Անդրադարձ

Յ. Տ. ՅՈՒՍԻԿԵԱՆ Ա՜խ, որքան կ՛ուզէի մայր մը ունենալ, Ինքս ալ կրկին մանկանալ, Ձմրան ցուրտին` Անոր շունչովը տաքնալ, Անքուն գիշերին` Քաղցր օրօրներով քնանալ, Առաւօտուն` Ժպիտը դէմքին Գլուխս շոյող ձեռքերով արթննալ, Ակրատէն ետք, Ջերմ համբոյրը այտերուս` Վարժարան երթալ: Երեկոյեան Անհամբեր զիս սպասէր Եւ օրուան մը կարօտով Զիս իր թեւերուն մէջ առնէր: Կ՛ուզէի մայր մը ունենալ, Թէկուզ` ծերացած, կորաքամակ, Դողդոջ, երերուն, Այտերը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայաստան բնակութիւն կը հաստատեն «սփիւռքահայեր», ոչ միայն` Իրաքէն կամ Սուրիայէն հայրենադարձներ, որոնք ապահովութեան ապաստան կը փնտռեն: Կան նաեւ Ամերիկայէն, Լիբանանէն, կամ այլ երկիրներէ եկողներ: Զուգադիպութեամբ մը, Բ. Աշխարհամարտի յաջորդած տարիներու ներգաղթի մասին գիրքեր լոյս կը տեսնեն` յիշողութիւն եւ գրականութիւն միախառնելով: Այդ էջերու ընթերցումը ներազգային իմաստութեան առջեւ դուռ կը բանայ: Իմաստութեան դուռ, որպէսզի բարի կամեցողութիւնները խութի չզարնուին: Յաւակնութիւնը չունիմ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հակառակ անոր որ թրքական իշխանութիւնները այս տարի արգիլեցին «Հայոց ցեղասպանութիւն» եզրին հրապարակային օգտագործումը, եւ հակառակ անոր որ այս օրերուն Թուրքիոյ մէջ խօսքի ազատութիւնը կ՛ոտնակոխուի, լրատուամիջոցները կը փակուին եւ լրագրողները կը բանտարկուին, այսուհանդերձ, կարգ մը ձախակողմեան կուսակցութիւններ նշեցին Հայոց ցեղասպանութեան 103-ամեակը: Սկսինք Թուրքիոյ խորհրդարանի երրորդ մեծ կուսակցութենէն` ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութենէն, որ հանդէս եկաւ` «Մենք կը կիսենք 103 տարուան ցաւն...

ՏՈՔԹ. ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Սերժ Սարգսեան պաշտօնէն հրաժարելէն ետք  երկրին մէջ ստեղծուած  «պրկուած քաղաքական» իրավիճակը  խաղաղ ձեւով լուծուեցաւ` Հայաստանի ընդդիմադիր ուժի ղեկավար Նիկոլ Փաշինեանի Հայաստանի Հանրապետութեան նոր վարչապետ ընտրուելով: 8 մայիս 2018 թուականին քաղաքական գործիչ Նիկոլ Փաշինեանը Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանին կողմէ  վարչապետ ընտրուեցաւ: Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանի այս  պատմական որոշումը անտարակոյս նոր էջ մը պիտի բանայ Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքական...

Արդարօրէն եւ ամենայն հպարտութեամբ այս տարի համայն հայութիւնը կը շարունակէ տօնել ղարաբաղեան շարժման 30-ամեակը, որ լի է յաջողութիւններով եւ յաղթանակներով: Ան սկիզբ առաւ 1988-ին իբրեւ «Ղարաբաղ» կոմիտէ, որուն համակարգողն էր հիմնադիր անդամներէն Վազգէն Մանուկեանը: Այդ օրերուն հայ ժողովուրդը իբրեւ մէկ բռունցք ծառացաւ մէկ կողմէ խորհրդային իշխանութիւններուն եւ միւս կողմէ` ազերիական բռնատիրութեան դէմ: Այսօր փաստօրէն անկախ եւ կայացած պետութիւն է Արցախը:...

