Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Գիրք, Որուն Էջերուն Մէջ Արեւելքի Լոյսն Ու Ջերմութիւնը Կայ. Շնորհահանդէս` Հայաստանի Մէջ Սուրիոյ Դեսպանատան Մէջ Հայաստանի Գրողներու միութեան նախագահ, բանաստեղծ, նկարիչ Էդուարդ Միլիտոնեան շուրջ հարիւր գիրքերու հեղինակ է: Անոր ստեղծագործութիւնները թարգմանուած են աշխարհի տարբեր լեզուներով: Եւ ահա հերթականը` «Բառերի արեւելքը» ժողովածուն` արաբերէնով: Գիրքը լոյս տեսած է Դամասկոսի մէջ` Հայաստանի Գրողներու միութեան հրատարակչութեամբ: Այդ առիթով գեղեցիկ ու ինքնատիպ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Նիկոլայ Ա. Կայսր                                                 Մարաջախտ Հանս ֆոն Դիբիչ                         Զօրավար Իվան Պասկեւիչ Ռուսական բանակի սպայակոյտի պետ մարաջախտ Հանս ֆոն Դիբիչ Նիկոլայ Ա. կայսեր յանձնարարութեամբ 1827¬ի տարեսկիզբին Պետերբուրգէն Թիֆլիս ուղարկուած էր, քննութիւն բանալու Կովկասի կառավարչապետ եւ գլխաւոր հրամանատար զօրավար Երմոլովի գործունէութեան շուրջ: Մարաջախտ Դիբիչ ծագումով գերմանացի էր, ռուսական  բանակին...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ծաղկազարդի կիրակիին կը յաջորդէ Աւագ շաբաթը: Աւագ կը կոչուի, որովհետեւ կ՛աւանդէ Յիսուս Քրիստոսի երկրային կեանքին վերջին եօթը օրերու ուսուցումները, չարչարանքները, մահը եւ յարութիւնը: * * * Աւագ երկուշաբթին կը խորհրդանշէ արարչութեան երկրորդ օրը, երբ Աստուած ջուրերը բաժնեց իրարմէ եւ երկինքի հաստատութիւնը արարեց: Այդ օր նաեւ Անպտուղ թզենիի յիշատակութեան օրն է: Բեթանիայէն դէպի Երուսաղէմ ճամբուն վրայ Յիսուս մօտեցաւ թզենիի...

 «Տաղարան» հնագոյն երաժշտութեան համոյթի երաժիշտ եւ շարք մը միջազգային մրցանակներու դափնեկիր, քանոնահարուհի Մարիաննա Գէորգեանը օրերս մենահամերգով հանդէս եկաւ Հնդկաստանի Թրիւանտրում քաղաքին մէջ` հնդիկ երաժիշտներու նուագակցութեամբ, ներկայացնելով Սայաթ Նովայի, Խաչատուր Աւետիսեանի, այլ երաժշտահաններու ստեղծագործութիւններն ու մշակումները: Համերգային երեկոն տեղի ունեցաւ Kerala Arts and Crafts Village-ի կազմակերպուած WOW (World of Women) կանանց տօնին նուիրուած շաբաթուան ծիրին մէջ: Կը փափաքէի, որ «մէկ ժամէ...

