Յօդուածներ

Էջմիածին` Ծանր Պարտքերու Բեռան Տակ Եւ Եփրեմ Ա. Կաթողիկոս Շուշիի Մէջ Սուրբ Էջմիածին ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ղարաբաղի, Շաքիի եւ Շիրվանի զինուորական կառավարիչ զօրավար Վալերիան Մադաթով, զօրքերու հրամանատարութեան կողքին, ստանձնած էր նաեւ քաղաքացիական ղեկավարման ամբողջ պատասխանատուութիւնը: Անոր զինակիցներու վկայութեամբ Մադաթովի ռազմատենչ բնաւորութիւնը, տեղական լեզուներու եւ սովորութիւններու, ինչպէս նաեւ ասիական ու եւրոպական սովորութիւններու իմացութիւնը` իր ղեկավարած շրջաններուն մէջ զայն դարձուցած էին անփոխարինելի: Մադաթով...

Հարցազրոյց Cilicia Tv-ին Հետ Հ.- Վերջին տարիներուն Լիբանանի եւ Սուրիոյ մեր գաղութները լուրջ տագնապներէ անցան: Վեհափա՛ռ տէր, ձերդ սրբութիւնը անձնապէս զօրակից ու մասնակից դարձաւ յիշեալ գաղութներու վերականգման աշխատանքներուն: Ինչպէ՞ս կը տեսնէք այս գաղութներու ապագան: Պ.- Լիբանանի ու Սուրիոյ մեր գաղութները յատուկ կարեւորութիւն կը ներկայացնեն ընդհանրապէս մեր ժողովուրդին ու մասնաւորաբար սփիւռքին համար: Սուրիոյ գաղութը պատմական գաղութ է, անոր անցեալն ու ներկան...

Արցախի աւելի քան մէկ ամսուան շրջափակումը, հակառակ հնչող բազմապիսի կոչերուն, գործնական ոչ մէկ արձագանգ գտաւ: Եթէ նկատի չառնենք մարդկային աղէտալի վիճակը բարելաւելու մարդասիրական սահմանափակ օժանդակութիւնները, յստակօրէն կը տեսնենք, որ միջազգային ընտանիքը, ՄԱԿ-ը գործնական ոչ մէկ քայլի կը նախաձեռնեն մարդկային աղէտը կանխելու համար: Անկախ երկիրներու քաղաքական դիրքորոշումներէն` մարդկային իրաւունքներու պաշտպանութեան անունով հանդէս եկող կազմակերպութիւններ, պետութիւններ կոչերէն մէկ քայլ անդին չեն անցնիր...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Մարդիկ, ի մասնաւորի` հայերս խօսիլը լսելէն աւելի կը սիրեն: Օրինակի համար, կը սիրենք ամէն առիթի (անխտիր) սրտի խօսք արտասանել: Երբ հեռաւոր երկրէ բարեկամ մը ժամանէ, փոխանակ իր «լուրերը առնելու»` իր բացակայութեան ընթացքին մեզի հետ պատահած եղելութիւնները կը սկսինք պատմել: Երբ «հիւանդտես»-ի երթանք, փոխանակ հիւանդը «հանգիստ ձգելու»` իր հիւանդութեան մասին ամէնէն մանրակրկիտ տեղեկութիւնները կը հարցնենք: Տակաւին կարելի է...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ  Հայութեան Տեղաշարժ Եւ Նոր Ակումբներ 1960-ական տարիներու կէսերուն հայութեան զգալի տեղաշարժ կ՛արձանագրուի Պուրճ Համուտէն դէպի Պէյրութի արեւելեան արուարձաններ: Առ այդ, Անթիլիասի մէջ կը ստեղծուի «Նիկոլ Աղբալեան» ենթակոմիտէն, որ աւելի ուշ կը վերածուի կոմիտէութեան` կեդրոն ունենալով քարաշէն երկյարկանի կառոյց մը, որուն բացումը կը կատարուի 21 յունուար 1968-ին, ներկայութեամբ Կարօ Սասունիի, Կոմսի եւ Դաշնակցութեան Լիբանանի ընտանիքի մեծաթիւ պատասխանատուներու: Կառոյցը կանգուն...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Միշտ հաւատարիմ մնալով էութեանս` կրկին ներքին հանդարտութեամբ կու գամ շարել այն բոլոր մտահոգութիւնները, որոնք կը պատկանին մեզի, որովհետեւ ազգովին կանգնած ենք նոր եւ բազմաշերտ վտանգներու առջեւ: Անոր համար է, որ ամէն տեղ մեր դարաւոր ինքնութիւնը պահելու հարցը ունինք: Մեր դիմաց վճռական օրեր ցցուած են: Տեսանելի են: Տխուր է այս իրականութիւնը: Նոյնիսկ կը վախնամ, որ եթէ մենք մեր այս...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ Միացեալ Նահանգներու նախկին դեսպան Լին Թրէյսի, իր պաշտօնավարութեան ընթացքին, 11 Սեպտեմբեր 2021 թուականին յայտարարեց. «Չենք նկատեր, որ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը լուծուած է, եւ անիկա պիտի մնայ Մինսքի խմբակի օրակարգին վրայ»։ Ան 31 Յունուար 2022-ին վերահաստատեց ամերիկեան կողմի այդ կեցուածքը Հայաստանի Հանրապետութեան փոխվարչապետ Համբարձում Մաթեւոսեանի հետ հանդիպումին ընթացքին՝ նշելով, որ Արցախի կարգավիճակի հարցը լուծուած չէ,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Լիբանանի մէջ գործող հայկական երեք կուսակցութիւնները` Սոցիալ դեմոկրատ հնչակեան կուսակցութիւնը, Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը եւ Ռամկավար ազատական կուսակցութիւնը կը հրաւիրեն «Արցախի զօրակցական հաւաքի` ընդդէմ Ազրպէյճանի կողմէ ծաւալած հայաթափման արշաւին»: Երեք կուսակցութիւններու ախտորոշումը պարզ է եւ մեկին. Բերձորի միջանցքի փակման նպատակը Արցախի հայաթափումն է: Իլհամ Ալիեւ բառացիօրէն ըսած է, որ Բերձորի միջանցքը չէ փակուած. ճանապարհը բաց է անոնց համար, որոնք...

