Անդրադարձ

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Բարի Ծաղկազարդ տօնեցինք այսօր` Ձիթենիներու բիւր տերեւներով. Սիրուն մանուկներ, մոմեր զարդարուած` Շալկեցինք մենք վեր ուսերու վրայ: Եկեղեցիներ ուրախ են այսօր, Երկինք բարձրացան շարական, աղօթք: Հաւատացեալներ անմեղ, մեղաւոր Հաղորդուեցան Յիսուսի մարմնով: Որոշ պատկերներ եկեղեցւոյ մէջ Մտքիս մէջ տպուած մնացին անվերջ: Ծերունին հիւանդ, նստած` ճիշդ քովս, Որ փորը բռնած` կ՛աղօթէր ցաւով: Մանուկ մը սիրուն ծաղիկ մը ձեռքին` Մօտեցաւ անմեղ խաչուած...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Արցախեան ազատագրական պայքարին 30-ամեակին առիթով Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբի Սան Ֆեռնանտօ Հովիտի  մասնաճիւղը  մարտ 17-ին միօրեայ համաժողով կազմակերպեց: Համաժողովը տեղի ունեցաւ Քալիֆորնիոյ  Էնսինօ քաղաքի Ֆերահեան ազգային վարժարանին մէջ: Բանախօսներն էին` պատմաբան դոկտ. Կարօ Մոմճեանը, «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Յարութ Սասունեանը, Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբի խորհուրդի անդամ Սթիւըն Տատայեանը, ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Քալիֆորնիա նահանգը ճանչուած է որպէս երկրաշարժերու եւ հրդեհներու հակամէտ շրջան: Վարժուած ենք: Ամրան տաք եղանակին, երբ օդի ջերմաստիճանը բնականէն շատ աւելի բարձրանայ, հեռատեսիլի առաջնահերթ լուրերուն մէջ տեղ կը գրաւեն անտառային հրդեհները: Բլուրներու վրայ գտնուող թանկարժէք բնակարանները առաջին զոհերը կը դառնան այդ անզուսպ կրակներուն: Այս տարուան հրդեհները ամրան տաք եղանակին սպասելու համբերութիւնը չունեցան: Դեկտեմբերի առաջին շաբաթն էր: Սաստիկ ցուրտ...

ԱՍՏՂԻԿ  Կ.  ԱՇԸԳԵԱՆ Ինչպէ՞ս պատմեմ այն կողմ մնացած հայրենիքիս մասին: Ինչպէ՞ս լիարժէքօրէն արտայայտեմ զգացումներս: Գեղեցկութիւն, հանդարտութիւն եւ տխրութիւն` ամէն կողմ: Լեռները, քարերը, գետերը, լիճերը, խոնարհած եկեղեցիները լուռ ու տխուր, բայց  մեծ սիրով ու  անհուն կարօտով կ՛ընդունին մեզ: Հարազատներ, որոնց կ՛այցելենք երկար բացակայութենէ ետք: Յանցաւորի ահաւոր զգացում եւ մեծ բեռ  կայ մեր հոգիներուն վրայ: Այդ կոթողներուն եւ լեռներուն խոնարհաբար կը մօտենանք:...

  Օրին հաղորդած էինք «Մէկ անգամ Հայաստանում» խորագիրով մրցումին մասին: Լրագրողական-ստեղծագործական յատկանշական առանցքներ նկատելով, ստորեւ կու տանք մրցանակակիր Նանէ Հայրապետեանի գրութիւնը: ՆԱՆԷ ՀԱՅՐԱՊԵՏԵԱՆ Ես էի, աքլորով կինն էր, քոյրս էր, ֆրանսացի ամուսիններն էին, մաման էր, հողագործ պապին էր, ցեխաշոքոլաթախառը դէմքով էրեխեքն էին, գնում էինք Տաթեւ: Ես, ոնց միշտ, ճմռթած դնչով նւնւում եմ, արձակուրդն` էլի Տաթեւում, ինչը նշանակում էր, որ դպրոցում...

