Յօդուածներ

Շա­բաթ, 10 եւ Կի­րա­կի, 11 Յու­նիս 2023-ին, Ա­թէն­քի մէջ գու­մա­րո­ւե­ցաւ Հ.Յ.­Դաշ­նակ­ցու­թեան Յու­նաս­տա­նի 85-րդ Շր­ջա­նա­յին ժո­ղո­վը, ո­րուն մաս­նակ­ցե­ցան Յու­նաս­տա­նի տա­րած­քի զա­նա­զան շրջան­նե­րու պատ­գա­մա­ւոր­նե­րը եւ Հ.Յ.Դ. Բիւ­րո­յի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ ըն­կե­րը։ Ժո­ղո­վը քննեց անց­նող եր­կա­մեայ գոր­ծու­նէու­թեան ծա­ւա­լը ու հա­մա­պա­տաս­խան գնա­հա­տում­ներ կա­տա­րեց։ Յա­ջոր­դա­բար, օ­րա­կար­գի ընդգր­կուն մա­սե­րով, ժո­ղո­վը քննու­թեան ա­ռար­կայ դար­ձուց կազ­մա­կերպ­չա­կան, Հայ դա­տի հե­տապնդ­ման եւ քա­րոզ­չու­թեան, մա­մու­լի, ազ­գա­յին գա­ղու­թա­յին կեան­քի կա­րե­ւոր բնա­գա­ւառ­նե­րը եւ ո­րո­շում­նե­րու յան­գե­ցաւ։...

Անցնող շաբթուան ընթացքին «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ երեք ներկայացումներով ելոյթ ունեցաւ Գիւմրիի Վարդան Աճէմեանի անուան պետական տրամաթիքական թատրոնը, որ Լիբանան կը գտնուէր հրաւէրով Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի վարչութեան: Արդարեւ, չորեքշաբթի, 7 յունիսին ներկայացուեցաւ «Տունը սահմանին», հինգշաբթի 8 յունիսին` «Փարիզը վտանգաւոր քաղաք է», որոնցմէ իւրաքանչիւրը իր նիւթով, խաղարկութեան ոճով եւ մարմնաւորած խորհուրդով տպաւորեց երկու օրերուն ալ սրահը լեցուցած լիբանանահայերը, իսկ ուրբաթ 9 եւ շաբաթ 10 յունիսին մանուկները իրենց շուրջ համախմբեցին «Քեռի քուչին, Թոմ էնտ Ճերին եւ միւսները» մանկապատանեկան ներկայացումները: Հանդիպում-հիւրասիրութիւն Խումբին Լիբանան գտնուելու ծիրին մէջ, հրաւէրով Համազգայինի...

Ա. Ա. Հայոց ցեղասպանութեան օրերուն Լիբանանի Այնթուրա աւանին մէջ ստեղծուած համանուն որբանոցը` Այնթուրայի որբանոցը, որուն կառոյցը կը պատկանէր Ֆրանսիսքան կրօնաւորներուն, իթթիհատի պարագլուխներէն Ճեմալի կողմէ վերածուեցաւ թրքացման դժոխային հաստատութեան մը, որուն մէջ ամբողջ չորս տարի, հինգէն մինչեւ ինը տարեկան, ապրեցաւ եւ տառապեցաւ վաստակաշատ ուսուցիչ Գառնիկ Բանեան: 1992-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան տպարանէն  լոյս տեսած իր յուշերուն մէջ Բանեան դառն յիշողութիւններ կը...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Երբ հեռաւոր Սան Ֆրանսիսքոյէն, տասնվեց տարեկան պատանիէ մը կու գայ այս փափաքը, կը մոռնաս հայկական կեանքը յուզող համընդհանուր հարցերը ու կը սկսիս մտածել, որ պարարտ հողը տակաւին մշակներ կը ծնի: Պատուէրը ստացած եմ առցանց գրատարածի միջոցով, Տարօն Գալըպճեանի ծնողքէն: Երբ առաքման մասին տեղեկացուցի, պատասխանը  յուզումով կարդացի. «Շատ շնորհակալութիւն` ձեր ե-նամակին համար: Ես  լեզուաբանութեամբ շատ կը հետաքրքրուիմ, մանաւանդ` հայ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Դադիվանքի Հայկականութիւնը Փաստող Արտասահմանեան Գրականութիւն». Արցախի Թեմ Դադիվանքի վաղեմութեան ու հայկականութեան մասին կը փաստեն վանքի պատերուն վրայ պահպանուած արձանագրութիւններն ու վանքի տարածքին վրայ գտնուող հնագոյն խաչքարերը: Այս մասին գրած է Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Արցախի թեմը: Վանքի կառուցման մասին պատմական տեղեկութիւններ ու վկայութիւններ կան արտասահմանեան տարբեր գրականութեան եւ մասնագիտական աշխատութիւններու մէջ: Մոսկուայի եւ համայն Ռուսիոյ Կիրիլ պատրիարքի օրհնութեամբ...

Պոլոժենիա Հրապարակում Եւ Բաղդասար Մետրոպոլիտ` Արցախի Առաջնորդ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Յովհաննէս Ը. Կարբեցի կաթողիկոս Եփրեմ Ա. Ձորագեղցի կաթողիկոսի հրաժարականէն ետք Յովհաննէս եպիսկոպոս Կարբեցի Էջմիածնի միաբանութեան կողմէ առաջադրուեցաւ իբրեւ կաթողիկոսութեան թեկնածու: Կաթողիկոսական ընտրութիւնը տեղի ունեցաւ 1831 մարտ 20-ին, կառավարութեան կողմէ մշակուած «Կանոններ ընտրութեան մասին» փաստաթուղթի հիման վրայ: Յովհաննէս եպիսկոպոս Կարբեցի ընտրուեցաւ կաթողիկոս ամենայն հայոց: Նիկոլայ Ա. կայսր 30 յունիս 1831-ին յատուկ հրովարտակով...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Հակառակ անոր որ Ազրպէյճան 2020-ի արցախեան պատերազմը յաղթեց թրքական եւ իսրայէլեան զինամթերքով ու իսլամ վարձկան ահաբեկիչներու օգնութեամբ, նախագահ Ալիեւ կը կործանէ իր երկրին միջազգային հեղինակութիւնը: Պատերազմի ժամանակ եւ անկէ ետք Ալիեւ իր բարբարոսական գործողութիւններով ոտնահարեց Ազրպէյճանի շահերը: Հետեւանքը այն եղաւ, որ ան ինքզինք դարձուց ատելի ու մերժուած անձ, նոյնիսկ ծիծաղի առարկայ` ամբողջ աշխարհին մէջ:...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 31 մարտ 2023-ին Ռոյթըրզ լրատու գործակալութիւնը «Մելոնիի կուսակցութիւնը կը ձգտի պաշտպանել իտալերէնը օտար ապականումէ» խորագիրով կը ներկայացնէ Իտալիոյ վարչապետին առաջարկը (1): «Վարչապետ Ճիորճիա Մելոնի առաջարկեց մինչեւ 100.000 եւրօ տուգանք սահմանել հանրային եւ անհատական կազմակերպութիւններու, որոնք պաշտօնական հաղորդակցութեանց մէջ օտար բառեր կը գործածեն, յատկապէս անգլերէն` իտալերէնի փոխարէն: Վարչապետ Ճիորճիա Մելոնի խորհրդարանին մէջ: «Այս նորաձեւութեան խնդիր չէ միայն, քանի որ...

