Անդրադարձ

Ռ. Ա. Բեմին վրայ թատերագիր, արձակագիր եւ հրապարակագիր Արա Արծրունիի «Կոնտոլեզիա իմ սէր» թատերախաղն է` բեմադրութեամբ  Յակոբ Տէր Ղուկասեանի: Ներկայ է հեղինակը, հանդիպելու`  տեսանելի  արժէքներու վերածուած  իր գրական կերպարներուն հետ: Արա Արծրունին եկած է Համազգայինի  «Գ. Իփէկեան» թատերախումբին մէջ անսպասելին, տարօրինակը, զարմանալին... բեմադրիչին իւրօրինակ  մեկնաբանութիւնը տեսնելու: Պաստառին` ներկայացման ժամանակաշրջանը բնութագրող տողերը, աշխարհի տարբեր  լեզուներէն մինչեւ հիէրօկլիֆներ ու սեպագիր  արձանագրութիւններ` հանդիսատեսը...

ՏԱԹԵՒԻԿ ԱՂԱՋԱՆԵԱՆ Արցախի Հանրապետութեան Քաշաթաղի շրջանը կը գտնուի Քաշունիք գիւղը: Քաշունիք համայնքը կ՛ընդգրկէ 3 գիւղ` Քաշունիք, Վերին Քաշունիք եւ Մորաջուր: Քաշունիք համայնքի սահմանային գօտիով կը հոսի Հագարի գետը: Համայնքը հարթավայրային է, ունի 2593.9 հեկտար տարածք, որմէ 1277.2 հեկտար գիւղատնտեսական նշանակութեան, 1184.9 հեկտարը անտառային հողեր են: Բնակիչները հիմնականին մէջ կը զբաղին գիւղատնտեսութեամբ եւ անասնապահութեամբ: Կը ցանեն ցորեն, գարի, հաճար: Գիւղին աշխարհագրական...

15-16 մայիս 2018-ին տեղի ունեցաւ Երեւանի պետական համալսարանի, Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան եւ Հայաստանի Հանրապետութեան գիտութիւններու Ազգային ժողովին գործակցութեամբ կազմակերպուած` «Կրթամշակութային կեանքը Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան տարիներին» գիտաժողովը: 15 մայիսի բացման նիստին ողջոյնի խօսքով եւ նման նիւթերով գիտաժողովներու կարեւորութեան մասին հանդէս եկան Երեւանի պետական համալսարանի նախագահ Արամ Սիմոնեան եւ Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Մկրտիչ...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Կրթամշակութային կեանքը Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան տարիներուն Համազգային կրթական եւ մշակութային միութեան Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Մկրտիչ Մկրտիչեանի բացման խօսքը` Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիային, Երեւանի պետական համալսարանին եւ Համազգային հայ կրթամշակութային միութեան կազմակերպած գիտաժողովին ժամանակ։ Շուրջ տարի մը առաջ, երբ ԵՊՀ-ի մեր գործակիցներուն առաջարկեցինք այս օրերուն, Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրման 100-ամեակի եւ Համազգայինի հիմնադրման 90-ամեակի զոյգ առիթներով, մօտաւորապէս ներկայ վերջնական թեմայով,...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ ՀԱՄՕ ՕՀԱՆՋԱՆԵԱՆ (Համազասպ, 1873-1947) * Ասում են, թէ Դաշնակցութիւնը եղել է մի կառավարութիւն: Դա մի ցաւալի սխալ է: Ճիշդ է` Դաշնակցութիւնը այդ դերը ստանձնել է մի որոշ ժամանակ, բայց դա նրա նպատակը չէր: Անցել է արդէն այդ ժամանակը, եւ այժմ Դաշնակցութիւնը առաջ պիտի գայ իբրեւ քաղաքական-սոցիալիստական կուսակցութիւն` ունենալով իւր ամբողջացած պատմափիլիսոփայական աշխարհայեացքը. իր իտէալը, իր նպատակակէտը: Եթէ չլինի...

Վերոյիշեալ խորագիրով է ահա՛, որ յունուար 2018-ին Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատունէն լոյս տեսաւ ԼՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան կազմակերպական յանձնախումբին «Թերթիկներու գրքոյկ»-ը: Գրքոյկ մը, որ կը բաղկանայ հարիւր տասներեք (113) էջերէ եւ կը բովանդակէ ԼՕԽ-ի կազմակերպական յանձնախումբին վերջին քսան տարիներու պատրաստած երեսունվեց (36) թերթիկները, որոնք ԼՕԽ-ական ընկերուհիներուն հրամցուած են մասնաճիւղերու հերթական ժողովներու ընթացքին: Արդարեւ, մեկնելով ԼՕԽ-ի ծրագիր-կանոնագրի 3-րդ յօդուածի Թ. կէտի առաջադրանքէն...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Պատշգամիս թաղարի վարդատունկին վրայ այսօր բացուեցաւ գինեգոյն թաւշեայ վարդս, քաղեցի զայն որպէս առաջինը` այսօրուան մտադրութեանս: Զգլխիչ է կլիման` ո՛չ տաք, ո՛չ պաղ: Գարունն իր սիւքին մեղմութիւնն ու զովութիւնը տարածած է ամէնուրեք: Առաջին քաղածս բռնած` սկսայ քալել: Տանս դէմի մայթեզրին մանիշակագոյն թրաշուշաններ ծաղկած են, խումբ մը գեղուհիներու նման` կը պչրին անոնք: Ամէն օր անոնց տեսքով զմայլած, կը մօտենամ` մօտէն...

Մայիսը հայորդիին համար յաղթանակի ամիսն է: Իսկ այս տարուանը շատ աւելի իւրայատուկ է, մանաւանդ որ համայն հայութիւնը պիտի տօնէ մայիս 28-ի անկախութեան հարիւրամեակը: Շատ աւելի տարբեր պայմաններու տակ տրուեցաւ մայիսեան շքերթին ազդանշանը, մայիս 8-ին, Շուշիի ազատագրութեան 26-ամեակին առիթով: Այսպէս, ազատագրուած Շուշիի հանդիսութիւնը կը վայելէր նաեւ ներկայութիւնը «ազատագրուած» եւ օլիկարխային կարգավիճակէն դուրս եկած Երեւանի, յանձինս` նորընտիր վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի: Վարչապետը, հազիւ...

Հայ օգնութեան միութիւնը կու գայ շնորհաւորելու հայ ժողովուրդի խաղաղ եւ անզէն վճռակամութեամբ համաժողովրդային շարժումը` դէպի աւելի արդար ու ժողովրդավար երկիր մը, որ պսակուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան  Ազգային ժողովին կողմէ նոր վարչապետի մը  ընտրութեամբ: Իրաւազուրկ ժողովուրդի մը զաւակներուն արդար ընդվզումով սկսած ազատագրական երկարատեւ պայքարէն է, որ 100 տարի  առաջ, մայիսեան պայծառ օր մը, լոյս աշխարհ եկաւ հայոց  անդրանիկ հանրապետութիւնը, որուն առաջին  հարիւրամեակը...

Ռ. Հ. Յիշեցի, որ մեր մեծերը ատենօք իրենց ցուցամատը իրենց ճակտին քսելով կ՛ըսէին. «Հոս ինչ գրուած է, ա՛յդ կ՛ըլլայ»: Նորածինի մը ճակատը փայլուն ու մասմաքուր է, երբ աշխարհ կու գայ, ո՛չ մէկ բիծ կայ հոն, ո՛չ մէկ արատ, ո՛չ մէկ խորշոմ: Ի՞նչ կրնայ գրուած ըլլալ հոն: Իսկապէս մարդուս ճակտին վրայ առաջին օրէն կը գրուի՞, թէ ինչպիսի՛ ապագայ մը կը սպասէ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Նախապէս յօդուածով մը անդրադարձած էի, որ Քալիֆորնիա նահանգը հակամէտ է հրդեհներու եւ երկրաշարժերու: Գրած էի հրդեհներու մասին, սակայն «անտեսած» էի երկրաշարժերը: Հաւանաբար իր «անտեսուած» ներկայութիւնը մեզի յիշեցնելու միտումով ապրիլ ամսուան 5-ին Լոս Անճելըսի մէջ բնութիւնը աննշան, քանի մը երկվայրկեան տեւողութեամբ երկրաշարժ մը «պարգեւեց»: Աննշան երկրաշարժ մը, սակայն նոյնիսկ «անզգաները» զգացին: Տակաւին գործի վայրս էի, երբ շէնքը երերաց` ալեկոծ...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Օրերս Հայաստանի Գրողների միութեան ստեղծագործական ընթացքը նշանաւորուեց եւս մէկ ուշագրաւ, ազգանպաստ իրադարձութեամբ: Գրողների միութեան սրահում տեղի ունեցաւ վերջերս լոյս տեսած բացառիկ արժէքաւոր եւ հետաքրքրական ժողովածուի շնորհահանդէսը: Ժողովածուի խորագիրն է` «Դէպի ակունքը լոյսի», ենթավերնագիրն է` «Ժամանակակից հայ գրողն ու գրականութիւնը 21-րդ դարի մարտահրաւէրների առջեւ»: Հատորը ընդգրկում է սփիւռքի հայագիր եւ օտարագիր գրողների 6-րդ համաժողովի նիւթեր: Այդ համաժողովը տեղի է...

Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Հայաստանում տեղի ունեցած թաւշեայ, ոչ բռնի, ժողովրդական յեղափոխութեան ամենաաշխուժ մասնակիցների շարքում էին դպրոցականները եւ ուսանողները, եւ սա բոլորիս համար ազդակ պիտի լինի, որ կրթութեան ոլորտում ունենք լրջագոյն հիմնախնդիրներ: Այդ խնդիրներից առաջնայինը, որը խաթարում է կրթական ողջ գործընթացը եւ խեղաթիւրում կրթական օճախների գործունէութեան իմաստը, դպրոցների եւ բուհերի կուսակցականացումն է: Այս արատաւոր սովորութեան պէտք է վերջ դնել: Դպրոցների, միջին մասնագիտական...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Արդէն երկու տարի է Համազգայինի «Բագին» գրական հանդէսը լոյս կը տեսնէ նոր  խմբագրական կազմով մը` գլխաւոր խմբագիր` Սոնիա Քիլեճեան-Աճեմեան, փոխխմբագիր` Նորա Բարսեղեան, խմբագրական խորհուրդ` Քրիստիան Բատիկեան, Մարուշ Երամեան, Վիգէն Թիւֆենքճեան, Յակոբ Կիւլլիւճեան, Աւետիս Հաճեան, Վարդան Մատթէոսեան, Շաղիկ Մկրտիչեան, Արքեմնիկ Նիկողոսեան, Արամ Պաչեան, Սեւան Տէյիրմենճեան, Միրնա Տուզճեան եւ Յարութիւն Քիւրքճեան: Ձեւաւորումը վստահուած է  Անուշ Ակներեանին, իսկ էջադրումը` Գօգօ Հաւանճեանին:...

ՄԱՏԼԷՆ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Նամակատուփս կը բանամ. դրամատան հաշուեցոյց, կեանքի ու տան ապահովագրութեան տեղեկագիր, յայտարարութիւններ ու տակաւին ինչե՜ր ու ինչե՛ր... Այս ամէնը երկու ձեռքերուս մէջ առած` ներս կ՛անցնիմ: Գրասեղանիս վրայ զանոնք տեղաւորելէ ետք, այս բոլորէն ո՞ր մէկը բանալու ընտրութեանս մէջ շուարած, առաջնահերթութեամբ մը, չեմ գիտեր` ինչո՞ւ, ուշադրութիւնս գրաւող մեծ ու փայլուն, սասունցի հօրս խօսքերով` «պսսուն» պահարանին էր, որ ձեռքս երկարեցի: Օտարազգի բարեկամուհիի...

