Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՕՄ-ը Միշտ Ներկայ Շաբաթ, 18 նոյեմբեր 2023-ին Երեւանի «Արամ Մանուկեան» կեդրոնի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՕՄ-ի Հայաստանի Շրջանային վարչութեան կազմակերպած զեկուցական ժողովը` մասնակցութեամբ ՀՕՄ-ի նորընտիր Կեդրոնական վարչութեան անդամ Զոյա Քոչարեանի եւ տարբեր մարզերէ եկած մեծ թիւով ՀՕՄ-ուհիներու: Ժողովը սկսաւ Հայաստանի, Արցախի եւ ՀՕՄ-ի քայլերգներու ունկնդրութեամբ, որմէ ետք ՀՕՄ-ի Հայաստանի Շրջանային վարչութեան ատենապետուհի Մարօ Քէշիշեան բարի գալուստի քաջալերական խօսքէն...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հիւսիսային Աղուանքի հայաբնակ եւ ուտիաբնակ բնակավայրեր եղած են Կապաղակ, Նիժ եւ շրջակայ գիւղերը: Կապաղակ Աղուանքի մայրաքաղաքը եղած է, իսկ Նիժ ուտիաբնակ գլխաւոր երկու բնակավայրերէն մէկն է Վարդաշէնի կողքին: Նիժի Սուրբ Եղիշէ առաքեալի եկեղեցին նուիրական սրբատեղի է եւ ներկայիս Աղուանական առաքելական կոչուող եկեղեցւոյ աթոռանիստն է: * * * Կապաղակ կը գտնուի Մեծ Կովկասի լանջերուն, Տամիրափարանչայ գետի աջ ափին, 900...

Արդի աշխարհին մէջ, ուր լուրերը հնարաւորութիւն ունին ազատօրէն շրջելու եւ օրական 24 ժամ լոյս սփռելու միջազգային անցուդարձերուն վրայ, մենք ականատես կը դառնանք անթիւ անարդարութեանց ու ճնշումներու` երկրագունդի այս կամ այն անկիւնը, այս կամ այն ժողովուրդին ու հաւաքականութեան դէմ: Լուրերը կը տարածուին շատ արագ, բայց երբ վերնագիրները կ՛անցնին վարագոյրին ետեւ, հարցում մը ինքզինք կը պարտադրէ. ինչո՞ւ մարդկային գիտակցութիւնը մտահոգիչ չափերով անտարբեր...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ուրբաթ, 24 նոյեմբերին Նիկոլ Փաշինեան պատասխանեց քաղաքացիներու կողմէ իրեն ուղղուած հարցումներուն: Հարցում ուղղելու իրաւունք ստացեր էին ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացիները, այլեւ սփիւռքահայերը: Հարցումները յղուած էին նախապէս եւ պատշաճօրէն խմբագրուած: Համբերութեամբ հետեւեցայ մօտ ութ ժամ տեւած այս եզակի հարցազրոյցին: Հարցումներուն ոճը կը նմանէր հեքիաթներու մէջ պատմուող հպատակ-թագաւոր զրոյցին` «Թագաւորը ապրած կենայ, ես խնդիրք մը ունիմ, մեռնեմ քո հոգիին»:...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Պարտութեան եւ ընկճուածութեան մեր ներկայի մթնոլորտին մէջ, Հայաստանեայց եկեղեցիի գերագոյն առաջնորդները,   Գարեգին Բ. կաթողիկոս եւ    Արամ Ա. կաթողիկոս,  ներազգային եւ միջազգային քաղաքական բեմերու  վրայ կը գործեն, կը դիրքորոշուին: Անոնք կը վկայեն Արցախի եւ անոր ժողովուրդին մասին: Արցախ յիշել եւ յիշեցնել` քաղաքական աշխատանք է: Գարեգին Բ. կաթողիկոս, մեր ժողովուրդի կրած պարտութեան հետեւանքները մերժելով, վերականգնումի հաստատակամութեամբ, կը յայտարարէ, որ հակառակ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Ռուսիոյ նախագահ Փութինի` Պատմութեան վերադառնալու շահեկան ելոյթները եւ հայկական դիւանագիտութեան ու մամուլին անհաւատալի անտարբերութիւնը» խորագիրով յօդուածիս մէջ (28) անդրադարձած էի, որ Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին 12 յուլիս 2021-ին Ռուսիա-Ուքրանիա տագնապին եւ յարաբերութեան նիւթով «Ռուսերու եւ ուքրանացիներու պատմական միասնութեան մասին» խորագիրով յօդուած մը գրած է, որ զետեղուած է նախագահական կայքէջին մէջ (29), ուր գրած է (հատուածներ). «...Հետեւաբար ժամանակակից Ուքրանիան...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Քարիւղը եւ շրջակայ միջավայրը. Պիթումը (bitumen) եւ հիւսիսային անտառները Միշտ չէ, որ հում քարիւղը պէտք է արդիւնահանուի խորունկ հորատման միջոցով: Քարիւղը, եթէ գետնի տակ չհանդիպի քարքարոտ եւ անթափանց խոչընդոտներու, կրնայ թափանցել մինչեւ մակերես եւ պղպջակել գետնէն վեր: Պիթումը քարիւղի տեսակ մըն է, ունի սեւ գոյն, կ՛ըլլայ չափազանց կպչուն եւ երբեմն կը բարձրանայ Երկրի մակերես: Իր բնական վիճակին մէջ...

