Խմբագրական

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարին հրապարակած «Թրանս Կովկաս»-ի նախագիծը կը թուի, որ Անգարայի նոր նախաձեռնութիւնն է: Չաւուշօղլուն, անդրադառնալով տարածաշրջանին մէջ հեռահաղորդակցութիւններու զարգացման հարցերուն, նշած է, որ Թուրքիան, Ազրպէյճանը, Վրաստանը եւ Իրանը եռակողմ եւ քառակողմ ձեւաչափերով կ՛աշխատին օգտագործել այդ կարելիութիւնները: «Թրանս Կովկաս» անուանուող ծրագիրին մասին խօսելով Չաւուշօղլուն յոյս յայտնած է, որ Հայաստանը եւս կը միանայ: Նախքան Հայաստանի միացման ակնկալութիւնը քննելը, նախ նկատենք,...

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարի յայտարարութիւնները Իրանի մէջ ազրպէյճանական դեսպանատան դէմ իրականացուած յարձակումին առիթով լուսարձակներ կը բանան որոշ դիտարկումներու վրայ: Անգարան  կը ստանձնէ Պաքուի դերը` Իրանէն պարզաբանումներ պահանջելու: Երբ ներքին կարգով չէ այդ պահանջը, այլ հրապարակային, կ՛ենթադրէ ուրեմն, որ Թեհրանին ուղղելով հարցումները, Անգարան նաեւ կ՛ուզէ բացայայտել առնուազն դէպի լարուածութիւն գացող յարաբերութիւններու այսօրուան պատկերը: Պաշտօնական Թեհրանին բացատրութիւնները, թէ միջադէպը կենցաղային հիմքի վրայ...

Լիբանանեան քաղաքական-արդարադատական-ֆինանսական ուղղութիւններուն վրայ արձանագրուող իրադարձութիւնները անտեսանելի թելերով իրարու հետ ագուցուած ըլլալու տպաւորութիւնը կը ձգեն: Նաւահանգիստի պայթումի թղթածրարի քննութեան առկախումը, մետասաներորդ պահուն դատական ընթացքի վերագործարկումը, արդարադատութեան ոլորտին մէջ տիրող պառակտուածութիւնն ու համակարգի անդամալուծումը, առընթեր` քաղաքացիական շարժումներու վերայառնումի փորձերը, զուգորդուած լիբանանեան դրամանիշի անկումի կտրուկ արագակշռոյթ մրցանիշներ գրանցելով` քաոսի խորացման նոր ուղենիշներ կը փոխանցեն: Այս բոլորին զուգահեռ Լիբանան կը ժամանէ Կեդրոնական դրամատան...

18 եւ 19 յունուարին յաջորդաբար, Եւրոպական խորհրդարանը երկու աւելի քան ուշագրաւ բանաձեւեր որդեգրեց թէ՛ Հայաստան-Ազրպէյճան,  թէ՛ Արցախ-Ազրպէյճան յարաբերակցութիւններուն վերաբերեալ: Բանաձեւերը աննախընթացօրէն հայանպաստ են թէ՛ հայաստանեան ինքնիշխան տարածքներէն ազրպէյճանական զօրքերը հեռացնելու, թէ՛ Բերձորի միջանցքը բանալու,  թէ՛ ռազմագերիներու վերադարձը պահանջելու եւ մանաւանդ հելսինքեան հռչակագիրի նշումով` ազգերու ինքնորոշման իրաւունքի հիմնադրոյթը ընդգծելու առումով: Տակաւին կան ածանցեալ այլ սկզբունքներու նշումներ, որոնք կը համատեղուին հայկական կողմի...

2022 թուականին ռուսական դիւանագիտութեան գործունէութեան արդիւնքներուն նուիրուած մամլոյ ասուլիսի ընթացքին Ռուսիոյ դաշնութեան արտաքին գործոց նախարարը յատուկ տեղ յատկացուցած է Բերձորի միջանցքի հարցին եւ ընդհանրապէս հայ-ազրպէյճանական սահմանին: Ամէնէն ուշագրաւ բացայայտումը այն է, որ Ստեփանակերտի եւ Պաքուի ներկայացուցիչները հանդիպած են ռուս խաղաղապահ առաքելութեան ղեկավարութեան միջնորդութեամբ: Այս տեղեկութեան հրապարակայնացումէն անմիջապէս ետք Լաւրով յայտնած է, որ իր համոզումով` Բերձորի միջանցքը կը վերաբացուի շուտով: Երբ...