Վ. Ա. Ժամանակէ մը ի վեր մեր մամուլը եւ յատկապէս ընկերային ցանցերը ականատեսն են երեւոյթի մը, որ սրբագրութեան կը կարօտի: Երեւոյթը կրնայ հետեւանք ըլլալ շփոթի կամ անտեղեակութեան: Երեւոյթը կը վերաբերի գոյժ-մահազդ-ցաւակցագիր արտայայտութիւններու սխալ գործածութեան: Ընկալեալ սովորութիւն է, որ մարմիններ կը գուժեն իրենց մէկ անդամին կորուստը: Գոյժը կը գործածուի, երբ պաշտօնի վրայ եղող միութենական մը, վարչական մը կամ պատասխանատու մը կը...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Որոշ բաներ պէտք չէ խառնել Թերեւս գիտէք, որ որոշ դեղատեսակներ միասին լաւ չեն աշխատիր: Բայց այն, ինչ որ դուք կ՛ուտէք եւ կը խմէք, կրնայ նաեւ ազդեցութիւն ունենալ որոշ դեղատեսակներու վրայ: Նախքան առաջին անգամ դեղ մը առնելը, խօսեցէք ձեր բժիշկին կամ դեղագործին հետ` տեսնելու, թէ արդեօ՞ք կայ որեւէ բան, որմէ պէտք է հեռու մնալ: Կրիֆոն Այս թթուազգի պտուղը կը...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ինծի կը մնար միայն շնորհակալութիւն յայտնել եւ, աւելի՛ն, երախտապարտ մնալ: Ուրիշ ոչինչ: Այդ օր երկու մանչերս, տարեդարձիս առթիւ մեր նստասենեակի պատերէն մէկը ծածկող, ապակիէ վեց փեղկերով զարդարուած գրադարան մը գնած ու ինծի նուիրած էին: Ամբողջ օրը այսպէս պոռալով, կանչելով, բարկանալով եւ քրտնելով` երկուքը միասին աշխատած, անոր կտորները միացուցած եւ վերջապէս գրադարանը տեղաւորած էին իր ճշդուած վայրը: Հիմա կարգը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Անկեղծութեան պահու մը, ազգ եւ հայրենիք վերականգնելու համար, եթէ այդ ցանկութիւնը կայ եւ շաբաթավերջի հայր-զաւակի ընտանեկան ու դուռ-դրացիական զուարճութիւններու փուչիկի խօսափողի խաղ չէ,  պէտք է խոստովանիլ, որ մեծ ու պզտիկ փքուած եսերու ճահիճին մէջ ենք եւ չենք լսեր, չենք ուզած լսել անհանգստացնող ճշմարտութիւնները, կամ աթոռ-աթոռակի խաղերուն անձնատուր ըլլալով` ապազգայնացումը դարձուցած ենք առօրէական, եւ հայ կեանքը շարունակուած է իր...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Ղասսան Թուէյնի Պէյրութ, 1992, «Նոա՛զ Արք» ցուցասրահ, ուշ աշուն: Հեռաձայնը հնչեց. - Մովսէ՛ս, Ղասսան Թուէյնիի կինը` Շատիա Նինին, կ՛ուզէ քեզ տեսնել կարեւոր հարցով մը, հիմա կարելի՞ է: Ձախէն աջ՝ Ղասսան Թուէյնի, Սիլվա Աճէմեան, Շատիա Նինի եւ Մովսէս Հերկելիան «Սըրսոք» թանգարանի տնօրէն Սիլվա Աճեմեանն էր: Անհամբեր էի հանդիպելու Թուէյնիի կնոջ: Ան չուշացաւ... Սուրճը առանց շաքարի պատուիրելէ ետք ժպտաց ու...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Դիտած եմ իր ըմբոստ ոգիով ծանօթ Սուրէն Խտըշեանի բեմադրութեամբ «Թեաթրոն» թատրոնի ներկայացուցած «Սեւազգեստ կինը» ելոյթը, որ գոթական սարսափ թատրոն սեռի առաջնեկն է մեր բեմերուն վրայ (1, 2): Նոր, դժուար սեռի գործ մը բեմադրելը յոյժ ողջունելի է: Երկու կարծիք չկայ այս մասին: Աւելի քան երկու կարծիք կայ, սակայն, այն մասին, թէ ի՞նչ էր, եւ թէ ի՞նչ կրնար ըլլար այդ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Սփիւռքներու մասին մեծ թիւով ձեռագիրքեր արդէն գոյութիւն ունին: Անոնցմէ մէկն է՝ կառավարութիւններու յատուկ 2012-ի «Սփիւռքները զարգացման մէջ ներգրաւելու ճանապարհային քարտէսի մշակում. Ձեռագիրք մը հայրենի եւ ընդունող երկրներուն քաղաքականութիւն մշակողներուն եւ գործադրողներուն համար» Developing a Road Map for Engaging Diasporas in Development. A Handbook for Policymakers and Practitioners in Home and Host Countries (1): 1. Սփիւռք ունեցող երկիրներուն ցանկէն...

Միջին Արեւելքի Հայ դատի գրասենեակի պատասխանատու Վերա Եագուպեան «Նահար Արապի»-ի «Ալաան ու պաատ փոտքեսթ»-ի հետ ունեցած իր հարցազրոյցին ընթացքին անդրադարձաւ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ այսպէս կոչուած խաղաղութեան համաձայնագիրի ստորագրութեան հաւանականութեան եւ այդ իմաստով տիրող նախապատրաստական հոլովոյթին, եւ ըսաւ, որ ասիկա պարտուողներու խաղաղութիւն է: Վ. Եագուպեան նկատել տուաւ, որ այդ համաձայնագիրին մասին կատարուած հիմնաւորումները կու գան 2020-ին Արցախի դէմ Ազրպէյճանի սանձազերծած...

Տօն Սրբոց Կուսանացն Հռիփսիմեանց Եւ Գայեանեանց Յիշատակ Սրբոյ Հօրն Մերոյ Գրիգորի Լուսաւորչին Ելանելոյն Ի Վիրապէն  Տօն Կաթողիկէ Սուրբ Էջմիածնի ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Հոգեգալստեան տօնէն մէկ շաբաթ ետք, երկուշաբթի օր` Սրբոց Հռիփսիմեանց, երեքշաբթի օր` Սրբոց Գայեանեանց, իսկ շաբաթ օր Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչի Ելն ի Վիրապի յիշատակը կը տօնէ: Իսկ Հոգեգալստեան յաջորդող երկրորդ կիրակին Կաթողիկէ Սուրբ Էջմիածնի տօնն է: *** Հռիփսիմեանց...

Յունաստանի մէջ լիբանանահայ անուանի կիթառահար Մկրտիչ Միքայէլեան, որ Միջազգային կիթառի կազմակերպութեան կողմէ նշանակուած է իբրեւ դեսպան, պիտի ներկայացնէ Հայաստանն ու Լիբանանը Կիթառի միջազգային (World guitar day-2023) օրուան առիթով կազմակերպուած ողոմպիականին, որ պիտի կայանայ օգոստոս 20-26: Այս մրցոյթին Մկրտիչ Միքայէլեան պիտի ղեկավարէ ներկայիս հինգ աշակերտներէ բաղկացած կիթառի խումբը, որուն նուագահարներուն թիւը մինչեւ մրցոյթի թուականը կրնայ բարձրանալ ու հասնիլ մօտաւորապէս տասներկուքի: Հաղորդենք,...

 ՆՇԱՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Այս օրերուն կը նշենք յիշատակը ամբողջ Լիբանանի մէջ հանրածանօթ Մանօ Շէկեանին` մէկ տարի առաջ կեանքէն վաղաժամ հեռացած մեր սիրելի ընկերոջ: Երբ կը մտածեմ անոր կեանքին մասին, կը մտաբերեմ անոր բազմաթիւ հրաշալի յատկութիւնները ու նաեւ կ՛ուզեմ, որ ուրիշներ ալ գիտնան այդ մասին: Միշտ պիտի յիշեմ այն պահը, երբ Մանօ Շէկեան կու գար կէսօրուան սուրճը մօտս առնելու: Երբ տեսնէր, որ...

Մօր շիջումով մեր խորքերուն մէջ կը յամենայ տարակոյսի յաճախանքը` հրեշտակներու յաւերժութեան տիեզերական խորհուրդին... եւ մօր մահուամբ կը հասկնա՜նք, որ հրեշտակներն ալ կը մեռնին... հրեշտակներն ալ կը դառնան յաւերժի ճամբորդ... հրեշտակներն ալ կը մնան լուսաւոր յուշ եւ խնկաբոյր մորմոք... Քառասուն օրեր առաջ, գարնան առաւօտ մը յեղակարծօրէն կ՛ընդհատուէր հայ մօր մը լուսառատ, սիրառատ կշռոյթով հնչող համանուագը, մօր մը, որ կեանք մը ամբողջ...