Երեքշաբթի, 21 Նոյեմբեր 2023-ին, նախապէս ճշդուած ժամադրութեամբ, Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին հետ հանդիպում ունեցաւ Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութեան մօտ Վատիկանի ներկայացուցիչ Կապրիէլ Գաչիա Արքեպիսկոպոսը։ Հայրապետին մօտէն ծանօթ ըլլալով, Վատիկանի ներկայացուցիչին հանդիպումը Նորին Սրբութեան հետ տեւեց շուրջ երկու ժամ, մտերմիկ մթնոլորտի մէջ։ Քննարկումներուն մէջ կարեւոր տեղ գրաւեցին Արցախի հարցը, ինչպէս նաեւ Լիբանանի նախագահական ընտրութիւնը եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան ու Վատիկանի սերտ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ                         1. Քեսապի ժողովրդային տունը` «Գրադարանը» 1951-ին:                            2. Քեսապի ժողովրդային տունը` «Գրադարանը» ներկայիս: Սուրիոյ հիւսիսը ու Հայաստանի արեւմուտքը գտնուող մեր դարաւոր ոսոխին` Թուրքիոյ մէջ 1980 թուականին, տեղի ունեցաւ զինուորական պետական յեղաշրջում, ու նախագահ դարձաւ զօր. Քենաան Էվրեն (1980-1989): Անոր օրով վարչապետութեան աթոռը զբաղեցուց Թուրկութ...

