Յօդուածներ

ԼՈՒՍԻՆ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ* Յօդուածին անգլերէն բնօրինակը հրատարակուած է WND.com-ի մէջ, հայերէնի թարգմանութիւնը կը հրատարակենք կայքի խմբագրութեան թոյլտուութեամբ: Անգլերէնէ թարգմանեց` ԶԱՐՄԻԿ ՊՕՂԻԿԵԱՆ Յղումը` ստորեւ. Հեղինակը` Լուսին Գասպարեան, կ՛ահազանգէ.  «Հայոց ցեղասպանութեան կրկնութեան սպառնալիքը ամէնօրեայ իրականութիւն է»: Անգարայէն ղեկավարուող փանթրքական կայսրութեան ստեղծման Թուրքիոյ կայսերական նկրտումները իրենց արտայայտութիւնը կը գտնեն նաեւ ներկայ Կովկասի մէջ եւ այլուր: Ցեղապաշտութեան ջատագով այս գաղափարախօսութիւնը կը նախատեսէ հիմնել կայսրութիւն մը,...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Եապանճա հուըրսը Քեսապի բարբառով կը նշանակէ օտար հարս: Չէ՛, չէ՛, ձեր միտքը թող շատ հեռու չերթայ: Օտար հարս, որ կ՛ըսեն, այլ համայնքի, կամ այլ յարանուանութեան եւ այլ ազգի պատկանող հարս չի նշանակեր, այլ կը նշանակէ «ոչ քեսապցի հարս»: Այլ խօսքով` այն հարսերը, որոնք ոչ թէ Քեսապէն կամ Քեսապի տասներեք գիւղերէն, այլ ուրիշ քաղաքներէ կամ գիւղերէ հարս եկած...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ “Cada vez que un turco negó el genocidio de los armenios los armenios volvieron a ser exterminados (Jorge Carrión, Membrana. Barcelona: Galaxia Gutenberg, 2022, p. 179) «Ամէն անգամ որ թուրք մը ժխտած է հայերու ցեղասպանութիւնը, հայերը կրկին բնաջնջուած են» (Խորխէ Քարրիոն, Մաշկ, 2022, էջ 179) Ընդդէմ Ցեղասպանութեան Յանցագործութեան 4-րդ Գլոբալ ֆորումի բացման իր ելոյթին մէջ, վարչապետ Նիկոլ...

ՄԻՒՌՈՆ Ծ. ՎՐԴ. ԱԶՆԻԿԵԱՆ I, Ի՞նչ կ՛ըսէ Աստուածաշունչը դիակիզման մասին: Ս. Գրոց ժամանակաշրջաններուն ընկալեալ երեւոյթ էր մահացածները թաղելու աւանդութիւնը, որ տեղի կ՛ունենար անհատի մը մահէն անմիջապէս ետք: Հին կտակարանի ժամանակաշրջանին, ինչպէս նաեւ Նոր կտակարանի հաւատացեալներուն համար դիակիզումը տարածուած եւ ընկալեալ սովորութիւն մը չէր: Ընդհակառակը, թաղումները տեղի կ՛ունենային, եւ մահացածներու մարմինները գերեզմանի, քարայրի կամ ալ հողի ներքեւ կը թաղուէին (Ծննդոց 23:19,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Յիսնակի երրորդ կիրակիի յաջորդող շաբաթ օրը` դեկտեմբեր 12-18-ի միջեւ, կը տօնէ Սուրբ Յակոբ Մծբնայ հայրապետի, Մարուգէ Ճգնաւորի եւ Մելիտոս եպիսկոպոսի յիշատակը: Տօնը կանխող շաբաթապահքը ծանօթ է Սուրբ Յակոբի պահք անունով: Սուրբ Յակոբ Մծբնացի հայրապետ ծնած է Մծբին (այժմ` Նուսէյպին) քաղաքը եւ ծագումով ասորի էր: Վարքաբանական աղբիւրներու համաձայն, ան Պարթեւական տոհմէն էր եւ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչի հօրաքրոջ`...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կար ժամանակ, երբ հայ թերթերը յագեցած էին գրական էջերու առատութեամբ: Խօսքը հեռաւոր անցեալին մասին չէ, այլ`վերջին քսանհինգ տարիներու: Տարիներ, որոնք շատ արագ անցան ու հաստատուեցան պատմութեան գիրկը` մեր յիշողութեան մէջ թողնելով, այս պարագային, տպագիր օրաթերթի ունեցած դերը` հայ ընթերցողի գրական ճաշակի զարգացման թէ առհասարակ հանրային մտքի ձեւաւորման մէջ: Ճիշդ է, որ հայ կեանքի մէջ ցարդ կը շարունակեն լոյսին...

