Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի առաջին խորհրդարանի` Ազգային խորհուրդի եւ  կառավարութեան ուղեւորութիւնը դէպի Հայաստան: Այս ենթախորագիրը տարօրինակ կը թուի, սակայն իրականութիւն է, որ հանրապետութեան առաջին խորհրդարանը եւ կառավարութիւնը  կազմուած էին Վրաստանի մայրաքաղաք Թիֆլիսի մէջ: Թէ ինչո՞ւ, ստորեւ` համառօտ պատմական ենթահողը: 1918 յունիս 4-ի Պաթումի դաշնագիրի Հայաստանի սահմանները` շուրջ 12 հազար քառ. քիլոմեթր` կարմիր ուրուագիծ, մակադրուած ներկայի քարտէսին վրայ: Ցարական իշխանութեան դէմ Հոկտեմբերեան...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ահա կրկին Սուրբ Յարութեան տօն, կամ` Սուրբ Զատիկ: Գեղեցիկ եւ խորհրդաւոր: Մտաբերեցէ՛ք: Մեր բոլոր աւանդութիւնները խորքին մէջ մէկական գեղեցկութիւններ են: Իրենց մէջ ունին արդէն անուշ եւ իմաստալից այդ գաղտնի եւ սրբազան խորհրդաւորութիւնը: Այլ խօսքով, աւանդութիւն` կը նշանակէ դարձեալ հաղորդակցիլ մեզի ժառանգուած անցեալին հետ: Եւ այդ անցեալը անբաժան մասնիկ մըն է մեր կեանքին: Եթէ կ՛ուզէք` մեր ազգային կեանքին: Անոր...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մեծնալու եւ ազնուական դառնալու համար նիւթականէն անդին գտնուող արժէքները հարկ է բերել մեր կեանքին մէջ: Ցուցադրուող պերճ բնակարանը, դրամատան մէջ քնացող գումարները, աչք շլացնող ոսկին եւ հագուստը արտաքին շպարներ են: Այնքան փորձութիւններէ անցած մեր ժողովուրդը հաւաքական ծառայութեան եւ յաջողութեան մէջ պէտք է վերագտնէ իր ներքին միութիւնը եւ ամրութիւնը, որպէսզի տոկայ, տեւէ եւ մնայ որպէս ինքնուրոյն ազգ: Յոբելեան պիտի...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Օրերս համայն հայութիւնը ցնծութեամբ տեղեկացաւ մեր հայրենիքի հանրապետութեան կերտիչի վերարժեւորման նախագիծի վաւերացման` երկար սպասուած յուշարձան մը տեղադրելու լուրին մասին, հաշուի առնելով այն հանգամանքը, որ այս տարի կը լրանայ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադրման 100-ամեակը եւ Արամ Մանուկեանի ներդրած նշանակալի աւանդը պետականութեան գործին մէջ ու ծաւալած գործունէութիւնը: Արամի արձանին արժանի տեղ չէ յատկացուած Երեւանի մէջ, թէեւ ան արժանի է...

Հայ օգնութեան միութեան նախաձեռնութեամբ եւ համագործակցութեամբ ՄԱԿ-ի մէջ Հայաստանի ներկայացուցչութեան, ՄԱԿ-ի Կիներու իրավիճակի յանձնաժողովին իրականացուցած երկշաբաթեայ գիտաժողովի ծիրին մէջ մարտ 12-ին տեղի ունեցաւ Հայաստանի գիւղական շրջաններուն մէջ կիներու իրավիճակին նուիրուած քննարկում մը, որուն ներկայ եղան ՄԱԿ-ի շարք մը բաժանմունքներէ, ինչպէս նաեւ` ոչ կառավարական կազմակերպութիւններէ ներկայացուցիչներ ու բազմաթիւ անհատներ: Ներկաներուն մէջ կային ՀՕՄ-ի առնուազն 55 անդամներ` Միացեալ Նահանգներէն, Քանատայէն, Յունաստանէն եւ...

