Յօդուածներ

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 21-րդ դարու 3-րդ տասնամեակի 4-րդ տարին պիտի մտնենք այնպիսի պայմաններու մէջ, երբ աշխարհի զանազան բաժիններուն զինեալ տագնապները եւ պատերազմները թափ կը ստանան՝ շատ յաճախ անմեղ մարդիկ մսաղացներու զոհ դարձնելով: Կիներ, երեխաներ, տարեցներ իրենց կեանքը կը կորսնցնեն մեծ պետութիւններու եւ բարբարոս կազմակերպութիւններու, համաշխարհային վարձկանական խումբերու անհեթեթ խաղերուն պատճառով: Այնքան անհեթեթ, որ մարդիկ արդարացիօրէն հարց կու տան, թէ ինչո՞ւ այսքան...

Յորդանանի Շոուբակ (*) ամրոցին մէջ յայտնաբերուած հայերէն արձանագրութիւնները, ըստ նախնական տուեալներու, կրնան թուագրուիլ 17-18-րդ դարերով, Երեւանի պետական համալսարանի մշակութաբանութեան ամպիոնի ընդլայնուած խորհրդաժողովին յայտարարած է ամպիոնի վարիչ, հնագէտ Համլետ Պետրոսեան, որ վերջերս վերադարձած է Յորդանանէն: Ան պատմած է, որ արձանագրութիւնները, որոնց մասին ինք նախապէս յայտնած էր նոյեմբերի 28-ին իր Դիմատետրէն, այս տարուան օգոստոսին յայտնաբերած են Ֆլորանսի համալսարանի գիտնականները: Համլետ Պետրոսեան երկար...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «ՄԵՐ ՅԱՂԹԱՆԱԿՆԵՐԸ» Պատմութեան Գիրքերու Չորս Հատորները (1): «Հայաստանի ձիերը, ձիաւոր հերոսները, հեծելազօրը եւ յաղթանակները» յօդուածաշարքը սկսայ 6 փետրուար 2018-ին եւ միայն օգոստոս 2023-ին համացանցին մէջ գտայ խիստ արժէքաւոր` «Մեր յաղթանակները Ա., Բ., Գ., Դ.» քառահատոր, «Նորավանք»-ի պատմական հրատարակութիւնը` յաջորդաբար 2008, 2009, 2011 եւ 2012-ին լոյս տեսած (գիրքերը կարելի է ներբեռնել այստեղ` (2), (3), (4), (5) ), նախագիծի հեղինակ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Նոր տարուան առթիւ լաւ նուէր մը ստացայ «Հերկ եւ բերք» գիրքի հեղինակէն, որուն հետ երկար տարիներու մտերմութիւն ունիմ: Գիրքը միշտ ալ լաւ եւ հաւատարիմ ընկեր մը նկատած եմ: Հալէպի եւ Անթիլիասի մէջ Լեւոնին հետ յաճախ կը զրուցենք այն բոլոր հարցերուն մասին, որոնք մեր հաւաքական մտահոգութիւններուն մաս կը կազմեն եւ առհասարակ այս հատորին մէջ տեղ գտած են: Երբ...

ՊԵՏՐՈՍ ՀԱՃԵԱՆ (*) Կարդալով Լեւոն Շառոյեանի գրադատական ու բանասիրական յօդուածներու այս ծաւալուն հաւաքածոն, յիշեցինք հայ տպագրութեան ռահվիրայ Յակոբ Մեղապարտի հրատարակած կէս տասնեակ գիրքերէն մէկը` «Պարզատոմար»-ը, ոչ թէ նմանութիւն մը փնտռելու համար երկու գիրքերուն միջեւ, այլ որովհետեւ «պարզատոմար» բառը տիպար բնորոշում մըն է եւ, ըստ էութեան, լաւապէս կը բացայայտէ Շառոյեանի այս աշխատութեան բովանդակութիւնն ու հեղինակային ուղղուածութիւնը: Արդարեւ, այս գիրքին մէջ մէկտեղուած...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Անցած տարուան մէջ հայութեան հիասթափութիւնն ու հոգեկան ընկճուածութիւնը խորացաւ այն աստիճան, որ երբեւիցէ չէր եղած, գէթ իմ գիտակից կեանքի տարիներուս: Ծանր յուսախաբութեան հետեւանքով հայ մարդուն մէջ յառաջացաւ այն զգացումը կամ առնուազն հարցականը, թէ տապանաքա՞ր մը դրուած է արդեօք վերնագրով արտայայտուած կարգախօսին վրայ…: Այս ծանր ու մահացու զգացումը յեղաշրջելու, յեղափոխելու, «յոյսով լեցուեցաւ» երգը կենսագործելու հրամայականը այս տարուան գերխնդիրն է:...