Ա. Ա. Բնական կազի մատակարարման խափանում, Արցախը Հայաստանի կապող միջանցքի փակում, Արցախի մէջ գտնուող Դրմբոնի եւ Կաշէնի հանքավայրերու փակման ազրպէյճանական պահանջ: Տակաւին, արցախցիներու վրայ տարաբնոյթ ճնշումներ եւ հոգեբանական պատերազմ մը, որուն դիմանալու համար արցախցիներուն չի պակսիր կամքն ու վճռակամութիւնը: Սակայն պէտք է կարեւորութեամբ նշել, որ իրավիճակը Սոչիի եռակողմ հանդիպումէն ետք չափազանց լարուած է, եւ արցախցիներուն կողմէ ահազանգուած այն վտանգը, թէ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Աստուծոյ կամքով յաջողութեամբ պսակուեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Ազգային Ընդհանուր ժողովը: Հիմա, երբ ժողովականներ արդէն իսկ վերադարձած են իրենց թեմերը, 7-9 դեկտեմբեր 2022-ը լուսարձակի տակ բերելով` անվարան կ՛ըսենք. Անթիլիասի գոյութեան պատճառը հանդիսացող հայակերտումի եւ հայրենակերտումի առաքելութիւնը նո՛ր թափով պիտի շարունակուի հոն, ուր մեր Ս. Աթոռը կ՛առաքուի Աստուծոյ կողմէ եւ հայ ժողովուրդի զաւակներուն հրաւէրով կը կանչուի: Իւրաքանչիւր Ազգային...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Անշուշտ քաշողականութիւն մը ունի վիճակահանութիւնը, որուն առաւելութիւններուն կ'ընկերանան անխուսափելի անպատեհութիւններ: Liveabout կայքը նշած է անձեր, որոնք վիճակահանութեան գլխաւոր պարգեւը շահած են, սակայն յետոյ կորսնցուցած են ամէն բան: Ն. Մեծ Գումարներ Շահած Անձեր, Որոնք Ամէն Բան Կորսնցուցած Են Շատերը կը կարծեն, թէ վիճակահանութիւն շահիլը կը պատասխանէ իրենց աղօթքներուն եւ կը լուծէ իրենց բոլոր խնդիրները, բայց որոշ շահողներու համար իրականութիւնը...

Երեքշաբթի, 13 դեկտեմբեր 2022-ին Ազգային Միացեալ վարժարանի հոգաբարձութիւնն ու տնօրէնութիւնը ջերմօրէն հիւրընկալեցին երեսփոխան Յակոբ Բագրատունին: Մտերմիկ այս հանդիպումին նախակրթարանի աշակերտութիւնը ջերմօրէն դիմաւորեց երեսփոխանը` ազգային ոգեշունչ երգերով: Աւարտին Յ. Բագրատունին իր սրտի խօսքը ուղղեց աշակերտներուն, խրախուսեց զանոնք` հայօրէն ապրելու, հայկական վարժարանին յարկին տակ լաւապէս կազմաւորուելու եւ բարեյաջող երթ մաղթեց վարժարանի աշակերտութեան ու անձնակազմին: Ազգային միացեալ վարժարանի մեծ ընտանիքը յուշանուէրով մը շնորհակալութիւն...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Այս բոլորը մտածել պէտք է տան, որ յարացոյցի (paradigm, պարատիգմա) շեշտուած փոփոխութիւն տեղի ունեցած է եւ կը շարունակէ տեղի ունենալ մեր աչքերուն առջեւ: Աւելի ճիշդ` պատմաշրջանն է, որ եղած է թաւալ գլոր հայաշխարհի դրացնութեան բոլոր ճակատներուն վրայ` պահանջելով յարացոյցի արմատական փոփոխութիւն... Այս այսպէս է, քանի որ ներկայիս գործող յարացոյցը այլեւս մերը չէ: Ան այլեւս թշնամիինն է: Ան կը...

