Յօդուածներ

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Այս պատմական ակնարկի շարժառիթը Պաքւում տիրող եւ տարփողուող այն տխրահռչակ մտայնութիւնն է, թէ հայ ազգային տարրը եկուոր է եւ արեւելեան Այսրկովկասում ի յայտ է եկել 19-րդ  դարի երրորդ տասնամեակի սկզբներին` 1826-28թթ. երկրորդ ռուս-պարսկական պատերազմից յետոյ, Պարսկաստանից զանգուածային վերաբնակեցման արդիւնքում: Ընդ որում, խնդիրը ներկայացւում է այնպէս, թէ իբր այդ տեղաշարժի շնորհիւ հայերը  վերաբնակուել,  հաստատուել են ազրպէյճանական ժողովրդի...

2018 թուականի մայիսի 30-ից յունիսի 1-ը Երեւանում կայացաւ «Հայոց պետականութիւնը եւ հայ լրագրութիւնը» խորագրով Լրագրողների համահայկական 9-րդ համաժողովը: Համաժողովի բացմանը Սփիւռքի նախարարի տեղակալ Բաբկէն Տէր Գրիգորեանը ներկաներին փոխանցեց նախարար Մխիթար Հայրապետեանի ողջոյնի խօսքը, որտեղ մասնաւորապէս ասւում էր. «Սիրով ողջունում եմ ձեզ նոր Հայաստանում եւ յայտնում եմ իմ խորին երախտիքը ձեր ներկայութեան եւ այն աջակցութեան, այն խանդավառութեան ու զօրակցութեան համար, որ...

Առհասարակ մամուլի մասին խօսելով` իբրեւ կիզակէտ նկատի կ՛ունենանք հաղորդակցութիւնը... կապ մը, միջոց մը, բնագաւառ մը, որ այնքան փոփոխութիւն կրած է (եւ դեռ ալ պիտի կրէ), որ իր իմաստն ու հասկացողութիւնը նոյնիսկ կորսնցուցած է: Կարկինը քիչ մը սեղմելով` սփիւռքահայ մամուլին պարագան նոյնն է: Ան ծնունդ առած է Ցեղասպանութենէն առաջ իսկ... տարինե՜ր առաջ, յանձին հայ մամուլի ռահվիրայ Յարութիւն քհնյ. Շմաւոնեանի` սփիւռքեան իրավիճակին...

Ստեփանակերտը բանակցային սեղան վերադարձնելու Երեւանի կողմէ վերահնչած առաջադրանքը ո՛չ միայն քաղաքական եւ տեղեկատուական, այլ նաեւ պետական մակարդակի վրայ սուր հնչեղութիւն գտած է: Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարին հաստատումը այս հարցի արծարծման առիթով, թէ բանակցային ձեւաչափը հակամարտող կողմերուն որոշելիքն է, խորքին մէջ գնդակը նետել է Ազրպէյճանի դաշտ` պարզ գիտակցելով հայկական կողմի դիրքորոշումին մասին: Իր ընդհանրութեան մէջ եւ յատկապէս հարցի վերջնական լուծումի հեռանկարով,...

5-րդէն մինչեւ 9-րդ` լրագրողներու համահայկական համաժողովներու ընդհանուր թեմաները հետեւողականօրէն նպատակ ունեցած են ամենահամահայկական խնդիրներու շուրջ համախմբել հայկական աշխարհի լրատուադաշտի ղեկավարները: Պետութեան տանիքին տակ, թէ հայրենիքին մէջ համախմբումը, ըստ էութեան, միջոցին առընթեր, եղած է նաեւ նպատակ` ոլորտին մէջ գործող համահայկական մարդուժի հաւաքագրման առումով: Իրերայաջորդ համաժողովներու թեմաները` հայկական աշխարհի լրատուամիջոցներու դիմագրաւած հարցերը, 21-րդ դարու տեղեկատուական մարտահրաւէրները, տեղեկատուական անվտանգութեան խնդիրները, լրատուական քաղաքականութեան մէջ...

ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ Փարիզի Հայ ուսանողներու տունին մէջ, կիրակի, մայիս 20-ին տեղի ունեցաւ Հայ թատրոնի ընկերակցութեան Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին նուիրուած ընթերցում մը, որուն խորագիրն էր` «Անկախութեան ձգտումը եւ Լեւոն Շանթ», կեդրոնացած` Ա. հանրապետութեան շրջանին Լեւոն Շանթի կեանքին, գործունէութեան ու գաղափարներուն, անոր յուշերուն ու ընկերաբանական գրութիւններուն եւ այդ ժամանակաշրջանին անոր ստեղծագործած թատրերգութեան` «Շղթայուած»-ին վրայ: Ընթերցումը կը շեշտէր Ա. Աշխարհամարտի աւարտին, պատերազմական կացութեան...

Քառասուն օրեր անցած են Երուանդ Չաթալպաշեանին մահէն: Քառասուն օրեր առաջ ցուրտ հողին յանձնեցինք Երուանդին անշունչ մարմինը, ան հեռացաւ առյաւէտ, բայց` միայն ֆիզիքապէս, որովհետեւ իր հոգին կը շրջի մեր մէջ եւ մեր հոգիներէն ներս` թէ՛ այսօր եւ թէ՛ միշտ: Անոր հարուստ եւ կամեցող հոգին, հեզ նկարագիրը, նիւթապէս եւ բարոյապէս չքաւոր ընտանիքներու օգտակար ըլլալը եւ հայ աշակերտին կրթաթոշակը ապահովելը: Այս բոլորը կը...

ԴՈԿՏ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ «Հայկական Պոլիս» դեգերումներուս մէջ հրճուալի զուգադիպութեամբ, պատահական տեղացիի մը յանձնարարականով այցի գացի Շիշլի թաղամաս: Ցաւօք տեղեկացայ, որ հայոց գերեզմանատունը Թուրքիոյ Հանրապետութեան առաջին տարիներուն բռնազաւթուած էր պետութեան կողմէ: Տեղեկացայ նմանապէս, որ 1893 թուականին Օսմանեան կայսրութեան արտօնագրով գերեզմանի մուտքին կառուցուած են դիւանատան կամ պահապաններու եւ քահանաներու համար կառոյցներ: Իսկ 1903 թուականին ալ օրուան պատրիարք Մաղաքիա Օրմանեանի ծրագրով  Միհրան խալիֆա ...

Կիպրոսի ՀՅԴ Հայ դատի յանձնախումբին նախաձեռնութեամբ, Արցախ ժամանած են Կիպրոսի ԷՏԷՔ ընկերվարական կուսակցութեան Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Նիկոլաս Խրիտունը եւ Նիկոսիայի Մարզային կոմիտէի անդամ զօրավար Խրոստոտուլոս Լեֆկարիտիսին` Կիպրոսի Հայ դատի յանձնախումբի ատենապետ Յակոբ Մանուկեանի ուղեկցութեամբ: Մայիսի 26-ին պատուիրակութեան անդամները հանդիպում ունեցած են Ազգային ժողովի փոխնախագահ Վահրամ Բալայեանին հետ: Հանդիպումին ներկայ էին նաեւ Ազգային ժողովի պաշտպանութեան, անվտանգութեան եւ օրինապահպանութեան հարցերով մնայուն յանձնաժողովի...

Գրեց` ՎԱՀԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Հայաստանի նորընտիր վարչապետ Ն. Փաշինեանը մայիսի  30-31 իր առաջին պաշտօնական այցը կատարեց Վրաստան: Այցելութեան երկրորդ օրը վարչապետը այցելեց նաեւ հայաբնակ Ջաւախք, ինչ որ աննախադէպ էր վերջին տասնամեակների համար, եթէ հաշուի առնենք,  որ Ն. Փաշինեանը համարւում է պետութեան առաջին դէմքը: Իսկ Հայաստանի առաջին դէմքը, յանձինս նախագահ  Լ. Տէր Պետրոսեանի, վերջին անգամ Ջաւախք  (ք. Ախալքալաք) էր այցելել ուղիղ 22...

