Անդրադարձ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 9 նոյեմբեր 2020-ին Հայաստանի, Ազրպէյճանի եւ Ռուսիոյ ղեկավարները համաձայնագիր  ստորագրեցին զայն կոչելով «Յայտարարութիւն»` դադրեցնելու համար 45-օրեայ պատերազմը Արցախի մէջ եւ Ազրպէյճանին վերադարձնելու նախապէս հայերուն պատկանող տարածքները: Այս ցնցող յայտարարութիւնը ըրաւ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան` տագնապ ու յուսահատութիւն ստեղծելով ամբողջ աշխարհի հայերու շրջանակին մէջ: Գոյութիւն ունի չորս պատճառ, թէ ինչո՛ւ հայերը արձագանգեցին այսպիսի...

Ա. Ա. Նիկոլ Փաշինեան «Արմթայմզ»-ի մէջ 23 մայիս 2001-ին ստորագրած` «Մենք ու մեր շահերը» խորագրեալ յօդուածին մէջ կը գրէր: « Այն, որ Մեղրին պէտք է թուրքերուն եւ Միացեալ Նահանգներուն, ուղղակի հոյակապ է, որովհետեւ այդ դէպքում Մեղրին սովորական տարածքից կը վերածուի յաղթաթուղթի, ու դա մեր յաղթաթուղթն է: Ինձ համար անհասկնալի են տեսակէտները այն մասին, որ մեր յաղթաթուղթը մեր կրծքին սեղմած պէտք...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք» Օրաթերթի Գլխաւոր Խմբագիր ... «Եթէ չլինէին հայերը, մենք կը գրաւէինք Կովկասը»: Այս խօսքերի հեղինակը թուրքական բանակի հրամանատար, տխրահռչակ Ալի Իհսան Փաշան է, ով իր հեծելազօրի հետ սրանից 102 տարի առաջ, 1918-ի գարնանը, Իրանի Ատրպատականի շրջան հերթական ներխուժման ժամանակ ջախջախուեց հայ կամաւորականների հուժկու դիմադրութեան արդիւնքում... Հայ կամաւորականները մասնաւորապէս Ուրմիայի եւ Խոյ-Սալմաստ ճակատամարտերով պատճառ դարձան, որ Իհսան փաշայի զօրքերը...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Հայաստան ճամբորդութիւնը  տեղի ունեցաւ, ուրեմն, 1965-ի յուլիսի սկիզբը,  խորհրդային «Արմէնիա»  ճամբորդական նաւով: Վեց օրէն հասանք Օդեսա՝  կարճ դադարներ առնելով  Կիպրոս,  Յունաստան,  Պոլիս ու  Վառնա: Գիշեր մը Օդեսա մնալէ ետք օդանաւով ուղղուեցանք Խրիմ, անկէ Թիֆլիս, ապա Երեւան, ուր իջեւանեցանք «Երեւան» հիւրանոցը: Այստեղ  մեզի  յատկացուցին  ընդարձակ ննջասենեակ մը՝ կոկիկ հիւրասենեակով մը: Մեր  հասնելուն յաջորդ օրն էր. Պոյաճեանի հետ   կ’ընթրէի «Արմէնիա»...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան կը շարունակէ պնդել, որ իր ստորագրութիւնը կրող «զինադադարի» փաստաթուղթը պարզապէս յայտարարութիւն մըն է: Նոյնիսկ հարեւանցի ընթերցանութեամբ ակնյայտ է, թէ այս փաստաթուղթը «յայտարարութիւն» չէ, այլ` «կապիտուլացիայի» (անձնատուութեան) համաձայնագիր է, ուր սեւով ճերմակի վրայ արձանագրուած են Հայաստանի եւ Արցախի հանրապետութիւններու անձնատուութեան բաղադրիչ տարրերն ու պայմանները: Իր էութեամբ եւ բովանդակութեամբ այս պայմանագիրը անյարիր է Հայաստանի Սահմանադրութեան տրամադրութիւններուն: Սահմանադրութեան...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Հետզհետէ կը պարզուի, որ նոյեմբեր 9-ի համաձայնագիրը օրինազանց փաստաթուղթ է, որ կը շրջանցէ Հայաստանի Հանրապետութեան բոլոր քաղաքացիական հակակշիռները` երկիրը նետելով սահմանադրական աննախընթաց քաոսի մը մէջ: Վարչապետը գործած է իր իրաւասութիւններէն շատ անդին` իր համաձայնութիւնը տալով փաստաթուղթի մը, որ մեր ժողովուրդին կը պարտադրէ զանգուածային հայրենազրկում, ծանր հարուած կու տայ հայ անկախ պետականութեան անվտանգութեան եւ լինելիութեան, թշնամիին կը յանձնէ ոչ...