Արցախեան ազատագրական պայքարի 30-ամեակի միջնակարգի ձեռնարկներու եւ աշխատանքներու ծիրին մէջ Ազգային Եղիշէ Մանուկեան վարժարանի Է. եւ Ը. դասարաններէն աշակերտները բաժնուեցան խմբակներու եւ 30-45 վայրկեանի մէջ պատրաստեցին արցախեան պայքարին նուիրուած որմազդներ: Ուսուցիչները անոնց տրամադրած էին անհրաժեշտ հում նիւթեր: Աշակերտները ժրաջան մեղուներու նման աշխատեցան եւ խանդավառութեամբ ամբողջացուցին իրենց վստահուած աշխատանքը: Ասոր յաջորդեց  միջնակարգի ձեռնարկը, որ տեղի ունեցաւ ուրբաթ, 23 մարտին, ներկայութեամբ քոլեճի...

«ԺԱՄԱՆԱԿ» Գոհունակութեամբ վերահասու կ՛ըլլանք, որ մեր համայնքի յայտնի մտաւորականներէն Սօսի Անթիքաճեանին գիրքը այս օրերուն լոյս տեսած է «Իլեթիշիմ» հրատարակչութենէն: «Կեչմիշիմտէն սեսլեր վէ ռենքլեր» խորագրեալ այս գիրքին մէջ հեղինակը կը ներկայացնէ իր ընտանիքին շուրջ 150 տարուան պատմութիւնն ու յիշողութիւնը: Պողազիչի համալսարանի դասախօս, լեզուաբան Սօսի Անթիքաճեանը դուստրն է «ԺԱՄԱՆԱԿ» օրաթերթի երբեմնի առանցքային ու երախտաշատ աշխատակիցներէն Արա Ակինեանի: Նկատի ունենալով, որ իր ընտանեկան...

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն: «Ե՛ս եմ յարութիւն եւ կեանք. որ հաւատայ յԻս, թէպէտ եւ մեռանի` կեցցէ՛» (Յովհ.11. 25-26): Սիրելի՛ բարեպաշտ հաւատացեալներ, Քրիստոսի Ս. Յարութեան հրաշազարդ տօնին ուրախութիւնն ու խնդութիւնը մեր հոգիներում` ձայնակից ենք հրեշտակներին` փոխանցելով միմեանց «Քրիստոս յարեաւ» կենարար աւետիսը: Թափուր է Տիրոջ գերեզմանը, յայտնուած է Նրա աստուածային զօրութիւնը, եւ իրական է մահուան պարտութիւնն ու կեանքի...

Կորնթոսի նորադարձ քրիստոնեաներու մտքին մէջ շփոթ կար, անորոշութիւն կը տիրէր Քրիստոսի յարութեան մասին: Կորնթոսի նորահաստատ եկեղեցւոյ ուղղած իր առաջին նամակին մէջ, Պօղոս առաքեալի մօտեցումը կ՛ըլլայ յստակ. Քրիստոսի յարութիւնը իրողութիւն է, որովհետեւ ան հիմնուած է ականատեսի վկայութիւններուն եւ Աւետարանի ուսուցումներուն վրայ: Ապա առաքեալը կ՛աւելցնէ, թէ` Քրիստոս մեր մեղքերուն համար մեռաւ, թաղուեցաւ եւ յարութիւն առաւ եւ, հետեւաբար, քրիստոնէական հաւատքը պիտի կորսնցնէր իր...

Զատկական բարեբաստիկ տօնին առիթով, սիրով կ՛ողջունենք լիբանանահայ մեր ժողովուրդի զաւակները եւ կը մաղթենք, որ Յարուցեալով զօրացած, բոլորս շարունակենք հաւատարմութեամբ մեր կեանքին մէջ միշտ կենդանի պահել քրիստոնէական հաւատք ու ազգային հոգի: Համաձայն աւետարանական վկայութեան, երբ գրեթէ իր աւարտին հասած էր զատկական տօնին առիթով վերնատան մէջ տեղի ունեցող վերջին ընթրիքը, Յիսուս, իր մօտալուտ մահուան մասին խօսելով, առաքեալներուն կ՛ըսէ. «Աշխարհի վրայ նեղութիւն պիտի...

Ո՛վ մահ, ո՞ւր է յաղթութիւն քո (1 Կոր 15, 55 ) Երբ Պօղոս առաքեալը, ինքնավստահ, կը հռչակէր իր նորադարձ կորընթացի ունկնդիրներուն դիմաց, թէ Քրիստոս ո՛ղջ է եւ իրապէ՛ս յարութիւն առած է մեռելներէն, իրեն համար անվիճելի՛ ճշմարտութիւն էր այդ, հի՛մքը իր դաւանած նոր կրօնին: Ան չէր վախնար, որ այդ նորադարձ քրիստոնեաներէն ոմանք, անհեթեթ դատելով այդպիսի խօսք մը` խրտչէին ու գայթակղէին, եւ...

Յիսուս մօտենալով խօսեցաւ անոնց ու ըսաւ. «Ամէն իշխանութիւն ինծի տրուեցաւ երկինքի ու երկրի մէջ... ես ձեզի հետ եմ մինչեւ աշխարհիս վերջը»: Մատթ. 28.18 Տէր Յիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Յարութեան տօնը այս տարի մեզ կը դիմաւորէ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հարիւրամեակով եւ այլ տօնական ամեակներով:  Ցեղասպանութենէ վերապրած մեր ազգին համար աննկարագրելի դժուարութիւններ կային գոյատեւման կապակցութեամբ, մանաւանդ` թրքական սպառնալիքին շարունակուող ազդեցութեամբ, սակայն մեր նախնիները...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Մայիս 6-ին նախատեսուած երեսփոխանական ընտրութիւններուն նախօրեակին, դժբախտաբար, ինչպէս միշտ, դարձեալ տարածուած է ընտրակաշառքի երեւոյթը: Ողջամիտը կը գիտակցի, թէ այդ գումարին շահը կարճատեւ է եւ շուտով սպառող, իսկ հետեւանքը` երկարատեւ: 6 մայիսին համար քուէարկողը գնողը 7 մայիսին դիւրութեամբ կը ծախէ զայն, որովհետեւ անոր մէջ մարդը չէ, որ կը տեսնէ, այլ միայն քուէն, որ բնականաբար ընտրութիւններէն ետք կը դառնայ անպիտան:...

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կազմակերպած համաժողովը, Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին առիթով,  ակադեմական պետական քաղաքականութեան մը ընդհանուր ուղղութիւններուն վրայ  խորհրդածական հայեացքներ կը  կեդրոնացնէ: Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի եւ Երեւանի պետական համալսարանի գիտաշխատողներու, ակադեմականներու` իրաւագէտներու, թրքագէտներու, արեւելագէտներու, իրանագէտներու, պատմաբաններու եւ յատկապէս Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրման ժամանակաշրջանի մասնագէտներու մասնակցութիւնը ընդգծեց ապահովուած համահայկական համաժողովին գիտականութիւնը եւ ատով իսկ ուղենշեց սփիւռքի մէջ եւս 100-ամեակը արժանավայել նշելու...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Արուեստի եւ ստեղծագործութեան ընթացիկ ըմբռնումներէն, դասականէն ազատագրում մը կայ իրաւ ստեղծագործութեան մէջ, ինչպէս` գեղանկարչութեան պարագային, որուն համար ֆրանսացի պայծառ իմաստասէր Ալեն կ՛ընէ հետեւալ բանաձեւումը, որ` «լուսանկարչութիւնը ազատագրեց գեղանկարչութիւնը», այսինքն արուեստագէտը տեսանելի անմիջականէն անդին երթալու կարելիութիւն ունեցաւ: Այս իմաստով ալ թատրոնը եւ ընդհանրապէս գրականութիւնը հեքիաթասացութիւն չեն: Լաւ կ՛ըլլայ` խօսիլ Լեւոն Շանթի թատերական երկերու ընթերցման եւ բեմադրութեան մասին: Ներկայացման մը...

