Անդրադարձ

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Կօշիկները ձեր հին, մաշած` Փայլուն թուղթի մէջ փաթթուած` Ձեր թաղին մօտ աղբանոցին Քովը դրէք այս Կաղանդին. Աւելցուքներ ձեր կերածէն` Ուտեստեղէն, անուշեղէն Նաեւ եթէ պիտի թափէք, Շատ խնամքով տուփերու մէջ` Մաքուր, կոկիկ, տեսքով աղէկ` Աղբանոցին ձեր յանձնեցէք. Հագուստները ոչ նորոյթէն Զոր չէք սեպեր ձեր ճաշակէն` Փայլուն թուղթով, ժապաւէնով Զարդարեցէք մեծ հաճոյքով, Տակը ծառին աղբանոցին Զետեղեցէք դուք ձեր թաղին. Գէթ...

 Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Անշեղ կերպով ընտրեցէ՛ք ամենաբարձր դիրքը, ան ամէնէն նուազ խճողուածն է»: Զօրավար Շարլ տը Կոլ* 1890-2007) Հարցումներ. Ո՞ւր հասած է ԱԶԳ-ը: Ճիշդ պատկերացում ունի՞նք, ո՛չ ենթակայական, ո՛չ կողմնապաշտական:  Նախ խօսինք այս մասին, ապա փորձենք հասկնալ. ինչպէ՞ս, ինչո՞ւ փլուզումներ եղած են եւ ինչո՞ւ կը շարունակուին: Մեղկ հանդիսատե՞ս ենք ազգի գոյապահպանական խնդրին դիմաց, ծագումով հայո՞ւ վերաբերում ունինք, թէ՞ յանձնառու ենք, որպէսզի...

ՍԻԼՎԱ ԻՍԿԻԿԵԱՆ-ՄԱՀՍԵՐԵՃԵԱՆ Երանի այն օրերուն, երբ ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԱն իրական էր: Թէեւ ան ձիւներուն մէջէն կու գար, բայց մեր հոգիին մէջ տաս-տաքուկ անկիւն մը կը գրաւէր: Կռնակին վրայ կուզիկ մը ունէր, բայց սլացիկ երիտասարդէ մը աւելի աշխուժ կը պարէր: Հակառակ անոր որ սպիտակ մազերը կը պատէին անոր դէմքն ու գլուխը, բայց մենք հմայքով կը դիտէինք զայն: Ան իր շալակին  ունէր խորհրդաւոր...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ ՆՇՄԱՐ 1 Դիմատետրեան հարթակներու վրայ եւ մամուլի սիւնակներուն մէջ յաճախ կը հանդիպիմ գրութիւններու, որոնք կ՛ահազանգեն, որ ամէն առումով սփիւռքահայութեան նահանջը հասած է այն աստիճանին, ուրկէ կը սկսի ձուլումի սպառնալիքը... Չգիտցող չկայ, որ երկար ժամանակէ ի վեր սփիւռքը դարձած է անհոգ ու անտարբեր` ինքզինքին հանդէպ: Անտարբերութիւն մը, որ աւելի ահարկու է, քան` ամէնէն ահեղ թշնամին, քանի որ անզգալաբար կը...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Երէկ իրիկուն երկու հեռախօսազանգեր մին Մոնրէալէն եւ միւսը` Պէյրութէն, գրեթէ միաժամանակ գուժեցին միաբանակից աւագ եղբօրս` Սուրէն արք. Գաթարոյեանի վախճանումը: Վստահ եմ, որ Սուրէն սրբազանի բարեմասնութիւններն ու վաստակը բազմաթիւ անձերու կողմէ բանաւոր եւ գրաւոր յիշատակութեան պիտի արժանանան երկարօրէն, որովհետեւ ան լուսավառ մոմ մըն էր Հայ եկեղեցիի ծառայութեան տաճարին մէջ եւ շատերու հայ քրիստոնէական կեանքը լուսաւորած էր իր ստանձնած...

Աւազանի անունով` Աբրահամ, ծնած է 21 յունիս 1939-ին, Հալէպ, ուրֆացի ծնողքէ: Ան չորրորդ զաւակը եղած է Հալէպի Սրբոց Քառասնից Մանկանց մայր եկեղեցւոյ ծխատէր քահանաներէն` բարի հովիւ եւ նախանձախնդիր եկեղեցական հոգելոյս Տ. Արսէն քհնյ. Գաթարոյեանի: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Հալէպի Կրթասիրաց, Ուսումնասիրաց եւ Ազգային Հայկազեան վարժարաններուն մէջ: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանք ընդունուած է 1954-ին: Հինգ տարիներ ետք, 21 յունիս 1959-ին,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Նոր տարուան նախօրեակ է ու ամէնուրեք նախապատրաստական աշխատանքներու տենդ կայ: Օրացուցային պարզ փոփոխութիւն մըն է Ամանորը, տարեթիւի մը փոխարինումը այլ տարեթիւով մը. կէս գիշերային այդ փոփոխութիւնը, տարբեր ցամաքամասերու վրայ, նոյնիսկ տարբեր երկիրներու մէջ տարբեր ժամերու զուգադիպող այդ դէպքը տօնի վերածուած է, կամայականօրէն, մարդոց կողմէ: Իրականութեան մէջ, փոփոխութեան այդ ժամերուն ոչինչ պիտի պատահի. երկիր մոլորակը առանց երկվայրկեան մը իսկ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Մարիա Զախարովա 12 դեկտեմբերին մամլոյ ասուլիսի ընթացքին յայտնած է.«Եռակողմ համաձայնագիրներու շարքը, որ բաղկացած է Ռուսիոյ, Ազրպէյճանի եւ Հայաստանի ղեկավարներու 9 նոյեմբեր 2020-ի, 11 յունուար եւ 26 նոյեմբեր 2021-ի եւ 31 հոկտեմբեր 2022-ի յայտարարութիւններէն, Պաքուի եւ Երեւանի հաշտեցման ոչ այլընտրանքային «ճամբու քարտէս» է: Անիկա կ՛ընդգծէ հայ-ազրպէյճանական յարաբերութիւններու կարգաւորման բոլոր առանցքային ոլորտները` տնտեսական եւ փոխադրամիջոցային...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Յուզումով եւ գերազանց հաճոյքով սպասման վարկեաններ ապրեցայ «Գէորգ Եսայեան» սրահի մուտքին, կիրակի, 10 դեկտեմբեր 2023-ին: Բեմահարթակին վրայ դերակատարը կը ներշնչուի հանդիսատեսէն, հանդիսատեսն ալ կ՛ապրի օրուան տօնակատարութեան յայտագիրին հետ, մինչ այդ սրահի մուտքի դրան սպասողը, ընդհանրապէս` անհաճոյ վիճակի մէջ, աթոռ մը ապահովելու կ՛աշխատի: Տասնօրեայ Հալէպ այցելութեանս վերջին օրը, ծրագիրներուս խճողումին պատճառով, սովորութիւնս խախտելով, քսան վայրկեան ուշացումով հասայ հանդիսասրահ: Անկրկնելի...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ         Իմ պատանի տարիներուս շատ անգամ շաբաթն ու կիրակին կ՛անցընէի տունը մեծ հօրս` Գրիգոր Գազազեանի, որ Այնթապէն էր եւ ինծի միշտ հին պատմութիւններ կը պատմէր` 1905 թուականէն սկսեալ իր անցուցած կեանքի տառապանքներուն մասին, մանաւանդ` ջարդի յիշատակներէն: Իր պատմած դէպքերէն ամէնէն կարեւոր մասը, որ զիս տպաւորած էր, իր կեանքի զինուորական բաժինն էր: Երբ 1911 թուականին զինք օսմանեան բանակին մէջ զինուորական...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տիթրոյիթ եմ, փոքր եղբօրս մօտ: Այս տարի  Գոհաբանութեան օրուան առիթով աւանդութիւն դարձած ընտանեկան մեր հաւաքը Տիթրոյիթի մէջ կատարել որոշած էինք: Խորքին մէջ երկու եղբայրներով, մեր կիներով, զաւակներով, թոռներով եւ զարմիկներով,  այսպէս, տարին անգամ մը մէկ տեղ հաւաքուելու սովորութիւնը ձեւով մը աւանդութեան վերածած էինք: Զուտ ընտանեկան ե՛ւ մտերմիկ այցելութիւն-կարօտ-հաւաք: Տիթրոյիթ, յատկապէս` իր հայ գաղութով, ինծի համար միշտ «ուրիշ քաղաք...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ   Երեւան, Աջափնեակ, 1971, նոյեմբեր Սիրելի՛ ընթերցող, Ես չեմ ծանօթացած Լեւոնի (Չուգասզեան) հետ եւ ոչ ալ ուրիշ մը ծանօթացուցած է մեզ, այլ պատահաբար հանդիպեցանք պետական համալսարանի հին շէնքի միջանցքը ու սկսանք զրուցել հին եւ ծանօթ ընկերներու նման: Պարզուեցաւ, որ ինք որոշ տեղեկութիւններ ունի արդէն իմ մասիս, ստացած` Սարգիս Տէր Խաչատուրեանէն ու Յակոբ Չոլաքեանէն: Շատ չանցած` օր մըն ալ  տուն...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Թէեւ սփիւռքի յատուկ նիւթերը մեր առօրեան են, եւ մենք պիտի չդադրինք այդ մասին խօսելէ եւ գրելէ, ստորեւ` սփիւռքի յատկացուած երկու տարիներուն առթիւ յօդուածներուս եզրափակիչ ամփոփումը: Ա. մասին մէջ փաստեցինք, որ Թուրքիոյ կողմէ գործադրուած Հայոց ցեղասպանութեան պատճառով հայ ժողովուրդը ցիր ու ցան հասաւ մինչեւ իսկ Չինաստան եւ Ծայրագոյն Արեւելք, ուր բնազդաբար, առանց որեւէ վերին մարմնի մը գոյութեան ու կապին,...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ինչպէս մեր նախորդ յօդուածի սկզբնամասում էինք ակնարկել, 2020 թ. պատերազմի աղէտալի հետեւանքներն ու մեր ժողովրդին շարունակապէս պատուհասող դժբախտութիւնները Հայ դատի յանձնախմբերին ու գրասենեակներին ստիպեցին եթէ ոչ ռազմավարական, ապա գոնէ մարտավարական հիմնարար փոփոխութիւնների ենթարկել Հայ դատի համակարգի ներկայիս քաղաքական առաջնահերթութիւններն ու գործունէութեան հիմնական ուղղութիւնները: Որպէս կանոն` վերջին 30 տարիներին Հայ դատի համակարգի երեք հիմնական քաղաքական առաջնահերթութիւնները վերաբերել են արցախեան...

Համադրեց եւ պատրաստեց ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ամէն տարուան նման, այս տարի եւս բազմաթիւ աստղագէտներու եւ աստղաբաններու 2024 տարուան յատուկ բազմաթիւ եւ տեսակաւոր կայքէջերու վրայ հրապարակուած գուշակութիւններն ու անոնց մասին զանազան կարծիք-տեսակէտները կարդալէ եւ ծանօթանալէ ետք, փորձեցինք մէկտեղել այդ բոլորը եւ համադրելէ ետք մեր ընթերցողներուն հրամցնել անոնցմէ ամէնէն հետաքրքրականը,  ընդհանրականն ու յատկանշականը: Պէտք է ըսել, որ գրեթէ բոլորն ալ համակարծիք են, որ...

Ա. ԼԷՔԵԱՆ «ԼՕԽ»-ի Շրջանային վարչութեան հովանաւորութեամբ եւ հրատարակութեամբ, քարոզչական յանձնախումբին ջանքերով եւ աշխատութեամբ, մեր սրտին խօսող, մեր երազներու իրականացման տենչանքով նկարազարդուած է 2024-ի «ԼՕԽ»-ի օրացոյցը, որ մեր տրամադրութեան տակ դրուեցաւ` հակառակ տիրող տնտեսական հեղձուցիչ անկարելիութիւններուն: Գեղանկարիչ Գօգօ Կարապետի վրձինին կը պատկանի «ԼՕԽ»-ի այս տարուան օրացոյցին նկարը, հոն է «ԼՕԽ»-ը` իր առաքելութեամբ, «Ժողովուրդէն ժողովուրդին» նշանաբանով, Արցախի ժողովուրդը` իր տառապանքով եւ ապրելու...

ՇԱՂԻԿ ՀԱՊՈՅԵԱՆ Արցախի անդորրը խորտակած հակամարտութեան ստուերներուն մէջ ես` իբրեւ ընկերային ծառայող, առիթը ունեցայ մօտէն հետեւելու Արցախէն բռնի տեղահանուած ընտանիքներուն` անձամբ ականատես ըլլալով անոնց տոկունութեան արձագանգներուն, անոնց սիրոյ ջերմութեան եւ երախտագիտութեան խորութեան: Միեւնոյն ժամանակ անոնց աչքերուն մէջ տեսայ խոր վիշտը, որ կը  խօսի կորուստով խաթարուած պատմութեան, փշրուած երազի բեկորներուն պէս անոնց լքած տուներուն մասին: Այդուհանդերձ, անոնց անցեալի աւերակներուն մէջ ես...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Մինչ  հայերը  զբաղած են Արցախի կորուստով եւ կը փորձեն յաղթահարել ատոր ողբերգական հետեւանքները, Ազրպէյճան  կը բազմացնէ իր պահանջները` մեկնարկելով  քարոզարշաւ եւ  պնդելով, որ Հայաստանի Հանրապետութեան ամբողջ տարածքը իբր թէ «Արեւմտեան Ազրպէյճան» է: Աշխարհի մէջ ոչ մէկ խելամիտ մարդ լրջօրէն կ՛ընդունի այս մեծ սուտը` այն պարզ պատճառով, որ Ազրպէյճան ստեղծուած է ընդամէնը մէկ դար առաջ,...

ՔԱՐԷՆ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Կլիմայի փոփոխութեան հարցը արծարծուած մնայուն նիւթ մըն է, որ կը մտահոգէ ամբողջ աշխարհը` ապագայի իր լայնածաւալ եւ խորաթափանց հետեւանքներուն պատճառով: Ասկէ մեկնած ալ այս տարրական նիւթը ընդգրկուած է կրթական ծրագիրին մէջ եւ կը ջամբուի նոր սերունդին` փոքր տարիքէն զայն իրազեկ դարձնելու այս հրատապ հարցին եւ անոր լուրջ հետեւանքներուն, ինչպէս նաեւ անմիջական քայլեր առնելու անհրաժեշտութիւնը` նուազեցնելու համար այս վտանգին...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ո՞վ այսօր կրնայ իրատեսութեամբ եւ հիմնաւորումներով խօսիլ հայ ազգի «կացութեան» մասին, ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետութիւն,  սփիւռք(ներ), նաեւ` Արցախ, եկեղեցի(ներ), կուսակցութիւններ, ոչ միայն հանրապետութեան երեք միլիոն ժողովուրդի, այլ նաեւ անորոշ միլիոններով (տա՞սը, քսա՞ն, երեսո՞ւն եւ թերեւս աւելի միլիոններով ազգի): Ո՞վ կրնայ խօսիլ եւ լսուիլ: Երբ իրենք զիրենք իրաւասու համարող ձայները բազմաթիւ են, անոնք չեն լսուիր, լսող չեն ունենար: CACOPHONIE…...