Անդրադարձ

Ա. Ա. Բռնատիրական վարչակարգ ունեցող երկիրներու իշխանութիւններուն համար յատուկ է ընդդիմութեան դէմ  արշաւներ, որոնց գործադրութեան ընթացքին իշխանութիւնները միջոցներու միջեւ խտրութիւն չեն դներ, որպէսզի լռութեան մատնեն եւ չէզոքացնեն ընդդիմադիր քաղաքական եւ հասարակական գործիչներ, ինչպէս նաեւ` լրագրողներ եւ լրատու աղբիւրներ ու կուսակցութիւններ, որոնք կը ջանան մատնացոյց ընել եւ լուսարձակները կեդրոնացնել իշխանութիւններուն վարած քաղաքականութեան վրայ` փտածութեան եւ կաշառակերութեան պարագաներու ծալքերը յայտնաբերելով: Բռնատէրին եւ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Կիրակի առաւօտ մըն էր, ըստ մեր ընկալեալ բարի սովորութեան, այր եւ կին երբ կը պատրաստուէինք եկեղեցի երթալ, յանկարծ մեծ մանչս աղմուկով մը «աւետեց», որ երկու ամիսէ ի վեր մեզի պատկից բնակարան-տունը պարապ մնալէ ետք, արդէն հիմա ունէր իր նոր տէրը, որ չին-չին մըն էր: Այլ խօսքով` չինաստանցի ըսել կ՛ուզէր: Ու յաջորդ օրը, գործէս վերադարձիս, երբ մեր տան ետեւի...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Մեր այս կենսագրութեան մէ Տարիները մի ամբողջական զարդանկար են. Կոկոնները բացւում են Սերմանելով յիշողութիւններ, Ուրախութիւններ եւ արցունքներ. Վարդերն ու յասմիկները ծաղկում են, Բուրմունք տարածում. Մանուշակներով ու մեխակներով Հոտեւան այգի: Գեղեցկութեան մէջ մեր սէրն է առանձնանում, Քո քնքուշ ծոցը Մխիթարութիւն է իմ սրտի համար, Շունչդ այնքան մաքուր է, Շուրթերդ այնքան քաղցր են համտեսելու, Աշխարհիկ ամենասիրուած պարգեւը: Պարզ բաների մէջ կեանքը գտնում է Իր իսկական արժէքը, Նպատակասլաց, իմաստալից, Օրհնութիւններով յղկուած. Արեւի ջերմութեան տակ Մենք զարդարուած ենք սիրով, Բարութեան մէջ աշխարհ ենք զարդարում: Ճակատագրի անխուսափելի ճանապարհը, Անշեղօրէն հարթ ու պայծառ, Կեանքի ծաւալը, Մենք ղեկավարում ենք Բարեկիրթ ռիթմով, որ կիրառում ենք Խելամտութեամբ ու ձեռներէցութեամբ, Մարդկային արժանապատուութեան շնորհով: Հանգոյցում, ուր միանում են ծիածանները, Գոյները ներդաշնակւում են, Ստեղծելով կեանքի համայնապատկերը. Ես եւ դու, միաձուլուելով երանելի ջերմոցում, Աստուածային ստեղծագործութեան հրաշքով է, Որ մեր հոգիները միահիւսւում են: Ժամանակն անցողիկ է, Հիւսում է մեր լուսաւոր պատմութիւնը. Պահերը վայելքով ենք վատնում, Քամում ենք կեանքի համն ու հաճոյքը, Բարգաւաճում ենք, Քանզի կորցնելու ժամանակ չկայ, Պահերը խուճապում են: Կեանքի մեղեդին, ձայնն ու յանգը, Աստուածապարգեւ երջանկութիւն են Ընծայուած մեզ, Որ ընդունում ենք կրքով եւ հմայքով, Վայելում ենք կենաց հրաշքները: Հասնում ենք հորիզոնին, Ներթափանցում ենք կապոյտին Ուր պարպւում ենք Մեր անցեալից, յիշողութիւնից, Աւարտում ենք Աստուածային ստեղծագործութեան շրջագիծը, Վերածնեալ ելքով մտնում ենք արեւելք Ու ծագում ենք Կեանքի նոր ժամանակով:...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Սեպտեմբեր 19-ն տակաւին թարմ է մեր յիշողութեան մէջ: Ամբողջ Արցախ աշխարհը պարպուեցաւ, յանձնուեցաւ, արցախահայութիւնը բռնի կերպով տեղահանուեցաւ: Աշխարհը լուռ ու խուլ ականատեսը դարձաւ զոհերուն, կորուստներուն, անհետ կորուածներու եւ բանտարկեալներու ճակատագիրին: Սակայն այս բոլորէն երեք ամիս չանցած, փաստօրէն, ուրախ, բնական, բան մը չեղածի տրամադրութեամբ Նոր տարի կը դիմաւորենք ամէն տեղ` Հայաստան եւ սփիւռք: Ո՛չ հոն, ո՛չ ալ հոս կը...

