Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Պայտըն Եւ Պայտըն Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճօ Պայտըն եւս ունի նմանակ  մը` դերասան Քեւին Տալթոն: Քեւինի եւ նախագահ Պայտընի նմանութիւնները ապշեցուցիչ են: - Ե՛ւ Քեւին, ե՛ւ նախագահ Պայտըն հիւսիսարեւելեան իրլանտացի ամերիկացիներ են: - Երկուքն ալ կու գան աշխատաւոր դասակարգի ընտանիքներէ, որոնք կը հաւատային Դեմոկրատական կուսակցութեան սկզբունքներուն: - Երկուքն ալ ունին ամերիկեան հիւսիսարեւելեան առոգանութիւնը: - Ե՛ւ Քեւին, ե՛ւ նախագահ...

Ռուպինա Արթինեանի «Լիբանանահայ Խմբերգային Արուեստը. 1920-2020» Մենագրութեան Առիթով Հարցազրոյցը վարեց` ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Այս տարի լոյս տեսաւ Ռուպինա Արթինեանի հետեւողական եւ ժրաջան աշխատանքով պատրաստուած «Լիբանանահայ խմբերգային արուեստը, 1920-2020» խորագրեալ մենագրութիւնը, որ յատկանշական եւ աննախընթաց է, որովհետեւ մէկ ծածկի տակ կը համախմբէ լիբանանահայ կեանքին մէջ գործած, երբեմն տակաւին գործող երախտաշատ երգչախումբերն ու խմբավարները, կը խմբաւորէ զանոնք, լուսարձակի տակ կը բերէ անոնց երաժշտական...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Հետախուզութեանց դաշնակցային բիւրոն (FBI) այժմ ընդլայնած է Նիւ Եորքի քաղաքապետ Էրիք Էտըմզի քարոզարշաւին եւ թուրք պաշտօնեաներու ու անհատներու միջեւ կապերու իր հետաքննութիւնը` ենթադրեալ ապօրինի դրամահաւաքի առնչութեամբ: Անցեալ շաբաթ ես տեղեկացուցած էի, որ Էֆ.Պի.Այ. ներխուժած է քաղաքապետի նախընտրական քարոզարշաւի դրամահաւաքի գրասենեակ եւ գրաւած երեք iPhone, երկու համակարգիչ եւ զանազան փաստաթուղթեր: Էտըմզի փաստաբան Պոյտ Ճանսըն ըսաւ,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Յունաստան «Aurora՛S Sunrise» Ժապաւէնի Անդրանիկ Ցուցադրութիւն Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Յունաստանի Հայ դատի յանձնախումբին, համագործակցութեամբ Cine Doc (KinderDocs) բաժինի եւ աջակցութեամբ Յունաստանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանութեան, 21 հոկտեմբերին  Յունաստանի Պենաքի թանգարանի ցուցասրահին մէջ տեղի ունեցաւ Իննա Սահակեանի  բեմադրած «Aurora’s Sunrise»` Արշալոյս Մերտիկանեանի կեանքին  նուիրուած ժապաւէնի անդրանիկ  ցուցադրութիւնը: Հայոց ցեղասպանութեան բանաւոր հարցազրոյցներու հարուստ հաւաքածոյի մը վրայ հիմնուած այս գործը վաւերագրական ժապաւէն...

Այցելութիւն` Լիբանանի Դեսպանատուն Հովուապետական այցելութեամբ Ուաշինկթըն գտնուող Արամ Ա. կաթողիկոս այցելեց Լիբանանի դեսպանատուն, ուր հանդիպում ունեցաւ դեսպան Ուաէլ Հաշեմի հետ` ներկայութեամբ դեսպանատան անձնակազմին, ինչպէս նաեւ` Ուաշինկթընի մէջ հաստատուած հայ թէ լիբանանցի անձնաւորութիւններու: Հանդիպումը առիթ մը եղաւ անդրադարձ կատարելու ընդհանրապէս Լիբանանը յուզող հարցերուն, ինչպէս նաեւ` հարաւային Լիբանանի մէջ Իսրայէլի կողմէ շարունակուող յարձակումներուն: Վեհափառ հայրապետին ընկերակցեցան` Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւելեան հայոց թեմի առաջնորդ...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Տարիներ առաջ էր, որ կարդացեր էի անգլիացի վիպասան Ճոն Ֆոուլզի մէկ վէպը` «Մոգը» (The Magus) խորագրով: Վէպը վրաս ծանր տպաւորութիւն գործած էր ոչ միայն իր բարդ հանգոյցներով եւ լուծումով, այլ նաեւ` որովհետեւ կը խօսէր նոր աշխարհի մը դրուածքին մասին: Այդ օրերուն աշխարհին նոր, տարբեր ըլլալը տակաւին չէինք զգացած, ոչ ալ անոր պատկերացումը ունէինք: Երբ նոր կ՛ըսեմ, ընդհանրապէս կը...

Որքան հաճելի ու հետաքրքրական կը դառնայ դասը, երբ անիկա գործնական ու հետազօտական բնոյթ ունենայ: Հայ Կաթողիկէ Ս. Խաչ-Հարպոյեան բարձրագոյն վարժարանի տասներորդ դասարանի աշակերտներս այս տարի մեր հայերէնի ուսուցչուհիին հետ ծրագրած ենք, դասագիրքին զուգահեռ, գործնական աշխատանքներ կատարել: Նկատի ունենալով Թարգմանչաց տօնը, որ հայ գիրի ու գրականութեան հիմքը կը հանդիսանայ, առաւել եւս մեր առաջին դասի նիւթէն` Յ. Պարոնեանի «Մեծապատիւ մուրացկաններ»-ու խմբագիրի տիպարէն...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Տիեզերքը հսկայական բախումների համագոյք է, Գտածների, կորցրածների ու տենչերի հրակոյտ է, Աստղունքային, ասուպային տարածքների խորունկ ծաւալ, Գերակայ է ողջ մարդկային նժարումից սահմանակալ: Իսկ երկիրը, լոկ սրտաչափ դեգերումի մի անծիր է, Ուր քանդակենք մենք մեր սէրը դա կը լինի` պարծանք լուսէ, Գիրկն ու սիրտը, զգացումը, սոսկ համադիր պիտի շնչեն, Հանց բնօրրան ու հայրենիք օրհնեալ իղձ ու բաղձ համօրէն: Հայրենիքի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ  Ֆրետիոֆ Նանսենի Ոսկեայ Յուշամետալով Պարգեւատրման Արարողութիւն` ԵՊՀ Պատմութեան Հիմնարկի Նանսենի Անուան Լսարանին Մէջ Երեւանի պետական համալսարանի պատմութեան բաժանմունքի Ֆրետիոֆ Նանսենի անուան լսարանին մէջ, Հայաստանի Ֆրետիոֆ Նանսեն հիմնարկ-հիմնադրամի կազմակերպութեամբ, տեղի ունեցաւ «Նանսենի անուան» տարեկան մրցանակաբաշխութեան արարողութիւնը: Գրեթէ ամէն տարի Հայաստանի Ֆրետիոֆ Նանսեն հիմնարկ-հիմնադրամը Նանսենի ոսկեայ յուշամետալներով կը պարգեւատրէ Հայ դատի հետապնդման ոլորտին մէջ ներդրում ունեցած անհատներ: Այս տարուան մրցանակակիրներն...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Զօր. Մովսէս Սիլիկեան Հիւսիսային Աղուանքի մէջ, Շաքիէն արեւելք եւ մինչեւ Կապաղակ, պատմութեան հնագոյն ժամանակներէն հոծ թիւով հայեր եւ ուտիներ բնակած են: Այսօր, իբրեւ ազրպէյճանցիներ ներկայացող կովկասեան թաթարները կը փորձեն ապացուցել, որ իրենք հին աղուանական պետութեան ու ժողովուրդին յետնորդներն ու ժառանգորդներն են: Այս ծիրէն ներս, ուտիները, իբրեւ քրիստոնեաներ եւ աղուաններու յետնորդներ, կ՛օգտագործուին Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն կողմէ, անոնց միջոցով տէր կանգնելու...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ամիսէ մը ի վեր Իսրայէլի եւ պաղեստինեան Համաս շարժումին միջեւ բախումները, Կազայի սիրտ ու անմարդկային ռմբակոծումը լուսարձակները հեռացուցին Ուքրանիայէն ու մեր պարագային` մասամբ Արցախէն ու Հայաստանէն: Երեք տագնապներուն միջեւ բաղդատութիւններ եղան յատկապէս ելեկտրոնային կայքերու միջոցով, ինչպէս սովոր է, մոռնալով, որ կարելի է բաղդատել նմանօրինակ հանգամանքներ ունեցող իրողութիւններ, միաժամանակ յարգելով նաեւ պատմականութեան սկզբունքը, այսինքն` դէպքերուն ժամանակի քաղաքական իրադրութիւնը: Անցնինք:...