ՀՅԴ Յունաստանի Հայ դատի յանձնախումբի, «Արմենիքա» պարբերաթերթի, Սուրմենայի Պոնտական միութեան եւ Ասորիներու համահելլէնական միութեան համակազմակերպութեամբ, կիրակի, 19 նոյեմբեր 2023-ի երեկոյեան Աթէնքի հին խորհրդարանի շէնքի դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ կլոր սեղան զրոյց` նիւթ ունենալով «Թուրքիոյ կործանարար մնայուն քաղաքականութիւնը Պալքաններու, Միջին Արեւելքի, Միջագետքի եւ Հայաստանի հանդէպ»: Երեք տարբեր զեկուցաբերներ ներկայացուցին Թուրքիոյ քաղաքականութիւնը` սկսեալ 19-րդ դարէն, հասնելով մինչեւ մեր օրերը, մանրամասնօրէն ներկայացնելով Արեւելքի...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Թորոնթոյի մէջ կայացող Համազգային ընկերակցութեան կազմակերպած շարժապատկերի 16-րդ «Նուռ» փառատօնը ունէր ցուցադրութեան պատկառելի զանգուած. շուրջ 65 գլխաւորաբար կարճամեթրաժ ժապաւէններ, որոնցմէ քանի մը հատին նախապէս անդրադարձած եմ(1): Այստեղ պիտի ներկայացնեմ այն գործերը, որոնք աւելի սերտ առնչուած են մեր ներկայ կացութեան: Ա.- Ժամանում (Homecoming), Րաֆֆի Մովսիսեան, 2020, 18վ.: Շարժապատկերի արհեստավարժ  ծանօթ քննադատին առաջին բեմադրութիւնն է: Կը խօսի թաքուն ցաւի մը...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ընդհանրապէս կայ մարդ, որ իր ըսելիքը կարճ-կտրուկ կ՛ըսէ: Կայ մարդ ալ, որ մինչեւ իր ըսելիքը ըսէ, դիմացինին համբերութիւնը կ՛օգտագործէ եւ բաւական տհաճ կացութիւն մը կը ստեղծէ: Սակայն մեր կեանքին մէջ այս երկուքէն անդին ալ կան մարդիկ, որոնք կը խօսին ու կը խօսին, բայց ըսելիք չեն ունենար: Քուկդ ալ ճիշդ է` կ՛ըսեն, անորն ալ ճիշդ է` կ՛ըսեն: Ես ճիշդ...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Մանկապատանեկան գրականութեան անդաստանը, մանկական թատրոնը եւ ընդհանրապէս կրթադաստիարակչական ու մանկավարժական, մատղաշ սերունդին բարեկրթութիւն ուսուցանող արուեստը հիմնուած է նախ` պատմելու, նորութիւններ մատուցելու, ընդունակութիւններ եւ շնորհքներ պեղելու, տաղանդներու բացայայտումներ կատարելու, երեւակայութիւնը ընդլայնելու, մտածելու հմտութիւնները զարգացնելու փուլերու վրայ, որոնք հիմնուած են ծրագիրներու օգնութեամբ: Ի վերջոյ, հիմնական եւ վերադաս թիրախն է ոգեշնչել, ստեղծագործական ոգին յայտնաբերել, զարգացնել եւ վերելքի մղել ծաղկահասակ տարիքի...

Համազգայինի Եւրոպայի ուսանողական (եութլինքս) եռօրեայ հաւաքը տեղի ունեցաւ 3,4 եւ 5 նոյեմբերին, Մարսէյի մէջ: Համազգայինի Մարսէյի Ճեմարանին մէջ աշխարհի տարբեր անկիւններէն 10 ուսանողներ (Արցախ, Պոլիս, Փարիզ եւ Մարսէյ) այդ երեք օրերուն մասնակցեցան այս հաւաքին` նախ իրարու ծանօթանալու, մտերմիկ ու հարազատ մթնոլորտի մէջ միասին քանի մը օր անցընելու, ապա` հայ մշակոյթի զանազան բնագաւառներուն վերաբերող հետաքրքրական աշխատանոցներու մասնակցելու: Առաջին օրը մասնակիցները ծանօթացան...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Աւելի քան չորս ամիս կ՛ընէ արդէն այն օրէն, երբ Անդրանիկ Մըսրլեան հեռացաւ կեանքէն. իր մահուան պատճառած սուգն ու ծանր ցաւը յուշ եւ յիշատակ դառնալու ընթացքի մէջ են: Եւ որքան ժամանակը անցնի, անոր կերպարը մեր միտքերուն մէջ, ազատագրուելով իր կեանքի ընթացքին կուտակած մանր-մունր աննշան փոշիի հատիկներէն, մեզի այլեւս միշտ պիտի ներկայանայ իր հարազատ պայծառութեամբ: Այդ պայծառութիւնը կը զգայ նաեւ...