ՀԱՅԿԱԶՈՒՆ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան, որ  ազգային, պետական եւ անձնական մեծ ու փոքր հարցերը «Ֆէյսպուք Լայվ»-ով կը սիրէ հաղորդել` անձամբ եւ անմիջականօրէն հաղորդակցելու հայութեան հետ, իր ստորագրած համաձայնութիւնը յայտնեց գրաւոր, ուշ գիշերին, եւ «Լայվ»-ի սիրահարները սպասեցին յաջորդ օրուան, երբ իր «Լայվ» ելոյթով կոչ ուղղեց` պատրաստուելու վրէժի: Յանձնուողական համաձայնագիրի ստորագրութեան հարուածէն տակաւին չսթափած հայեր անընդունելի, նոյնիսկ դատապարտելի ոտնձգութիւն գործած էին` խոշտանգելով...

ՀՐԱՉ ՎԱՐԺԱՊԵՏԵԱՆ ՀՅԴ Արեւմտեան Եւրոպայի ԿԿ-ի ներկայացուցիչ Երբ ամէն տեղ ու ամէն քայլափոխի դիմացինը, ուրիշը, մէկ խօսքով` բացի քեզմէ մնացեալ բոլորը յանցանքի աթոռին կը նստեցնես եւ մատնացոյց կ՛ընես, մեղմ ու պարզ ըսած` լուրջ չ՛ընկալուիր բանականութիւն ու տրամաբանութիւն ունեցող մարդուն համար: Աւելի՛ն. ողորմելի կը նկատուիս, երբ բոլոր ձախողութիւններուդ, սխալներուդ, պարտութիւններուդ համար միշտ ուրիշին, միշտ դիմացինին մէջ յանցաւորներ ու մեղաւորներ փնտռես` բացի...

ՏԱՐՕՆ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ Զարմանալի թող չի թուի, եթէ «Քորոնա» ժահրին պատճառած մարդկային կորուստներու այս օրերուն, եւ յա՛տկապէս Արցախեան գոյամարտի մեր բազմաթիւ զոհուածներու եւ տագնապալից այս պահուն, յատուկ կերպով անդրադառնանք քառասուն օրեր առաջ մեզմէ առյաւէտ բաժնուած Հրայր Սողոմոնեանին: Պարզ մարդ չէր Հրայրը, եւ անոր պէս քիչերու կը հանդիպինք կեանքի երկնակամարին վրայ, եւ ա՛յդ իսկ պատճառով արժէ անդրադառնալ Հրայրին մասին: Շատ ըսուած...

