Յօդուածներ

Վ. ԱԶՆԱՒՈՒՐԵԱՆ Երեք ներկայացում, երեք օր լեցուն սրահ, աւելի քան 1200 հանդիսատես: 9, 10, 11 հոկտեմբեր, «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահ, Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի «Դող` սիրտը գող» կատակերգութիւնը` Յակոբ Տէր Ղուկասեանի բեմադրութեամբ: Անցեալ շաբաթավերջին թատրոնը կարծես կրկին գտած էր իր հին կախարդանքը: Ծիծաղ, ծափահարութիւններ, ուրախ դէմքեր եւ ներկայացումէն ետք գոհունակութեամբ տուն վերադարձող հանդիսատեսներ: Թատերական գեղեցիկ յաջողութիւն մը` անկասկած: Բայց նաեւ`...

ԼԵՆԱ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Արհեստական բանականութիւնը արագօրէն կը փոխէ աշակերտներու սորվելու ձեւը` ինչպէ՛ս անոնք կը հաղորդակցին, կը գործեն եւ խնդիրներ կը լուծեն: Այսօրուան աշակերտները քանի մը վայրկեանի մէջ կրնան` տեղեկութիւններ գտնել, գրութիւններ եւ ներկայացումներ պատրաստել, լեզուներ թարգմանել, բացատրութիւններ ստանալ, պատկերներ ստեղծել եւ տարբեր թուային գործիքներ օգտագործել իրենց ուսումը բարելաւելու համար: Այս հնարաւորութիւնները կրթութեան մէջ կարեւոր նոր դռներ կը բանան, սակայն անոնք նաեւ...

Սեպտեմբեր 29-ին Փարիզի մէջ տեղի ունեցաւ գրական երեկոյ մը` նուիրուած «Նամակներ դրախտից» երկլեզու` հայերէն-ֆրանսերէն ժողովածուին: Գիրքին հեղինակներն են արցախցի բանաստեղծ եւ գրող Հերմինէ Աւագեանը եւ իմաստասէր, «Արեւելքի քրիստոնեաները» հաղորդաշարի («France Culture» ձայնասփիւռի կայանէն) արտադրիչ Ուլիս Մանժեսը: Հատորը այս տարի լոյս տեսաւ «Newmag» հրատարակչատունէն: «La Guilde»-ի եւ Արցախի աջակցութեան միութեան ջանքերով կազմակերպուած ձեռնարկը, որ կը կրէր «Արցախը` հայրենիքս» խորագիրը, համախմբեց քաղաքական,...

ՍՕՍԷ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆ Ս. Իգնատիոս Մալոյեան` աջէն երրորդը, նստած: 126 տարուան հեռաւորութենէն Ս. Իգնատիոս Մալոյեանի անտիպ մէկ նամակը կը մղէ խորհրդածութեան` կապուած  2025 հոկտեմբեր 19-ին Վատիկանի մէջ կատարուած պատմական սրբադասման միամեակին: Արդարեւ,  Հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ լուսաւոր շողը` Մարտինի նահատակ արք. Իգնատիոս Մալոյեան դասուեցաւ Տիեզերական եկեղեցւոյ սուրբերու շարքին: Այդ սրբադասման առաջին տարեդարձի նուիրական սեմին, խորհրդանշական զուգադիպութիւն մը մեր ուշադրութիւնը կը հրաւիրէ անցեալի...

ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Նրանք, որոնք երկար տարիներ մտահոգուած հետեւեցին 19-ամեայ պատանի Համբիկ Սասունեանի դատավարութեանն ու նրա հետագայ 37 երկար տարիների կեցութեանը ամերիկեան Սեն Լուիս Օպիսփօ բանտում, որոնք ուժ եւ համբերութիւն ներշնչեցին իրենց կապով, այսօր իր հետ միասին տօնում են իր ընտանեկան երջանկութիւնը զոյգ զաւակներով`  Արցախ եւ Շուշի, բախտաւորուելու ուրախութիւնը: Մէկ ամբողջ երիտասարդութիւն  բանտում անցրած, 37 երկար ու ձիգ տարիներ ցմահ...

ԱԶԱՏՈՒՀԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Աշուն... տերեւաթափ: Կարծէք` աշնան հովերը փչելով մէկ առ մէկ իրենց հետ տարին նուիրեալ ԼՕԽ-ականներու արժանաւոր փաղանգ մը, որուն մէկ ներկայացուցիչն էր քառասուն օրեր առաջ մեզմէ առյաւէտ հեռացած Ժագլին Թերզեանը: Ան եղած է ԼՕԽ-ի հաւատամքին հաւատացողներէն, որ մօր մը նման ամենայն հարազատութեամբ ԼՕԽ-ի «Աղաւնի Փափազեան» մասնաճիւղի ժողովներուն տուած է ընտանեկան մթնոլորտ` ԼՕԽ-ի հանդէպ ունենալով պատկանելիութեան գիտակցութիւն, կապուածութիւն, սէր ու...

Հինգշաբթի, 15 Հոկտեմբերին, Թեմիս բարեջան Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Անուշաւան Արքեպիսկոպոս, պաշտօնական այցելութիւն մը տուաւ Լիբանանի նոր ընդհանուր հիւպատոսին՝ տիար Թալալ Տահէր։ Խօսակցութեան ընթացքին, արծարծուեցաւ Լիբանանի ներկայ տնտեսական, քաղաքական եւ ընկերային կացութիւնը։ Առաջնորդ Սրբազան Հայրը լիբանանցի դիւանագէտին ներկայացուց Արեւելեան ԱՄՆ-ի հայ համայնքի ընդհանուր պատկերը։

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ «Պատմութիւն ասելով հիմնականում հասկանում ենք այն, ինչ տեղի է ունեցել անցեալում: Միթէ՞ սա հիմնարար խնդիր չէ. եթէ պատմութիւնը արդէն տեղի է ունեցել, մենք այլեւս ի՞նչ կարող ենք անել: Կամ նոյնիսկ ինչ-որ բան կարո՞ղ ենք անել, դա անցեալն այսօր վերարտադրելու եւ այսպիսով դա փոխելու փորձն է, բայց գործնականում հնարաւոր չէ փոխել այն, ինչ արդէն տեղի է ունեցել: «Լուծումը մէկն...

ՇԱՔԷ Հ. ԳԱՐԱՅԵԱՆ Կան ձայներ, որոնք միայն ականջին կը հասնին: Կան նաեւ ձայներ, որոնք կը հասնին սրտին, կը մտնեն յիշողութեան մէջ ու տարիներ ետք ալ կը շարունակեն ապրիլ մեր էութեան խորքը: «Վանայ Ձայն»-ը այդ ձայներէն է: Քառասուն տարի առաջ Լիբանանի երկարամեայ ու անվերջանալի պատերազմի ծանր օրերուն, երբ երկրի երկինքը խաղաղ չէր, երբ պայթումներուն ձայնը երբեմն կը խլացնէր մարդոց խօսքը, ծնունդ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այն պահուն, երբ մանաւանդ Արցախի մէջ ականատես կ՛ըլլանք հայկական մշակութային կոթողներու քանդումին եւ յաճախ իւրացումին, բարի նախանձով կը կարդանք հակառակ երեւոյթին մասին. մարդիկ կը պահպանեն մշակոյթը: «Պի. Պի. Սի.»-ի յօդուածագիր Տեքստըր Սթրոնկ վերջերս անդրադարձած է այս հարցին: Ն. Միացեալ Նահանգներու  հարաւարեւելեան ափի երկայնքով Կուլլա Կիչի աւանները կը պահպանեն արեւմտեան Ափրիկէի մէջ արմատներ ունեցող իւրայատուկ մշակոյթ եւ լեզու,...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Դիտեցի Համազգայինի «Գ. Իփէկեան» թատերախումբին Յակոբ Տէր Ղուկասեանի բեմադրութեամբ ներկայացուած «Դող` սիրտը գող» զաւեշտի երկրորդ ելոյթը: Ականաւոր Տարիօ Ֆօ իր 1958-ին հեղինակած գործը իտալերէնով անուանած է  «Ոչ բոլոր գողերը կու գան վնաս պատճառելու» (Non tutti i ladri vengono per nuocere): Անգլերէնով ծանօթ է` որպէս «The Virtuous Burglar» (առաքինի գողը): Հայաստանի մէջ «Ամէն գող գող չէ» վերնագիրով ներկայացուած է...

