Անդրադարձ

Անդրանիկ Մսըրլեանի Յուղարկաւորութեան Առիթով Արտասանուած Դամբանական ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ (Յանուն ՀՅ Դաշնակցութեան)   «Տեսայ լաւ ու վատ, ահաւոր զրկանք, Տեսայ շատ կարիք, տեսայ համբերանք, Տեսայ լաւ մարդիկ, բարի աշխատանք, Բարեւս տուի, անցայ գնացի»: Տխուր է այսօր Պուրճ Համուտը, տխուր են 17 տարի քաղաքապետ Անդրանիկ Մսըրլեանին հետ գործակցած իրերայաջորդ խորհուրդներու անդամները, պաշտօնակիցները, սրճեփն ու մայրիկը: Տխուր են աղքատութեան մէջ իրենց կեանքը քարշ...

Անդրանիկ Մսըրլեանի Յուղարկաւորութեան Առիթով Արտասանուած Դամբանական ԶԱՔԱՐ ՔԷՇԻՇԵԱՆ (Յանուն Համազգայինի հայ կրթական եւ մշակութային միութեան) Սիրելի՛ ընկեր Անդրանիկ, Մենք դեռ չէինք սթափած ու հողին չէինք յանձնած համազգայնական մեր երէց ընկերներէն` Սուրէն Սարգիսեանին անշնչացած մարմինը, երբ, ահա, դուն ալ դարձար յաւերժի ճամբորդ: Այժմ հաւաքուած ենք դագաղիդ շուրջ ու զարմանքով կը մտմտանք, թէ  բազմաբեղուն բովանդակ կեանքիդ մէջ ինչպէ՞ս հասցուցիր այսքան աւանդ ունենալ,...

Յուլիս 3-ին Լիբանանի Այնճար հայկական աւանին մէջ մահացած է Լիբանանի եւ Ֆրանսայի մէջ հայկական դպրոցներու բարերար Գէորգ Հայկ Արապեանը, 91 տարեկանին: Ան բարերարն է Ֆրանսայի Ալֆորվիլ եւ Վալանս քաղաքներու հայկական վարժարաններուն: Ալֆորվիլի «Արապեան» դպրոցի շինութիւնը արժած է 4,5 միլիոն եւրօ, որ գոյացած է անհատներու եւ հաստատութիւններու նուիրատուութիւններէ, իսկ Գէորգ Արապեան յատկացուցած է 2,5 միլիոն եւրօ: Իր անունը կրող Վալանսի նորաբաց...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Երբ փորձենք խտացնել 60 տարուան կուսակցական, միութենական, բարեսիրական եւ կազմակերպչական գործունէութիւնը, կրնանք հինգ գլխաւոր աշխատանքային դաշտերու վրայ կեդրոնանալ: Նախքան այդ մասերը մատնանշելը, պէտք է գիտնանք, որ ընկեր Անդոյին լուռ, սակաւախօս, ազնիւ եւ հանդարտաբարոյ պահուածքը իր նկարագրային յատկանիշերն էին: Շատ չէր խօսեր, բայց կը սպասէին անոր «Այո՛»-ին, որպէսզի աշխատանքը թափ առնէր: Շատ ալ մերժող անձ մը չէր, բայց կը...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Նախորդ շաբաթ Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի հիւանդանոցի ախտաճանաչման տարրալուծարանի կեդրոնը կը գտնուէի: Երիտասարդ մը մօտեցաւ եւ ինքզինք ներկայացուց: Այժմ հոն կ՛աշխատի: Ըսաւ, որ ինք ԱՖՀԻԼ-ի համալսարանական ֆոնտէն օգտուած է ուսանողական տարիներուն: Չէի ալ յիշեր, բայց այդ չէ գրելուս պատճառը: Ուրեմն, այս երիտասարդը 9-րդ դասարանին կորսնցուցած է հայրը: Մօր հետ մնացած են առանձին: Օրին դպրոցը, կը շեշտեմ` հայկական վարժարան մը,...

ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա Այսօր կրկին յիշեցուցին, որ մեր գովաբանած հայերէնը (ան)խիղճի ամենայն հանգստութեամբ կը յօշոտուի Հայաստանէն Փարիզ եւ հոն, ուր «հայեր կան», ուր «հայեր կը հասնին: Մեռելաթաղները չեն բաւարարուիր մարդ թաղելով, անվճար «անազնուութեամբ» հայերէնն ալ կը յօշոտեն եւ կը թաղեն: Սգաւորներու անունով շնորհակալութեան տոմս ղրկած է Մեծ երաժիշտի անունով ինքնամկրտուած մեռելատունը`   հարիւրամեայ նահապետին յիշատակը յարգողներուն: Ծափահարելի. ճիգ մը. տոմսը հայատառ...

ՍՐԲՈՒՀԻ ՎԱՆԵԱՆ Նորայր եւ Երուանդ Հաջեան եղբայրներն արցախեան պատերազմում  նահատակուած մեր հերոսների, նրանց անձնուրացութեան, առ հայրենիքը սիրոյ ու հաւատարմութեան խորհրդանիշ են դարձել: Եղբայրներից աւագը`  Նորայրը, կենսուրախ, կատակասէր մի երիտասարդ, ապրիլեան քառօրեայի ժամանակ է զոհուել, Երուանդը` համեստ, ժպտադէմ, յարգալից` 44-օրեայի զոհերից է: Նրանց հայրը` Միքայէլ Հաջեանը, մեր գործընկերն է: Իր երկու որդիներին հայրենիքի համար  պայքարում կորցնելուց յետոյ նա  Արցախի   լրագրողական հանրոյթի...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՃԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Եւ այսպէս, վերջին շրջանում տեղի ունեցած միջազգային նշանակալի իրադարձութիւնների շարքում ամենավերջինը եւ անհամեմատ աղմկայարոյցը, անշուշտ, կը համաձայնէք, Ռուսաստանի Դաշնութեան հարաւ-արեւմուտքում` ռուս-ուքրանական  հակամարտութեան գօտուն յարակից տարածքում մէկէն ծագած ռազմական խռովութիւնն էր, աւելի ճիշդ` ռազմական խռովութեան փորձը, որ նախաձեռնել էր երկրի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի մերձաւոր շրջապատի մարդկանցից մէկը` նրա նախկին խոհարար, ներկայումս խոշոր ձեռնարկատէր եւ, որքան էլ որ...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Պահրէյնի թագաւորութիւնը կը գտնուի Արաբական (Պարսից) ծոցի շրջանին մէջ: Անոր տարածութիւնը 760 քառակուսի քիլոմեթր է: Պահրէյն կազմուած է 50 բնական ու 33 արհեստական կղզիներէ եւ ունի գեղեցիկ ծովեզերք, բարձր որակի շինարարական կառոյցներ ու, տակաւին, ամբողջ կղզիի տարածքին կան արմաւենիի եւ ձիթապտուղի ծառեր: Աշխարհագրական տարածութեամբ փոքր այս կղզին այսօր դարձած է տնտեսական ու մշակութային կեդրոն եւ զբօսաշրջիկներ հմայող...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ազդու Գործի Հրամայականը Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանի տարբեր բնագաւառները համակող քաոսային պատկերը համակած է նաեւ դիւանագիտութեան վարչամեքենան եւ անոր կողքին բանող «ձեռքեր», որոնք իրողական անդամալուծութեան ենթարկուած են, մեր իրաւունքներուն եւ պահանջատիրութեան հրամայականները անտեսումի ենթարկուած են եւ գնդակ դարձած՝ թշնամիներու թէ բարեկամ նկատուողներու խաղադաշտերուն մէջ, Հայաստանի շահերուն հաշուեկշիռը կորուստի մատնուած է ըստ ամենայնի: Յաճախ կը նշուի, թէ վերջին տասնամեակներուն,...