ՆԱՐԻՆԷ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ բ.գ.թ., դոցենտ Բայց եւ Չարենցը սուր տագնապներ, ջղաձգումներ է ունենում, որովհետեւ ցնդել, առասպել են դարձել ե՛ւ իրական ծննդավայրը, ե՛ւ պատմութիւնը, ե՛ւ ազգային գաղափարաբանութիւնը: Ստացւում է, որ զուր խաբկանք է եղել ամէն ինչ, ուղեղային մշուշ, սրտի հիւանդութիւն: Բայց հոգեկան ուժգին մակընթացութեանը երբ յաջորդում է սթափ տեղատուութիւնը, Չարենցը հակասում է նորից ինքն իրեն` գրելով. «Նրան, միայն նրա՛ն, այսինքն ոչ թէ...

Հայ-թուրք յարաբերութիւններու հեռանկարային պատկերացումներու մասին խօսելով` վարչապետ Փաշինեան հիմնականին մէջ վերաբանաձեւած էր պաշտօնական Երեւանի դիրքորոշումը` կողմ ենք Անգարայի հետ դիւանագիտական յարաբերութիւններու հաստատման` առանց նախապայմանի: Ճիշդ չէ, որ երրորդ երկրի հետ Անգարան պայմանական հարց արծարծէ յարաբերութիւններու բնականոնացման համար: Երեւանը կը շարունակէ առաջադրել Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչումը, որ նախ եւ առաջ կը նպատակադրէ ցեղասպանութիւններու կրկնութեան կանխարգիլումը: Փաշինեանի  մօտեցումը միաժամանակ թէ՛ արցախեան հակամարտութեան...

Սիրելի՛ Աշխարհատարած Հայեր, 2008թ. հոկտեմբերից ես իմ համախոհներով Ձեր անմիջական աջակցութեան շնորհիւ ստեղծեցինք եւ կայացրեցինք ՀՀ սփիւռքի նախարարութիւնը: Հայաստանի անկախացումից յետոյ սփիւռքահայերի ոգեւորութիւնը, Հայրենիքին ծառայելու ցանկութիւնը շատ դէպքերում մնում էր չհամակարգուած եւ այդ պատճառով էլ Դուք յաճախ հիասթափւում էիք, երբ չէինք կարողանում գտնել Ձեր հարցերի պատասխանները: Սփիւռքի նախարարութիւնը դարձաւ այն դուռը, այն կեդրոնը, որտեղ լսեցին Ձեզ, գործակցեցին Ձեզ հետ, քննարկուեցին...

Ն. Պ. 11 ­Մա­յի­սի այս օ­րը, 113 տա­րի ա­ռաջ, Անդր­կով­կա­սի նաւ­թա­յին մայ­րա­քա­ղաք Պա­գո­ւի կեդ­րո­նա­կան հրա­պա­րակ­նե­րէն Պա­րա­պե­տի վրայ, 21ա­մեայ հայ յե­ղա­փո­խա­կան մը ռում­բի հա­րո­ւա­ծով ա­հա­բե­կեց նա­հան­գա­պետ իշ­խան ­Նա­կա­շի­ձէն։ Ե­րի­տա­սարդ այդ յե­ղա­փո­խա­կա­նը Դ­րաս­տա­մատ ­Կա­նա­յեանն էր՝ ան­զու­գա­կան ԴՐՕն, որ այդ­պէ՛ս, օր-ցե­րե­կով եւ բա­նուկ հրա­պա­րա­կի մը վրայ, գոր­ծադ­րեց Հ.Յ.Դ. Ոս­կա­նա­պա­տի ­Կեդ­րո­նա­կան ­Կո­մի­տէին տո­ւած մա­հա­պա­տի­ժի ո­րո­շու­մը՝ հա­րիւ­րա­ւոր ան­մեղ հա­յե­րու կո­տո­րա­ծը հրահ­րած ­Պա­գո­ւի նա­հան­գա­պե­տին դէմ։ Հայ...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Գլխաւոր Խմբագիր «Ալիք» Օրաթերթի Հայաստանի Հանրապետութիւնում, համաժողովրդային կամքի արտայայտման արդիւնքում, ի վերջոյ մայիսի 8-ին ընտրւեց նոր վարչապետ: Հայաստանի սահմանադրական նորմերով ամրագրւած պառլամենտական հանրապետութիւնում, ահա, քաղաքական անկիւնադարձային նոր հանգրւան է ձեւաւորւել, որտեղ պէտք է հիմքը դրւի նոյն պառլամենտական մեխանիզմների օգտագործմամբ՝ նոր կառավարութիւն կազմելու լրջագոյն մի գործընթացի: ՀՀ-ի անցնող աւելի քան քառորդդարեայ ներքաղաքական մեխանիզմները, յատկապէս նախագահական գերիշխան համակարգի առկայութեամբ, աշխա-...