Դ. Մ. Պատմական գիտութիւնների թեկնածու Յարգելի՛ ընթերցող, պատմական աւելի քան մէկդարեայ ողբերգութիւնները, որոնց բոլորս ծանօթանում էինք լոկ դասագրքերում ու պատմական վէպերում, ահա, այսօր, ազգովի վերապրում ենք առարկայօրէն` մեր առօրեայում թերթւող չարագուշակ էջերի ընդմիջից: Կրկնակի եւ երիցս ցաւալի իրողութիւնն այն է, որ այսօրուայ ողբերգութիւնների ականատեսն ենք` 20-րդ դարավերջում (դարձեալ ազգովի) յաղթանակած ազատագրական պայքարի եւ բազում զոհողութիւնների արդիւնքում վերանուաճած անկախութեան 3-րդ տասնամեակի...

Ուաշինկթըն տուած հովուապետական այցելութենէն ետք, 13 նոյեմբեր 2023-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. հասաւ Ֆիլատելֆիա, դիմաւորուեցաւ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ, ուր արտասանած իր խօսքին մէջ ան անդրադարձաւ արժէքներու կարեւորութեան` թէ՛ անհատական եւ թէ՛ հաւաքական կեանքին մէջ: Առանց արժէքի` մարդկային կեանքը կը կորսնցնէ իր ինքնութիւնը, իմաստն ու նապատակը, ըսաւ ան` ընդգծելով առաւելաբար հոգեւոր, բարոյական եւ ազգային արժէքները: Իւրաքանչիւրին մասին...

ՀՐԱՅՐ ՊԱԼԵԱՆ Ռուսաստան Հրայր Պալեան 2022 թուականի փետրուարից Ռուսաստանը զբաղուած է Ուքրանիայի պատերազմով, եւ նրա աշխարհաքաղաքական շահերի շրջանակը Հարաւային Կովկասում զգալիօրէն նեղացել է: Զգալով դա` Ազրպէյճանը բազմիցս փորձարկել է Հայաստանի ռազմական պաշտպանութիւնը եւ Ռուսաստանի հնարաւոր արձագանգը 2020 թուականի եռակողմ համաձայնագրի խախտումներին: Լաչինի միջանցքի շրջափակումը եւ Ազրպէյճանի կողմից կրկնուող յարձակումը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հայկական դիրքերի, ինչպէս նաեւ հայ-ազրպէյճանական սահմանի երկայնքով մնացին...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Զարմանալի է, որ այս վերջերս յաճախ միտքս կու գայ գերմանացի փիլիսոփայ Նիցչէի սահմռկեցուցիչ յայտարարութիւնը, թէ` «Աստուած մահացած է»: 1882 թուականին իր «Զուարթ գիտութիւնը» գործին, ապա անգամ մը եւս` «Այսպէս խօսեցաւ Զրադաշտը» գործին մէջ: Բայց ամէնէն հետաքրքրականը շարունակութիւնն է այդ նախադասութեան, երբ փիլիսոփան կ՛ըսէ, թէ` «Մենք ենք, որ սպաննեցինք զԱստուած, ինչպէ՞ս մխիթարուիլ, մե՛նք` ոճրագործներուն ոճրագործը: Ինչ որ այս...

ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Լիբանանի մէջ այս օրերուն այնքան խորթ կը հնչէ այս բառը ... դժբախտաբար իրողութիւնը այս է եւ կարելի չէ իրապաշտ չըլլալ ու անտեսել ճշմարտութիւնն ու «ոչ անկախ» վիճակի մը մէջ գտնուելու իրականութիւնը: Իր անկախութեան 80-ամեակի նախօրեակին Լիբանան կը գտնուի պատերազմի սեմին: Իսրայէլի դէմ պատերազմ մը, որ Աստուած մի առասցէ, եթէ բռնկի, կը սպառնայ Լիբանանի գոյութեան, որովհետեւ թշնամին կը խոստանայ...