«Սփիւռքի տարի Բ. - Ինքնաքննութենէ վերակազմակերպում» այս տարուան հայրապետական հռչակագիրին լոյսին տակ, Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը այս տարուան ընթացքին Յունաստանի, Կիպրոսի, Քուէյթի, Քանատայի ու Լիբանանի թեմեր այցելելէ ետք, նպատակ ունենալով մեր թեմերուն ընդմէջէն սփիւռքի կեանքը վերակազմակերպել, 6 նոյեմբեր 2023-ի երեկոյեան հասաւ Միացեալ Նահանգներու մայրաքաղաք Ուաշինկթըն: Հոգեւորականաց Համագումար Չորեքշաբթի, 8 նոյեմբեր 2023-ին Ուաշինկթընի մէջ գումարուեցաւ Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան ու Արեւմտեան եւ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 22 փետրուար 2022-ին, ռուս-ուքրանական պատերազմի սկիզբէն ետք, Արեւմուտքը մեծ ջանքեր գործադրեց Ռուսիան 2-րդ ճակատի մը վրայ կռուի ներքաշելով Ուքրանիոյ պատերազմին մէջ անոր դիրքը տկարացնելու եւ զայն ռազմավարական պարտութեան մատնելու համար: Ռուսիան, սակայն, յաջողեցաւ խուսափիլ այդ ծուղակը իյնալէն: Հայկական կողմը արեւմտեան այդ ջանքերուն ու անոնց լոյսին տակ ռուսական կողմի զգուշաւորութեան պատճառով սուղ գին վճարեց. Արցախը բռնագրաւուեցաւ: Ռուսական կողմը իր...

Արցախի անկումէն շաբաթներ անց, ամէն օր նոր բացատրութիւններ եւ տեղեկութիւններ կը տրուին ա՛յն ահաւոր, ճգնաժամային քանի մը օրերուն մասին, երբ ազրպէյճանական յարձակումը շղթայազերծուեցաւ, բուռն դիմադրութենէ ետք զինադադար յայտարարուեցաւ, Պաշտպանութեան բանակը յանձնուեցաւ եւ ծայր առաւ զանգուածին գաղթը: Արցախի նախագահը` Սամուէլ Շահրամանեան, բաւական մանրամասնութեամբ ներկայացուց դէպքերու ընթացքը: Յիշատակելի է անոր մէկ հաստատումը, որ 19 սեպտեմբերի ազրպէյճանական յարձակումին իրեն համար յստակ եղած է,...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մարալ եապանճօ հարս էր: Նախապէս մանրամասնութեամբ գրած եմ, թէ ի՛նչ կը նշանակէ «եապանճօ» հարս արտայայտութիւնը: Միայն յիշեցումի կարգով ըսեմ, որ եապանճօ հարս կը նշանակէ այլ բնակավայրերէ Քեսապ հարս եկած, ոչ քեսապցի հարս: Մարալ քանի՜ քանի անգամներ տան մէջ այս յուշը պատմած է իր ընտանիքին: Քեսապի դպրոցի հանրակառքին վերաբերող այս նիւթը, խոր ու անջնջելի հետք թողած էր անոր...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Քարիւղի ամբարներ Քարիւղը կը գտնուի ստորգետնեայ բաժիններու մէջ, որոնք կը կոչուին ամբարներ: Ընդերքի մէջ ճնշումը չափազանց բարձր է: Ուստի քարիւղը դանդաղօրէն դուրս կու գայ դէպի մակերես, ուր ճնշումը աւելի ցած է: Այս շարժումը կը կատարուի բարձրէն դէպի ցած ճնշում` մինչեւ քարիւղը հանդիպի ժայռի շերտի մը, որ անթափանց է: Այնուհետեւ քարիւղը կը հաւաքուի ամբարներու մէջ, որոնք կրնան Երկրի մակերեւոյթէն...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐՔ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Բարութեան ի՞նչ ըլլալուն մասին կայ կարծիք այնքա՛ն, որքան որ մարդ կայ այս երկրագունդին վրայ… Այս հաստատումը փաստերու կարիք չունի, որովհետեւ իւրաքանչիւր անձ կը տիրապետէ իր կեանքին ընթացքին պատահած դէպքերու լոյսին տակ բարութիւնը կողմնորոշելու «արուեստին», երբեմն` արեւելքէն մինչեւ արեւմուտք տեղափոխելով զայն: Բարոյագիտութեան վիրաւոր երեսներէն մէկն է այս, երբ տրամադրութիւններու ազդեցութեան տակ կը սահմանուի բարութիւնը: Ի զուր չէ, որ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ - Այսօր, երեկոյեան «Պարոնեան» թատրոն պիտի երթանք... պարզ յիշեցում... Յանկարծ կը յիշեմ: Դարերու պատմութիւն  ունի հայկական թատրոնը: Տակաւին երկու հազարէն աւելի տարիներ առաջ Մեծն Տիգրանը եւ Արտաւազդ թագաւորը հասկցած էին, որ թատրոնի ճամբով կարելի էր նաեւ ժողովուրդ դաստիարակել: Ուստի հաստատօրէն կրնանք ըսել, որ հայկական թատրոնը կը դասուի աշխարհի ամէնէն հին թատրոններու շարքին: Ու անձնապէս կը հաւատամ, որ թերեւս...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Ես մտայ ներս` գտնելու Սրահին մէջ պարող խելագարները, Անխելք կանայք տերվիշներու պար բռնած Հուլալհոպը կողերուն կը գալարուին Շարֆով ժպիտով Նուագախումբը` թիթեղեայ շուրթերով, Կը շարունակէ փչել Փողը Հնագոյն կոչը Պարել! Պարել! Դէպի Հպարտութիւն, դէպի Պարտութիւն Երջանկութիւն- Կլոր կլոր դառնալով` շունչերնին բռնած Պարող կանայք կը հասնին Նիրվանային Հպարտ են հպարտ են Պարտութիւն են Կէս գիշերին, երբ տուն մտայ Խելագարուած ինկայ...

ՄԱՐԻ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Քաղաքագիտութեան մագիստրոս Անպատիժ յանցագործութիւնները ոչ միայն կրկնուելու, այլեւ շատ յաճախ կրկնօրինակուելու յատկութիւն ունեն 2023 թուականի սեպտեմբերի 19-ին Ազրպէյճանի կողմից Արցախի Հանրապետութեան դէմ սկսուած ռազմական յարձակումը եւ դրան յաջորդած իրադարձութիւնները տարաբնոյթ մեկնաբանութիւնների եւ գնահատականների արժանացան ինչպէս տեղական, այնպէս էլ միջազգային քաղաքական, գիտական, հանրային եւ լրատուական տիրոյթում` առաջացնելով իրադարձութիւնների ճշգրիտ բնութագրման կատարեալ քաոս: Արցախի Հանրապետութիւնը շուրջ ինն ամիս ապօրինի շրջափակման...