Յօդուածներ

ՇԱՀԷՆ ԱՐԱՊՕՂԼԵԱՆ Զաւէն... Շաբաթ մը անցաւ, եւ օրէ-օր ամէն բան կը դժուարանայ բոլորիս համար: Զաւէն, օր մը թոռնիկներուս կը պատմեմ քու մասիդ: Կը խօսիմ իր շուրջը ուրախութիւն սփռող ընկերոջ մը մասին: Ան, որ բնաւ չէ վիրաւորած, որ սիրուած է բոլորէն: Կը պատմեմ, թէ որքա՛ն հաճելի էր քեզի հետ ժամանակ անցընելը, թէ որքա՛ն բարեսէր ու համբերատար էիր: Կը յիշենք ինչպէս չէիր...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Գասպար Կարոյեան Ծնած է Խարբերդ  գաւառի Փերչենճ գիւղը, 1884-ին: Զաւակն է Մկրտիչ Կարոյեանի, որ եղած է Հայոց ցեղասպանութեան զոհերէն: Նախնական ուսումը ստացած է ծննդավայրի նախակրթարանին մէջ: 1895-ին մազապուրծ փրկուած է կոտորածէն: Հայրը զինք տարած է Խարբերդ նահանգի Մեզիրէ քաղաքի ֆրանսացի քափուչին հայրերու որբանոցը, ուր շարունակած է ուսումը: Այնուհետեւ միջնակարգ ուսումը ստացած է նոյն հաստատութեան քոլեճին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ «Խաղաղութիւնն ու Արդարութիւնը նոյն մետաղադրամին երկու երեսներն են», կ’ըսէ Միացեալ Նահանգներու նախկին նախագահ Տուայթ Տ․ Այզընհաուըր։ Զանոնք կարելի չէ իրարմէ անջատել։ Չկայ խաղաղութիւն առանց արդարութեան, ատիկա խաբէութիւն կամ ինքնախաբէութիւն է միայն։ Ատիկա առերեւոյթ խաղաղութիւն է, իսկ իսկութեան մէջ՝ զինադադար միայն, եւ ոչ թէ՝ լիարժէք ու իսկական խաղաղութիւն։ Արդարութիւնը խաղաղութեան հոգին է, անոր «արարիչ»-ը, որուն շունջը կեանք ու մարմին...

Երեքշաբթի, 6 Յունիս 2023-ի առաւօտուն, ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետը, իր շքախումբին հետ, այցելեց Հայաստանի Հանրապետութեան Դեսպանատուն։ Շքախումբին մաս կը կազմէին. Գանատայի Հայոց Թեմի բարեխնամ Առաջնորդ՝ Գերաշնորհ Տ. Բաբգէն Արքեպիսկոպոս Չարեանը, Կրօնական Ժողովի ատենապետ՝ Գերապատիւ Տ. Գեղարդ Ծայրագոյն Վարդապետ Քիւսպէկեանը, Գաւազանակիր՝ Հոգեշնորհ Տ. Պարոյր Վարդապետ Շէրնէզեանը եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Ազգային Կեդրոնական Վարչութեան Համա-ատենապետ՝ Պրն. Գրիգոր Մահսէրէճեանը։ Վեհափառ Հայրապետը...

Ուրախութեամբ կու գանք մեր ժողովուրդի զաւակներուն յայտնելու, թէ քուէթաբնակ հալէպահայ  բարերար Կիրակոս Գույումճեան նախորդ տարիներուն նման, այս տարի եւս «Ներսէս Շնորհալի» ուսումնական մրցանակով պիտի պարգեւատրէ պաքալորիայի պետական քննութիւններուն Հալէպի հայկական վարժարաններուն մէջ առաջին երեք բարձրագոյն նիշերը ապահովող հայ աշակերտները: Պետական լրացուցիչ քննութիւններուն արդիւնքները յայտարարուելէ ետք, պիտի կատարուի յիշեալ մրցանակին բաշխումը՝ Բերիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդ Գերշ. Տէր Մակար Սրբ. Եպս. Աշգարեանի...