11 նոյեմբերին Արցախի հողերը յանձնելու պարտութեան փաստաթուղթը ստորագրուեցաւ` շրջանցելով քանի մը հարց. Ա) Հայ զինուորին մարտունակ պայքարն ու շուրջ քառասուն օր շարունակ անհաւասար ուժի դէմ մարտնչումն ու թափած արիւնը: Բ) Համահայկական կարեւորութիւն եւ արժէք ունեցող հողային այս հարցին մէջ ժողովուրդին, Ազգային ժողովին եւ Սահմանադրական դատարանին կարծիքը: Գ) Արցախի հայ ժողովուրդին իր հողին վրայ ապահով ապրելու տարրական իրաւունքը: Դ) Արցախի Հանրապետութեան...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մարդ մը, որ ուրիշ մարդ մը կը զրկէ իր ազատութենէն բանտարկեալն է ատելութեան, նախապաշարումներու եւ նեղմտութեան: ՆԵԼՍԸՆ ՄԱՆՏԵԼԱ Մեր ժողովուրդի պատմութեան ճակատագրական ներկայ պահուն ինքզինքս նուաստացած զգացի, երբ կարդացի, որ Հայաստանի նախագահը, Հայաստանի, Ազրպէյճանի ու Ռուսիոյ միջեւ կնքուած զինադադարի եւ զիջումներու մասին իմացած է մամուլէն: Ասիկա պետական մակարդակով ինքնավարկաբեկում է, ծանրագոյն յանցանք: Երանի չընէր նման յայտարարութիւն, որ ապացոյց...

ՀՐԱՆՈՒՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Ապրում ենք հայ  ժողովրդի, հայոց պետականութեան, Արցախի համար ամենադրամատիկ եւ ամենացաւալի օրերը: Սգում  եւ կիսում եմ բոլոր որդեկորոյս մայրերի եւ այրիացած կանանց  ցաւը: Այս օրերին ժողովուրդը միակամ մերժում է գաղտնութեամբ, յանիրաւի ստորագրուած յայտարարութիւնը: Կը փորձեմ խօսել որոշ իրաւական խնդիրների մասին: Փաստաթղթի անուանումն է «Յայտարարութիւն»:  «Յայտարարութիւն» հասկացութիւնն ընդամէնը հռչակագրային բնոյթ է կրում, չունի իրաւական ուժ եւ չի կարող գործել:...

Թեհրանի եւ Սպահանի հայոց թեմերի առաջնորդների կոչ-նամակը՝ ԻԻՀ-ում՝ ՀՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Ա. Թումանեանին Արցախեան 45-օրեայ պատերազմի հանգուցալուծման կապակցութեամբ, թւականիս նոյեմբերի 10-ին ստորագրւած սահմռկեցուցիչ համաձայնագիրը ցնցեց բոլորիս հոգին։ Համաձայնագիր, որը գաղտնի բանակցութիւնների արդիւնքում, միանձնեայ պատասխանատւութեամբ, առանց ազգային, եկեղեցական եւ քաղաքական գործիչների նաեւ հասարակութեան տեղեկացնելու, դրոշմւեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի ստորագրութեամբ՝ թշնամուն սկուտեղի վրայ յանձնելով 30 տարիների ընթացքում մեր հայորդիների...

ՇԱՂԻԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Տաժանք է հազարաւոր մեռելներդ գրկած, կուրծքիդ սեղմած, այրող մորմոքով գրիչ վերցնել ու փորձել խօսիլ: Բայց անհրաժեշտ է ատիկա մեր ազգային գոյութենական պայքարի այս նորագոյն  զարգացումին` Արցախի կորուստին ի տես: Կոտրած տաշտին քով կանգնած ենք` սահմռկած, թեւաթափ. ի՞նչ ընել: Այս վայրկեանին անհնար է մեր պարտութեան պատճառներուն եւ անձնատուութեան պատասխանատուութեան վերաբերեալ անաչառ վճիռ արձակելը: Ապագային պիտի կատարուին արցախեան երեսնամեայ մաքառումի...

«Պարտութիւնը կ’ուսուցանէ յաղթանակի արուեստը» ՍԻՄՈՆ ՊՈԼԻՎԱՐ (1783-1830)   Այս կարճ ու կտրուկ, իմաստուն խօսքը դժուար է ներմուծել հայորդիին համոզումին, յատկապէս ներկայ դաժան պայմաններուն մէջ: Շշմած եւ հիասթափուած է հայը: Սպի չէ տեսածն ու զգացածը, այլ` ահաւոր վէրք, տարբեր վէրք... Խաչատուր Աբովեանի «Վէրք Հայաստանի»-ին մէկ նորագոյն տարբերակը` «Վէրք Արցախի»: Դառն արցունքով թաթախուած են Պապիկն ու Մամիկը: Քրիստոսէ առաջ իսկ սկսած հայոց...