Երեքշաբթի, 8 մայիսին, Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի յատուկ նիստին ընթացքին վարչապետութեան թեկնածու Նիկոլ Փաշինեանը հանդէս եկաւ ելոյթով: Կը ներկայացնենք արդէն վարչապետ ընտրուած Փաշինեանին ելոյթը` ամբողջութեամբ. «Երեւանի Հանրապետութեան հրապարակում հաւաքուած թանկագի՛ն բարեկամներ, Հայաստանում, Արցախում եւ սփիւռքում համացանցով եւ հեռուստացոյցով մեզ հետեւող սիրելի՛ հայրենակիցներ, յարգելի՛ լրագրողներ, Ազգային ժողովի յարգելի՛ նախագահութիւն, յարգելի՛ պատգամաւորներ, Այսօր հայոց արժանապատուութեան միջնաբերդի` Շուշիի ազատագրման 26-րդ տարեդարձն է, եւ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Ինչո՞ւ ռուսերը չմիջամտեցին Հայաստանի ներքին քաղաքական տագնապին, իսկ եթէ ռուսական գործօնը ազդեցիկ էր, ապա ի՞նչ պատահեցաւ, եւ ինչպէ՞ս  շարժեցան ռուսերը: Չեմ ուզեր մանրամասն գրել կամ ուսումնասիրել այս օրերու ժողովրդային շարժման մասին, որ տապալեց նախկին նախագահ եւ վարչապետ Սերժ Սարգսեանը, տակաւին կանուխ է ատոր համար, եւ իբրեւ քաղաքագիտութեան ուսանող` կը կարծեմ, որ քաղաքական կեանքին մէջ չկան փայլուն յաղթանակներ, մանաւանդ...

Սպաննուած կանայք, երեխաներն ու տարեցները լճերի մէջ թաղուեցին. հայկական կոտորածների (Հայոց Ցեղասպանութեան-«Ակունք»ի խմբ.) 103րդ տարելիցի ժամանակ էլ երբեմն մարդու ոսկորներ, երբեմն էլ սպաննուածներին պատկանած իրեր են լճից դուրս գալիս: ՌԵՄԶԻ ՊՈՒՏԱՆՃԻՐ Թարգմանեց` ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Այսօր մէկ միլիոնից աւել հայերի սպանութեան, միլիոնաւոր մարդկանց տեղահանութեան, մեծ կոտորածի տարելիցն է: Հայերին ու հայկական հետքերը ոչնչացնելու նպատակով կատարուած կոտորածները երբեմն տեղանուամբ, երբեմն թաքուն ապրող...

«Ակունք»-ը ստորեւ թուրքերէնից թարգմանաբար ներկայացնում է թուրք յօդուածագիր Սերտար Քորուճուի յօդուածը` հայոց պատմական մայրաքաղաք Անիի մասին, որը հրապարակուել է «սի. Էն. Էն. Թիւրք» պարբերականում: ՍԵՐՏԱՐ ՔՈՐՈՒՃՈՒ Թարգմանեց ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆԸ Վերջին շրջանում ժողովրդական դարձած երկաթգծի` «արեւելեան էքսփրեսի» վերջին կանգառը եղող Կարսի` Հայաստանի հետ սահմանամերձ հայկական մայրաքաղաք Անիից մնացած «քարերի պոէզիա Անին. մի ճարտարապետական գանձարան` մշակոյթների խաչմերուկում» ցուցահանդէսը տեղափոխուեց Պոլիս: Երկու մայրաքաղաքների`...

Անցնող մայիսին Համազգայինի «ԿԱՐԿԱՉ» մանկական եւ պատանեկան երգչախումբը, նշելով իր հիմնադրութեան եւ գործունէութեան  20 -ամեակը, լիբանանահայ երաժշտութեան պատմութեան յանձնեց իր ձեռքբերումները: Նոր փուլ մը սկսաւ անցնող դեկտեմբերին, երբ «Պէյրութ չանթս» փառատօնի 10-ամեակի առիթով, «ԿԱՐԿԱՉ» առաջին անգամ ըլլալով կատարեց յատկապէս իր պատուէրով ստեղծուած, հայրենի երաժշտահան Արմենուհի Կարապետեանի Սուրբ Ծննդեան նուիրուած «Խորհուրդ Սուրբ Ծննդեան» օրաթորիան: Իսկ ահաւասիկ այսօր հինգ նուիրական ու հպարտալի...