Իբրեւ հայ մշակոյթի կարեւոր կեդրոններէն մէկը` Արցախ ունեցած է նաեւ մանրանկարչական իր դպրոցը, որուն մասին ընդհանուր գաղափար մը կու տայ մեզի Մանիա Ղազարեանի ստորեւ տրուած ակնարկը, որ քաղուած է իր «Արցախեան արուեստի գանձերը» հատորէն: «Ա.» Արցախում ստեղծուել է տեղական մանրանկարչական դպրոց: Այն, ըստ էութեան, Սիւնիքի մանրանկարչական արուեստի տարբերակն է, նրա տեղայնացած արտայայտութիւնը: Արցախի մանրանկարչական արուեստի ծաղկումը կապուած է XIII դ....

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Երկու տարի առաջ, ապրիլի 2-ին համացանց մտնելով` սեւ լուր մը տեսայ, որ կը տեղեկացնէր, թէ ազերի վոհմակները հայ-ազրպէյճանական սահմանը կտրելով` կատաղօրէն յարձակած են Արցախի վրայ: Թէեւ յաճախ լսած կամ տեսած էի լուրերը, որոնք կը հաղորդէին, թէ ազերի արձակազէններու անարգ կրակոցներէն հայ զինուորները կը զոհուէին, սակայն այս անգամ տարբեր էր... պատերազմը կը սկսէր: Համացանցի լուրերով չբաւարարուելով` փութացի պատկերասփիւռը բանալու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բոլորս պիտի ուզէինք երջանիկ ըլլալ: Սակայն լաւ չենք գիտեր այդ երջանկութեան հասնելու միջոցը: Բազմաթիւ են վերլուծումներն ու բացատրութիւնները այդ երեւոյթին մասին: Կարդանք զանազան կայքերէ առնչուած հատուածներ` յիշելով անգլիացի փիլիսոփայի մը նշանաւոր խօսքը. «Կարելիի՛ն ձգտումը մարդս երջանիկ կը դարձնէ»: Ն. Հոգին Երջանկութիււն Չի Զգար, Եթէ Աչքերը Արցունք Չեն Տեսած Հնդիկներու ինքնատիպ աշխարհայեացքը` արտայայտուած խորիմաստ միտքերով Բնութիւնը հնդիկներուն սորվեցուցած...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Պատանեկան տարիներուս Հիւսիսային Իրլանտան միշտ ալ եղած  էր մտքիս մէջ շփոթ, բայց նաեւ հետաքրքրութիւն ստեղծող երկիր մը: Նախ, որ կային երկու Իրլանտաներ, եւ միշտ չէ, որ կրնայինք այդ տարիներուն զանազանել մէկը միւսէն: Կար նաեւ Հիւսիսային Իրլանտայի ներքին տագնապը. կը լսէինք եւ լուրերէն կը հետեւէինք, որ «բողոքականներ»-ը կը կռուին «կաթողիկէներուն» դէմ: Բայց ինչպէ՞ս կրնար ըլլալ, որ մարդիկ եւ...

Պոլսոյ մէջ տեղի ունեցող «Ֆիլմմոր» 13-րդ միջազգային շարժապատկերի փառատօնի ծիրին մէջ Թուրքիոյ իշխանութիւններուն կողմէ արգիլուած է բեմադրիչ Անահիտ Աբադի «Եւա» շարժապատկերին ցուցադրութիւնը, որ հայ-իրանական միատեղ արտադրութիւն է, որպէս պատճառաբանութիւն ունենալով մէկ այլ երկրի` Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն պահանջները, կապուած` շարժապատկերի նկարահանումներու մէկ մասը Արցախի Հանրապետութեան մէջ իրականացնելու հետ: Ժապաւէնը համաֆինանսաւորուած է Հայաստայի Ազգային շարժապատկերի կեդրոնին եւ Իրանի «Ֆարապի» շարժապատկերի հիմնարկին կողմէ: Հայաստանի...