ԳԷՈՐԳ Ս. ԽՈՒԴԻՆԵԱՆ Պատմագիտութեան դոկտոր «Վէմ» հանդէսի խմբագիր Վերջերս լոյս տեսաւ վաստակաշատ պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի «ՀՅ Դաշնակցութեան ծածկանուններու բառարան. անձնանուններ, տեղանուններ թուանշային ծածկագրեր» աշխատութիւնը: Ստորեւ կը ներկայացնենք գիրքին յառաջաբանն ու ներածական խօսքը: Մեր Ծածկանունները Ընթերցողի դատին ներկայացուող «ՀՅ Դաշնակցութեան ծածկանուններու բառարան»-ը բռնապետական վարչակարգերի դէմ պայքարի ընթացքում` 1890 թուականից մինչեւ 1930-ականները, դաշնակցական գործիչների կողմից խորհրդապահական նպատակներով ծածկագրուած անուն-ազգանունների, ինչպէս նաեւ նրանց...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ   Երբ մեր պապենական  քաղաքներն ու աւանները (Անի, Շուշի, Բերձոր)  կը բռնագրաւուին կամ կը ծախուին թշնամիին, որ գետնին կը հաւասարեցնէ մեր դարաւոր մշակութային կոթողները` հայկական հետքը այդ վայրերէն ի սպառ ջնջելու բարբարոս մոլուցքով, քաղաքակիրթ կարծուած Արեւմուտքը կոյր եւ խուլ կը ձեւանայ, լաւագոյն պարագային, ոչ մէկ ուժ ներկայացնող դատապարտումներ կ՛ընէ: Շատ հետաքրքրական է, որ նոյն այդ Արեւմուտքը ունի պերճանքը` պրպտելու...

(Յակոբ Հաւաթեանի Արտասանած Խօսքը` Հայաստանի Հանրապետութեան Կերտման 105-Ամեակին Նուիրուած Հալէպի Տօնակատարութեան) Հայոց ամպամած երկնակամարին տակ, մեր պատմութեան օրհասական այս օրերուն, հայրենիքը կորսնցնելու արհաւիրքին մէջ, հաւաքուած ենք յիշատակելու Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրութեան 105-ամեակը: Վտանգը այլեւս տեսանելի իրականութիւն է բոլորին համար. թշնամին դարձեալ հասած է Երեւանի դարպասին եւ արդէն ֆիզիքապէս ներկայ է հոն, ազատօրէն կը դեգերի Երեւանի փողոցներուն մէջ: Հայրենիքի սահմանները մնացած են...

Հ.Յ.Դ. Հայ. Դատի Յանձնախումբի Կազմակերպութեամբ Ար­ցա­խի կող­քին զօ­րակ­ցա­կան հա­ւաք՝ Ա­թէն­քի մէջ Ար­ցա­խի 44-օ­րեայ պա­տե­րազ­մէն ետք Ար­ցա­խի ժո­ղո­վուր­դին վրայ սպառ­նա­ցող ատր­պէյ­ճա­նա­կան յար­ձա­կո­ղա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թեան լոյ­սին տակ, հայ-ատր­պէյ­ճա­նա­կան բա­նակ­ցու­թիւն­նե­րու շրջա­գի­ծէն ներս Ար­ցա­խի ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­ւուն­քը կաս­կա­ծի տակ դնող զար­գա­ցում­նե­րու կա­պակ­ցու­թեամբ, ինչ­պէս նաեւ ­Հա­յաս­տա­նի վար­չա­պետ ­Նի­կոլ ­Փա­շի­նեա­նի կող­մէ՝ Ար­ցա­խը նե­րառ­նե­լու Ատր­պէյ­ճա­նի «հո­ղա­յին ամ­բող­ջա­կա­նու­թեան» մէջ կա­տա­րո­ւած յայ­տա­րա­րու­թիւն­նե­րուն առն­չու­թեամբ՝ Հ.Յ.Դ. ­Յու­նաս­տա­նի ­Հայ դա­տի յանձ­նա­խում­բը կազ­մա­կեր­պեց ժո­ղովր­դա­յին զօ­րակ­ցու­թեան...

- Շաբաթ, 3 յունիս 2023-ի երեկոյեան ժամը 6:30-ին, վեհափառ հայրապետին նախագահութեամբ Լաւալի Պոն Փասթերօ եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ սուրբ եւ անմահ պատարագ` ձեռամբ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան թեմի առաջնորդ Անուշաւան արք. Դանիէլեանի, եւ որուն հրաւիրուած էին օտար հոգեւորականներ, պաշտօնական անձնաւորութիւններ եւ հաւատացեալներ: Իր պատգամին մէջ Արամ Ա. փառք եւ գոհութիւն յայտնեց Աստուծոյ, որ մէկտեղած է իր զաւակները, ապա ողջունեց բոլոր հոգեւորականներու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեան շատ կը սիրէ ԱՆՆԱԽԸՆԹԱՑ ԻՐԱԳՈՐԾՈՒՄ բառը, զայն կ՛արտասանէ տեղի եւ անտեղի, այնպիսի՜ յոխորտանքով, որ ծանօթ էր խորհրդային տարիներուն, երբ օրուան կարմիրները կը խօսէին «փլան գերակատարելու» մասին: Եւ ահա, թաւիշով քողարկուած, նոր օրերուն նոր համայնավարը (հետեւողութեամբ օտարներու նէօ-քամիւնիսթ-ին) ինքզինք գերազանցեց եւ աննախընթաց իրագործում մը կատարեց: Շաբաթ, 3 յունիսին ան Անգարայի մէջ ներկայ եղաւ վերընտրեալ բռնատէր Էրտողանի երդման...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Քանատա 43 Նորագիրներ Միացան Դաշնակցութեան Շարքերուն 43 նորագիրներ համալրեցին ՀՅԴ Քանատայի կառոյցի շարքերը: Անցնող ամիսներուն 43 նորագիրներ, հայութեան եւ Հայաստանի ազատագրութեան դատին ծառայելու դաշնակցականի երդումը տալով, միացան Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան Քանատայի կառոյցի շարքերուն: Դաստիարակչական յատուկ ծրագիրը բոլորած ըլլալով` նորագիրները համալրեցին Թորոնթոյի «Սողոմոն Թեհլիրեան», Լաւալի «Սարգիս Զէյթլեան», Համիլթընի «Վռամեան», Վանքուվըրի «Սիմոն Վրացեան», Քեմպրիճի «Արամ-Դրօ» կոմիտէութեանց եւ ՀՅԴ «Արմէն Գարօ»...

Երկուշաբթի, 5 Յունիս 2023-ի առաւօտուն, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետը, իր շքախումբին հետ, այցելեց Լիբանանի Հանրապետութեան Հիւպատոսարան։ Շքախումբին մաս կը կազմէին.- Գանատայի Հայոց Թեմի Առաջնորդ՝ Գերաշնորհ Տ. Բաբգէն Արքեպիսկոպոս Չարեանը, Գաւազանակիր՝ Հոգեշնորհ Տ. Պարոյր Վարդապետ Շէրնէզեանը, Հայաստանի Հանրապետութեան Մոնթրէալի մէջ Պատւոյ Հիւպատոս՝ Պրն. Լեւոն Աֆէյեանը, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Ազգային Կեդրոնական Վարչութեան Համա-ատենապետ՝ Պրն. Գրիգոր Մահսէրէճեանը, Գանատայի Հայոց Թեմի Ազգային...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 1970 թուականի աշնան, աւարտելով Քեսապի Ազգային ուսումնասիրաց միացեալ վարժարանի նախակրթարանի ուսման շրջանը, մեկնեցայ Պէյրութ ուսումս շարունակելու Համազգայինի Նշան Փալանճեան ճեմարանին մէջ` իբրեւ միջնակարգի գիշերօթիկ ուսանող: Պատանեկան տարիքը հազիւ թեւակոխած` ինծի համար այնքան ալ դիւրին պիտի չըլլար անշուշտ կանաչապատ գիւղէս` Քեսապէն մեկնիլ լուսաշող Պէյրութ, ընտելանալ նոր միջավայրիս, հեռու` ծնողքէս, ընկերներէս, գիւղէս, երկրէս... եւ այլն: Նոր քաղաք, նոր միջավայր,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեան պարբերաբար իր վարած բանակցութիւններուն մասին նպատակային գաղափարներ կը յայտնէ: Այսպէս, մեր վերջին անկախութիւնները նպատակ ունեցած են Հայաստանի Հանրապետութեան ընդարձակումը: Ինք կը մտածէ, որ անկախութեան նպատակը պէտք է ըլլայ երկրի բարգաւաճումը եւ աւելի լաւ ապրելու ձգտումը: Երկիրը ընդարձակելու ձգտումը պատճառ դարձած է, որ մեր ապրած երկրին մէջ չունենանք կատասդրի (կալուածաթուղթի) վկայական: Ինք այդ վկայականը պիտի ապահովէ 29.800...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Սփիւռքահայ Մտաւորականներ Արա Քեթիպեան Եւ Հայր Վահան Ծ. Վրդ. Օհանեան Պետական Պարգեւի Արժանացան Հայաստանի կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարար Ժաննա Անդրէասեան Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին մէջ հանդիպում ունեցաւ սփիւռքահայ մտաւորականներ Արա Քեթիպեանի եւ Մխիթարեան միաբանութեան միաբան Վահան ծ. վրդ. Օհանեանի հետ: Ըստ կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարութեան տարածած հաղորդագրութեան, Հայաստանի նախագահ Վահագն Խաչատուրեանի հրամանագիրով հայագիտութեան զարգացման...

Եփրեմ Ա. Ձորագեղցի Կաթողիկոսին Հրաժարումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ռուսական տիրապետութեան հաստատումէն ետք Արեւելեան Հայաստանի կառավարման մէջ զգալի փոփոխութիւններ կատարուեցան: Ցարական կառավարութիւնը կը ձգտէր միօրինակ կարգեր հաստատել կայսրութեան ամբողջ տարածքին: Նախկին խանական ապօրինութիւնները ջնջուեցան եւ նոր օրէնքներ հաստատուեցան: Զօրավար իշխան Վասիլի Բեհբութով Հայկական մարզի պետ զօրավար իշխան Վասիլի Բեհբութով աշխատեցաւ մարզին մէջ ցարական օրէնքներու հաստատման եւ կիրառման ուղղութեամբ: Սակայն ցարական օրէնքներու հաստատման...

Գիւմրիի պետական տրամաթիքական թատրոնի Վարդան Աճէմեանի անուան թատերախումբը արդէն իսկ հասաւ Լիբանան եւ լծուած է յարդարման ու պատրաստութեան «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահի բեմին, որուն վրայ ելոյթ պիտի ունենայ այս շաբաթ` յաջորդող չորս օրերու ընթացքին երեք թատերախաղերով՝ «Տունը սահմանին» (7 յունիս), «Փարիզը վտանգաւոր քաղաք է» ( 8 յունիս) եւ «Քեռի Քուչին, Թոմ անտ Ճերին եւ միւսները» (9-10 յունիս)։ Հայրենի արուեստագէտներուն շունչն...

Յունիս 5-ին «Հորիզոն»ի հետ կայացած հարցազրոյցի ընթացքին Արամ Վեհափառ անդրադարձաւ Սփիւռքի գաղթօճախներու առաջնահերթութիւնները վերակազմակերպելու մասին, եւ՝ պատմութեան ճակատագրորոշ մեր հանգրուանին՝ Արցախեան ճակատի պատնէշները ամուր ու կազմակուռ պահելու մասին։ Տեսանիւթը կարող էք դիտել այստեղ:

Կիրակի, 4 Յունիս 2023-ի երեկոյեան, Մոնթրէալի Plaza Volare սրահին մէջ, տեղի ունեցաւ Պաշտօնական Ճաշկերոյթ, ի պատիւ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին։ Ճաշկերոյթին ներկայ էին, Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան Թեմի Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Անուշաւան Արք. Դանիէլեան, Հայաստանի Հանրապետութեան Դեսպան՝ Տիկին Անահիտ Յարութիւնեան, Մոնթրէալի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան Պատւոյ Հիւպատոս՝ Լեւոն Աֆէյեան, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Ազգային Կեդրոնական Վարչութեան Համա-ատենապետ՝ Գրիգոր Մահսէրէճեան, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան...