Յօդուածներ

Այնքա՜ն գրուած եւ խօսուած է Լեւոն Շանթի մասին, որ իր գրականութիւնը ինքնուրոյն կերպով հասկնալու համար աւելի լաւ է որդեգրել ենթակայական մօտեցում: Ինչպէս կ’ըսէ ֆրանսական առածը, մշակոյթը այն է, որ կը մնայ, երբ մեր սորվածը մոռցած կ’ըլլանք: Այդպէս ալ պիտի փորձեմ յիշողութեան ճամբաներու վրայ վերագտնել Լեւոն Շանթը, ոչ միայն այնպէս, որ էր եւ է ինք, այլ` ըմբռնել, թէ ինչպէ՛ս կը ստեղծուի...

ՄԻՒԺԿԱՆ ՀԱԼԻՍ Թարգմանեց ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆԸ Մարաշի կոտորածից ուղիղ 39 տարի է անցել, սակայն կոտորածի հետքերը դեռ թարմ են: 1978 թ. դեկտեմբերի 19-26-ը կատարուած կոտորածի ժամանակ, միայն մէկ շաբաթուայ ընթացքում, ըստ պաշտօնական տուեալների, 111, իսկ ըստ ոչ պաշտօնական յայտարարութիւնների մօտ 500 մարդ է սպաննուել, հարիւրաւոր մարդիկ վիրաւորուել են, աւերուել է 210 տուն, 70 գրասենեակ: Իսկ թիրախը ալեւիները, քրտերն ու յեղափոխական անձինք էին: Թուրքիայի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի աչքերուն առջեւ Թուրքիոյ պետութիւնը դարձեալ ձեռնարկած է մարդկային ու քաղաքական ոճիրներու եւ կը մնայ անպատիժ, սանձարձակ: Անցեալին սուլթան Համիտն ու Իթթիհատի ոճրածին ուղեղներն էին, անոնց հետեւեցան Մուսթաֆա Քեմալն ու Էճեւիտներ, Տեմիրէլներ, Էվրեններ եւ Էօզալներ: Այսօր արիւնոտ ճամբուն վրայ նոր մղոններ կը կտրեն Էրտողանն ու իր «խունթա»-ին անդամները: Նորագոյն բեմադրավայրն է Սուրիոյ հիւսիսային` Աֆրին աւանը. թրքական բանակները օր...

ՊԵՏԻԿ Այո՛, լիբանանցի հայուն քուէն ծախու չէ, որովհետեւ լիբանանցի հայը ամէն բանէ առաջ ազգային գիտակցութիւն եւ արժանապատուութիւն ունի: Առաւել, եւ` ամէնէն հիմնականը, լիբանանցի հայը, որ հայկական հոսանքին ալ պատկանի, տարիներէ ի վեր փաստած է ամբողջ լիբանանցի ժողովուրդին, որ ինք կը հետեւի իր կուսակցութեան եւ իր պատկանած հայկական «կողմին» յանձնառութեան տակ է: Այլ խօսքով, մենք լաւ գիտենք, որ հայկական ու ազգային...

ՅԱՐՈՒԹ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Ընկերոջ մը հետ հանդիպումի մը ընթացքին, տեղեկութիւն մը, որուն ցարդ անծանօթ էի, գրգռեց յիշողութիւնս եւ տարաւ զիս մօտաւորապէս 40 տարի ետեւ: 1970-ականներու երկրորդ կէսն էր: Մեր խանութը կը գտնուէր Պուրճ Համուտի Արաքս փողոցին վրայ: Դիմացը կային խանութներ, որոնցմէ մէկը «Caroline Shoes»-ն էր, որ կօշիկ կը ծախէր: Նոյն փողոցին վրայ, մօտաւորապէս 150-200 մեթր հեռաւորութեան վրայ, կար արաբ մսավաճառ մը`...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ 41 օր ետք` մայիս 6-ին լիբանանցի քաղաքացին պիտի ընտրէ զինք ներկայացնող նոր խորհրդարանը: Փաստօրէն, այսօր կէս գիշերին կ՛աւարտի ընտրական ցանկերու արձանագրութեան վերջին պայմանաժամը եւ վաղուընէ սկսեալ արդէն իսկ աստիճանաբար սաստկացող ընտրապայքարը աւելիով պիտի թէժանայ: Պիտի բարձրանայ ընտրական հռետորաբանութեան առաստաղը, պիտի ընդլայնի ցեխարձակումներու արշաւը, անձնական վիրաւորանքներն ու լուտանքները պիտի բազմանան, քննադատութեան ենթակայ փոքր երեւոյթները խոշորացոյցով պիտի ներկայացուին, ընկերային ցանցերն...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մարտ 22-ը հայոց յուշատետրին մէջ կը բանայ ուսանելի էջը ազերիական բռնագրաւման, եղեռնագործութեան եւ հայաթափումի լուծին դէմ Արցախի հայութեան պատմական առաջին ապստամբութեան: 1920 թուականի մարտ 22-ին Արցախի լեռնային թէ դաշտային բոլոր շրջաններուն մէջ հայութիւնը ընդհանուր ապստամբութեան ձեռնարկեց մուսաւաթական Ազրպէյճանի ձեռնարկած բռնագրաւման ու տիրապետական յարձակողականին դէմ: 1905-ին եւ 1918-ին ալ Արցախի տարածքին արիւնալի ընդհարումներ արձանագրուած էին հայերու եւ ազերի թաթարներու...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Տօներու բարձրախօսային աղմուկին մէջ արդարօրէն կը խօսուի իրենց ժամանակը դրոշմած ծանօթ անուններու մասին: Բայց կարգախօսային աղմուկը յաճախ կը մոռցնէ` դէպքեր, նուաճումներ, որոշումներ եւ դէմքեր, որոնք այսօր ալ կրնան հպարտութիւն պատճառել մեր ժողովուրդին, Հայաստան եւ սփիւռք(ներ): Միայն հեռաւոր անցեալին չի վերաբերիր խօսքը, այլ նաեւ` մեզի համեմատաբար մօտ օրերու: Հակառակ իր սեղմուած եւ հիւծած վիճակին, 14.000 քառ. քմ տարածութեան սահմաններէն...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Խալիլ փաշան իր առաջին այցելութենէն քիչ ժամանակ ետք, (հոկտեմբեր 1918, ՅՉ) գաղտնի եւ թուագրեալ հեռագիր ուղարկեց: Հեռագիրը կարդացնել տուի, եւ ի յայտ եկաւ, որ ան կ՛ուզէր երկրորդ անգամ այցելել Արամին` Երեւան, բայց անյայտ վայրի մը մէջ եւ բոլորովին գաղտնի, ըսելով, որ Արամին կարեւոր յայտնութիւն մը պիտի կատարէ: Հեռագիրը հաղորդեցի Արամին: Ան շատ զարմացաւ եւ խորհուրդս հարցուց ոչ թէ...

Չորեքշաբթի, 21 մարտին, ՀՅԴ Գերագոյն մարմինի նախաձեռնութեամբ, Առնօ Բաբաջանեանի անուան համերգասրահին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՅԴ ակնառու գործիչ Խաժակ Տէր Գրիգորեանի 77-ամեակին նուիրուած յուշ-երեկոյ: Դահլիճը լեցուն էր: Այնտեղ էին ՀՅԴ ղեկավար մարմիններու անդամներ, շարքային դաշնակցականներ, մեծ թիւով երիտասարդներ, Խաժակ Տէր Գրիգորեանի հարազատները եւ հիւրեր: Ձեռնարկը մեկնարկեց Խաժակ Տէր Գրիգորեանի կեանքին ու գործունէութեան նուիրուած ժապաւէնով, որուն մէջ մանրամասնօրէն կը խօսուէր հայրենիքի մէջ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ի վերջոյ պէտք է ընդունիլ, որ աղքատութեան ներկայ ծաւալները չեն կրնար մշտնջենական ըլլալ Հայաստանի մէջ: Անոնք կառավարութեան (կամ մեզի) պիտի չսպասեն «բարելաւուելու» համար: Մենք ունինք ուշիմ, տաղանդաւոր եւ ձեռներէց ժողովուրդ մը, որ ձեռնածալ պիտի չնստի եւ պիտի չսպասէ, որ պետական համակարգը բարեհաճի մաքրել տնտեսութիւնը իր մակաբոյծներէն (մենաշնորհի տէրերէն): Ան դուրս պիտի գայ իր հայրենի տնտեսութենէն եւ պիտի գաղթէ:...

  ՍԵՐՏԱՐ ՔՈՐՈՒՃՈՒ Թարգմանեց ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆԸ Տիգրանակերտի Սուր, Մարտինի Նուսայպին (Մծբին) եւ Շըրնաքի Ճիզրէ գաւառները 100 տարի առաջ էլ էին սպանութիւններով յայտնի, Հայոց ցեղասպանութեան պատճառով: Վերջին 1,5 տարուայ ընթացքում Տիգրանակերտի Սուր, Մարտինի Նուսայպին (Մծբին) եւ Շըրնաքի Ճիզրէ գաւառները յիշատակւում են միայն սպանութիւններով: Իսկ պատճառը Անգարայի կողմից որպէս յատուկ գործողութիւն ներկայացուած, սակայն շրջանում միայն աւերում բերած ժամանակաշրջանն է: Սակայն սա առաջին...

ՓԱՆՈՍ ՃԵՐԱՆԵԱՆ Աշնան Ծառերէ Ոլոր-մոլոր տերեւներ Բացիկներու պէս կը թափին. Չեմ գիտեր ինչո՞ւ Ճամբուս վրայ Ոտնաձայնդ լսողի պէս Ատեն-ատեն կանգ կ՛առնեմ... Իմ սրտի մէջ Լուռ ցաւեր կան տակաւին Կէս մնացած ըսելիքներ, շուրթերուս... Ինչ փո՜յթ թէ դուն ալ չկաս, Ոտնաձայնդ լսողի պէս Ճամբուս վրայ Թող քիչ մըն ալ կանգ առնեմ:   Ծաղիկները Ճանապարհիդ Որքա՜ն ծաղիկներ նշմարեցի. Անոնք կարծես Մթնշաղի պահերուն Ափերուդ...

Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի Շրջանային վարչութեան առողջապահական յանձնախումբին եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, չորեքշաբթի, 7 մարտ 2018-ին, առաւօտեան ժամը 10:30-ին տեղի ունեցաւ «Քիմիական բաղադրութիւններ` պահածոներու մէջ» նիւթով դասախօսութիւնը, զոր ներկայացուց սննդագէտ Մարիա Թէքէեանը: ԼՕԽ-ի քայլերգի ունկնդրութենէն ետք, առողջապահական յանձնախումբին անունով բացման խօսքը ներկայացուց ատենապետ տոքթ. Սիրուն Վարդապետեանը: Ան ներկայացնելէ ետք օրուան դասախօսը նշեց, որ ոչինչ կրնայ փոխարինել թարմ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մարտ 24ը ծննդեան տարեդարձն է առաքելատիպ մեծ Հայուն՝ Նիկոլ Աղբալեանի։ Բազմաշնորհ ու տաղանդաշատ մտքի մշակ, գրական եւ մշակութային արժէքներու անկաշառ պահապան եւ քարոզիչ, ազգային-հասարակական ու պետական-քաղաքական ղեկավար գործիչ, գաղափարապաշտ յեղափոխականի անբասիր դրօշակիր եւ, ըստ ամենայնի, հայոց հոգեմտաւոր կեանքի անձնուէր առաջնորդ մը եղաւ Նիկոլ Աղբալեան, որ իր կեանքը աւարտեց տարագրութեան մէջ՝ իբրեւ մեծ մանկավարժ եւ հանրային դաստիարակ, իր անունը...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ 81.- 1 մարտ 1920: Կառավարութիւնը 50 միլիոն ռուբլի կը յատկացնէ գիւղատնտեսութեան: Առաջին անգամ ըլլալով մեքենարօրներ Հայաստան մուտք կը գործեն: 82.- մարտ 1920: Ստեղծուեցաւ երդուեալ ատենակալներու դատարանը: 83.- 1 ապրիլ 1920: Ազրպէյճանցիներ կը կազմակերպեն Շուշիի հայութեան կոտորածը: Բախումներ թուրքերու եւ հայերու միջեւ` Ղարաբաղի մէջ: 84.- ապրիլ 1920: Ստեղծուեցաւ ազգային դրամը: 85.- 18 ապրիլ 1920: Երեւանի մէջ կը բացուի Հայաստանի...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Կազմակերպութեամբ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան Լիբանանի երիտասարդական միութեան Կեդրոնական վարչութեան դաստիարակչական յանձնախումբին, 17 մարտ 2018-ին տեղի ունեցաւ ազգային վարժարաններու մշակութային օր: Մշակութային այս օրը տեղի ունեցաւ այնպիսի ժամանակի մը, երբ համաշխարհայնացման առաջնորդութեան տակ յառաջացած են օտարացման ու ապազգայնացման հոսանքներ, որոնք կը միտին հեռացնել հայ անհատը հայկական արժէքներէն եւ օրակարգերէն: Համաշխարհայնացումը թիրախ կը դարձնէ հայ պատանիները եւ երիտասարդները` առեւտրական կամ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Քաղաքականութեան մէջ միայն տեսլապաշտ եւ գաղափարապաշտ ըլլալը ամէնէն մեծ սխալն է: Իբրեւ հայեր, մեր պատմութիւնը, մասնաւորապէս` 1918-1920 թուականները, սորվեցուց մեզի, որ աշխարհաքաղաքականութիւնը իրապաշտութեան «աստուածն է»: Սակայն, ըստ երեւոյթին, քիւրտերը, հակառակ` Քերքուքի մէջ իրենց ձախողութեան, իրենց անհեռատես քաղաքականութեան պատճառով անցեալ շաբաթ կորսնցուցին նաեւ Աֆրինը: Աշխարհաքաղաքականութիւնը դարձեալ քրտական երազները կասեցուց, թրքական յարձակումը Սուրիոյ հիւսիս-արեւմուտքը գտնուող Աֆրին շրջանին մէջ յաղթանակ արձանագրեց,...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ Թուրքիոյ մէջ ապրիլ ամսուան ընդառաջ աւելի յաճախակի կը դառնան հակահայկական խորհրդաժողովներն ու ձեռնարկները: Վերջերս հոն խորհրդաժողով  կազմակերպուած է` «Հայկական հարցը եւ գաւառապետ Քեմալ պէյը» նիւթով։ Այդ մասին կը հաղորդէ «Ակունք»-ը`  վկայակոչելով թրքական «Միլլիյէթ» պարբերականը: Աղբիւրին համաձայն, խորհրդաժողովին ելոյթ ունեցած է Իհսան Քուրթը, որ խուսափած է մինչեւ իսկ թրքական պաշտօնական պատմագրութեան կողմէ ընդունուած «տեղահանութիւն» բառէն` Հայոց ցեղասպանութիւնն անուանելով «տեղափոխում»...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կարգ մը երեւակայածին կամ իրական շրջանակներու մէջ սկսած են փսփսուքով շրջան ընել զրոյցներ, որոնց սուտ կամ ճշմարիտ ըլլալը չէ ստուգուած, սակայն շահեկան ըլլալը կը նկատուի կասկածէ վեր: Ըստ այդ անորոշ շրջանակներէն սպրդած լուրերու, Սպիտակ տունի, արդարութեան նախարարութեան, Փենթակոնին, ապահովութեան սպասարկութեանց, նախագահին ընտանիքին եւ խորհրդարանի երկու տուներուն ներկայացուցիչներու մասնակցութեամբ, վերջերս կազմուած է գերգաղտնի մարմին մը, որուն վստահուած է գեր-գերգաղտնի...