Առաջնահերթութիւն 1 Հայաստանում յեղափոխական կշռոյթով պէտք է զարգացնել բարձր արհեստագիտութիւնների ոլորտը, ինչի նախապայմանները, ըստ էութեան, այսօր առկայ են մեր երկրում: Ոլորտի զարգացման ռազմավարական նպատակը պէտք է լինի ռազմարդիւնաբերական համալիրի կայացումը, որն ի վիճակի կը լինի ապահովել մեր բանակի մարտունակութեան եւ ազգային անվտանգութեան մակարդակի բարձրացումը: Ընդ որում, ռազմարդիւնաբերական համալիր ասելով` մենք պէտք է հասկանանք ոչ միայն այսօր գոյութիւն ունեցող արհեստագիտութիւնների որդեգրումն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ազգի մը անկախութիւնը կ’ենթադրէ իր հայրենիքին մէջ, ուր իր նախահայրերը ապրած են եւ` մշակոյթ ստեղծած, ինքզինք կառավարելու անկաշկանդ իրաւունք: Անցեալին անկախութիւնը կ’ըմբռնուէր որպէս իշխողին, իշխանին, թագաւորին անսահմանափակ ազատութիւնը եւ իրաւունքը` իր տիրոյթի սահմաններուն մէջ, շնորհուած աստուածային կամքով. վեհապետութիւն: Կայսրութեան մը մէջ բռնութեամբ ներառուած երկիր մը, ինքնակառավարման եւ վեհապետական անսակարկելի իրաւունքները զիջած կ’ըլլայ այլ վեհապետական իրաւունքի, նոյնիսկ երբ պահուին...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք»օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Անզէն աչքերով իսկ դիտարկելի էին Թրամփի կոտորակուած նախարարական կազմում (յատկապէս` արտաքին գործերի նախարարութեան գերատեսչութիւնում) պատերազմատենչների ի յայտ գալու «արգասիքները»... Եւ իրաւամբ, հրաժարեալ Թիլըրսընին փոխարինած «Սի.Այ.Էյ.»-ի պետ Փոմփէոյի եւ Միացեալ Նահանգների ազգային անվտանգութեան գծով Թրամփի գերագոյն խորհրդական` Ճոն Պոլթընի նշանակումից անմիջապէս յետոյ էր, որ հրթիռակոծուեցին սիրիական արուարձաններում իբր տեղակայուած քիմիական զէնքերի արտադրման կէտերը` Միացեալ Նահանգներ-Անգլիա-Ֆրանսա համատեղ...

ՇԱՂԻԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ 1832 եւ1848 թուականներու ֆրանսական ժողովրդային շարժումները 19-րդ դարու ֆրանսացի երկու մեծ գրողներու վէպերուն մէջ որպէս նիւթ ու դիպաշար ներառուած են: Առաջինը` վիպապաշտ Հիւկոյի «Թշուառները»-ին մէջ, Ժան Վալժանի եւ Կավռօշի դրական ու հմայիչ տիպարներով, երկրորդը` իրապաշտ Ֆլոպերի «Զգացական դաստիարակութիւնը» վէպի հակահերոս` Ֆրետերիք Մորոյի դուրսէն դիտողի անպատրանք նայուածքով: Երեւանի կեդրոնական հրապարակը լեցուցած երիտասարդական շարժումն ալ վստահօրէն նիւթը պիտի դառնայ ապագայ...

ՔՐԻՍՏ ԻՍԿԵՆՏԷՐԵԱՆ «Մեր տան ճրագն է մայրս, Մեր արեգակն է մայրս: Մայրս, մեր տան հացն է մայրս Մեր տան Աստուածն է մայրս» ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՇԻՐԱԶ Այսպէս փակեց Յովհաննէս Շիրազ իր «Մայրս» բանաստեղծութիւնը, որ ժայթքումն է հզօր զգացումներու վիմապատառ աղբիւրի, որ իւրաքանչիւր երախտապարտ զաւկի` մօր հանդէպ սիրոյ անկեղծ արտայայտութիւնն է: Յ. Շիրազ նկարագրած է իր մայրը` հայ մայրը, ինչպէս որ է: Ան...