Արցախի Հանրապետութեան առաւել քան 150 կուսակցութիւններ, հասարակական կազմակերպութիւններ, լրատուամիջոցներ եւ համայնքներու ղեկավարներ ստորագրեցին ուղերձ մը` միջազգային հանրութեան ուղղուած, 10 դեկտեմբերի` Արցախի անկախութեան հանրաքուէի, Արցախի սահմանադրութեան եւ Մարդու իրաւունքներու միջազգային օրերուն առիթներով: Ստորեւ` ուղերձը. «Ոչ մի ազատ ժողովուրդ չի կարող հրաժարուել իր ինքնիշխան իրաւունքներից եւ ենթարկուել իր համար օտար պետութեան գերիշխանութեանը, առաւել եւս` մի պետութեան, որը ղեկավարւում է իր անպատժելիութեամբ արբեցած...

Արցախի ազատագրական պայքարի առաջին օրերէն իսկ, ՀՕՄ-ը իր աշխարհասփիւռ միաւորներով ընդմիշտ եղած է Արցախի եւ արցախահայութեան կողքին, ան Արցախի մէջ հիմնած է մանկապարտէզներ եւ իրականացուցած է բազմաթիւ բարեսիրական  ծրագիրներ: Բնականաբար, այս տագնապալի օրերուն եւս ՀՕՄ-ը իր օգնութեան ձեռքը կրկին պիտի մեկնէր արցախահայութեան: 19 սեպտեմբեր 2023-ին, ի տես եւ ի լուր արցախահայութեան դիմագրաւած արհաւիրքներուն,  ՀՕՄ-ի բոլո՛ր միաւորները անմիջապէս գործի անցան եւ,...

ՀԵՐՄԻՆԷ Ես ոչ մի տեղ չկարողացայ քեզ տեղաւորել, Երկի՛ր. ո՛չ ճամպրուկներում, ո՛չ քարտէսի վրայ, ո՛չ գլոբուսի: Դրա համար սրտիս մէջ ես, Էնտեղ դէպի քեզ տանող բոլոր ճամբաները բաց են, ձիւն ու բուք չկայ, Էնտեղ դու Երկիր ես իսկական եւ կապ չունի, թէ աշխարհում ով է քեզ ճանաչում, ով ոչ: Ես ու դու մենակ ենք այս աշխարհում, Երկի՛ր, դրա համար մենք...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Տէ՛ր կանգնինք մեր ծագումին, պատմութեան, լեզուին եւ մշակոյթին` փողով ու թմբուկով, որ ոչ ոք համարձակի գողնալով իւրացնել ու խեղաթիւրել մեր սեփականութիւնները: Օրինակ` իսրայէլեան «Հաարեց» օրաթերթին 27 սեպտեմբեր 2023-ի խմբագրականը կը խոստովանի, որ հրեաները` «… Ամբողջ այս ընթացքին Իսրայէլը Ազրպէյճանին պարզապէս միա՛յն զէնք չէ մատակարարած: ԱՆ ՆԱԵՒ ՕԳՆԱԾ Է ԽԵՂԱԹԻՒՐԵԼՈՒ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆԸ…» (1): Հինտու կրօնական ամենահին գիրքը` «Ռիկ վետա», որ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Եթէ աշխարհի մեծերը եւ անոնց հետքով ընթացող մեծ ըլլալու կիրքով վարակուածներ, փառասէրներ, ցեղապաշտներ եւ նիւթապաշտներ, որոնք իրենք իրենց շնորհած են մարդոց եւ ազգերու ճակատագիրը տնօրինելու, անոնց կեանքերուն հետ խաղալու իրաւունք, ունենային ճշմարիտ բարոյականութիւն, մարդիկ աւելի խաղաղ կ՛ապրէին:  Եթէ անոնք տարրական իրատեսութիւն ունենային, կեղծիքը բարոյականութիւն չհամարէին,կը  հասկնային, որ կը մեղանչեն մարդկութեան դէմ, ոչ` ասոր կամ անոր դէմ: Անոնք գլխիվայր...