ՆԱՐԻՆԷ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ բ.գ.թ., դոցենտ Հայ հանճարի բացառիկ անհատականութիւններից մէկի` Է. Չարենցի դիմանկարի վերծանումը չարենցագիտութեան մէջ նոյնքան տարակարծութիւնների, հակասական մեկնաբանութիւնների, բուռն բանավէճերի տեղիք է տուել, որքան` հայրենիքի կորուստի հիմնապատճառները հայագիտութեան մէջ: Չարենց լինելը բախտ էր. ժամանակը դարձրեց ճակատագիր, բայց Չարենցը բարձրացաւ ե՛ւ ժամանակից, ե՛ւ ճակատագրից: Երկիր Նայիրին Չարենցի համար սոսկ դաւանանք չէր, նրա արեան, մտքի եւ յոյզի զարկերակն էր, երբ մաքառում...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Անկախ Հայաստանի Խորհուրդին Երկրորդ Նիստը Եւ Կառավարութեան Յայտարարութիւնը (1): Վրացեան կը շարունակէ. «Հայաստանի խորհուրդին երկրորդ նիստին` օգոստոս 3-ին (1918) վարչապետ Քաջազնունին կարդաց կառավարութեան յայտարարութիւնը. «Բացառիկ ծանր պայմաններու մէջ գործի անցած է իմ կազմած կառավարութիւնս: Ան կոչուած է գործադիր իշխանութիւն իրականացնելու պետութեան մը մէջ, որ նոր ծնունդ առած է եւ տակաւին դուրս չէ եկած իր կազմակերպումի առաջին շրջանէն: Կառավարութիւնը...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Հայաստանի խորհրդարանի կողմից Նիկոլ Փաշինեանին երկրի վարչապետ ընտրելու գործողութեամբ փակուեց Հայաստանում խաղաղ-յեղափոխական իշխանափոխութեան համաժողովրդական-հրապարակային պայքարի էջը եւ սկսուեց յաջորդ` պալատական իշխանափոխութեան գործընթացը: Որքան էլ որ երկրորդը պայմանաւորուած է առաջինով, ակնյայտ է, որ այս երկուսը միանգամայն տարբեր երեւոյթներ են` ենթակայ իրենց իւրայատուկ ազդակների: Արժանին մատուցելով շարժումը սկզբնաւորող եւ յաղթական աւարտին հասցնող առաջնորդի գործունէութեանը, ակնյայտ է, որ ներկայումս նա կանգնած...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ ՄԻՔԱՅԷԼ ՎԱՐԱՆԴԵԱՆ (Յովհաննէսեան, 1870/72/74-1934) * Մեր նորագոյն պատմութեան մէջ շատ ունեցանք դրուագներ, որոնք իրենց վեհութեամբ կը գերազանցեն «Վարդանանցը»: Ըմբոստներու խօլական թռիչքները Վասպուրականի եւ Տարօնի ձորերում, Զէյթունի ու Սասնոյ բարձունքներուն վրայ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը արժանի է յաւէտ արձանագրուելու սերունդներու գիտակցութեան մէջ եւ մշտապէս խնկարկուելու ու երգուելու: Ոչ մէկը, սակայն, այդ դրուագներէն կրնայ համեմատուիլ այն արիւնահեղ դիւցազնամարտին հետ, որ տեղի ունեցաւ...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Պելկրատ (նախկին Եուկոսլաւիոյ մայրաքաղաք) մանկանց պատուաստներ արտադրող գործարան այցելող բժշկական մեր կազմին երկրորդ օրուան աւարտին, ճաշի ընթացքին երկրիս դեսպանատունը   չորս անդամներուս հեռաձայնով կը տեղեկացնէր առողջապահութեան նախարարին հապճեպ վերադարձի ընդհանուր հրահանգը` դրացի երկրին հետ պատերազմ յայտարարուելուն պատճառով: Այդպէս, նոյն օրուան կէս գիշերին ինքնաթիռով ճամբորդեցինք Պոլիս, ուր հիւպատոսարանի անձնակազմը մեր ճամբան շարունակելու համար յաջողած էր մեզի ինքնաթիռի մէջ տեղ...