Հարցազրոյց Cilicia Tv-ին Հետ Հայաստանի, Արցախի եւ սփիւռքի մասին խօսիլը սովորական երեւոյթ մը չէ ու պէտք չէ ըլլայ: Եռամիութիւնը այսօր, աւելի քան երբեք, լուրջ տագնապներու ու մարտահրաւէրներու դէմ յանդիման կը գտնուի: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. 2023 տարին դարձեալ հռչակեց «Սփիւռքի տարի», սակայն` շեշտը դնելով ինքնաքննութենէ վերակազմակերպման վրայ: Յաջորդական նման հռչակում կատարելու համար վեհափառ հայրապետը վստահաբար լուրջ եւ նոյնիսկ...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Ակումբ հասկացողութիւնը համեմատաբար նոր է: Երկրի մէջ` Արեւմտահայաստան, նաեւ` Արեւելահայաստան, Կովկաս թէ այլուր, Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը ակումբներ ունեցած չէ: Յեղափոխական ընդյատակեայ գործունէութիւնը կատարուած է թաքստոցներու, «աչքէ հեռու» վայրերու եւ անշուք բնակարաններու գաղտնի մառաններուն մէջ: Ակումբ հասկացողութիւնը սփիւռքեան հասկացողութիւն է: Սփիւռքի մէջ, երբ մարդիկ առաջին անգամ դպրոց ու եկեղեցի կառուցած են, մտածած են նաեւ կառուցել ակումբներ, «ժողովրդային տուն»-եր, ուր...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Տիգրան Մասուրեան` Անթիլիասի մայրավանքին մէջ Երեւան, «Կազիրոք», 1979 Ընկերներով ժամադրուած էինք Մարտիրոս Սարեանի անուան զբօսայգին, ուր հանդիպեցանք նաեւ Տիգրան Մանսուրեանին: Ան շատ քիչ առիթներով միայն հանրութեան մէջ կ՛երեւէր: Այդ օր եկած էր հոն, նախ` անոր համար, որ առաջին անգամ ըլլալով գեղանկարչական բացօթեայ ցուցադրութիւն` (Վերնիսաժ)  կազմակերպուած էր, ապա` հանդիպելու Արտաշէս Յունանեանին, որուն արուեստն ու յատկապէս հաւաքած գաւառական երգերը կը...