10 նոյեմբերին մեր ժողովուրդը կորսնցուց իր պատմական հայրենիքին մէկ մասը` պարտութեան համաձայնագիրի մը ստորագրութեամբ: Հայաստանի վարչապետը ստորագրեց Արցախը հայաթափելու, անոր անկախ պետականութիւնը տապալելու եռակողմանի համաձայնագիր մը` առանց նկատի առնելու երկրի սահմանադրական կարգն ու համահայկական կարեւորութիւն ներկայացնող այս հարցին մասին մեր ժողովուրդին կարծիքը: Արցախի մեր ժողովուրդը տեղահան դարձաւ, հազարաւոր հայ նահատակներու արեամբ շաղախուած Արցախի հողերը, մշակութային մեր հսկայ ժառանգութիւնը այսօր թշնամիին...

Հինգշաբթի, 12 նոյեմբերին Միացեալ Նահանգներու արեւելեան շրջանի ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէն հանդիպում մը ունեցաւ Հայաստանի դեսպան Վարուժան Ներսիսեանի հետ: Արծարծուեցաւ Արցախի ներկայ իրավիճակը, եւ դեսպանը նշեց Միացեալ Նահանգներու դերակատարութիւնն ու առ այդ կատարուելիք աշխատանքները այս համաձայնագիրին առնչութեամբ: Միացեալ Նահանգներու արեւելեան շրջանի ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէն խստօրէն քննադատեց վարչապետ Փաշինեանի ստորագրած այս ահաւոր եւ միակողմանի համաձայնագիրը: Ան անձնապէս տուած է որոշումներ եւ պարտադրած`...

Հինգշաբթի, 12 նոյեմբերին, ՀՅ Դաշնակցութեան ղեկավարներէն կազմուած պատուիրակութիւնը Լոս Անճելըսի մէջ Հայաստանի ընդհանուր հիւպատոս, դեսպան Արմէն Բայբուրդեանին յայտնեց, թէ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի ստորագրած համաձայնագիրը, որ վերջ դրաւ Արցախի եւ Հայաստանի դէմ անողոք պատերազմին, պարտուողական էր եւ նուաստացուցիչ, եւ որ հաստատօրէն կը մերժուի ժողովուրդին կողմէ: «Այսպիսի փաստաթուղթ մը մեծագոյն դաւաճանութիւն է մեր ազգին նկատմամբ», ըսին ՀՅԴ-ի ղեկավարները: Հիւպատոսարանին մէջ Բայբուրդեանի հետ...

2020 թուականի նոյեմբերի 10-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի կողմից պատերազմը դադարեցնելու մասին եռակողմ խայտառակ համաձայնագրի ստորագրումը ցնցեց ողջ հայ ազգին: Ի սկզբանէ յայտնի էր, որ նման պարտուողական եւ նուաստացուցիչ պայմաններով համաձայնագիրը չի կարող ընդունելի լինել հայ ժողովրդի կողմից եւ առաջացնելու է ողջ հայութեան ցասումը եւ ընդվզումը: Վերջին իրադարձութիւնները եկան փաստելու, որ հայութիւնը միանշանակ մերժում է դաւաճանական այս փաստաթուղթը, որը ոչ...

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելեանը Դիմատետրի իր էջին մէջ հրապարակեց ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի նախագահ Սիմոն Սիմոնեանի ուղերձը` Արցախէն, զոր կը ներկայացնենք ստորեւ. «Խօսում եմ Արցախից: Նախ ցաւակցում եմ բոլոր զոհուածների հարազատներին, ընտանիքներին: Ես սովոր չեմ «լայվ» մտնելու եւ այսպիսի պատգամ փոխանցելու: Չունեմ նաեւ այդ հնարաւորութիւնը` պարտաւորուած ձայնագրել եմ եւ յետոյ գցել: 45 օր է, որ ՀՅԴ կազմաւորուած...