Կենսաբանակա՞ն, թէ՞ ճակատագրի խնդիր է մէկու մը համար ուր եւ որ ծնողէն ծնիլը: Ասիկա յատկապէս հետաքրքրած է  կենսակրօնական բարդ խնդիրներու լուծումներու պատկերացումներ գտնելու ճիգեր թափող բարոյագէտներն ու փիլիսոփաները: Երեխայի մը, որ ծնողներէն աշխարհ գալու խնդիրը այնքան խրթին հոլովոյթի մը արդիւնքն է, որ նոյնիսկ մասնագէտները շփոթի մատնած է, ա՛լ ուր մնաց, որ ես յաւակնութիւնը ունենամ նման հարցի մը անդրադառնալու: Սակայն փողոցին...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ  Ֆրանսա ՀՅԴ-ի 132-Ամեակի Նշում Վերջերս Մարսէյի մէջ նշուեցաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան 132-ամեակը: Օրուան բանախօսն էր ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Իշխան Սաղաթէլեանը: Ան նկատել տուաւ, որ Դաշնակցութեան պատմութիւնը անհնար է անջատել հայ ժողովուրդի պատմութենէն,  աւելցնելով, որ 132 տարիներու ընթացքին Դաշնակցութիւնը, հաւատարիմ մնալով իր առաքելութեան, ծառայած է Հայաստանի եւ հայութեան ազատագրման դատին: Ան...