Ամսոյս 20ի առաւօտուն, պատարագէն ետք, Թեմիս բարեխնամ Առաջնորդ՝ Հոգշ. Տ. Օշական Վրդ. Կիւլկիւլեանը Առաջնորդարանի իր գրասենեակին մէջ ընդունեց երկօրեայ ժամանակով Զախոյէն ժամանած պատուիրակութեան անդամներ յանձին՝ Թաղականութեան Ատենապետ Պրն. Դաւիթ Մարտիրոսեանին եւ Գանձապահ՝ Պրն. Արմէն Լազարեանին: Հանդիպման քննարկուեցան Զախոյի մէջ կառուցուող եկեղեցւոյ աշխատանքները, որոնց մասին Առաջնորդ Հայր Սուրբը իր ցուցմունքներն ու դատողութիւնները տուաւ ինչպէս նաեւ օրհնեց տարուած գնահատելի եւ Աստուածահաճոյ աշխատանքը:...

Չորեքշաբթի, 18 յունուարին, մահացաւ հայկական իրականութեան մէջ իր անունը կերտած, «Ազդակ»-ի երկար տարիներու աշխատակից, վաստակաշատ նշանաւոր երգիծանկարիչ Մասիս Արարատեանը: Մասիս Արարատեան` բուն անունով Մկրտիչ, ծնած է 29 դեկտեմբեր 1929-ին, Հալէպ: Յաճախած է Ազգային Հայկազեան մանկապարտէզը, ապա նախակրթարանի բաժինը շարունակած է նորակառոյց Զաւարեան դպրոցին մէջ: Մանկութենէն գծելը  կը դառնայ անոր զբաղումը եւ հաճոյքը: Նախ կը սկսի գծել իր ընկերներուն, ուսուցիչներուն, ընտանիքին...

2023 տարեշրջանի «Զարմանազան»` արեւմտահայերէնով ամառնային ծրագիրը տեղի պիտի ունենայ Ֆրանսայի Ալպեան լեռներու «Օթ-Սաւուա» կոչուած շրջանը, 11 յուլիսէն մինչեւ 6 օգոստոս 2023: Կրնաք արդէն իսկ ձեր դիմումը կատարել: «Զարմանազանը» այն վայրն է, ուր սփիւռքի երեխաները, պատանիները, երիտասարդները, ուսուցիչները եւ ուղեկիցները կը հաւաքուին եւ լեզուն հաճոյքով կ՛ապրին: Ծրագիրը ունի երեք բաղադրիչներ, որոնք սերտօրէն առնչուած են իրարու. 10-17 տարեկան երեխաներու եւ պատանիներու համար...

Ստեփանակերտ-Գորիս մայրուղիի փակումը թուրք-ազրպէյճանական համադրուած քայլերու հետեւանք է: Թուրք-ազրպէյճանական ռազմաքաղաքական ճնշումը կը շարունակուի մէկ կողմէ Արցախի վրայ` արցախահայութիւնը շրջափակելու, անոր գոյութեան սպառնալու ու Արցախը ստիպողաբար Ազրպէյճանի կազմին մէջ պահելու, միւս կողմէ` Հայաստանի վրայ` Հայաստանի հետ Թուրքիոյ օդային թէ ցամաքային սահմանը բանալով Արցախի նկատմամբ Հայաստանի քայլերը զսպելու: Այլ առումով, Թուրքիա կը փորձէ ճանապարհներու ապաշրջափակման տեսակէտը առաջ մղելով` ռուսական կողմին եւս առաւելութիւններ...

ԿԱՐՕ ՍՐԿ. ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Ինչ որ գնաց ուրիշին` վերադարձաւ անուշցած Ու զօրացած` հոգիիս մէջ մնալու յաւիտեան. Ինչ որ տարաւ Սէրն ինձմէ` չկորսնցուց զայն Աստուած, Տուաւ ինձ ետ ու ըրաւ կեանքս անով միշտ բուրեան...» ՎԱՀԱՆ ԹԷՔԷԵԱՆ Աստուծոյ կողմէ սահմանուած մարդ էակին կեանքի օրերը համրուած են: Սակայն այդ համրուած օրերը կը դառնան սոսկ տարիներու թուաքանակ մը, երբ անոնք չեն արժեւորուիր մարդկային առաքինութիւններով, ծառայութեամբ:...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Շուէտի եւ Թուրքիոյ միջեւ դիւանագիտական սուր տագնապ յառաջացաւ վերջին օրերուն, երբ խումբ մը «խենթ» քիւրտեր (Օճալանի հետեւորդներ) Սթոքհոլմի մէջ գլխիվայր կախաղան հանեցին Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի խամաճիկը` պահանջելով, որ ան դատուի եւ դատապարտուի իբրեւ ոճրագործ-բռնատէր, մատնուի Պենիթթօ Մուսոլինիի ճակատագրին (Հիթլերի դաշնակիցը գնդակահարուած էր Բ. Աշխարհամարտի աւարտին): Դէպքը փոթորիկ ստեղծեց ո՛չ միայն Թուրքիա-Շուէտ յարաբերութեանց գիծին վրայ, այլ նաեւ լայն արձագանգ...

ՎԱՀԱՆ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Նախորդ յօդուածիս մէջ խոստացայ շարունակել խօսիլ Թահա Հուսէյնին մասին եւ «Ուիքիփետիա»-ին մէջ անոր յատուկ արեւմտահայերէն յօդուածը պատրաստեցի: Այսօր եւս սիրելի ընթերցողին պիտի մատուցեմ Թ. Հուսէյնի «Մշակոյթի ապագան Եգիպտոսի մէջ» գիրքէն կարգ մը հատուածներու ազատ թարգմանութիւն մը: Փորձեցի թարգմանել անոր բարձրացուցած ամէնէն այժմէական միտքերը, սակայն այնքա՜ն շատ են անոր յարգի մտքերը, որ մարդ կ՛ուզէ ամբողջ գիրքը թարգմանել: Թէեւ չէի...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Զմիւռնիան, թրքական կոչումով` Իզմիր, բազմազգ ու բազմամշակութային նաւահանգիստ-քաղաքներէն կարեւոր կեդրոն մըն էր Օսմանեան կայսրութեան մէջ, ուր բացարձակ մեծամասնութիւն էին յոյն, հայ եւ այլ քրիստոնեայ բնակիչները, որոնք 1922-ին անպաշտպան մնացին Քեմալի հորդաներու վայրագութեանց  դէմ` անտարբեր աչքերուն առջեւ իբր թէ Թուրքիոյ թշնամի եւ Յունաստանի դաշնակից  ուժերուն, որոնց ռազմանաւերը, թիւով` 51, կը գտնուէին նաւահանգիստին բացերը: Այդ դաշնակից կոչուածները պարզ հանդիսատեսները եղան...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ - Ճոշիմաթ. Հնդկաստանի խորտակուող hիմալայեան քաղաքին մէջ ապրելու մտատանջութիւնը - Ծովուն Մէջ Կորսուած Հնդիկ Ձկնորսներու  Հրաշք Վերադարձը Զանազան երկիրներու մէջ մարդիկ այս կամ այն պատճառներով միշտ մտահոգ կ՛ըլլան, կը տանջուին, կը հալածուին: Մէկ խօսքով,  հանգիստ կեանք եւ հանգիստ մարդ կարծես թէ շատ քիչ կայ, առաւել` Հնդկաստանի մէջ: «Պի.Պի.Սի.» այս նիւթով հրապարակած է երկու յօդուած: Ն. Ճոշիմաթ. Հնդկաստանի խորտակուող...