Անդրադարձ

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մտածենք Սփիւռքի մասին Ալեն Սիմոնեանին մէկը պիտի յիշեցնէր, որ իր 133 տարուան պատմութեան շուրջ 70 տարիները Դաշնակցութիւնը նուիրած է` սփիւռքի կազմակերպման, հայապահպանման եւ համայնքներու ֆիզիքական պաշտպանութեան, իրերայաջորդ սերունդներու քաղաքականացման, Հայ դատի հետապնդման եւ պետականազուրկ սփիւռքահայութեան կողմէ Ցեղասպանութեան հարցը միջպետական օրակարգին բերելու գործին: Միակ կազմակերպութիւնը չէ եղած անշուշտ, ոչ ալ զերծ եղած է սխալներէ եւ երբեմն ալ` սայթաքումներէ:...

Ա. Ա. Պաքուէն Անգարա վերադարձի օդանաւին մէջ լրագրողներուն կողմէ հարցապնդուելով` Թուրքիոյ նախագահ Էրտողան յստակօրէն բացայայտեց, որ խորքին մէջ Իրանի իշխանութիւններն են, որոնք դէմ են, այսպէս կոչուած, «Զանգեզուրեան միջանցք»-ի բացման: Էրտողան գովաբանելով իր երդմնակալութեան արարողութեան ներկայ գտնուելու Հայաստանի վարչապետին քայլը` շեշտեց, որ Իրանը ոչ թէ Հայաստանը, դէմ է, որ Նախիջեւանը, բայց խորքին մէջ Թուրքիան Ազրպէյճանի կապող ցամաքային ուղին բացուի: Ան նաեւ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Խնդրե՛մ, ըսէ՛ք, ի՞նչ պիտի ըլլար ձեր պատասխանը, երբ օր մը ձեր սենեակին մէջ, գրասեղանին վրայի համակարգիչին դիմաց նստած, մտածկոտ ու խոհերու մէջ թաղուած, յանկարծ տասը տարեկան ձեր թոռնուհին սենեակ մտնէր` առանց բարեւելու, մօտենար ձեզի եւ բարկացող եւ սակայն անմեղօրէն հարց տար. - Պապի՛կ, ի՞նչ կ՛ընես... նորէ՞ն կը գրես... ի՞նչ կը գրես... այս անգամ որո՞ւ համար կը գրես, «այ...

ԱՂԱՒՆԻ ՍԱՐԵԱՆ Առաւօտեան ժամը 5:00 է: Յանկարծ արթնցայ, եւ ուղեղիս մէջ այս բառերը հնչեցին: Ո՛վ խուլ, կոյր, համր եւ անխիղճ աշխարհ: Արդեօք չէ՞ք տեսներ, թէ ի՛նչ կը պատահի Արցախի մէջ. արդէն ամիսներէ ի վեր շրջափակուած է այդ սքանչելի փոքր հայրենիքը, արդէն այնքա՜ն փոքր մնաց, վախնանք դեռ մնալիքէն ալ աւելի, կրնայ հիւլէի մը վերածուիլ լոկ: Շատ լաւ գիտէք, որ անկէ ետք...

ՅՈՎԻԿ ՄԱՀՍԷՐԷՐՃԵԱՆ Մեր կեանքի ընթացքին կը հանդիպինք անձերու, որոնք սկզբնական շրջանին կը մնան լուսանցքի վրայ, իսկ աւելի ուշ, կեանքի պայմաններու բերումով, կը դառնան մեր կեանքին անքակտելի մէկ մասը, գլխաւոր անձերէն մէկը, որոնց ներկայութիւնն ու մասնակցութիւնը անբաժան կ՛ըլլան մեզմէ: Այսպէս եղաւ Գօգոյին հետ ընկերութեանս պատմութիւնը: Երբ կը յաճախէինք Պուրճ Համուտի Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան վարժարան, բազմամարդ դասարանները ունէին քանի մը բաժանմունք:...

Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան Հայկական Համայնքներու Բաժանմունքը կը համագործակցի Հայաստանէն եւ Սփիւռքէն բազմաթիւ մասնագէտներու հետ՝ աջակցելու լեզու եւ թեքնաբանութիւն ոլորտին մէջ անհրաժեշտ նախաձեռնութիւններու իրականացումին: Ասոնց շարքին են՝ հայերէնի համընդհանուր ուղղագրիչները, հայերէնի բառակազմութիւնը վերլուծող կայքէջերն ու տուեալներու շտեմարանները, համապատասխան յաւելուածները, հայերէնի քերականութիւնը վերլուծող հարթակները, թուայնացուած հրատարակութիւններն ու հայերէնով որոնելի առցանց գրաւոր նիւթերը: Հաշուի առնելով հայերէնի գործածութիւնը բարելաւելու մեր առաքելութիւնը, այս բաց եւ հասանելի թուային աղբիւրներն ու գործիքները դրուած են...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Հայկական Ս. Գրիգոր համանուն կուսանաց վանքին մուտքը Տեղեակ էի, որ Իտալիոյ Նափոլի քաղաքին մէջ հայոց Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի անունին ձօնուած եկեղեցի մը գոյութիւն ունի եւ այնտեղ դարերէ ի վեր կը պահպանուին մաս մը անոր հրաշագործ մասունքներէն։ Ցաւօք, տակաւին մինչեւ վերջերս կարելիութիւնը չէի ունեցած գտնուելու Նափոլի։ Սակայն քանի մը շաբաթ առաջ բախտը վիճակուեցաւ շրջագայութեան մը առթիւ մեկնելու...

ՎԱՀԱՆ Կ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այս տարուան (2023) 10 մայիսին ամերիկեան «Նեթֆլիքս» հարթակը սկսաւ սփռել հեռատեսիլաշար մը` Եգիպտոսի թագուհի Կղիոպատրայի (1) մասին: Այս շարքը Եգիպտոսի թագուհիին հանդէպ հետաքրքրութեան նոր ալիք մը ստեղծեց աշխարհի չորս կողմերը: Սակայն առցանց վիճաբանութիւնը, հակաճառութիւնը եւ բողոքը, զորս բարձրացուցին մանաւանդ եգիպտացիները, գերազանցեցին այս հետաքրքրութիւնը: Առաջին անգամը չէր, որ Կղիոպատրային մասին շարժապատկեր մը կամ հեռատեսիլի շարք մը կը պատրաստուէր:...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապցի պարտիզպան Մանուկը մանչ թոռնիկը իր քով կանչեց ու ականջին փսփսաց. - Գնա՛ եւ պարտէզի հագուստներդ հագուէ՛, ես եւ դուն պարտէզ պիտի իջնենք ու միասին պիտի շրջինք հոն: Ուրախութիւնը պատած էր թոռնիկին հոգին: Ան միշտ կ՛ուզէր մեծ հօր հետ պարտէզ իջնել, միասին աշխատիլ, օգնել անոր, սակայն մեծ հայրը կը մերժէր իր օգնութիւնը. «Դեռ փոքր ես» խօսքը որքան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Վերջերս Հայաստանի մէջ երկու հարցախոյզ կատարուած է` մարդոց հնարաւորութիւն տալով արտայայտել իրենց տեսակէտները տարբեր հարցումներու, որոնց շարքին` վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի ժողովրդականութեան կտրուկ անկման մասին: Առաջին հետազօտութիւնը կատարուած է 23 յունուարէն 4 մարտ 2023-ի միջեւ, հարցումներու հետազօտութեան կեդրոնին կողմէ, որ  Ուաշինկթընի մէջ գործող Միջազգային հանրապետական հիմնարկի (IRI) նախագիծն է: Այս գիտական հետազօտութիւնը, որ հիմնուած է...

