, երջանկութիւն եւ ամենակարեւորը` խաղաղութիւն, որը մենք պաշտպանեցինք...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Երեքշաբթի, 31 դեկտեմբերին Յորդանան յանուն 22 արաբ երկիրներու ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդին ներկայացուց բանաձեւ մը, որ 12 ամիս կը ճշդէր գտնելու պաղեստինեւիսրայէլեան տագնապին «արդար, յարատեւ եւ համապարփակ խաղաղ լուծում» մը` ստեղծելով 1967-ի սահմաններով եւ Երուսաղէմ մայրաքաղաքով Պաղեստին մը, ինչպէս նաեւ 2017-ը կը ճշդէր իբրեւ իսրայէլեան ուժերու պաղեստինեան բռնագրաւուած տարածքներէն հեռացման ժամկէտ: Բանաձեւը անհրաժեշտ 9 քուէներէն միայն 8-ն ապահովեց, երբ...

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ Աստուած չընէ, որ մարդ ուրիշի մը պաշտպանութեան կարիքն ունենայ: Որքա՛ն փափուկ է անդրադառնալը Արեւելքի քրիստոնեաներու հարցին, յատկապէս` ներկայիս: Այս նիւթը միջազգային ուշադրութեան կ՛արժանանայ այն ատեն միայն, երբ Միջին Արեւելքի քրիստոնեաները գտնուին ծայրայեղ հալածանքներու եւ տեղահանութեանց անտանելի վիճակի մը մէջ, ինչպէս վերջերս պատահեցաւ, երբ Իրաքի եւ Սուրիոյ մէջ ՏԱՀԵՇ-ի անմարդկային ոճիրները, գլխատումները, խաչհանումները, գնդակահարումները եւ տեղահանութիւնները հրապարակուեցան:...