Բրիտանացի-իրանցի Ալիրեզա Աքպարիի մահապատիժի գործադրութեան դիմաց դատապարտանքի ալիքը համընդհանուր է: Առաջին հայեացքով, նման արարք մը Թեհրանի կողմէ պիտի նկատուէր սադրանք կամ գրգռութիւն, ուղղուած միջազգային հանրութեան եւ բնականաբար ստուեր պիտի ձգէր Իրան-միջազգային ընտանիք բանակցութիւններու գործընթացին վրայ: Դատապարտանքը ճիշդ է, որ ընդհանուր է, սակայն Վիեննայի բանակցութիւնները առկախելու կամ ընդհանրապէս կասեցնելու ո՛չ միայն որոշում չկայ, այլ նաեւ պաշտօնական յայտարարութիւնները այդ ուղղութեամբ ժլատ են:...

Ֆրանսայի Ազգային ժողովի նախագահին այցելութիւնը Երեւան, քաղաքական պահի կարեւորութիւնը նկատի ունենալով, ուշագրաւ դիտարկումներու եւ յիշեցումներու առիթ կու տայ: Պաշտօնական Մոսկուան Զախարովայի ճամբով կը յայտարարէր, որ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի յայտարարութեան նախագիծին մէջ ֆրանսացի հեղինակները անտեսած էին Ռուսիոյ առաջարկները: Պարզ չէ, թէ ի՛նչ եղած են Մոսկուայի առաջարկները: Այստեղ սլաքը ուղղուած է Ֆրանսային, որ, ըստ Մոսկուայի, եղած է հիմնական պատճառը, որ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան...

Արդէն երկրորդ տարեմուտն է, որ «Ազդակ» իր բացառիկի ձեւաչափը ներկայ տեսքով կը ներկայացնէ: Տնտեսական ծանր պայմաններու իբրեւ արդիւնք մեր բացառիկը իբրեւ ձեւաչափ նախկին տեսքը չունի. բովանդակութիւնը սակայն փորձած ենք պահել` նոյն առանցքը գերադասելով: Մեր կեանքի տարբեր ոլորտներու ամփոփումը եւ տարեփակի խորհրդածութիւններ` ուղենշելով գալիքը, յառաջիկայ աշխատանքները: Իւրաքանչիւր մարզի մէջ վերջին տարիները ճգնաժամի մէջ աշխատելու փորձառութիւն ամբարեցին: Տեսութիւնը կը վերաբերի թէ՛ քաղաքական,...

Երեւանի հետ երկխօսութեան գործընթացին համար Թուրքիան ներկայացնող յատուկ ներկայացուցիչ դեսպան Սերտար Քըլըչի վերջերս կատարած յայտարարութիւնները երանգային կարեւոր ընդգծումներ լուսարձակի տակ կը բերեն: Քըլըչ նախ հաստատած է Հայաստան-Թուրքիա եւ Հայաստան-Ազրպէյճան երկխօսութեան եւ բանակցութեան գործընթացներուն փոխկապակցուած ըլլալու դասական մօտեցումը: «Պէտք է գիտակցինք, որ հոլովոյթներէն մէկուն մէջ դրական տեղաշարժը դրականօրէն կ՛ազդէ միւս հոլովոյթին վրայ, եւ նմանապէս հոլովոյթներէն մէկուն մէջ բացասական զարգացումը կ՛ազդէ միւսին...

Յետհամավարակային փուլը թեւակոխած ենք արդէն: Որոշ զգուշաւոր կանխատեսումներով սակայն: Վարակները կրնան վերափոխուիլ, յանկարծակի վերայայտնուիլ եւ դարձեալ սահմանափակումներով աշխատակարգի վերադարձ պարտադրել: Այս առումով որոշ փորձառութիւն ամբարեց «Ազդակ»-ը, նուազագոյն աշխատակազմով, ի պահանջել հարկին հեռակայ, տպագիրի էջերը կրճատելով աշխատելու: Նոր իրավիճակներու դէմ յանդիման գտնուելու կարելիութիւնը չի բացառուիր, եւ մենք պէտք է պատրաստ ըլլանք այդ բոլորին: Համավարակի պայմաններուն մէջ նախաձեռնուած առցանց քննարկումները կը շարունակուին...