Ն.ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մարտ 28ի չարաբաստիկ այդ թուականէն ասդին թէեւ անցած են երկար տարիներ, որոնց ընթացքին ամբողջ աշխարհակարգ մը փոխուեցաւ, այսուհանդերձ՝ մեր սերունդներու յիշողութեան մէջ դեռ չէ սպիացած գաղափարական այն խոցը, որ առաջացաւ Սարգիս Զէյթլեանի առեւանգման, անհետացման ու սպանութեան անարգ ոճիրով։ Երկար տարիներ անցած են ա՛յս օրէն՝ 28 Մարտ 1985էն ի վեր, երբ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի թոհուբոհին մէջ, հայադաւ ուղեղ մը յղացաւ,...

Դիւանագէտներու արտաքսման պատերազմը թափ կը հաւաքէ: Իրադրութիւններու եւ յատկապէս ռուս դիւանագէտներ արտաքսելու իրերայաջորդ որոշումներուն կշռոյթը մտածել կու տայ, որ ոչ թէ բրիտանական որոշումի զօրակցութեան եւ արագ արձագանգումներուն մասին է խօսքը, այլ առաւելաբար նախապէս համաձայնեցուած արտաքսման գործողութիւններու շարքի  մը առարկայացման: Ռուսիոյ դէմ շղթայազերծուած դիւանագիտական հարթութեան վրայ այս համալիր գործողութիւնները կարելի է դիտարկել տնտեսական պատժամիջոցներով սկսած Ռուսիան մեկուսացման առաջնորդող ընդհանուր ծրագիրի քաղաքական...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Թատրոնի միջազգային օրուան առիթով բիւր յարգանք եւ բիւր պատիւ` հայ թատրոնի սպասարկուներուն: Անոնք հայապահպանման մարտիկներ են: Յարգա՛նք եւ պատի՛ւ` հին ու նոր բոլոր նուիրեալներուն, արհեստավարժ թէ սիրողական մակարդակի հաւատացեալներուն: Յարգա՛նք ու պատի՛ւ` թատերագիրին, բեմադրիչին, դերասանին, բեմավարին, բեմի յարդարանքի թէ ձայնի սարքաւորումի պատասխանատուին, հանդերձանք ձեւաւորողին, աֆիշ եւ գրքոյկ պատրաստողին, յուշարարին, կիշէի թէ քուլիսներու ետին կանգնող անհատներուն անխտիր: Յարգա՛նք ու...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Համաշխարհային դրամատան տնօրէն Ճիմ Եոնք Կիմը շատ հետաքրքրական հարցազրոյցի մը ընթացքին հաստատեց. «Այն երկիրներու ղեկավարները, որոնք առաջնահերթութիւնը կու տան տնտեսական զարգացման, տարիներու ընթացքին հաստատած են, որ սխալ տեղ ներդրում ըրած են»: Երկիրները չեն կրնար մրցունակ ըլլալ, եթէ ներդրումներ չընեն մարդոց վրայ, յատկապէս` կրթութեան եւ առողջապահութեան ոլորտներուն մէջ: Ուրիշ խօսքով, տնտեսութեան կայուն զարգացումը կը կատարուի, եթէ կրթութեան մէջ լուրջ...

ԱՐԱՐԱՏ ԿՈՍՏԱՆԵԱՆ Նախորդ յօդուածում ներկայացրել էինք Չինաստանի արդի քաղաքականութիւնը:  Այս յօդուածով անդրադարձել ենք չինական «Նոր մետաքսի ճանապարհ» ծրագրին, դրա մեթոտներին եւ խնդիրներին: Նշենք, որ ճանապարհը անցնելու է նաեւ Հայաստանով: Յաջորդ յօդուածը կը լինի` «Նոր մետաքսի ճանապարհը  եւ Հայաստանը» խորագրով: Չինաստանի զարգացման շեշտը դրուեց 70-ականներից, երբ աւարտուեց Մաօ Ցեթունկի դարաշրջանը: Եթէ այն ժամանակ առաջնային խնդիր էր ապահովել Չինաստանի տարածքային ամբողջականութիւնը եւ...