ԳՐԻԳՈՐ ՏՈՒՆԿԵԱՆ Տրամադրութեանս տակ ունիմ «Ովքե՞ր են սպաննել Ճեմալ փաշային» գիրքին երրորդ հրատարակութենէն օրինակ մը, որուն հեղինակն է Լոռիի Շահնազար, ներկայիս Մեծաւան գիւղը ծնած Միքայէլ Սողոմոնի Այվազեանը, որ դեռ պատանի` լքելով հայրենական գիւղը, հաստատուած է Թիֆլիս եւ զբաղած` լրագրութեամբ: 1915-ին միացած է կամաւորական Ա. գունդին: Գիրքը կը ներկայացնեմ յարգելի ընթերցասէրներուն` նորատիպ մը ներկայացնելու սովորական ձեւաչափերէն անդին որոշ մանրամասնութիւններով, որովհետեւ ժամանակի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ազգային Մտածողութեան Նահանջի Դարմանում Երբ կ՛ըսենք ազգային մտածողութիւն, առաջին հերթին ի մտի ունինք ուսումնական կալուածներ, ազգային հաստատութիւններ, կազմակերպութիւններ եւ հայրենիքի տիրութեան զգացում (սա նեղ զգացականութիւն չէ): Այսօր կարելի է վիճիլ եւ հակադիր տեսակէտներ պաշտպանել, թէ խորհրդային տարիներուն եւ համայնավար վարդապետութեան ազդեցութեամբ, Հայաստանի (նաեւ այլուր) ո՞ր ոլորտներուն մէջ շահեր ու վնասներ արձանագրուեցան: Կարելի է այդ դարաշրջանը բաժնել լենինեան, ստալինեան,...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Վերջերս, տարօրինակ եւ անակնկալ սթափումով մը, ամէն առաւօտ, լուացուելու ընթացքին, սկսած եմ մտածել ծորակէն հոսող ջուր ունենալու «հարստութեան»-ս եւ այս մէկը երկա՜ր տարիներ for granted առած ըլլալուս մասին: Ի դէպ, for granted եզրին հայերէն թարգմանութիւնը գտնելու փնտռտուք-պայքարս տակաւին չէ աւարտած, եւ եթէ այս առիթով մէկը կարենայ օգտակար դառնալ ինծի, անչափ շնորհակալ կ՛ըլլամ: Այսպէս, ծորակէն հոսող ջուրի բնական...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Լիբանանի տնտեսական ծանր պայմաններուն ենթարկուած կրթական համակարգը անցնող տարի ալ կէս կատար, ոչ յստակ, կէս տոլար, կէս լիբանանեանով ընթացաւ, եւ կրթական տարեշրջանը այդ վիճակին մէջ իր աւարտին հասաւ: 2023-2024 կրթական տարեշրջանին համար, ինչպէս` երկրի գրեթէ բոլոր մարզերը, կրթական հաստատութիւններն ալ ստիպուած են որդեգրել տոլարով գիներ: Բնականաբար այս մէկը ծանր պայմաններու պիտի ենթարկէ ծնողները, ինչպէս նաեւ դժուարութիւններուն վրայ պիտի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Բազկի Եւ Մտքի Հզօրանքները Նախորդ սիւնակներուն մէջ, ըստ բաւականին (կարելի չէ սպառիչ ըլլալ) խօսեցանք ազգի բոլոր ուժերը, մասնագէտներու եւ հայրենիքի շահերուն նախանձախնդիր ձեռքերու միացման հրամայականին մասին՝ իբրեւ առաջին նախադրեալ: Հիմա քայլ առ քայլ կանգ առնենք՝ դարձեալ հպանցիկ անկարկներով՝ աշխատանքի այն դաշտերուն առջեւ, ուր պիտի յանդգնին ոտք կոխել փրկարար աշխատանքը յանձն առնողը, անոր կողքին կանգնողները: Իբրեւ ընդհանուր հաստատում, արձանագրենք...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Անձի Փոխան Իմաստուններու Կազմի Շուրջ Հայրենիքին ու ազգին փրկութեան միտող ամբողջական եւ ընդգրկուն ծրագիրի մը մասին խօսելէ առաջ, պահ մը կանգ առնենք իրողութեան մը վրայ, որ արգելակ մըն է (ոչ միակ արգելակը) նման ծրագիրի մը բիւրեղացման ճամբուն վրայ: Հայաստանի մէջ (եւ ո՛չ միայն Հայաստանի, այլ նաեւ` սփիւռքի), կայ ինքզինք պարտադրող աւանդութիւն մը, որ յարատեւօրէն գլուխ կը բարձրացնէ, երբ...