ԱՆԻ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Այս տարի կը նշուի ՀՅԴ Լիբանանի պատանեկան միութիւններու 100-ամեակը, որ  առիթ կու տայ մտորումներու: Նախ` պատմական ամփոփ ակնարկ: 1920-ական թուականներուն Համաշխարհային Ա. պատերազմէն փրկուած հայութիւնը կ՛ապրէր զանազան գաղութներու մէջ: Պատանիները ընդհանրապէս հաւաքուած էին որբանոցներու մէջ, որոնցմէ մէկն էր նաեւ Ճիպէյլի «Թռչնոց բոյն»-ը, ուր հայ տղաք ու աղջիկներ կը դաստիարակուէին հայկական աւանդութիւններով եւ ազգասիրական մթնոլորտին մէջ: Այս որբ տղաքը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կար ժամանակ, երբ Հայաստան-Արցախի դէմ ազերիական թշնամանքներն ու յարձակողական քայլերը, թափանցում-գրաւումները պարբերական կշռոյթ ունէին. հիմա արդէն կը տեսնենք, որ անոնք ստացած են «օրը նոր` թշնամանքները նոր» յաճախակիութիւն: Այս ընթացքին դիմաց, հայրենի մեր ժողովուրդին «իշխանապաշտպան» զանգուածը ինկած է ահաւոր կուրութեան մէջ, որ բթացումի տարած է ուղեղները: Դէպքերը կը դիտուին այնպիսի դիրքերէ, որ կարծէք թէ անոնք տեղի կ՛ունենան մեզի հետ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Թոռնիկիս` Վանային տարեդարձին իբրեւ նուէր, այս տարի, խաղալիքի փոխարէն, գնած էի վարդագոյն կողքով յուշատետր մը, որուն առաջին իսկ էջին նախ պիտի արձանագրէր իր անունն ու ազգանունը, ծննդեան թուականն ու ծնած քաղաքը եւ ապա, ըստ մեր ներքին համաձայնութեան, ամէն երեկոյ քանի մը տող յուշ պիտի գրէր: Նուէրիս այս բաժինը բացատրելու եւ կամ պարզելու համար միասին սկսանք մեր «աշխատանքին»: Տրամադրութիւնները...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Անկարելին կը հեռանայ, երբ դէպի անոր  կը քալենք»: ԱՆԹՈՒԱՆ ՏԸ ՍԵՆԹ-ԷԿԶԻՒՓԵՐԻ Ֆրանսացի գրող, Ի. դար Այսօր փակուղիի մէջ ենք. Հայաստանի Հանրապետութիւն, Արցախ, հայրենահանուածներու եւ անոնց յետնորդներու տարածուող եւ բազմապատկուող սփիւռք(ներ): Բազմապատկուող` մինչեւ ե՞րբ եւ ինչո՞ւ: Այսօր նախ պէտք է հարց տալ, որ Արցախը համայն հայութեան համար ո՛չ միայն բանիւ, այլ գործով, իրա՛ւ յանձնառութեան այժմէական օրակարգ եղա՞ւ, հանրապետութիւն եւ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութեան 90-ամեակի որմազդ, որուն մէջ ընդգրկուած է նաեւ Ընկերվար միջազգայնականի զինանշանը: Ընթերցողներու յիշողութիւնը վերաթարմացնելու համար յայտնենք, որ «Ազդակ» օրաթերթի 21 փետրուար 2023-ի թիւին մէջ լոյս տեսած «Թրքական ընտրութիւններ. Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութեան եղափոխութիւնը դէպի կեդրոն-ձախ» խորագիրով յօդուածով սկսանք յօդուածաշարք մը` նկատի ունենալով, որ մէկ կողմէ այս տարի Թուրքիոյ մէջ տեղի պիտի ունենան համապետական ընտրութիւններ (նախագահական եւ խորհրդարանական),...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Իլհամ Ալիեւ յոխորտաց, որ ազրպէյճանական սահմանին ուղղութեամբ իրենք շատ հետաքրքրական դիրքեր ունին. այնտեղ կ՛ամրապնդուին եւ այնտեղ պիտի մնան: Ընդունելով, որ Ազրպէյճան իրեն համար նպաստաւոր դիրքեր գրաւած է Հայաստանի ինքնիշխան տարածքէն ու նպատակ ունի պահել զանոնք, Ալիեւ կ՛ընդունի, որ նպատակ չունի բաւարարուելու քառասունչորսօրեայ պատերազմի աւարէն ու որոշած է աւելի առաջ երթալ: Այս յայտարարութեան անմիջապէս յաջորդեց Զանգեզուրի հինգ կէտերու մէջ...