Կոռնիձոր, Սիւնիք, Հայաստան. Արցախի համայնապատկերով:Լուսանկարի հեղինակ` Սքաութ Թիւֆանքճեան: Արցախահայութեան ֆիզիքական, հոգեբանական եւ տնտեսական վնասները մեղմելու նպատակով անյապաղ օգնութեան եւ երկարաժամկէտ վերականգնումի ջանքեր արդէն իսկ կը գործադրուին զանազան մակարդակներու վրայ: Ազրպէյճանի ռազմական յարձակումին պատճառով աւելի քան հարիւր հազար հայ բռնի տեղահանուելով` դարձած է գաղթական: Աղէտին հետեւանքները կարելի եղածին չափ ամոքելու համար «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութիւնը մշակած է երեք մասերէ բաղկացած ռազմավարութիւն մը....

Դ. Մ. Պատմական գիտութիւնների թեկնածու Յարգելի՛ ընթերցող, մեկնաբանելու կարիք չունի այն հասկացութիւնը, որ մարդկային կեանքի անխտիր բոլոր երեւոյթներում ՆՈՐՆ ու ՆՈՐՈՒԹԻՒՆ գայթակղիչ, հետեւաբար եւ նախընտրելի կարող է լինել նոյն մարդկային հաւաքականութիւնների համար: Եւ այսպէս ասած, նորարարական տուեալ գործընթացները օրինաչափօրէն հունաւորւում ու ընկալելի են դառնում ի հաշիւ եւ ի վնաս` այլեւս անհրապոյր եւ գայթակղիչ լինելուց դադարած ՀԻՆ երեւոյթների… Թէ դա ինչպիսի՛...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի ընդհանուր խմբագիր Անցեալ շաբաթներուն «Ալֆա Նիուզ» հեռատեսիլային ընկերութիւնը ինձմէ խնդրեց մեկնաբանել ԱՄՆ-ի ծերակոյտի միաձայն որոշումը (100 կողմ, 0 դէմ  ձայներու յարաբերակցութեամբ), որ երկու տարիով պիտի կասեցնէ նախագահ Ճօ Պայտընի իրաւասութիւնը` շրջանցելու համար Միացեալ Նահանգներու ազատութեան աջակցութեան աքթի 907-րդ յօդուածը, որ կ’արգիլէ օգնութիւն տրամադրել Ազրպէյճանի: Եթէ Ներկայացուցիչներու պալատը նոյնպէս հաւանութիւն տայ այս օրինագիծին, ապա անիկա կ’ուղարկուի...

Ամէն տարի դեկտեմբեր ամսուան առաջին շաբթուան ընթացքին, հինգ դեկտեմբերին պաշտօնապէս կը նշուի կամաւորներու  օրը` առ ի յարգանք այն բիւր հազարաւոր անդամներուն, որոնք կ՛աշխատին վասն իրենց պատկանած հաւաքականութեան, ընկերութեան ու ազգին յառաջդիմութեան ու զարգացման: Հայ ժողովուրդը եւս, հայրենիքի թէ սփիւռքի մէջ, յատուկ կարեւորութեամբ կը նշէ այդ օրը: Փաստօրէն, հաւաքականութեան մը կազմակերպական հիմնասիւներէն կը նկատուի կամաւոր աշխատանքը: Հիմնասիւներու այդ փաղանգին կը պատկանի...

ՊԵՏՐՈՍ ՔՀՆՅ. ՇԻԹԻԼԵԱՆ «Չար մարդը չի կարող իր կեանքը վտանգել: Ես կարծում եմ բարի մարդն է, որ պատերազմի առջեւում է գնում: Խօսքս ազատագրական պայքարի մասին է»    ՄԱԿԻՉ Ազգերը կ’ապրին իրենց հերոսներով: Ազգերը ունին ընտրուածներ, որոնք  այս կամ այն կողմ կ’առաջնորդեն անոնց պատմութիւնը: Որքան ալ խօսինք ժողովուրդներու մասին, որպէս հաւաքականութիւն անոնք ամբոխներ են, մեծ մասը կը նաւարկէ ըստ քամիին: Յայտնի խօսք...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ «Արեւմտեան Ազրպէյճան»-ի քաղաքական յղացքը ձեւաւորուել է Ազրպէյճանի հասարակական-քաղաքական շրջանակներում: Ձեւակերպումը` իբրեւ տարածքային պահանջ, ներառում է Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնականում հարաւային եւ հարաւարեւելեան ողջ տարածքը` Գեղարքունիքի, Սիւնիքի եւ Վայոց Ձորի մարզերը: «Արեւմտեան Ազրպէյճան» ձեւակերպման մէջ նաեւ հասկացւում է նախկինում Խորհրդային Հայաստանում ապրող ազրպէյճանցիների եւ նրանց սերունդների վերադարձը այն բնակավայրեր, որտեղ նրանք ապրում էին 1980-ականների վերջին եւ 1990-ականների սկզբին: Իբրեւ հիմնաւորում`...