Մինաս Թէօլէօլեան ծնած է Պարտիզակ, 1913 նոյեմբեր 24-ին: Մեծ եղեռնի օրերուն Թէօլէօլեան ընտանիքին մեծ մասը աքսորուեցաւ Գոնիա: Հազիւ 2 տարեկան էր Մինաս, երբ պարագաներու բերմամբ, ծնողքէն բաժնուած, ան մնաց իր հօրեղբայրներուն եւ հօրաքրոջ հոգածութեան տակ` Զմիւռնիա: 1922-ին, Զմիւռնիոյ ջարդերէն ետք, պատանի Մինասը ղրկուեցաւ Պոլիս, ուր յաճախեց Մխիթարեաններու լիսէն: Մխիթարեաններուն մօտ աշակերտութեան շրջանին էր, որ 13 տարեկանին Թէօլէօլեան գրեց իր առաջին...

ՁԻՒՆԱՆՈՒՇԻԿ ՆԱՆԷ ԱՅՆԹԱՊԵԱՆ Փոքր տարիքում լիքը հարցեր ունէի տալու Ձմեռ պապին. ովքե՞ր են իրեն օգնում, ո՞վ է նա եւ ինչու՞ է այդ բարի գործը անում: Այդ տարիքում չգիտէի էլ, որ ես օրերից մի օր կը յայտնուեմ այդ հեքիաթում եւ կը ստանամ իմ բոլոր հարցերի պատասխանները: Որպէս «Մուսա Լեռ հայրենակցական միութեան երիտասարդական թեւ»-ի անդամ` առիթն ունեցել եմ այս ծրագրին մաս կազմելու:...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Չորսդիս կորսուող հայրենիք, չորսդիս կորսուող բառեր, չորսդիս մարդիկ աներդիք, չորսդիս ողբի խուլ ձայներ: Չորսդիս կորսուող յոյսեր, յանձնումներ եւ աւերում, դեռ մարմիններ կարեվէր, սուտ խոստումներ անհատնում: Ստրկացնող պայմաններ, սպառնալիք, հարկադրում, խաղաղութեան անուամբ դեռ Մեծ Եղեռնի ուրացում: Թոյլ մի՛ տար, որ սահմանեն հայրենիքդ ուրիշներ, չմնայ անապաւէն երկիրդ  որբ ու անտէր: Բայց գտնուած ենք այստեղ, գոյատեւած վերստին, կամքս ամուր է, ուժեղ,...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մեր նախկին յօդուածներից մէկում ընդհանուր գծերով անդրադարձել էինք, այսպէս կոչուած, «Արեւմտեան Ազրպէյճան»-ի քաղաքական յղացքին, դրա «բովանդակութեանն» ու ընդհանրապէս ազրպէյճանական տարբեր շրջանակներում դրա ընկալմանը: Դա արել ենք ոչ թէ հայկական տիրոյթում ազրպէյճանական ուղենիշները քննարկման առարկայ դարձնելու, այլ թշնամու անվերջանալի յաւակնութիւնները հայկական լսարանի համար անգամ մը եւս յստակ դարձնելու համար` այն շեշտադրմամբ, որ պաշտօնական Պաքուն ուղղակիօրէն հետապնդում է Հայաստանի Հանրապետութեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Կարծես թէ բռնի տեղահանուած արցախահայերու խնդիրները քիչ էին, հաշուի առնելով անոնց հարկադրաբար հեռացումը իրենց հայրենի հողէն եւ կրած հետագայ զրկանքները Հայաստան ժամանելէ ետք` բնակարանի, սնունդի, դեղորայքի եւ այլ առաջին անհրաժեշտութեան պարագաներու բացակայութեան պատճառով, ներկայիս ալ Հայաստանի կառավարութիւնը աւելորդ խնդիրներ կը ստեղծէ անոնց համար: Երկար ժամանակ Հայաստանի քաղաքացի հանդիսացող արցախահայերուն Հայաստանի կառավարութիւնը յանկարծ ըսաւ, որ...