Սոյն թուականի մարտի 4-ին, միւնիխեան համաժողովի շրջանակում գտնուելով Գերմանիայում, Նիկոլ Փաշինեանը հանդիպեց հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ: Այդ հանդիպումից 10 օր անց Փաշինեանը մամլոյ ասուլիս տուեց հայաստանեան լրատուամիջոցների ներկայացուցիչների համար: Չնայած հանդիպումների նպատակների եւ մասնակիցների կազմերի տարբերութեանը` այս երկու միջոցառումները նման էին իրար նախ եւ առաջ նրանով, որ կարճ ներկայացնելով տարբեր բնագաւառներում իր գլխաւորած իշխանութեան ձեռքբերումները` Փաշինեանն առաջարկեց մասնակիցներին հարցեր ուղղել...

Հրապարակուեցաւ «Դրօշակ»-ի այս տարուան երրորդ թիւը, որուն մէջ գերիշխողը Հայաստանն ու Արցախն են` իրենց ներկայի հիմնահարցերով ու տագնապներով: Նոր թիւին առաջնորդող յօդուածը այս անգամ կ՛անդրադառնայ Հայաստանի իշխանութիւններուն ներհայաստանեան գործունէութեան, իշխողներու խօսքին ու գործին անհամապատասխանութեան: Քաղաքագէտներ Հրանտ Մելիք Շահնազարեանն եւ Սարգիս Սարգսեանը կ՛անդրադառնան Արցախի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն` վերլուծութիւններուն հիմք ունենալով մասնակից եւ շահագրգիռ արտաքին ուժերու դիրքորոշումները: Արցախէն լրագրող Տաթեւիկ Աղաջանեան...

Մահացաւ Մատենադարանի Գլխաւոր Աւանդապահ, Ձեռագրագիտութեան Բաժինի Վարիչ Գէորգ Տէր Վարդանեանը Վերջերս մահացաւ Մ. Մաշտոցի անուան Մատենադարանի գլխաւոր աւանդապահ, ձեռագրագիտութեան բաժինի վարիչ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, Գէորգեան ճեմարանի եւ Երեւանի պետական համալսարանի դասախօս Գէորգ Տէր Վարդանեանը: Ան ծնած է 9 յունուար 1951-ին, Շամշադինի շրջանի Ներքին Կարմիրաղբիւր գիւղը: Ուսած է Երեւանի պետական համալսարանի պատմութեան բաժանմունքի հնագիտութեան, աղբիւրագիտութեան եւ ազգագրութեան բաժինը, որ աւարտած է...

 ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Հայաստան այցերէս մէկն էր, կը յիշեմ, հաւանօրէն 2010, յուլիսի ահաւոր տօթ կէսօր մը: Գացած էի հանդիպելու երեւանեան իմ սակաւաթիւ ծանօթութիւններէս` Վլատիմիր Բարխուդարեանին, ակադեմիայի իր գրասենեակը: Զրոյցը, հանդարտ եւ ջերմ միանգամայն, ինչպէս էր ինքը` այժմ հանգուցեալ հիւրընկալս, տեւեց բաւական երկար: Ոգեկոչեցինք առաւելաբար վենետիկեան օրեր, որ անցուցած էինք միասին` ծանօթացումով եւ անկաշկանդ զրոյցով: Տպաւորած էր իր զուսպ, խաղաղ, ճենթըլմեն վարքով-վարմունքով,...

Ընթացիկ շաբթուան տեւողութեան, երկրորդ անգամ ըլլալով, Ֆրեզնոյէն Լիբանան ժամանեցին առողջապահութեան խումբ մը մասնագէտներ, որոնք կամաւորաբար ծառայեցին եւ յառաջիկայ շաբաթ ալ պիտի շարունակեն իրենց աշխատանքը ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան»-ի կեդրոնին մէջ: Առանց որեւէ տեսակի խտրականութեան` Լիբանանի մէջ ապրող ժողովուրդը կրցաւ օգտուիլ անոնց ընձեռած մարդասիրական մասնագիտական օժանդակութենէն եւ ունեցած փորձառութենէն: Այս աշխատանքին աւելի մօտէն ծանօթանալու համար «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ նախաձեռնող, գործակցող ու...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սուրբ Յարութեան տօնին նախորդող կիրակին Ծաղկազարդ է, որ կը խորհրդանշէ Քրիստոսի յաղթական մուտքը Երուսաղէմ: Ծաղկազարդը կը խորհրդանշէ նաեւ արարչութեան առաջին օրը, երբ Աստուած երկինքն ու երկիրը ստեղծեց եւ լոյսը տարածելով` հալածեց խաւարը: Յիսուս, իր մահը կամաւորաբար յանձն առնելու գիտակցութեամբ, որպէսզի ցոյց տայ, թէ Ինքն է Աստուծոյ Գառը, որ կը կամենայ պատարագուիլ մարդոց փրկութեան համար, ուղղուեցաւ Երուսաղէմ, հոն Իր...

Ա. Մ. Այնթապ Կիլիկիոյ գլխաւոր քաղաքներէն է եւ կը գտնուի Եփրատի վտակ Սաճուրի ափին: Այնթապ, Ի. դարու սկիզբի տուեալներով, ունէր 50 հազար բնակիչ, որուն 20 հազարը հայեր էին: Այնթապցի հայերը գլխաւորաբար արհեստաւորներ եւ առեւտրականներ էին: Այնթապի մէջ կը գործէին հայկական վեց եկեղեցիներ. Սուրբ Աստուածածին մայր եկեղեցին կառուցուած էր 19-րդ դարու վերջաւորութեան: Վարժարաններ` Վարդանեան, Ներսէսեան, Հայկանուշեան եւ աւետարանականներու Այնթապ քոլէճը, իսկ...

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ Մեր օրերուն կ՛ապրէինք Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ամէնէն թէժ պահերը, եւ բնականաբար պատանիի տարիքի մէջ գտնուող Դաշնակցութեան պատանեկան միութեան անդամակցած ոեւէ անդամ մեծ գրաւչութեամբ եւ հմայքով պիտի նայէր ԼԵՄ-ականներուն եւ իրմէ աւելի տարեցներուն, որոնք պահակութիւն կ՛ընէին եւ կամ լծուած էին հայահոծ թաղամասերու ինքնապաշտպանութեան գործին: Օրին Ընդհանուր վարիչ մարմինը, պատասխանատուները եւ վարիչները ունեցան հաւասարակշիռ մօտեցում Դաշնակցութեան մարտական ու գաղափարական դաստիարակութեան...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Կեանքին ու էութեանս մէջ տոքթոր Ճոյին ձգած դրոշմը արտայայտելու ունակ դարձայ վէրքերուս փակուելէն եւ կարերու քակուելէն օրեր ետք, երբ իրեն յղեցի հետեւեալ նամակը. «Սիրելի՛ տոքթ. Ճօ, Քու ունեցած դրական ոգիդ Աստուծոյ կողմէ նուէր է իսկական: Երբ առաջին անգամ եկայ քեզ տեսնելու, իսկապէս կ՛ամչնայի, երկմտանքի մէջ էի, սակայն զիս ընդունած ձեւդ, անմիջականութիւնդ, եղբօր նման մտերիմ մօտեցումդ ինծի տուին զօրութիւն...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Դեղագործ Գարեգին Պուճիքանեան Դեղագործ Գարեգին Պուճիքանեան ծնած է Խարբերդ, 1914-ին: Զաւակը` Խարբերդի Եփրատ քոլեճի փրոֆեսէօր Յովհաննէս եւ Մարիձա (ծնեալ Թիւֆենքճեան) Պուճիքանեաններուն: Եղբայրը` դեղագործ Արմէն Պուճիքանեանի: Գարեգինին հայրը նահատակուած է Ցեղասպանութեան առաջին տարին, 1 ապրիլ 1915-ին: Այսպիսով,  Պուճիքանեաններուն վեց զաւակներուն կրտսերը` Գարեգին, 1915-ին` մէկ տարեկան հասակին կորսնցուցած է հայրը: 1922-ին իր հօրեղբօր` գերմանական քոլեճի երաժշտութեան փրոֆեսէօր Մարտիրոս...