ՄԵԹՐ ՊԱՐԳԵՒ ԴԱՒԻԹԵԱՆ Իսրայէլացի պատանդներու եւ պաղեստինցի բանտարկեալներու փոխանակումը  յուզումնախառն դիտեցի հեռատեսիլէն: Մէկ կողմէ անմեղ կիներ ու մանուկներ փոխադրակառքերով կը տարուէին Կազայէն դէպի Իսրայէլ, իսկ միւս կողմէ` ազատամարտիկ պաղեստինցի աղջիկներ բանտերէն դուրս եկած` կ՛ողջագուրուէին իրենց հարազատներուն հետ: Յուզիչ էր տեսնել մարդկութեան նենգ ուժերու զոհ դարձած մարդոց ողբերգութիւնը, եւ լացի յուզումէս: Պատանդները զոհն էին իրենց ցեղապաշտ պետութեան մեղադրելի քաղաքականութեան պատճառով գործուած...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Աղուոր անկեղծութեամբ միշտ կրկնած եմ, որ  անցեալ տարուան ընթացքին, «երկար» հիւանդութենէս հազիւ ապաքինած, այս տարի եկած էի Հայաստան` կրկին երկարօրէն վայելելու անոր արեւն ու լոյսը, աշունն ու ժամանակը: Հայրենասիրութեան չեմ կապած սեփական աշխարհս: Անոր համար կը փորձէի միշտ կիսել ամէն ուրախութիւն եւ տխրութիւն, որովհետեւ հաստատ համոզում ունէի, որ աշխարհի վրայ չկայ մեզի նման ժողովուրդ մը, որ հայրենիքէն հեռու...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Յիսնակը Ս. Ծննդեան նախորդող քանի մը շաբաթներու խոկումի եւ հոգեւոր պատրաստութեան շրջանն է: Ասիկա սպասումի եւ յոյսի եղանակն է, երբ քրիստոնեաներ անձկութեամբ կը պատրաստուին տօնելու իրենց Տիրոջ` Յիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդեան տարեդարձը: Յիսնակի այս զուարթ եղանակին երփներանգ լոյսերով, արծաթաշող ու ոսկեփայլ զարդերով եւ արուեստական ճիւղերու կամ ծաղիկներու կամարներով նորէն պճնուած են քաղաքներու մեծ պողոտաները: Խանութներ...

ՅԱՍՄԻԿ ԲԱԼԷԵԱՆ Արցախի հայաթափումից յետոյ Հայաստան տեղափոխուած արցախցիները ծանրագոյն վիճակում են յայտնուել: Պետութեան կողմից տրամադրուելիք աջակցութիւնն ուշանում է, տների ու բնակարանների վարձերը շեշտակիօրէն աճել են, զբաղուածութեան խնդիրը եւս չի լուծւում: Այս եւ արցախցիների առջեւ ծառացած միւս խնդիրների մասին «Հորիզոն»-ը զրուցել է ԱԺ «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Արմենուհի Կիւրեղեանի հետ: «Հագուստ, սնունդ, բնակութեան վայր, գործազրկութիւն... սրանք շատ կարեւոր հարցեր են: Մարդիկ անգամ...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ուշ եկայ քեզի, եկայ ակամայ, հոն, ետիս ձգած, շատ բան սիրելի. չմտերմացանք: Այո, տարիներ աղիքներուդ մէջ` գետնուղիներուդ, ճամբորդած էի, սակայն երազած այլ քաղաք մը ծովեզերեայ ու արեւոտ: Մի քանի համեստ արուարձաններուդ բոյն հաստատեցի, փորձեցի մտնել աշխարհդ ուրոյն, սակայն նոյնը չէր, դեռ ռունգերուս էր բոյրը շոճիի, առինքնող կանչը կապոյտ ջուրերուն: Տերեւաթափներ` բոցավառ, ոսկի թխկենիներու պղինձ ու ժանգի կը վերածուէին,...