Յօդուածներ

Քաթալոնիա` Պատմական Երկրամաս ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քաթալոնիոյ մէջ 1 հոկտեմբեր 2017-ին անկախութեան հանրաքուէ կազմակերպուեցաւ: Քուէարկութեան մասնակցեցաւ քուէարկելու իրաւունք ունեցողներուն նուազ քան կէսը, իսկ ընդդիմադիրներ պոյքոթի ենթարկեցին հանրաքուէն: Քուէարկողներուն բացարձակ մեծամասնութիւնը քուէարկեց ի նպաստ անկախութեան եւ այնուհետեւ Քաթալոնիոյ անկախութիւնը հռչակուեցաւ: Սակայն սպանական կառավարութիւնը ապօրինի, հակասահմանադրական եւ անվաւեր հռչակեց հանրաքուէն: Քաթալոնիոյ խորհրդաբանը լուծուեցաւ եւ Մատրիտ ուղղակի իշխանութիւն հաստատեց ինքնավար մարզին վրայ: Քարլէս Փուչտեմոն...

Հարցազրոյց ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Ռաֆֆի Տօնապետեանի հետ Հ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբը քարոզչական իր աշխատանքներու ծիրէն ներս այս տարի կազմակերպեց դէպի Արցախ հետաքննական առաքելութիւն մը, Fact finding mission, որուն մասնակից դարձան Գանատայի Խորհրդարանի երկու անդամներ: Փաստագրական այս առաքելութեան նպատակն էր փաստացի տուեալներ ձեռք ձգել Արցախի Քառօրեայ պատերազմի ընթացքին տեղի ունեցած իրադարձութիւններուն մասին, յատկապէս ինչ կը վերաբերի մարդկային իրաւանց...

Թուրքիոյ նախագահին յայտարարութիւնը Արեւելեան Երուսաղէմի կամ Պաղեստինի մէջ դեսպանատուն բանալու, կարելի է բնական շարունակութիւնը նկատել Անգարայի կողմէ նախաձեռնուած եւ Պոլսոյ մէջ տեղի ունեցած Իսլամական համագործակցութեան կազմակերպութեան արտակարգ ժողովին ընթացքին Երուսաղէմը Պաղեստինի մայրաքաղաք ճանչնալու որոշումին: Անգարան այս հարցին մէջ գերաշխուժ վարքագիծ կը դրսեւորէ: Շարժառիթային քանի մը հանգամանքներ կարելի է մտաբերել այս յայտարարութիւններուն առիթով: Նախ, բնականաբար Անգարան պահը պիտի փորձէր լիարժէքօրէն շահարկել...

Դեկտեմբերի 10-ը իր հաստատուն տեղն է գրաւել Արցախի Հանրապետութեան յիշարժան տարեթուերի օրացոյցում: Պատմականօրէն այնպէս է դասաւորուել, որ, սկսած 2006 թուականից` այդ օրը հանրապետութեան ժողովուրդը նշում է Պետական անկախութեան մասին հանրաքուէի օրը եւ Սահմանադրութեան օրը: Հէնց դեկտեմբերի 10-ին, բայց 15 տարուայ տարբերութեամբ` 1991-ին եւ 2006-ին, կայացան ԼՂՀ պետական անկախութեան հարցով հանրաքուէն եւ սահմանադրական հանրաքուէն: Ու թէեւ այս երկու իրադարձութիւններին իրարից բաժանում...

Արցախի Հանրապետութեան քաղաքաշինութեան նախարար Կարէն Շահրամանեանը զրոյցի մը ընթացքին ըսած է, որ բացի հիմնական վերանորոգման աշխատանքներէն` որոշ առանձնատներուն մէջ իրականացուած են կցակառուցման աշխատանքներ: Բոլոր տուներուն համար առկայ են բաղնիքներ, խոհանոցներ, կահաւորուած ննջասենեակներ եւ հիւրասենեակներ: Արցախի Հանրապետութեան քաղաքաշինութեան նախարարին համաձայն, շինարարական աշխատանքներու յաջորդ փուլով պիտի կառուցուի եւս 10 տուն. երկուքին աշխատանքները արդէն ընթացքի մէջ են: Բացի բնակելի տուներէն, այս պահի դրութեամբ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Վերջերս ընկերներէս մէկը ինծի ղրկած էր 5-րդ դարու պատմիչ Մովսէս Խորենացիի գրածներէն հատուած մը, ուր ան կը նկարագրէ հին Հայաստանի մէջ տիրող ընկերային ողբալի պայմանները: «Սուրբ Մովսէսը կրնար այս խօսքերը դիւրութեամբ գրել մեր հայ հոգեւորականներու, ղեկավարներու, եկեղեցւոյ, դատաւորներու, կազմակերպութիւններու եւ մեր մասին այսօր` 2017-ին, այնպէս, ինչպէս ըրած է 5-րդ դարուն: Իսկ ի՞նչ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայրենիքի սէրը գոյութիւն ունի միայն մեծ հոգիներու մէջ, շահի սէրը կը ներծծէ գռեհիկ հոգիները: ՓԻԵՌ-ԺԻՒԼ ՍԹԱՀԼ*   Ինչո՞ւ երբեմն հանդիսաւորութեամբ, մամուլով, խորհրդաժողովներով եւ գիտաժողովներով չենք նշեր «Հայոց Հայրենահանման Օր»-ը, որպէսզի խօսուի, գիտակցութիւն արթննայ ազգի մը մեղմ եւ անցաւ մաշումին մասին: Հայրենահանման ըմբռնումը բովանդակութիւն կու տայ զգացական հայրենասիրութեան եւ ճամբայ կը հարթէ յանձնառու հայրենասիրութեան առջեւ` յիշեցնելով տիրոջ պարտականութիւնը: Ցեղասպանութեան...

Գրեց` ՀԵՂԻՆԷ ԲԷԳԶԱՏԵԱՆ Զաւարեանի յիշատակին նուիրուած այս գրութեան հեղինակը Տիգրան Բէգզատեանի այրին է` Հեղինէ Բէգզատեանը: Գրութիւնը լոյս տեսած է Պոսթընի մէջ հրատարակուող «Հայրենիք» օրաթերթի 1952 թուականի նոյեմբեր 30-ի թիւին մէջ (թիւ 12350): Սիմոն Զաւարեանին նուիրուած եռահատոր հրատարակութեան մէջ այս գրութիւնը չկայ: Գրութեան սկիզբը «Հայրենիք»-ի խմբագրութեան կողմէ նշուած է. «Ընթերցողներուն մասնաւոր ուշադրութեան կը յանձնենք այս սրտառուչ պատմութիւնը` «Հին յուշերից», ինչպէս կը...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Իրաքահայոց Ազգ. իշխանութեան նախկին փոխատենապետ Իրաքի քրտական ինքնավար մարզի շրջանը ներկայիս 80.000 քառ. քիլոմեթր տարածութեամբ կ՛ընդգրկէ երկրի հիւսիսային նահանգներէն (մուհաֆազա) երեքը` Էրպիլ, Սուլէյմանիա եւ Տըհոք: Առաջինը շրջանի տեղական կառավարութեան կեդրոնատեղին է: Բնակչութիւնը այսօր 7 միլիոն կը հաշուէ, որուն 95 տոկոսը քիւրտ է եւ մեծամասնութեամբ` սիւննի: Բնակչութեան փոքր տոկոսին մաս կը կազմեն թիւրքմէնները, սիւննի արաբները եւ ասորի ու...

Թարգմանեց` ՎԱՐԴԱՆ ՄԱԹԷՈՍԵԱՆ Հայագիտութիւնը եւ ընդհանրապէս հայութիւնը, աշխարհի քիչ մը ամէն կողմ, գլխաւորաբար կեդրոնացած են Մեծ եղեռնի եւ յաջորդող տարիներու քաղաքական դէպքերուն վրայ: Սակայն նախաեղեռնեան շրջանի Օսմանեան կայսրութեան հայոց կեանքը գրեթէ չէ պեղուած: Եթէ կորսուած անցեալ մը պիտի ողբանք, արդեօք պէտք չէ՞ ծանօթ ըլլանք կորսուածին: 2011-ին հիմնուած «Յուշամատեան» ծրագիրը ուղղուած է իմացութեան ու յիշողութեան այս հսկայ բացը գոցելու: «Յուշամատեան»-ի ու...

16 դեկտեմբեր 2017-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսը այցելեց «Թռչնոց բոյն»` մօտէն իրազեկ դառնալու այդտեղ կատարուող աշխատանքներուն: Ան հանդիպումներ ունեցաւ տնօրէնութեան ու խնամակալութեան հետ եւ այցելեց զանազան բաժանմունքներ, ինչպէս նաեւ իր հայրական թելադրութիւնը կատարեց «Թռչնոց բոյն»-ի մանուկներուն: Վեհափառը խորհրդակցաբար խնամակալութեան`  ճշդեց «Թռչնոց բոյն»-ի այն բաժինը, որ արժանթինահայ բարերարուհիի մը կողմէ հիմնական բարենորոգութեան պիտի ենթարկուի` դառնալու համար երեխաներու ննջարաններ: Հայրապետը...

Նախագահութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանի եւ կազմակերպութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի Կրօնական ժողովին, շաբաթ, 9 դեկտեմբեր 2017-ին, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ սրահին մէջ տեղի ունեցաւ քահանայից միօրեայ հաւաք: Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ քահանայից դասի անդամներուն մասնակցութեամբ կատարուած առաւօտեան ժամերգութենէն ետք, Եկեղեցւոյ սրահին մէջ բացման ողջոյնի խօսք արտասանեց Լիբանանի թեմի Կրօնական ժողովի ատենապետ Սարգիս քհնյ. Սարգիսեանը, որ շեշտելով նմանօրինակ հանդիպումներուն...

Ինքնութեան Զգացումի Ամրապնդումն Ու Հպարտ Հայու Տիպարի Կերտումը ՅԱԿՈԲ ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Առաջին հարցումը, որ ինքզինք կը պարտադրէ սփիւռքի վերակազմակերպման նիւթով` ի՞նչ սփիւռքի մասին է խօսքը. ա) Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան հոգեւոր հովանիին ներքեւ գտնուող սփի՞ւռք, բ) Յարաբերաբար հայահոծ գաղութնե՞ր, ինչպէս` Լիբանան, Իրան, Սուրիա, Քալիֆորնիա, Քանատա, Մարսէյ, գ) Մեր ուժի եւ կարողութեան հասանելի գաղութնե՞ր, դ) Այս բոլորը, առաւել` ժամանակ առ ժամանակ կազմաւորուող գաղութներ`  Սպանիա,...

Առաջնորդուիլ Բազմամակարդակ Եւ Բազմաշերտ Օրակարգով ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Սերունդին «ազգային ինքնութիւնը» մտատանջող օրակարգին նուիրուած  Պիքֆայայի  խորհրդաժողովին վեհափառ հօր ներկայացուցած ներածականը, ինչպէս նաեւ Հայաստան-սփիւռք վերջին համագումարին` երկու նախադասութիւններու մէջ խտացուցած նորին սրբազնութեան նշանակալից «հայրենիքը կը պարպուի, իսկ սփիւռքը կը մաշի» շշմեցնող  ահազանգը բիրտ մարտահրաւէրներ են, որոնք օրահրամանի շեշտով կը դրուին ազգի ղեկավարութեան սեղանին: 1980-ական թուականներէն կը զգացուէր արդէն, որ մեր միջոցները` մամուլ,...

Հայաստան-Սփիւռք Գործակցութեամբ Հզօրացնել Մէկզմէկու ՏԱՐՕՆ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ Արամ վեհափառին հրաւէրով, «Սփիւռքը նոր հորիզոններու դիմաց» ընդհանուր խորագրին տակ, պիտի զեկուցեմ Հայաստան-սփիւռք գործակցութեան նիւթին շուրջ` կեդրոնանալով մէկ կողմէ ինչպէ՞ս կարելի է մասնակցիլ Հայաստանի եւ սփիւռքի հզօրացման եւ միւս կողմէ` ինչպէ՞ս կարելի է այս գործակցութեամբ հզօրացնել սփիւռքը: Սիրելինե՛ր, հայութեան դրուածքը այսօր, իր Հայաստան-Արցախ-սփիւռքով, իւրայատուկ է աշխարհի մէջ: Արդարեւ, չկա՛յ այլ ազգ մը, որ...

«Նախակատար» Հոսանքը Եւ Սերժօ Օգանովի «Մուն Պայ Ուան Ռինկ»-ը Կամ` «Միօղակ Լուսին»-ը ՍԻԼՎԱ ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Արհեստագիտական բանականութեան սրընթաց զարգացման դրական հետեւանքներէն է «նախակատար» հոսանքի երեւոյթը, որ աւելի ծանօթ է «սթարթ-ափ» անունով: Անգլերէն «սթարթ-ափ» արտայայտութիւնը բառացիօրէն կը նշանակէ` բան մը սկսիլ, մղել: Խորքին մէջ, սակայն, անիկա գոյութիւն ունեցող տուեալներու մտայղացքային համադրումով ձեռք բերուած կատարելագործումի եւ իրագործումի նախաքայլն է, ինչպէս կը հաստատեն այս...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Տարօրինակ ձեւով, անցնող շաբաթներուն, Հայաստանի եւ սփիւռքի մամուլը, քաղաքական եւ կրօնական աղբիւրները Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տոնալտ Թրամփի` Երուսաղէմը Իսրայէլի մայրաքաղաք յայտարարելու առիթով ոչ թէ լուռ են, այլ քիչ մը մտահոգիչ մեղմ կեցուածքով մը կը դրսեւորուին: Աւելի՛ն. Հայաստանի եւ սփիւռքի կարգ մը լրատուական աղբիւրներու մէջ Երուսաղէմի օրակարգը զուտ պաղեստինեան օրակարգի պրիսմակէն դիտելու ճիգ մը կայ: Հրեայ-Պաղեստին խնդիրին շուրջ միայն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 6 դեկտեմբերին Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ իր ընտրական խոստումը կատարելով ամերիկեան դեսպանատան Թել Աւիւէն Երուսաղէմ փոխադրումը յայտարարեց` աւելցնելով. «Որոշեցի, որ ժամանակը հասած է Երուսաղէմը իբրեւ Իսրայէլի մայրաքաղաք ճանչնալու»: Ան այդպիսով ո՛չ միայն այդ առնչութեամբ Քոնկրեսի որոշումի գործադրութիւնը յետաձգելու ամերիկեան իրերայաջորդ վարչակազմերու քսանամեայ քաղաքականութեան վերջ տուաւ, այլ նաեւ` պաղեստինցիներու եւ Իսրայէլի միջեւ ամերիկեան միջնորդութեան: Թրամփ այդպիսի դերակատարութեան մը...

ՊԱՐԳԵՒ 8 դեկտեմբերին Համազգայինի Մ. եւ Հ.  Արսլանեան ճեմարանի «Տոքթ. Ատրինէ Գարագաշեան» մարզամշակութային սրահին մէջ նշուեցաւ ՀՅԴ-ի 127-ամեակը` ժողովրդային տօնակատարութեամբ: ՀՅ Դաշնակցութեան Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէին կողմէ օրուան պատգամը ուղղեց երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի: Բագրատունի կեդրոնացաւ հայութեան արդի, ժամանակակից հարցերուն վրայ եւ տուաւ իրապաշտ պատասխաններ` բոլոր հարցադրումներուն, որոնք կը վերաբերին հայկական իրականութեան: Ան նախ եւ առաջ ներկայացուց Դաշնակցութեան օրուան պատգամին ընկերային-տնտեսական բուն...

ՅԱԿՈԲ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Տերեւաթափ է դարձեալ: Հարազատ ու սիրելի դէմքեր մէկիկ-մէկիկ կը հեռանան մեզմէ: Այս անգամ Յակոբ Համամճեանն էր հրաժեշտ տուողը` Քանատայէն, ուր լուռ ու մունջ իր հոգին կ՛աւանդէր, առանց «մնաք բարով» ըսելու մեզի: Ան անվերադարձ կը բաժնուէր մեզմէ, իր ետին ձգելով վիշտ ու յուզում, խոր սուգի մատնելով իր ընտանիքը, հարազատները, ծանօթներն ու բարեկամները: Իր մահով կը կորսնցնենք արուեստագէտ ու տիպար...