Արցախի Հանրապետութիւնը ներկայացնող պատուիրակութեան Ուաշինկթըն այցելութիւնը ստուերի մէջ ձգած էր հազիւ քանի մը օր առաջ մայրաքաղաքը այցելող Հայաստան-Միացեալ Նահանգներ խորհրդարանական բարեկամութեան խումբի հայ անդամներու պատուիրակութիւնը: Այս պատուիրակութեան այցը նոյնքան կարեւոր էր, որքան` Արցախի ներկայացուցիչներուն այցը: Արդարեւ, Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ, Հայաստան-Միացեալ Նահանգներ բարեկամական խումբի ղեկավար Արփինէ Յովհաննիսեանը, իր կողքին ունենալով Ազգային ժողովի պատգամաւորներ` Արմէն Աշոտեանը, Նայիրա Զոհրապեանը, Էտմոն Մարուքեանը եւ...

Թուրքիա Սուրիայէն Իրաք կ՛երկարէ ձիթենիի իր արիւնոտ ճիւղը: Աֆրինէն ետք արաբական այլ տարածքներ ենթակայ կ՛ըլլան թրքական բռնագրաւումին եւ հրթիռակոծումին: Անգարա կը յառաջանայ` իր երկրին եւ քաղաքացիներուն ապահովութեան լոզունգները հնչեցնելով, միեւնոյն ատեն, սակայն, կոտորածի կ՛ենթարկէ քիւրտերը ողջ աշխարհին աչքին առջեւ: Այս իմաստով, Աֆրինի պատկերները կրնան կրկնուիլ նաեւ Իրաքի հիւսիսային շրջանին մէջ, եւ  դէպքերու ընթացքին հետեւողը կը համոզուի, որ այս բոլորը կրնան...

ՎԱՀԱՆ ՎԱՀԱՆԵԱՆ Ֆրանսացիները կ՛ըսեն. «Եթէ Փարիզը տեսաք եւ Գասիսը չտեսաք, բան մը չէք տեսած» (Ֆրանսայէն): Կրնանք անվարան «Գասիսի գեղանկարիչը» կոչել Մայք Յակոբեանը, զինք հասկնալ փորձելով, իր նկարներուն խորագիրները ի մի հաւաքելով եւ անոնց գոյները կարդալով` միտիլ դէպի յաւերժութիւն: Մայք Յակոբեան` մերօրեայ ինքնուրոյն նկարիչը, բնութեան բեմադրիչը եւ գոյներու աճպարարը: Այսպէս, Գասիս, մակոյկներ, զրոյց, Մարսէյի հին քաղաքը, գնդիկի խաղը (Pétanque boules): Տակաւին...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Այսպէս եթէ մօտենանք Լեւոն Շանթի գրական-ստեղծագործական հոլովոյթին, Պոլիսէն Կովկաս, Եւրոպա, ապա` կրկին նոր դիմագիծ ստացող եւ եռացող Կովկաս, հուսկ` Միջին Արեւելք, եւ հարց տանք, թէ ի՞նչ եղած են նոյն մարդուն զգացական, իմացական, գաղափարական եւ ընկերաքաղաքական ըմբռնումները` որպէս հետեւանք ժամանակի եւ մշակութային-քաղաքակրթական շփումներու, մշակութային ազդեցութիւններու, ընտրանքներու: Միշտ ի մտի պէտք է ունենալ, որ Պոլիսը, ուր ծնած էր եւ հոն...

Ընտրացանկերու վերջնականացումն ու ընտրական դաշինքներու ճշդումը ըստ ընտրական օրէնքի ամրագրած ընթացակարգային ժամկէտներու կ՛ընթանայ առանց անակնկալներու եւ առանց ցնցումներու: Ընտրական փառատօնային հաւաքով յայտարարուեցաւ Ազգային Ազատ հոսանք կուսակցութեան համալիբանանեան, բոլոր ընտրաշրջաններուն համար առաջադրուած անուանացանկը: Դաշնակցութեան եւ Ազգային ազատ հոսանքին միջեւ գոյացած համաձայնութիւնը բնականաբար զուտ ընտրական դաշինքի պարագայական տրամաբանութեամբ չի բացատրուիր: Յատկապէս զօր. Աունի աքսորէն վերադարձէն ետք, Դաշնակցութիւնը ընտրաքաղաքական դիրքորոշումներով առաջին օրէն համագործակցեցաւ...

ՅԱՐՈՒԹ ԳՆԴՈՒՆԻ Մարտ 27-ը Միջազգային թատերական հիմնարկին (International theater institute) նախաձեռնութեամբ ծնունդ առաւ Համաշխարհային թատրոնի օրը 1961-ին: Այս օրը` մարտ 27-ին, աշխարհի բոլոր թատերական գործիչներուն կողմէ կը նշուի, եւ կը կազմակերպուին զանազան թատերական ձեռնարկներ, կը յարգուին ու կը մեծարուին թատերական գործիչներ: Թատրոնի միջազգային օրուան առիթով,  հովանաւորութեամբ Լիբանանի մէջ թատրոնի, շարժապատկերի, ձայնասփիւռի, պատկերասփիւռի սենտիքային եւ կազմակերպութեամբ Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի վարչութեան...

Այնքա՜ն գրուած եւ խօսուած է Լեւոն Շանթի մասին, որ իր գրականութիւնը ինքնուրոյն կերպով հասկնալու համար աւելի լաւ է որդեգրել ենթակայական մօտեցում: Ինչպէս կ’ըսէ ֆրանսական առածը, մշակոյթը այն է, որ կը մնայ, երբ մեր սորվածը մոռցած կ’ըլլանք: Այդպէս ալ պիտի փորձեմ յիշողութեան ճամբաներու վրայ վերագտնել Լեւոն Շանթը, ոչ միայն այնպէս, որ էր եւ է ինք, այլ` ըմբռնել, թէ ինչպէ՛ս կը ստեղծուի...

ՄԻՒԺԿԱՆ ՀԱԼԻՍ Թարգմանեց ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆԸ Մարաշի կոտորածից ուղիղ 39 տարի է անցել, սակայն կոտորածի հետքերը դեռ թարմ են: 1978 թ. դեկտեմբերի 19-26-ը կատարուած կոտորածի ժամանակ, միայն մէկ շաբաթուայ ընթացքում, ըստ պաշտօնական տուեալների, 111, իսկ ըստ ոչ պաշտօնական յայտարարութիւնների մօտ 500 մարդ է սպաննուել, հարիւրաւոր մարդիկ վիրաւորուել են, աւերուել է 210 տուն, 70 գրասենեակ: Իսկ թիրախը ալեւիները, քրտերն ու յեղափոխական անձինք էին: Թուրքիայի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի աչքերուն առջեւ Թուրքիոյ պետութիւնը դարձեալ ձեռնարկած է մարդկային ու քաղաքական ոճիրներու եւ կը մնայ անպատիժ, սանձարձակ: Անցեալին սուլթան Համիտն ու Իթթիհատի ոճրածին ուղեղներն էին, անոնց հետեւեցան Մուսթաֆա Քեմալն ու Էճեւիտներ, Տեմիրէլներ, Էվրեններ եւ Էօզալներ: Այսօր արիւնոտ ճամբուն վրայ նոր մղոններ կը կտրեն Էրտողանն ու իր «խունթա»-ին անդամները: Նորագոյն բեմադրավայրն է Սուրիոյ հիւսիսային` Աֆրին աւանը. թրքական բանակները օր...

ՊԵՏԻԿ Այո՛, լիբանանցի հայուն քուէն ծախու չէ, որովհետեւ լիբանանցի հայը ամէն բանէ առաջ ազգային գիտակցութիւն եւ արժանապատուութիւն ունի: Առաւել, եւ` ամէնէն հիմնականը, լիբանանցի հայը, որ հայկական հոսանքին ալ պատկանի, տարիներէ ի վեր փաստած է ամբողջ լիբանանցի ժողովուրդին, որ ինք կը հետեւի իր կուսակցութեան եւ իր պատկանած հայկական «կողմին» յանձնառութեան տակ է: Այլ խօսքով, մենք լաւ գիտենք, որ հայկական ու ազգային...