Մեր թէ՛ տպագիր եւ թէ՛ կայքային տարբերակի ընթերցողները պէտք է նկատած ըլլան, որ փակուող տարուան ընթացքին բազմաթիւ թարմացումներ կը թողարկուէին կայքային տարբերակին վրայ: Լուրերու կշռոյթը, յատկապէս հայրենական, Հայ դատի եւ քաղաքական բաժինի, բնականաբար անհամաչափ է թերթի տպագիրին համեմատութեամբ: Միտումը պարզ է. կայքայինը աւելի լրագրական է, մինչ տպագիրը` յօդուածագրական ու վերլուծական: Այս կը նշանակէ, որ յօդուածները կայքին վրայ տեղադրելով հանդերձ, մենք...

Յատուկ խմբագրական պէտք է յատկացնել հարցախոյզին: Հարցախոյզի դրութիւնը օրինաչափ է 21-րդ դարու որեւէ հաստատութեան աշխատանքները ծրագրելու, ընթացքին նոր քայլեր առնելու կամ ընդհանրապէս աշխատանքային ռազմավարութիւն ճշդելու համար: Հարցախոյզը առարկայական մօտեցումներու նպաստող  հիմնական աշխատանք է. ներկայիս` գրեթէ պարտադիր մեթոտ: Առանց անոր թերի կը մնան մեր արժեւորումները, ենթակայական` նոյնիսկ: Ընթերցողներու նամականիներով կատարուած արձագանգումները, քննադատութիւնները կամ որեւէ խմբագրական երեւոյթ քննադատելու կամ փոխելու առաջարկները բաւարար...

Տարին յատկանշական էր մեզի համար, որովհետեւ «Ազդակ» ամբողջացուց իր հիմնադրութեան 95-ամեակը: Բնականոն պայմաններու մէջ յոբելեանը լայն տարողութիւն եւ համեմատաբար մեծ շուք կը ստանար համարժէք ձեռնարկներով: Լիբանանի ներկայ պայմանները թոյլ չէին տար ակնկալուած տարողութեամբ նշելու 95-ամեակը: Յոբելեանին նուիրուած «Ազդակ»-ի թիւը լոյս տեսաւ յաւելուածի ձեւաչափով, «Ազդակ»-ի նախաձեռնութեամբ «Երկիր Մետիան» պատրաստեց տեսերիզ եւ Զաւարեան ուսանողական միութեան հետ գործակցաբար ընկերային ցանցերու վրայ «Ազդակ»-ի անցած...

ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի նիստը, յատկացուած` Բերձորի անցքի փակումին, առիթ էր առնչուած պետութիւններու դիրքորոշումները հրապարակելու: Այս փուլին կ՛ակնկալուի կոչ` միջանցքը բանալու, մարդոց տեղաշարժը ազատականացնելու եւ բնականաբար կողմերը խաղաղութեան շուրջ բանակցելու հրաւիրող ենթահող ստեղծելու: Լուսարձակները պէտք է կեդրոնացնել առնչուած պետութիւններու, խաղաղապահ, դիտորդական, փաստահաւաք թէ կարիքներու ուսումնասիրութեան առաքելութիւններու ուղարկման ետին կանգնած պետութիւններու ելոյթներուն վրայ յատկապէս, քաղաքականօրէն ընկալելու համար տարածաշրջանին մէջ տարուող ազդեցութեան գօտիներու...

Ազրպէյճանի բեմադրած «բնապահպանական» գործողութիւնը այս փուլին կը հասնի իր աւարտին: Յայտարարութիւնները նկատի առած, «բնապահպաններ»-ը կ՛առաջադրէին կենսոլորտային խնդիրներ լուծել, միաժամանակ միջազգային հանրութեան ուշադրութեան յանձնել, որ «ազրպէյճանական տարածքներու» մէջ հայերը կը շահարկեն Ազրպէյճանի բնական հարստութիւնները: Ասիկա շղարշային բաժինն է: Բնապահպանական պատրուակներով մարդասիրական աղէտ ստեղծել, կենսաճանապարհ փակել եւ կազատար խողովակը խափանել` Արցախի բնակչութիւնը զրկելով ջեռուցման հնարաւորութենէն: Միջազգային  արձագանգները կարելի է դասակարգել` ՄԱԿ-ի ընդհանուր...

