Անդրադարձ

ՄԻՀՐԱՆ  ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Անցեալ Երկուշաբթի Աթէնքի Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան նախակրթրանի հիմնադրութեան 60-ամեակին նուիրուած ձեռնարկ մը կատարուեցաւ վարժարանի շրջափակին մէջ, ուր համախմբուած էին հիմնադրութեան օրերէն ցայսօր շուրջ 500-550 շրջանաւարտներ, ինչպէս նաեւ անցեալի ու ներկայի ուսուցիչներ: Աննախընթաց ու խանդավառ միջոցառում մը, որուն նախատեսուած էր, որ ես ալ խօսք առնեմ, զոր կը ներկայացնեմ ստորեւ. Որեւէ խօսք ըսելէ առաջ, նախ ջերմապէս շնորհաւորենք նախակրթարանի ծնողական...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նախաբանի Պէս Այս եւ յաջորդելիք սիւնակներուն մէջ ընթերցողս շռնդալի նորութիւններ պիտի չտեսնէ, ո՛չ ալ` անիւի կամ վառօդի գիւտը: Այս սիւնակներուն նպատակն է մօտաւոր  եւ, բնականաբար, ո՛չ լիակատար ուրուագծում մը կատարել այն իրադարձութիւններուն եւ անոնց գտած արձագանգներուն, մեկնաբանութիւններուն, արծարծուած անկեղծ առաջադրանքներուն, որոնք կը յուզեն Հայաստանն ու ողջմիտ` հայրենիքի լինել-չլինելուն հարցականներով մտահոգ հայը: Փորձ` առօրեայէն քիչ մը աւելի լայն ծիրի...

ԶԱՒԷՆ ԽԱՆՃԵԱՆ Գործադիր տնօրէն` Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական Ընկերակցութեան Տագնապիլը Գործելու Զսպանակն Է Հրանդ Միհրան Կիւզելեան բարեպաշտ եւ հաւատացեալ անձ մըն էր: Իր հաւատքի խարիսխը նետած է Պոլսոյ Կէտիկ-Փաշայի Հայ աւետարանական եկեղեցւոյ կիրակնօրեայ դպրոցի եւ նախակրթարանի դասարաններուն մէջ: Կանուխ տարիքէն վայելած է հոգատարութիւնը կրթական եւ եկեղեցական գործիչ, հայերէնի, հայ եկեղեցւոյ, մշակոյթի եւ պատմութեան ջահակիր փրոֆ. Եղիա Քասունիի` իր մէջ արմատացնելով ազգային...

ԱՐՄԷՆ ԱԲՂ. ԳԱԼԱՃԵԱՆ Երջանկութիւնը, մտաւոր-զգացական վիճակ մըն է, որ կը բնորոշուի դրական կամ հաճելի արտայայտութիւններով, որոնք իրենց հերթին կը յառաջացնեն բաւարարուածութեան վիճակ մը: Կենսաբանական, հոգեբանական, կրօնական եւ փիլիսոփայական զանազան մօտեցումներ փորձած են սահմանել երջանկութիւնը եւ բացայայտել անոր աղբիւրը: Հետազօտական տարբեր խումբեր փորձած են գիտականօրէն պատասխանել այն հարցին, թէ ի՞նչ է երջանկութիւնը եւ ինչպէ՞ս կարելի է հասնիլ անոր: Երջանկութիւն եզրը այնքան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Հայաստանի եւ Արցախի մէջ իրավիճակը օր առ օր կը վատթարանայ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ ի շահ անվերջ զիջումներուն, պարտուողական կեցուածքին ու անկարողութեան պատճառով: Գալով իշխանութեան` ան ինքզինք խեղաթիւրուած  կերպով ներկայացուց իբրեւ ժողովրդավար, սակայն շուտով պարզուեցաւ, որ բռնապետ է: Հինգ տարի առաջ Փաշինեան մեծ հանրահաւաքի մը ընթացքին խոստացաւ. «Եթէ (Ղարաբաղի) բանակցային գործընթացին արդիւնքը...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ խորհրդարանի նորընտիր նախագահ Նուման Քուրթուլմուշ թրքական «Թէ.Ռէ.Թէ. Հապեր» պատկերասփիւռի կայանին հետ զրոյցի ընթացքին անդրադարձած է Սուրիոյ, Եգիպտոսի եւ Հայաստանի խորհրդարանին մէջ բարեկամական խումբի ձեւաւորման հաւանականութեան մասին: Ըստ անոր, «Սկզբունքային առումով ձեր թուարկած, թերեւս նաեւ չթուարկած երկիրներու, որոնց հետ քաղաքական խնդիր ունինք, ժողովուրդներու հետ որեւէ խնդիր չունինք», աւելցնելով, որ իրենք նշեալ երկիրներու ժողովուրդներուն նկատմամբ թշնամանք չեն տածեր: «Մեզմէ...

ՀԵՆՐԻԿ ԱՆԱՍԵԱՆ Այսօր, աւելի քան երբեք, հրամայական է արձանագրել այն հանգամանքը, որ շնորհիւ Արամ Խաչատուրեանի` ոչ միայն ծնուեց հայկական երաժշտութեան պալեթային ժանրը, այլեւ, ընդհանրապէս, նրա բարձր արուեստի շնորհիւ  զգալի յաջողութիւններ  արձանագրեց  ողջ խորհրդային պալեթային արուեստը իր ողջ պատմութեան ընթացքում: Հետեւելով Խաչատուրեանի օրինակին` պալեթային ժանրում իրենց ուժերը փորձեցին ոչ միայն մի քանի հայ յօրինողներ, այլեւ` խորհրդային տարբեր հանրապետութիւնների շատ փոքրաթիւ  երաժիշտներ:...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Սփիւռքներու մասին մեծ թիւով ձեռագիրքեր արդէն գոյութիւն ունին: Անոնցմէ մէկն է` կառավարութիւններու յատուկ 2012-ի «Սփիւռքները զարգացման մէջ ներգրաւելու ճանապարհային քարտէսի մշակում. ձեռագիրք մը հայրենի եւ ընդունող երկրներուն քաղաքականութիւն մշակողներուն եւ գործադրողներուն համար» Developing a Road Map for Engaging Diasporas in Development. A Handbook for Policymakers and Practitioners in Home and Host Countries (1): 1. Սփիւռք ունեցող երկիրներուն ցանկէն...

Յարգարժան պրն. Փամպուքեան, Երախտագիտութեամբ եւ հոգեկան մեծ գոհունակութեամբ, Նարեկ սրբազանին միջոցաւ, ստա­ցայ նուաստիս` Ձեր մակագրած «ՀՅ Դաշնակցութեան ծածկանուններու բառարան» արժէ­քաւոր հատորը։ Առկան եզակի գործ մըն է, արդիւնք՝ երկար տարիներու հետեւողական հետա­զօտութեան։ Ծածկանուններ, որոնք սուլթանական բռնատիրութեան դէմ արիւնահեղ պայ­քարի երկար տարիներու ընթացքին դարձած են հայոց անմահանուն հերոսներէն շատերուն ինքնու­թիւնը։ Արդարեւ, այսօր ո՞վ պիտի ճանչնար Արամ Մանուկեանը` աւազանի Սարգիս Յովհան­նիսեան, իսկ Ռոստոմը՝...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ    Չափազանցած չենք ըլլար, եթէ երբեք ըսենք, որ գրքոյկ մը, այս պարագային` 96 էջերէ բաղկացած, շատ անգամ, իր բովանդակած նիւթով եւ մատուցուած ձեւով, կրնայ աշխարհ մը բանալ նախ մտքիդ, ապա` երեւակայութեանդ մէջ` նկատի ունենալով անոր ընդգրկուն եւ բազմածաւալ տարողութիւնը: Նման հոգեվիճակի մատնուեցայ, երբ շաբաթներ առաջ ստացայ վերոնշեալ գրքոյկը: Հարազատ ընկեր մը (Սեդոյի հայրը) հեռաձայնեց եւ փափաքեցաւ գրքոյկը նուիրել` ըսելով....

