ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ
Համաշխարհային դրամատան տնօրէն Ճիմ Եոնք Կիմը շատ հետաքրքրական հարցազրոյցի մը ընթացքին հաստատեց. «Այն երկիրներու ղեկավարները, որոնք առաջնահերթութիւնը կու տան տնտեսական զարգացման, տարիներու ընթացքին հաստատած են, որ սխալ տեղ ներդրում ըրած են»:
Երկիրները չեն կրնար մրցունակ ըլլալ, եթէ ներդրումներ չընեն մարդոց վրայ, յատկապէս` կրթութեան եւ առողջապահութեան ոլորտներուն մէջ:
Ուրիշ խօսքով, տնտեսութեան կայուն զարգացումը կը կատարուի, եթէ կրթութեան մէջ լուրջ եւ երկարաշունչ քայլեր նախաձեռնենք: Այսինքն կրթութիւնը մարդկային դրամագլուխ կը պատրաստէ, եւ մենք մարդկային դրամագլուխ պատրաստելով` հզօր տնտեսական զարգացում ձեռք կը ձգենք: Հոս ալ, իր կարգին, կրթութեան ճգնաժամի լոզունգով պէտք չէ կրթական ծրագիրներ մշակուին, ուսուցիչներ վերաորակաւորուին կամ նոր ձեւեր որդեգրուին: Ընդհակառա՛կը, եթէ խորքային փոփոխութիւններ չըլլան, այլ միայն լոկ ձեւական ըլլան, աւելի վատ անդրադարձ կ՛ունենան սերունդներու պատրաստութեան մէջ:
Ուրեմն, դպրոցին, կրթութեան, տնօրէնին, ուսուցիչին, ծրագիրին եւ մեթոտներուն չափ կարեւոր է միջավայրը: Միջավայր եւ արժէքներու ազդեցութիւնը նոյնքան զօրաւոր են հասարակութեան կրթութեան կազմակերպութեան մէջ: Օրինակի համար, եթէ դպրոցը երեխային սորվեցնէ համբերութիւն, կեդրոնացում, արժէքներու հանդէպ յարգանք, բայց երեխան իր առօրեային մէջ տեսնէ, որ նիւթական աշխարհը կ՛իշխէ, եւ արժէքը կարեւոր չէ, մակերեսային ըլլալը առաւելութիւն է, բնականաբար դիւրինը կ՛ընտրէ, կեանքը չի դժուարացներ, ընդհակառա՛կը, այլընտրանքը հաճելի կը թուի երեխային:
Ոչ մէկը կրնայ իր ուսումով միայն մտաւորական մակարդակի հասնիլ, եթէ տարիներով գիրք չկարդայ, պրպտող միտք չունենայ եւ, մանաւանդ, քննարկող հոգին մէջը արթուն չպահէ:
Ուրեմն, իմաստ չունի տնտեսական զարգացումը միայն տնտեսական զարգացման նպատակով, ընդհակառա՛կը, մարդու, գլխագի՛ր մարդու պատրաստութիւնը անպայման որ կը հասցնէ տնտեսական եւ իմացական զարգացման:
Անգլիացի գրող Օլտոս Հաքսլին տարիներ առաջ հաստատած է, որ գալիք տարիներուն գիտելիքի աղբիւրներուն առատութիւնը այնքան շատ պիտի ըլլայ, որ մարդիկ պիտի չցանկան կարդալ եւ սորվիլ: Գիտելիք շատ պիտի ունենան, բայց ոչ` պրպտող եւ մտածող միտք: Այս երեւոյթը այսօր շատ տարածուած է: Սերունդներ կը պատրաստուին մակերեսային անկարեւոր գիտելիքներով, մինչ կարդալու, խոկալու եւ արտադրելու կարողականութիւնը կը պակսի:
Հիմնական եւ գլխաւոր մտահոգութիւնը սերունդներու պատրաստութեան մէջ այս մէկն է: Ամէն բան դիւրինին, հաճելիին եւ շուտ հասանելի միջոցներով կեանքը դասաւորելու հեւքի մը մէջ է: Երիտասարդութիւնը դէպի տմարդի եւ ապազգային կազմաւորման հիմը կը դնէ, եւ օրէ օր կը զգանք, որ մեր աւանդական կառոյցներուն հանդէպ յարգանքն ու քաշողականութիւնը կը պակսին:
Մտահոգիչ է:
