Անդրադարձ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Դիտումնաւոր, չակերտազերծ ու առանց երկմտանքի արձանագրեցինք անկախ ածականը: Իսկ ինչ կը վերաբերի մտածողներու, փա՜ռք ստեղծիչին, որ տակաւին նման անհատներ կը շնչեն ու կ՛արարեն: Այլապէս ալ պէտք չէ մտահոգուիլ, որ անկախ մտածողներու տեսակը ենթակայ է տակաւ անհետացման, որովհետեւ անոնք թէեւ անհատ առ անհատ կ՛ապրին, այսուհանդերձ կը կազմակերպեն խրախճանքներ, հանդիպումներ եւ հանրային լսարաններ. ահա վերջին խնճոյքը: Քիչ կը պատահի, մանաւանդ...

Նախագահ Աունի կողմէ ստորագրուած հրամանագիրը` արաբ գործարարներու լիբանանեան քաղաքացիութիւն շնորհելու, քաղաքական գայթակղութիւն ստեղծած ըլլալու մթնոլորտ յառաջացուցած է: Հրամանագիրը համաստորագրուած է վարչապետին եւ Ընդհանուր ապահովութեան ուժերու ընդհանուր տնօրէնին կողմէ: Քաղաքական, հասարակական եւ տեղեկատուական մակարդակներու վրայ յառաջացած բողոքները եւ քաղաքացիութիւն ծախելու յայտարարողական մեղադրանքները իրենց ազդեցութիւնը ունեցած են որոշումը եթէ ոչ չեղեալ յայտարարելու, այլ այս պահու դրութեամբ առկախելու եւ գործարարներու ինքնութեան մասին յաւելեալ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Կազմակերպուած յանցագործութեան եւ կաշառակերութեան լուսաբանման նախագիծի (OCCRP) համացանցային կայքը անցեալ շաբաթ բացայայտեց հաւանաբար ապօրինի լոպիինկ Միացեալ Նահանգներու մէջ, որ նիւթական աջակցութիւն ստացած է ազրպէյճանական աղբիւրներէ: 2018 մայիս 23-ին, հետաքննող լրագրող Ճոնի Ռէյթ տեղեկացուց, որ` «դրամին մէկ մասը, որ փոխանցուած է «ազրպէյճանական լուացքատան» գաղտնի ծրագիրով եւ ապօրինի հիմնադրամին միջոցով, որով 2012-2014 թուականներուն ինկած...

Ստորեւ կը ներկայացնենք 28 մայիսին Սարդարապատի մէջ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի շնորհաւորական ուղերձը` Հայաստանի Հանրապետութեան եւ մայիսեան հերոսամարտերու 100-ամեակին առիթով: Ուղիղ 100 տարի առաջ այս օրը` 1918 թուականի մայիսի 28-ին, հայ ժողովրդի պատմութեան մէջ տեղի ունեցաւ աննախադէպ մի իրադարձութիւն. մեր իրականութեան մէջ առաջին անգամ հիմնադրուեց պետութիւն, որտեղ իշխանութիւնը պատկանում էր ոչ թէ թագաւորին, ոչ թէ իշխաններին, այլ իշխանութիւնը պատկանում էր...

Հարցազրոյցը վարեց ` ՖՐԱՆՔ ԿԱՅԱՐՏ Համադրեց  ԶԱՒԷՆ Գ. ՂԱՐԻՊԵԱՆ 2018 մայիս ամսուան իր թիւին մէջ Փարիզի մէջ լոյս տեսնող (Nouvelles D՛Arménie Magazine) «Նուվել տ՛Արմէնի»-ն (ՆԱՄ)   Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադրութեան 100-ամեակին առիթով հարցազրոյց մը կ՛ունենայ պատմաբան Ռիչըրտ Յովհաննէսեանին (ՌՅ) հետ, որ 1971-1996 ժամանակաշրջանին չորս հատորներով տուած է մանրամասն պատմութիւնը Ա. հանրապետութեան: Ստորեւ` հարցազրոյցին թարգմանութիւնը: ՆԱՄ.- Հայութեան ղեկավարները անակնկալի եկա՞ն Ռուսիոյ մէջ...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Երբ երկրի մը վարչակարգը կը մնայ մենատիրոջ կամքին, այդ երկրին մէջ անխուսափելի կերպով կը հաստատուի բռնակալութիւնը: Այս եզրակացութեան կը յանգինք (թողունք պատմութեան բազմաթիւ օրինակները)` Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդեգրած քաղաքականութիւնը դիտելով: Ան բացարձակ մենատէրն է իր հիմնած Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան: Աւելի քան տասնհինգ տարիներ իշխանութիւն վայելող այդ կուսակցութիւնը, անշո՛ւշտ որ ունի վարչական եւ գործնական բազմաթիւ մարմիններ:...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Հայաստանի խորհրդային տարիներուն Էշրեֆիէի զուտ հայկական մեր թաղամասի դրացիներէն քանի մը հատը համայնավարամէտ էին եւ «հպարտօրէն» կ՛երգէին:  «Եղբայր դարձան Հայաստան, Ազրպէյճան»: Վերջերս Անգլիոյ Հերրի իշխանը ամուսնացաւ ամերիկացի սեւամորթ դերասանուհի Մեկընին  հետ: «Խնամիներ դարձան Անգլիան ու Ամերիկան»: Երկար տարիներ, թէ՛ Անգլիոյ եւ թէ՛ Ամերիկայի մէջ, սեւամորթները շահագործուած էին որպէս ստրուկներ,երբ տասնամեակ մը առաջ Ամերիկա ունեցաւ իր առաջին սեւամորթ նախագահը,...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Սկիզբէն էր Բանը ու Բանը Աստուծոյ քով էր եւ Բանը Աստուած էր» Աւետարան Ըստ Յովհաննու 1:1 Արա Արծրունիին առաջին անգամ հանդիպեցայ 11 յուլիս  2017-ին, երբ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետի մտայղացումով եւ կազմակերպութեամբ կը մասնակցէինք «Սփիւռքի հայը նոր հորիզոններու դիմաց» գիտաժողովին` Պիքֆայա, Լիբանան: Գիտէի, որ ան գաղութին մէջ ծանօթ արձակագիր եւ թատերագիր է, բայց, ինչ խօսք, ծանօթ չէի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ ԿՈՍՏԱՆ ԶԱՐԵԱՆ (Եղիազարեան, 1885-1969) * Անդունդի եզրին ծնաւ նաեւ Սարդարապատը, եւ երբ պսակուեցաւ յաղթանակով, ժողովուրդի մրմունջներուն մէջ աղեխարշ պատկառանքով կը յիշուէին Արամի եւ Դրոյի` Դրաստամատ Կանայեանի եւ Արամ Մանուկեանի անունները, փոխն ի փոխ, բայց միշտ` միեւնոյն բովանդակութեամբ: Փրկարարներ: Առաջնորդներ: Ժողովուրդի զօրութեան ողնասիւններ: Եւ կրկին` երբ հռչակուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութիւնը, ան էր, որ կեցաւ անհաշտ հատուածներու` արեւելահայու եւ արեւմտահայու խաչմերուկին...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Հակառակ շրջանային քաղաքականութեան մէջ Իրանի հզօրութեան, մասնաւորապէս` ամերիկեան ուժերու Իրաքէն հեռանալէն ետք, եւ սուրիական տագնապի երկարաձգումին պատճառով, Իրանի համար տակաւին վտանգաւոր է Իսրայէլի հետ ռազմական ուղղակի շփում ունենալը: Տնտեսական եւ զինուորական պայմանները չեն ներեր այդպիսի դիմակայութիւն, հետեւաբար Իրան միայն կրնայ արգիլել Սուրիոյ մէջ Իսրայէլի մուտքը` իր դաշնակիցներուն միջոցով: Հետեւեալ ուսումնասիրութիւնը պիտի բաժնուի չորս մասերու. Ա.- Վերլուծել Իրանի ռազմավարութիւնը...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 3 յունիս 2018-ին տեղի պիտի ունենան Սլովենիոյ խորհրդարանական ընտրութիւնները, որոնց կը մասնակցին նաեւ ընկերվար-ժողովրդավարները, որոնք կը կեդրոնանան ընկերային արդարութեան արժէքներուն վրայ` ազդուելով եւրոպական ընկերվար-ժողովրդավարական շարժումին մէջ տեղի ունեցած դէպի ձախ դարձէն: Ընկերվար-ժողովրդավարներու ընտրական նշանաբանն է` «Վստահելի Սլովենիա»-ն: Անոնց նախընտրական ծրագիրը կեդրոնացած է Սլովենիոյ մէջ նոր-ազատականութեան շնորհիւ ծայր առած ընկերային անհաւասարութեան կասեցման վրայ: Այդ նախընտրական ծրագիրը կը միտի զօրացնել...