Հարցազրոյցը վարեց` ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Հայրենի գեղանկարիչ, քանդակագործ Յաղթանակ Շահումեանը 1960-ականներին Հայաստանի արուեստի աշխարհում սկիզբ առած ազատ ու ստեղծագործ մթնոլորտը համարում է անփոխարինելի միջավայր` հայ արուեստագէտների համար, որ այլեւս երբեք նոյն թափով եւ նոյն շունչով չի կրկնուել հայ իրականութեան մէջ: Հայաստանի անկախութիւնից յետոյ դժուարութիւնների  շրջան է սկսուել արուեստագէտների համար, որոնց մի մասը արտագաղթել է, մի մասը, չդիմանալով նոր ժամանակների բերած մարտահրաւէրներին,...

«Գեղարքունիքը Զարգացնելու Հսկայական Հնարաւորութիւններ Կան» Հայաստանի ամենամեծ մարզը` Գեղարքունիքը, առաջին անգամ կը ղեկավարի դաշնակցական մարզպետ: Խօսքը ՀՅԴ ԳՄ անդամ, 36-ամեայ Իշխան Սաղաթելեանի մասին է, ով ծնունդով Գեղարքունիքի մարզի Գեղամաւան գիւղից է: Նոր կառավարութեան կազմում ընդգրկուելու, Գեղարքունիքի մարզում առկայ խնդիրների, մարզի զարգացման հեռանկարների եւ այլ հարցերի շուրջ «Երկիր»-ը զրուցել է Իշխան Սաղաթելեանի հետ: ԹԱԳՈՒՀԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ.- Ինչպէ՞ս էք պատկերացնում ձեր աշխատանքը նոր...

Պէյրութի գարնանային փառատօնի ծիրին մէջ,  հինգշաբթի, 7 յունիս 2018-ին «Արեւածաղիկ» թատերասրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Թռիչք քաղաքի վրայով» մենաներկայացումը Նարինէ Գրիգորեանի կատարողութեամբ, իսկ ուրբաթ, 8 յունիս 2018-ին «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ Նարինէ Գրիգորեան պիտի ներկայացնէ «Ընտանիքս ճամպրուկի մէջ» մենաներկայացումը: Այս առիթով «Վանայ ձայն»-ը հարցազրոյց մը ունեցաւ  Յովհաննէս Թումանեանի անուան պետական տիկնիկային թատրոնի ղեկավար Ռուբէն Պապայեանի եւ տաղանդաշատ դերաասանուի եւ բեմադրիչ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Յովհաննէս Բաղրամեան (1897-1982) * 1918 թուականի մայիսի վերջերին, այսպէս, հիմնականում յաղթականօրէն զարգացան հայկական զօրքերի անձնուէր հերոսութեամբ լի մարտական գործողութիւնները թուրքական բանակի դէմ, որը ձգտում էր գրաւել Արեւելեան Հայաստանի ամբողջ տերիտորիան: Հայկական զօրքերի յաջող մարտական գործողութիւնները ամէնուրեք հայ ժողովրդի մէջ մեծ բերկրանքի ու հպարտութեան զգացմունք էին առաջացրել: Յատկապէս տպաւորիչ էր մեր զօրքերի յաղթանակը Սարդարապատի պատմական ճակատամարտում, որի ընթացքում հայկական...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հովանաւորութեամբ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան եւ աջակցութեամբ Համազգայինի Հայաստանի գրասենեակին, Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը 22-29 մայիսին այցելեց Հայաստան: 23 մայիսին Գիւմրիի Վարդան Աճէմեանի անուան պետական թատրոնին մէջ թատերախումբը ներկայացուց Հենրիք Իբսենի «Ժողովուրդի թշնամին» թատերախաղը` բեմադրութեամբ Սուրէն Խտըշեանի, իսկ 24 մայիսին Արա Արծրունիի  «Կոնտոլեզիա իմ սէր» ներկայացումը` բեմադրութեամբ Յակոբ Տէր Ղուկասեանի: 25 մայիսին Երեւանի Համազգայինի Սօս Սարգսեանի անուան պետական...

 ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Անոնք, որոնք տակաւին որոշ վերապահութիւններ ունին Փոլ Կիրակոսեանի արուեստի մեծութեան եւ գեղարուեստական բարձր որակին շուրջ, խնդրեմ` մինչեւ վերջ թող կարդան ստորեւ տրուած ականատեսի վկայութիւնս, ապա միայն թող եզրակացնեն: Ձախէն աջ՝ Մովսէս-Հերկելեան , Փոլ Կիրակոսեան, Զաւէն-Խտըշեան եւ Պերճ Ֆազլեան Անգամ մը եւս հաւաքուած էինք Զաւէն Խտըշեանի Պելվիուի բնակարանը: Քաղաքացիական պատերազմի օրերուն Զաւէնն ու իր կինը`  Սեդան, սովորութիւն ունէին իրինց...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Բարեւներ այս օրերուն Կը տրուին ձեր ամէնուն. Սակայն ամէն մէկ բարեւ Պատճառ մ`ունի թէպէտեւ: Եթէ ունիս կարճ պեխեր, Պզտիկ բերնի շարժումէն Կարծես թէ ճանճ կը քշեն, Բարեւ կ`առնես մեղմօրէն: Պեխեր ունիս շատ երկար, Կը ծռեն գլուխ դէպի վար, Կարծես ցաւէն վիզերնին` Կը բարեւեն պնդողին: Եթէ քեզի պէտք ունին Նոյնիսկ ծայրէն միւս թաղին, Ժպիտ մը մեծ երեսնին` Վեր կը...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու եւ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարները Ուաշինկթընի մէջ Մընպեժի «Ճամբու քարտէս»¬ին շուրջ գոյացուցին համաձայնութիւն մը, որ առանց Սուրիոյ կառավարութեան արտօնութեան Սուրիոյ տարածք մուտք գործած երկու երկիրներուն միջեւ գոյացած համաձայնութիւն մըն է, ուստի եւ ժամանակաւոր: Թրքական դիւանագիտութեան պետը նշեց, որ ատիկա «Միացեալ Նահանգներու հետ վատթարացած յարաբերութիւնները  իրենց հունին վերադարձնելու առիթ մըն է»: Թիւր ընկալումները բացառելով թուրք-ռուսական յարաբերութիւնները թուրք-ամերիկեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ակնարկելով մէկ տարի առաջ լոյս տեսած «Ազդակ»-ի 27 մայիս 2017-ի «Ազգի շարունակականութեան ապահովումը» խմբագրականին, (1) նաեւ 2018-ի մայիս 28-ի «Ազդակ բացառիկ»-ին մէջ լոյս տեսած Շահան Գանտահարեանի «Վերակառուցակարգել հայկական աշխարհը» յօդուածներուն` առաջինէն կը մէջբերեմ. «Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ծրագրաւորման եւ նշումին համար յառաջացած պետական յանձնաժողովը, տարածաշրջանային ու տեղական յանձնախումբերը եւ համակարգուած աշխատանքը փաստեցին, որ մենք ազգովին ամէնէն համահայկական նիւթին...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 100-ամեակին Նուիրուած Ձեռնարկներ Սպահան Հովանաւորութեամբ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրման 100-ամեակի կեդրոնական յանձնախումբին, նախաձեռնութեամբ Փերիոյ Կրթ. միութեան Շահինշահրի մասնաճիւղի վարչութեան, Հայաստանի անկախութեան 100-ամեակին առթիւ, 24-26 մայիսին «Սրբոց Վարդանանց» դպրոցի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Փերիոյ գաւառի հին լուսանկարներու եւ իրերու ցուցահանդէս, ուր ներկայացուած էին մօտաւորապէս 300 լուսանկարներ` գիւղերէ եւ առօրեայ կեանքէ, ինչպէս նաեւ` այդ շրջանին պատկանող կենցաղային...