«Ալիք»-Ի Հարցազրոյցը` ՀՅԴ Անդամ, ՀՀ Աժ «Հայաստան» Խմբակցութեան Պատգամաւոր Քրիստինէ Վարդանեանի Հետ Հարցազրոյցը` ՍԻՒՆԷ ՖԱՐՄԱՆԵԱՆԻ «ԱԼԻՔ».-  2023 թուականը լի էր ծանր իրադարձութիւններով եւ կորուստներով, ցաւօք, հայութեան համար այն կը յիշուի որպէս Արցախի ամբողջական հայաթափման եւ պառակտուածութեան խորացման տարի: Աղէտի խորացումը նաեւ շաղախուեց Արցախի նախկին նախագահների, քաղաքա-ռազմական վերնախաւի, բազում հայերի գերեվարման խնդրով, նրանց ազատութեան հիմնահարցը շարունակում է անլոյծ մնալ: ՔՐԻՍՏԻՆԷ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ.-...

18-21 յունուար 2024-ին, «Մոնօ» թատերասրահին մէջ պիտի ներկայացուի «Էխըր խարթուշէ» («Վերջին փամփուշտը») թատերախաղը, հեղինակութեամբ եւ բեմադրութեամբ Նարէ Քիւրքճեանի եւ Միշել Զալուայի, մասնակցութեամբ դերասաններ Կայէլ Աիլէի եւ Թէրէզա Սալէհի: Սոյն ներկայացման մասին յաւելեալ տեղեկութիւններ քաղելու նպատակով, «Ազդակ» կարճ զրոյց ունեցաւ Նարէ Քիւրքճեանին հետ: Ան դիտել տուաւ, որ անցեալ տարի ամրան ընթացքին ինք հետեւած էր  «Պէյրութ ամառնային դպրոց» ծրագիրին, որուն իրենց մասնակցութիւնը...