ՀԱՅԿ ՊԱԹԹԱԼԵԱՆ Երբ անդրադառնանք անցեալի եւ արդի ժամանակներու հայ ղեկավարներուն, հաւանաբար յիշենք Տիգրան Մեծը, Աշոտ Երկաթը, Լեւոն Մեծագործը, Արամ Մանուկեանը, Գարեգին Նժդեհը եւ ուրիշներ: Անվիճելի են իւրաքանչիւրին ստեղծագործութական միտքն ու տաղանդը: Ամէն մէկը, իր ժամանակաշրջանի պայմաններուն համաձայն, դարձաւ առաջնորդ իր ազգին եւ կերտիչ` իր պետութեան: Բայց որքա՞ն են այն ղեկավարները, որոնք թաքնուած մնացած են հայոց պատմութեան էջերուն մէջ եւ չեն...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Մեր նախորդ յօդուածներէն մէկուն մէջ անդրադարձած էինք, որ հայաստանեան այժմու ընդդիմութիւնը եւ մասնաւորաբար Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը Հայաստանի ներկայ իշխանութիւններուն նկատմամբ արմատական ընդդիմադիրի դիրք որդեգրած են ոչ միայն ազգային հարցերուն կապակցաբար, այլ նաեւ` ընկերային-տնտեսական վայրագ դրամատիրական եւ ապիկար քաղաքականութիւններուն պատճառով: Երբ 2018-ին սկսան ժողովրդային զանգուածային շարժումներն ու ցոյցերը, Դաշնակցութիւնը լռելեայն, առանց թմբուկի եւ զուռնայի, աջակցեցաւ անոնց: Այլ դիրքորոշում ալ...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Մարդկային իրաւունքները հոմանիշ չեն կրնար ըլլալ ֆիզիքական, հոգեկան եւ մտային խանգարումներ եւ նոյնիսկ հիւանդութիւններ ունեցող անհատներու բուժման իրաւունքներուն: Արարիչը մարդը ստեղծեց իգական եւ արական սեռերով` իւրաքանչիւրին տալով իւրայատկութիւններ եւ յատկանիշներ: Բնութեան օրէնքը խախտելը բնութեան դէմ կանգնիլ է: Եւրոպայէն եկած LGBT-ի (LGBTQIA+), այսպէս կոչուած, իրաւապաշտպանները բոլոր կարելիութիւնները ի գործ կը դնեն Միջին Արեւելքը նմանցնելու Եւրոպային: Հայաստանի մէջ փորձը դժբախտաբար...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Կարելի Չէ Այսպէս Շարունակել» Առանց մտահան ընելու նախորդ սիւնակին մէջ մեր մատնանշած միջազգային եռեւեփումներուն ընդհանուր պատկերն ու անոնց ազդեցութիւնը նա՛եւ մեր հայրենիքին վրայ, եկէ՛ք, կեդրոնանանք Հայաստանի դիմագրաւած տագնապներուն վրայ: Հայաստանի, Արցախի եւ սփիւռքի հայուն համար մէկ բան յստակ է ու անվիճելի, ի՛նչ որ ալ ըլլան այսօրուան իշխանաւորներուն ստապատիր հաւաստիքներն ու քարոզները: ԱՅՍ ԸՆԹԱՑՔԸ ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ՇԱՐՈՒՆԱԿԵԼ, ԱՆՅԱՊԱՂ ՊԷՏՔ...