Այսօր Լիբանանի խորհրդարանը հերթական անգամ հրաւիրուած է նիստի` չընտրելու համար հանրապետութեան նախագահ: Հերթական այս արարը կը տարբերի նախորդներէն այն իմաստով, որ առանց ենթահող պատրաստելու երկխօսութեան հրաւէրի յղումը մերժուած է: Ուրեմն կա՛մ անհրաժեշտ քուէահաւաքի բացակայութեամբ, կա՛մ ալ օրինաթիւ չկազմելու պատճառով պարզ է ու յստակ կանխատեսումը: Զուգահեռ սակայն կ՛ընթանան վարչաքաղաքական աշխատանքներ: Վարչապետի պաշտօնակատարը կը մեկնի Ռիատ եւ հանդիպումներ կ՛ունենայ տարբեր երկիրներու ղեկավարներուն...

Ռիատի մէջ տեղի ունեցող հանդիպումներէն ամէնէն շատ խնդրայարոյց նկատուեցաւ Սէուտական Ռիատի եւ Փեքինի ղեկավարներուն միջեւ կայացած հանդիպումը: Չինաստանը տնտեսական բեւեռ է, եւ իր կողմէ նախաձեռնուած կամ իրեն դիմուած հանդիպումները շատ արագ կու գան աշխարհաքաղաքական կեդրոններու լուսարձակին տակ` անմիջապէս տարատեսակ մեկնաբանութիւններու դուռ բանալով: Նկատելի են բազմաուղղութիւն միտումներ Փեքինի հետ ո՛չ միայն առեւտրատնտեսական կապեր հաստատելու, այլ նաեւ ռազմաքաղաքական համագործակցութեան ենթահող պատրաստելու: Չինաստանի...

Այսօր, Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին գլխաւորութեամբ  բացումը կը կատարուի Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Ազգային ընդհանուր ժողովին, որ եռօրեայ տեւողութեամբ պիտի քննարկէ կաթողիկոսութեան եւ անոր աշխարհատարած թեմերու գործունէութիւնը: Ժողովը կը գումարուի հայրենիքին ու ազգին համար ծանր պայմաններու մէջ: Յետպատերազմեան իրավիճակ, հայրենական տարածքներու կորուստ, ներխուժուած հանրապետութիւն, սասանուած եւ խախտուած սահմաններ,  պարտադրուող սահմանագծումներ եւ համաձայնագիրներ: Զուգահեռ միջինարեւելեան երկիրներու փոթորկալից շրջաններ, ռազմաքաղաքական իրադարձութիւններու պատճառով...

Արցախի հարցին էութիւնը նենգափոխող Ազրպէյճանի խորհրդարանի որդեգրած յայտարարութեան դիմաց անպայման ակնկալելի էր, որ Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանը հրապարակէր պատասխան յայտարարութիւն, ուր  վերաամրագրուէին Արցախի Հանրապետութեան փաստը եւ  միջազգային իրաւաչափութեան հիման վրայ ազգերու ինքնորոշման իրաւունքը: Այդպէս չեղաւ սակայն: Պարզ դարձաւ, որ խորհրդարանական մեծամասնութիւնը համաձայն չէ եղած «Արցախի Հանրապետութիւն» եւ «ինքնորոշման իրաւունք» սկզբունքի բառակապակցութիւնները ներառելուն: Սեպտեմբերեան պատերազմական գործողութիւններու եւ անոր իբրեւ հետեւանք ազրպէյճանական զօրքերու...

Պարզ էր, որ Ֆրանսայի Ազգային ժողովը Ծերակոյտի հետեւողութեամբ պիտի յանգէր նման բանաձեւի: Երեւոյթը շատ նման է 44-օրեայ պատերազմին Ֆրանսայի երկպալատ բանաձեւերուն` որոնք կոչ կ՛ուղղէին Արցախի անկախութիւնը ճանչնալու: Նման բանաձեւեր խաղաթուղթ են գործադիրին համար: Օգտագործելի Ազրպէյճանի հետ յարաբերութիւններու ընթացքին: Այստեղ արդէն կը խօսուի ազրպէյճանցիներու դէմ պատժամիջոցներ կիրարկելու մասին, եթէ շարունակուի ներխուժումը հայաստանեան ինքնիշխան տարածքներ: Քաղաքական առումով կայ անշուշտ Հարաւային Կովկասի մէջ...