ՍԱՄՈՒԷԼ ԹԱԴԵՒՈՍԵԱՆ Անցաւ տարին, այս տարին էլ... Բայց ցա՛ւը դեռ թափառում է Եռաբլուր Պանթէոնում Շարք-շարք յառնած հերոսների` Շիրիմների հովտում հպարտ: Փոխուեց տարին` հինը նորով... Մոռացուած չէ ո՛չ ցաւ, ո՛չ վիշտ, Եւ ո՛չ երդումն այն հինաւուրց, Որ հունցուել էր տաք հնոցում` Պատուախնդիր օրերին: Տարի է նոր, մի նոր տարի... Նոր տարուայ դուռ Այս նորելուկ Կենաց Ծառին Սուր ու փամփուշտ պիտի դաջենք,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մարդիկ այժմ աւելի կը հետապնդեն աշխատանք-կեանք հաւասարակշռութիւնը, եւ այս առնչութեամբ արհեստական բանականութիւնը հիմնական դերակատարութիւն ունի: «Պի.Պի.Սի.» այս մասին վերջերս հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Խուճապ եւ կարելիութիւն. 2023 թուականին ի՞նչ հասկցան աշխատաւորները Արհեստական Բանականութեան մասին Հաւասարաչափ ազդարարուած եւ յայտարարուած` արհեստական բանականութիւնը (ԱԲ) արդէն փոխած է մեր աշխատելու ձեւը եւ ապագան: Հազիւ տարի մը եղած է, որ «Բաց...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աւելի քան երկու ամիս առաջ, 2023-ի նոյեմբերի առաջին օրերուն, ճակատագիրին եւ առողջութեան հասած հարուածներէ ետք, Լոս Անճելըսի մէջ աչքերը փակեց հայկական բեմին նուիրեալ մը` Զոհրապ Եագուպեանը: Օրին անոր վաստակին մասին երկու հակիրճ արձագանգ արձանագրուեցաւ «Ազդակ»-ի մէջ (Պէյրութ), կատարուեցաւ ըստ արժանւոյն գնահատական, մէկը լիբանանահայ բեմին սպասարկող վաստակաւորէ մը` Յարութ Գնդունիէն, երկրորդը համազգայնական արուեստասէրէ մը` Յակոբ Լատոյեանէն: Առաջինը իր ակնարկը...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապի տնտեսութեան պատմութեան արմատները կ՛երթան 20-րդ դարուն սկիզբը` Մեծ եղեռնին կատարուած տեղահանութենէն ետք, երբ քեսապահայութիւնը, ի գին մեծ ճիգերու, կրցաւ կառափնատէն մազապուրծ ազատած ու ցիրուցան դարձած ողջ մնացած զաւակները հաւաքել եւ վերակազմակերպել իր տնտեսական կեանքը: Անոնց ապրուստը հիմնականօրէն կախեալ էր գիւղատնտեսութենէն` երկրագործութենէն եւ խաշնարածութենէն: Արհեստները հազիւ սկսած էին միս ու ոսկոր կապել (երկաթագործութիւն, ատաղձագործութիւն, զինագործութիւն եւ այլն):...

Վաւերագրող բեմադրիչ Սեդա Գրիգորեան այժմ կը փորձէ ամերիկեան ընկերութենէն եւ աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ նկարահանումներու անձնակազմ գտնող միջազգային հարթակէն պարզել, թէ ինչպէ՛ս կարելի է, որ Ուրարտուի մասին պատմական ժապաւէնին համար կատարած իր նկարահանումները յայտնուած են ազրպէյճանական քարոզչական ժապաւէնին մէջ, սակայն տակաւին պատասխան չկայ: Ազրպէյճանական CBC ալիքը 2 յունուարին 37 վայրկեան տեւողութեամբ ժապաւէն մը սփռեց: Անոր մէջ Երեւանը կը ներկայացուի` իբրեւ...

Արցախի Հանրապետութեան Քաշաթաղի շրջանի Աղանուս բնակավայրի Թթու ջուր կոչուող տարածքին մէջ ազրպէյճանցիները քանդած են Օմարի լեռնանցքին մէջ զոհուած Տիգրան Աբրահամեանի եւ ընկերներուն յիշատակին կանգնեցուած խաչքար-յուշաղբիւրը: Այս մասին ահազանգեց Արցախի մշակութային ժառանգութեան մշտադիտարկում իրականացնող կայքը: Կը նշուի, որ ազրպէյճանագէտ Վարսիկ Սիմոնեանի տրամադրած լուսանկարներէն ի յայտ կու գայ, որ խաչքար-յուշաղբիւրը քանդուած է: Մինչեւ Ազրպէյճանի` Արցախի բռնագրաւումը աղբիւր-յուշարձանը կանգուն էր, իսկ կեդրոնին մէջ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա               Հասիչէի Մէջ Հոգեւոր Համերգ` Կատարողութեամբ «Գարուն» Երգչախումբին Նախագահութեամբ Ճեզիրէի առաջնորդական փոխանորդ Լեւոն վրդ. Եղիայեանի, կազմակերպութեամբ Հասիչէի Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցւոյ թաղականութեան եւ ՍՕԽ-ի «Լոռի» մասնաճիւղին, 27 դեկտեմբերին Հասիչէի Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ հոգեւոր համերգ` կատարողութեամբ «Գարուն» երգչախումբին, որ մեկնաբանեց հայկական եւ արաբական երգերու փունջ մը: Համերգի աւարտին առաջնորդական փոխանորդը ողջունեց այլ համայնքներու քահանայ հայրերը...