ՀՐԱԿ ՈՍԿԵՐԻՉԵԱՆ «Հոգիս քիչ-քիչ կը թաղուի անուրջին մէջ այս չքնաղ» Մ. ՄԵԾԱՐԵՆՑ - «Կիրակմուտք» Յարութին հոգին այն հոգին էր, որ սիրուած էր բոլորին կողմէ, բայց քիչ-քիչ մաշեցաւ ու թաղուեցաւ` իր արդէն կերտած ու տակաւին իրականացնելիք երազանքներուն տակ: 40 օրեր առաջ Յարութ Ադամ Սահակեանին հրաժեշտ տուինք կիրակմուտին: Համալսարանական ուսման տէր Յարութը վկայուած էր համակարգչային գիտութեան մէջ եւ առեւտուրի կառավարման մագիստրոսականի արժանացած...

«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքը կը համագործակցի Հայաստանէն եւ սփիւռքէն բազմաթիւ մասնագէտներու հետ` աջակցելու լեզու եւ թեքնաբանութիւն ոլորտին մէջ անհրաժեշտ նախաձեռնութիւններու իրականացումին: Ասոնց շարքին են` հայերէնի համընդհանուր ուղղագրիչները, հայերէնի բառակազմութիւնը վերլուծող կայքէջերն ու տուեալներու շտեմարանները, համապատասխան յաւելուածները, հայերէնի քերականութիւնը վերլուծող հարթակները, թուայնացուած հրատարակութիւններն ու հայերէնով որոնելի առցանց գրաւոր նիւթերը: Հաշուի առնելով հայերէնի գործածութիւնը բարելաւելու մեր առաքելութիւնը` այս բաց եւ...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԷԱՆ 1920թ. Աթաթուրքը առասպելական դարձաւ` Եւրոպային ձեռնունայն դուրս նետելով  հայերից, յոյներից խլած տարածքներից, արգելելով նրանց ձեռք տալ, ինչ որ մնացել էր այդ խլուած տարածքների վրայ ստեղծուած Օսմանեան կայսրութիւնից: Նա մէկընդմիշտ ապահովեց այդ խլուած տարածքներով ստեղծուած Թուրքիոյ նոր սահմանների անձեռնմխելիութիւնը, այն դարձրեց Միջին Արեւելքի կարեւորագոյն պետութիւնը: 2020թ. Հայաստանի Նիկոլ անուամբ ինքնահռչակ վարչապետը առասպելական դարձաւ` իր դարաւոր երկրի մեծ...

Ճգնաժամերի կառավարման համար անհրաժեշտ պայման է կարգապահութիւնը: Կարգապահութիւնն իր մէջ ենթադրում է համատարած եւ առանց խտրականութեան կանոնների ու կարգերի կիրառում: Դեկտեմբերի 12-ից Արցախի շրջափակումը ճգնաժամային կարգավիճակ է ստեղծել երկրում, իսկ դրա կառավարումն առաջնային օրակարգ է իշխանութիւնների համար: Շուրջ մէկ ամիս է, որ մարդասիրական օգնութիւններով եւ ռուս խաղաղապահների, ինչպէս նաեւ Կարմիր խաչի ներգործուն մասնակցութեամբ Արցախում նուազել է շրջափակման հետեւանքով առաջացած առաջին...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Երեւանի մէջ 2023-ին լոյս տեսաւ Լեւոն Արտազեանի «Եզրեր» ժողովածուն, բաղկացած` 32 էջերէ: Մեկենաս` Կարօ Նոխուտեան: «Եզրեր» ժողովածուն կը բովանդակէ հեղինակին` վերջին տարիներուն գրած բանաստեղծութիւններու մէկ շարքը: Արտազեան բանաստեղծութիւններու ժողովածուն կը բանայ «Կեանքը վերէ՛ն պէտք է դիտել» ասացուածքով: Վաչէ Ատրունիի նուիրուած «Հորիզոն» բանաստեղծութեան մէջ հեղինակը կ՛ըսէ. «Մեր բարեւը իսկական, Անկիւնադարձի՛ն եղաւ: Նախերգանքն էր, կրկնուող Ամէնօրեայ հանդիպման»: Ժողովածուն կ՛ընդգրկէ տասը...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Արթուր Պիւլպիւլեան Բժիշկ Արթուր Պիւլպիւլեան ծնած է 20 դեկտեմբեր 1900-ին, Կեսարիոյ գիւղերէն մէկուն մէջ: Հօր անունը` Յակոբ Պիւլպիւլեան, մօրը անունը` Նաոմի Լինէճեան-Պիւլպիւլեան: Բարեբախտաբար ճողոպրած է Հայոց  ցեղասպանութենէն եւ 1920-ին գաղթած է Միացեալ Նահանգներ: Ուսանած է Միտըլպըրի քոլեճին մէջ, ուր ստացած է պսակաւոր գիտութեանց եւ մագիստրոսի վկայականները: Շարունակած է իր գիտական ուսումը Պրաուն համալսարանի եւ Իոուա...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Եւ այսպէս, յունիսի 12-ին լրացաւ Արցախի շրջափակման կէս տարին, կամ. այլ կերպ ասած, Արցախի շրջափակումը հատեց տարուայ հասարակածը: Այսօր արդէն աւելի քան վեց ամիս է, ինչ մենք` Արցախի աւելի քան 120 հազար բնակիչներս, ապրում, գոյատեւում ենք լիակատար պաշարման պայմաններում` իւրօրինակ կեթթոյում, Ազրպէյճանի կողմից արգելափակուած ու կտրուած լինելով մայր Հայաստանից եւ մնացեալ աշխարհից: Եւ եթէ մինչ վերջերս...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ    Յաճախ հաւատացեալ հայորդիներ հարց կու տան, թէ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ սուրբ պատարագը ի՞նչ փուլերէ անցած է պատմութեան ընթացքին։ Անշուշտ, քրիստոնէութեան առաջին դարերէն մինչեւ այսօր նոյն ժամակարգութիւնն ու պաշտամունքային կառոյցը չենք ունեցած։ Վերջերս Անթիլիասի մայրավանքի «Կիլիկիա» մատենադարանէն փոխ առի  գրքոյկ մը՝ Հ. Վարդան Հացունի, Հայ եկեղեցւոյ պատարագի օրերն եւ տեսակներ (Վենետիկ, 1898), որուն վերջին մասը՝ «Համառօտութիւն քննած խնդրոյս»...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Հաւանաբար Հայաստանի մէջ գործող նոր կուսակցութիւններու համար նեղացուցիչ է միշտ յիշեցնելը, որ Դաշնակցութիւնը 133 տարեկան է: Հաւանաբար մեր տարիները ոմանց համար ծերութեան նշան է, ուրիշներու համար գինիի հետ բաղդատել է, այլոց համար բնաւ արժէք չի ներկայացներ: Սակայն պէտք է գիտնալ եւ հասկնալ, որ քաղաքական բանավէճերուն մէջ կիրթ եւ մտածուած արտայայտուիլը շատ կարեւոր է: Դաշնակցութեան ազգային գաղափարախօսութիւնը ոչ միայն...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Չեմ գիտեր ուրկէ՞ սկսիմ: Օր մը, մեր տան ետեւի բաժինը, որ քանի մը պտղատու ծառերով շրջապատուած եւ անուանած՝ «մեր մեծ պարտէզը», այր եւ կին վերջապէս որոշեցինք անկէ որոշ բաժին մըն ալ յատկացնել բանջարանոցի մը համար: Ուրիշ ի՞նչ անուն կրնայի տալ: Չեմ գիտեր: -Բաւական լաւ եւ պարարտ ու անմշակ խոտածածկ հող ունէինք.- մտովի ես զիս կը համոզէի.- իսկապէս կրնայինք...