ՌԱՀԻՖ ԱԼԵՄԻ Լիբանանի ֆութպոլի ֆետերասիոնի ընդհանուր քարտուղար Վարդիվառ Յովհաննէսեան Վարդիվառ Յովհաննէսեան... աստղ մը, որ անմահացուց լիբանանեան ֆութպոլը եւ ոսկի տառերով արձանագրուած պիտի մնայ յիշողութեանը մէջ ֆութպոլի սիրահար զանգուածներուն` իբրեւ հայրենի մարզադաշտերէն ծնունդ առած բացառիկ մէկ յայտնութիւնը, լիբանանեան ֆութպոլի ողջ պատմութեան փառքի ոսկեդարը կերտած տիտաններու շարքին: Վարդիվառ Յովհաննէսեան... ուժեղ վճռակամութեան տիպարը, որ վաղ պատանեկութենէն որոշեց ճեղքել իր ուղին հսկաներու ընդմէջէն, զարգացուց...

ԱՐԻՆ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Գաղափարապաշտութիւն, իտէալապաշտութիւն, կատարելապաշտութիւն... Եթէ գոյութիւն չունենային այս յղացքներուն բացատրութիւնները, թերեւս աւելի նուազ «աչքի պիտի զարնէին» անոնք: Խորքին մէջ բոլորս ալ գիտենք, որ «իտէալական» կամ «կատարեալ» բան գոյութիւն չունի, որովհետեւ, եթէ ոեւէ մէկուն համար այդպէս է, միւս անձին համար բոլորովին տարբեր է: Մէկը կրնայ նոյնիսկ «ֆանաթիք» ածականը տալ դէպի Թուրքիա ճամբորդութիւնը եւ կամ օտար ամուսնութիւնը մերժողներուն ու քննադատողներուն: Մինչեւ...