ՇԱՀԷ ԳԱԼՈՒՍՏԵԱՆ Քաղաքական գիտութիւնները առնչուած են պետականութիւն ունենալու գաղափարին հետ: Պետականութեան հասկացողութիւնը, իր լայն ըմբռնողութեամբ, հիմնականօրէն կը սահմանուի հետեւեալ տուեալներով. - Պետական սահմանային ըմբռնում, - Պետական ներքին ապահովական կազմ, - Ընկերային բարեկարգումի հաստատում: Այս տուեալներէն մեկնելով` պետական քաղաքական գործունէութիւնը ժողովրդավարական պայմաններու մէջ յառաջ եկած ղեկավարներու խոհեմ եւ ծրագրեալ աշխատանքով կ՛իրականանայ: Սա կը նշանակէ դիւանագիտական ճարտարութեամբ ձգտիլ բարելաւել եւ պատշաճեցնել, հասարակական,...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Դժուար է ճշդել, թէ ե՞րբ եւ ո՞ւր է առաջին անգամ նշուած հնչակեան Քսան Կախաղաններու յիշատակին ձօնուած սգահանդէսը: 1915 թուականին Հնչակեան Կեդրոնէն տրուած կարճ հեռագիր մը կը գուժէ իր գաղափարի քսան առաջնորդներուն կախաղանի մահուան դատապարուիլը. ՙՊօլսէն ֆրանսական թերթերու քաշուած հեռագիրները Քսաններու կախաղան հանուիլը կը հաղորդեն՚: ՙՀնչակ՚ առաջիններէն է, որ 1915 թուականի Օգոստոսին ՙՊոլսոյ Կախաղանները՚ խորագրով իր խմբագրականին...

Զ․Թ․ Պոսթըն, 23 Դեկտեմբեր 2003: Հաւաքուած ենք տեղւոյն MassGeneral հիւանդանոցի սպասման մէկ յատուկ սենեակը, որուն կից այլ սենեակ մը կար, աւելի փոքր, աւելի լուր եւ լուրջ։ Այդ գրեթէ պարապ սենեակին միայն կեդրոնն էր անկողին մը զետեղուած, մէջը կը հանգչէր Վահէ Մարուխեանին՝ մանկութեան ու պատանութեան օրերէն մեր ընկերոջ՝ Վահէին անշունչ մարմինը։ Մեծաթիւ էինք սպասման սենեակը եղողներս, փոքր խումբով մուտք կը գործէինք...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Դուն գիտես արդէն կորսնցուցած ես ռազմերդ կրկին, մի տասաներորդ պահուն շարժելու, բան մը փրկելու հին բնազդդ իսկ խամրած է կարծես, թշնամիներդ քու արիւնարբու, իբրեւ գորշ գայլեր կամ բորենիներ, կը պատրաստուին մէկ նոր գրոհի: Քանի հեռացանք Արածանիի մեզ մաքրազտող արդար ջուրերէն` հողի, լեռներու կանչը սարսռալի հոս ընդհանրապէս խուլ ականջներու դեռ կը հանդիպի ... Իսկ որդիներդ` հարազատ, երդուեալ, հաւատքով խորունկ,...

ՆԱՅԻՐԻ ՔԷՇԻՇԵԱՆ-ԽԱՉԵՐԵԱՆ 26 եւ 27 մայիս 2023-ին, Պէյրութի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Ճեմարանի նախկին սաներու նախաձեռնութեամբ, նշուեցաւ 100-րդ յոբելեանը հոգեհարազատ դպրոցի հիմնադրութեան, հաստատութիւն  մը, որ կը նոյնանայ երկար տարիներու (1960-1998) տնօրէն հայր Սահակ Քէշիշեանի անձին հետ: Յոբելենական ձեռնարկները նշուեցան դպրոցի շրջափակէն ներս, Ժեհթաուի, անոնց ընթացքին տեղ գտած էին բազմաթիւ առիթներ` հայր Սահակի կեանքն ու գործը մեծարելու: Յիսուսեան միաբանութեան Ժամհուրի Ս. Աստուածամօր...