ՍԵՒԱՆ ՄԻՍԱՔԵԱՆ Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Շուէտի «Հիւսիսեան» առանձնակի կոմիտէութեան, 12 նոյեմբեր 2022-ին Սթոքհոլմի «Ազատամարտ» հայ կեդրոնին մէջ նշուեցաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան 132-ամեակը: Հանդիսութեան ներկայ էին Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան Բիւրոյի ներկայացուցիչ Յակոբ Տէր Խաչատուրեան, համայնքի հոգեւոր հովիւ Վաղարշ քահանայ Իսախանեան եւ Հրաչ Մարութեան: Հանդիսութիւնը ընթացք առաւ 1 վայրկեան յոտնկայս յարգելով յիշատակը ՀՅ Դաշնակցութեան ազատագրութեան ճանապարհին զոհուած անցեալի ու ներկայի նահատակներուն: Ապա «Մեր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի մէկ աչքը Քաթար ուղղուած է, մարդիկ հեւ ի հեւ կը հետեւին ֆութպոլի աշխարհի ախոյեանութեան աւարտական մրցաշարքին: Աշխարհի միւս աչքը կը պտտի` Ուքրանիայէն մինչեւ Սուրիա-Իրաք, Յունաստան-Թուրքիա, Իրան, կը հասնի Ծոցի երկիրներ, ուր Չինաստան նոր նուաճում մը կ՛արձանագրէ արաբական աշխարհէն ներս տնտեսական թափանցումի առաջարկներով: Միջանկեալ աչքեր (հա՛, աշխարհը դիտողները միայն երկու աչքանի չեն) կը սեւեռին Եւրոպական խորհրդարանին մէջ պայթած...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Վահէ Օշական Այս տարի կը լրանայ Վահէ Օշականի ծննդեան հարիւրամեակը: Այս առիթով հայ մամուլը արդէն անդրադարձաւ 20-րդ դարու իւրայատուկ այս մտաւորական-գրող-գրաքննադատ-խմբագիր եւ դասախօսին մասին: Իմ կարգիս, թէեւ` ակամայ քիչ մը ուշ, սակայն իբրեւ հայ գիրի եւ գրականութեան կամաւոր զինուորագրեալ, այս տողերովս պիտի փորձեմ միտքս եւ յուշերս ժողվել ու մտածումներս ամփոփել եւ յիշել ու իմ ակնոցովս հայ ընթերցողին հրամցնել...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Չինաստանի նախագահ Շի Չինփինկ դեկտեմբեր 7-9 Սէուտական Արաբիոյ Սալման Պըն Ապտելազիզ Ալ Սէուտ թագաւորին հրաւէրով այցելեց Ռիատ, ուր մասնակցեցաւ երեք վեհաժողովներու` չին-սէուտական վեհաժողովին, Ռիատի Ծոց-Չինաստան վեհաժողովին ու արաբական-չինական վեհաժողովին: Այցելութեան ընթացքին, ըստ սէուտական լրատուամիջոցներու, 29,3 միլիառ տոլար արժողութեամբ համաձայնագիրներ ստորագրուեցան, ներառեալ` 34 ներդրումային համաձայնութիւններ, որոնց շարքին, ամերիկեան կողմին համար զգայուն,  արհեստագիտութեան եւ ուժանիւթի ոլորտներուն մէջ: Չինաստանը արդէն իսկ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Համազգայինի Երեւանի Գրասենեակին Մէջ Եղիշէ Չարենցի Ծննդեան 125-Ամեակին Առիթով Հանդիպում-Զրոյց` Դաւիթ Գասպարեանի Հետ Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակի նախաձեռնութեամբ, դեկտեմբեր 9-ին Համազգայինի Երեւանի գրասենեակին մէջ կայացաւ հանդիպում-զրոյց բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսէօր Դաւիթ Գասպարեանի հետ: Հանդիպումը կազմակերպուեցաւ Դաւիթ Գասպարեանի կողմէ վերջերս հրատարակուած «Եղիշէ Չարենցի կեանքը եւ ժամանակը» գիրքին առիթով: Գիրքին շուրջ ծաւալեցաւ անմիջական զրոյց, խօսուեցաւ Չարենցի...

Գնդապետ Կոտլեարեւսկիի Ռազմական Արշաւանքները Օրհասական Վիճակ Արցախի Մէջ Եւ Ջաֆար Ղուլի Խանին Սանձարձակութիւնները ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Դանիէլ Ա. Սուրմառեցի կաթողիկոսի վախճանումէն ետք (1808-ին), Ներսէս արքեպիսկոպոս Աշտարակեցի, ռուս-պարսկական ընթացող պատերազմական վիճակը նկատի ունենալով, առանց կաթողիկոսական ընտրութիւն նշանակելու եւ նոյնիսկ ձեւականօրէն առանց Պոլսոյ հայութեան համաձայնութիւնը առնելու պատուիրակութիւն ուղարկեց Ռուսաստան, որքան կարելի է շուտ ռուսահայոց առաջնորդ Եփրեմ արքեպիսկոպոս Ձորագեղցին Էջմիածին բերելու համար: Դանիէլ Ա....

Անթիլիասի Կաթողիկոսարանին մէջ, 7-էն 9 Դեկտեմբերին տեղի ունեցած Ազգային Ընդհանուր Ժողովը լոյս ընծայեց ներկայի պատմական փուլին արձագանգ եղող եւ հռչակագիրի տարողութեամբ բանաձեւ մը, որ լոյս կը սփռէ ողջ հայութիւնը յուզող ու տագնապի մատնող հարցերու վրայ, կը ցոլացնէ այն լայնածիր հորիզոնը, որ ուղղորդած է եռօրեայ քննարկումներն ու ժողովին նախանձախնդիր մօտեցումը: Բանաձեւը ցոյց կու տայ, որ Ազգային ընդհանուր ժողովը հաւատարիմ եղած է իր անուան,...