Դար մը առաջ, յեղափոխական սերունդի մը հրաշալի խոյանքին շնորհիւ` անկախացա՛նք, ստեղծեցինք մեր սեփական, ազգային պետականութիւնը եւ նուիրեալ քաղաքական, կուսակցական ու պետական գործիչներու առաջնորդութեամբ ճամբայ ելանք մեր կեանքը ինքնիշխանօրէն կազմակերպելու` մեր հայրենի երկինքին տակ: Մեր երթը կոպտօրէն ընդհատուեցաւ, օտար լուծը վերստին կապուեցաւ մեր վիզին, եւ սկսաւ մեզ այլասերման ենթարկելու հետեւողական, ահաւոր ծրագիրի մը գործադրութիւնը: Դիմացա՛նք, դիմադրեցինք, պահպանեցինք էականը, հիմնականը եւ հասանք...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Մայիս 28-ին Սարդարապատի յուշահամալիրին առջեւ սարքուեցաւ խայտառակութիւն մը: Պարզուած ամօթին գիտակից էին թէ անգիտակից` հայրենի պետական այրերը, միեւնոյնն է: Կատարուածը մեր պատմութեան դէմ դաւաճանութեան համազօր էր, պատահածը մեր ազգային արժանապատուութեան դէմ նախատինք էր: Կարելի՞ է պատկերացնել մեր պատմութենէն այս աստիճանի խորթացում: Կարելի՞ է սպասել մեր ազգային արժէքներու այս աստիճանի խաթարում: Մայիս 28-ը մեր ժողովուրդի հաւաքական վերածնունդի սրբազան խորհրդանիշն...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Ակնյայտ է, որ որոշ մարդկանց համար այսօր էլ դեռ յստակ չէ, թէ ինչի՛ն է նուիրուած 100-ամեակի տօնը, որ համազգային շուքով տօնում ենք այս տարի: Մի՞թէ այդպիսի տպաւորութիւն չի ստացել ցանկացած մարդ` ներկայ գտնուելով (եթէ յաջողուել է ներկայ գտնուել) Սարդարապատի տօնակատարութեանը: Ինքս առիթ ունեցայ տանը լինելու եւ հեռուստացոյց միացնելու, երբ հարիւրամեակի համերգին ինչ-որ երիտասարդ փորձում էր անգլերէն երգ երգել...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Այո՛, այսպէս խաղաղութեամբ պսակուեցաւ  խորհրդարանի անդամ, Հայաստանի նոր ղեկավար  Նիկոլ Փաշինեանի ամիս մը երկարող ժողովրդային ճերմակ յեղափոխութիւնը` ջնջելով  Հայաստանի երկնակամարը քսանհինգ տարիներէ ի վեր ծածկող ամպոտ մթնոլորտը, այն օրէն, երբ իշխող կուսակցութեան երկու  ներկայացուցիչներ` Ռոպերթ Քոչարեան եւ Սերժ Սարգսեան յաջորդաբար ստանձնեցին Հայաստանի Հանրապետութեան  նախագահի պաշտօնը: Այո՛, վերացաւ  գորշ ամպը` իրեն հետ տանելով  ժողովուրդը արիւնաքամ  դարձնող վարչական փտածութիւնը, ժողովուրդին...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Սփիւռքի նոր նախարար Մխիթար Հայրապետեանը, որ մայիս 11-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանին կողմէ նշանակուեցաւ այդ պաշտօնին, յայտարարած է, որ երկրորդ օրէնսդիր մարմին մը պիտի ստեղծուի Հայաստանի մէջ` սփիւռքահայերը ներկայացնելու համար: Սա գրաւիչ գաղափար է, սակայն նորութիւն չէ: Հետաքրքրական է, որ սփիւռքի նախկին նախարար Հրանուշ Յակոբեանը 30 յունուար 2011-ին Լոս Անճելըս կատարած իր այցելութեան...

«Հրաշք մը միայն կրնար փրկել Արեւելահայաստանը` Արեւմտահայաստանի դժբախտ ճակատագրին ենթարկուելու անմիջական վտանգէն: Հրաշք մը միայն կրնար փրկել հայութիւնը` իր ամբողջական ու հաւանաբար վերջնական բնաջնջումէն: Հրա՛շք մը միայն կրնար դէպքերու դրութիւնը դասաւորել այնպէս, որ համամարդկային պատմութիւնը չկարենար արձանագրել իր տոմարներուն մէջ` Հայոց պատմութիւնը վերջ կը գտնէ 1918-ին...»:  Հրաչ Տասնապետեան (1965-ին, մայիս 28-ի տօնակատարութեան առթիւ, Պէյրութ) Վերի նշուած խօսքին մասին կարելի չէ...

Դառնանք եւ հարիւր փառք ու օրհնանք տանք մեր ժողովուրդի քաջարի հերոսներուն, որոնք 28 մայիս 1918-ի դարակազմիկ արշալոյսը պարգեւեցին մեր սերունդներուն` ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստանի երազը իրենց արեամբ նուիրականացնելով: Դառնանք եւ հարիւր փառք ու օրհնանք տանք յատկապէս ԱՐԱՄ անունով մեր նորագոյն պատմութեան ուղին լուսաւորող Քաջաց Քաջին, որ իր հաւատքին ուժով, գաղափարական անձնուիրումով եւ կազմակերպական մարտունակութեամբ մղում եւ թափ տուաւ համազգային...