Համադրեց` Բժիշկ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Տիգրան Վարժապետեան Բժիշկ Տիգրան Վարժապետեան ծնած է 1913-ին, Մարաշ: Հօր անունը` Յակոբ (Յակոբոս) եւ մօր անունը` Վիքթորիա: Յակոբ Վարժապետեան եղած է Մարաշի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ քահանայ` տէր  Գրիգոր Վարժապետեանին միակ զաւակը:  Յակոբ ուսումը ստացած է Թարսուսի Ամերիկեան Ս. Պօղոս քոլեճին մէջ: Ան եղած է մտաւորական, գրաբարագէտ, գրող եւ ուսուցիչ: Տնօրէնը եղած է Մարաշի Սուրբ Սարգիս...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2022-ին լոյս տեսաւ Մեսրոպ Հայունիի հեղինակած «Դանիէլ Վարուժան` հոգեկանութեան ծիրէն ներս» ծաւալուն հատորը, բաղկացած` 1184 էջերէ: Հեղինակը գիրքը ձօնած է իր սիրայարգ ծնողներուն` Կարապետ եւ տիրամայր Ռոզ Թոփալեանի, Քերոբ Ճապուրեանի եւ Հայկուհի Աշգարեան-Ճապուրեանի յիշատակին: Մեսրոպ Հայունի կ՛ըսէ, որ Դանիէլ Վարուժանի, ինչպէս նաեւ համարեա բոլոր հայ քերթողներուն պարագային, բանաստեղծութեան մէջ առկայ հոգեւորութիւնը, հոգեկանութիւնը ամէնէն անտեսուած նիւթն է:...

ՀՌԻՓՍԻՄԷ ԿՏՈՅԵԱՆ Ովկիանոսէն անդին գացի, ես ինչպէս մինակ թողեցի Հողակոյտդ անյիշատակ, մոմ մը վրան վառող չկայ: Ինքնահաւան եւ անձնասէր, ես բռնեցի փառքի ճամբան, Սխալներուս պատասխանը ահաւասիկ հիմա կու տամ: Տարիներով ես ապրեցայ օտարութեան մէջ մէն մինակ, Յիշատակներդ վառ պահած, թափառեցայ ամբողջ աշխարհ: Շատ գեղեցիկ տեղեր տեսայ, բայց ոչ մէկ տեղ կայ նման, Գոնէ մէկ անգամ ալ եկայ, գերեզմանիդ քարին վրայ:...

Անցնող շաբթուան ընթացքին «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ երեք ներկայացումներով ելոյթ ունեցաւ Գիւմրիի Վարդան Աճէմեանի անուան պետական տրամաթիքական թատրոնը, որ Լիբանան կը գտնուէր հրաւէրով Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի վարչութեան: Արդարեւ, չորեքշաբթի, 7 յունիսին ներկայացուեցաւ «Տունը սահմանին», հինգշաբթի 8 յունիսին` «Փարիզը վտանգաւոր քաղաք է», որոնցմէ իւրաքանչիւրը իր նիւթով, խաղարկութեան ոճով եւ մարմնաւորած խորհուրդով տպաւորեց երկու օրերուն ալ սրահը լեցուցած լիբանանահայերը, իսկ ուրբաթ 9 եւ շաբաթ 10 յունիսին մանուկները իրենց շուրջ համախմբեցին «Քեռի քուչին, Թոմ էնտ Ճերին եւ միւսները» մանկապատանեկան ներկայացումները: Հանդիպում-հիւրասիրութիւն Խումբին Լիբանան գտնուելու ծիրին մէջ, հրաւէրով Համազգայինի...

Ա. Ա. Հայոց ցեղասպանութեան օրերուն Լիբանանի Այնթուրա աւանին մէջ ստեղծուած համանուն որբանոցը` Այնթուրայի որբանոցը, որուն կառոյցը կը պատկանէր Ֆրանսիսքան կրօնաւորներուն, իթթիհատի պարագլուխներէն Ճեմալի կողմէ վերածուեցաւ թրքացման դժոխային հաստատութեան մը, որուն մէջ ամբողջ չորս տարի, հինգէն մինչեւ ինը տարեկան, ապրեցաւ եւ տառապեցաւ վաստակաշատ ուսուցիչ Գառնիկ Բանեան: 1992-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան տպարանէն  լոյս տեսած իր յուշերուն մէջ Բանեան դառն յիշողութիւններ կը...