Հարցազրոյց «Մեղու» Առցանց Ձեռնարկի Հիմնադիր Վահան Կ. Մանճիկեանի Հետ «Ճանապարհը Քալելով Կը Հարթուի» Զրուցեց` ՀԵՐՄԻՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ Համազգայինի Երեւանի գրասենեակի նախաձեռնած հարցազրոյցներու «Դիմապատկեր» շարքով Հերմինէ Աւագեանը  հետեւեալ զրոյցը կատարած է «Մեղու» ձեռնարկի հիմնադիր, «Ազդակ»-ի երիտասարդ յօդուածագիրներէն Վահան Կ. Մանճիկեանին հետ, որ խօսած է իր անձնական նախաձեռնութեամբ ծնունդ առած եւ նոյն ձեւով ալ գոյատեւող եւ զարգացող, հայկական բարբառներու պահպանման նպատակ հետապնդող «Մեղու»-ին...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Նոր չէ, որ հայաշխարհը կը փոխակերպուի: Նորութիւնը թերեւս ներկայ փոփոխութիւններուն արագութիւնն ու բազմամակարդակ փոխազդեցութիւնն է, ինչպէս նաեւ` այն դժուարութիւնը, զոր կը դիմագրաւեն անհատներն ու հաւաքական դերակատարները` այդ փոխակերպումները ընկալելու, մեկնաբանելու եւ անոնց համարժէքօրէն արձագանգելու մէջ: Այս իմաստով «փոխակերպում»-ը կը նշէ աւելի լայն կառուցային գործընթաց, իսկ ոլորտային փոփոխութիւնները անոր պատմական եւ տեսանելի դրսեւորումներն են: Ինքնութիւն, պետութիւն, սփիւռք, լեզու,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Հոկտեմբեր ամիս է ու թարգմանիչներու տօն: Թարգմանչաց տօն է, կը յիշեցնէ մեզի մեր պատի օրացոյցը: Ի՞նչ անուն կրնամ տալ այս անկեղծութեան: Չեմ գիտեր: Շուրջս եւ մթնոլորտս յանկարծ կը լեցուին հին ու նոր գաղափարներով, յուշերով,  դէմքերով եւ դէպքերով: Տխուր, ուրախ, հպարտալի եւ երանելի, սակայն` նոր յոյսի բացուող միտքերով: Է՜հ, երանի կու տամ: Ու յանկարծ դպրոցական հետաքրքիր ու պահանջող յուշեր...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Առաջնորդ Սրբազան Հայրը Հետեւեցաւ Գամիշլիի Նորակառոյց Եկեղեցւոյ Շինարարական Աշխատանքներուն 3 հոկտեմբերին Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեան ժամանեց Գամիշլի` ընկերակցութեամբ Յարաբերական մարմինի պատասխանատու Վրէժ Եագուպեանի, «Aid to the Church in Need» բարեսիրական հաստատութեան Սուրիոյ պատասխանատու Ժոզեֆ Ճորճ Ճպրանի եւ Նպաստից յանձնախումբի ներկայացուցիչ Յարութ Հայրապետեանի: Սրբազան հայրը Գամիշլիի մէջ դիմաւորուեցաւ Ճեզիրէի առաջնորդական փոխանորդ Լեւոն վրդ. Եղիայեանի, Պսակ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Գրականութեան Եւ Արուեստի Թանգարանին Մէջ Բացումը Կատարուեցաւ Շուշանիկ Կուրղինեանի 150-Ամեակին Նուիրուած Ցուցադրութեան Հոկտեմբեր 10-ին Գրականութեան եւ արուեստի թանգարանին մէջ, «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնադրամի աջակցութեամբ եւ համագործակցութեամբ «Արդարութեան նոր մշակոյթ» հասարակական կազմակերպութեան, բացումը կատարուեցաւ բանաստեղծուհի, արձակագիր եւ հասարակական գործիչ Շուշանիկ Կուրղինեանի 150-ամեակին նուիրուած «Ըմբոստ կինը» խորագիրով ժամանակաւոր ցուցադրութեան: Ցուցադրութիւնը կազմուած է թանգարանին մէջ պահուող Կուրղինեանի հարուստ արխիւային նիւթերու հիման...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Թատրոնը երբեմն մարդը կը ծիծաղեցնէ մոռցնելու համար առօրեայ հոգերը, երբեմն ալ կը ծիծաղեցնէ յիշեցնելու համար այն իրականութիւնները, որոնց մասին հասարակութիւնը կը նախընտրէ լռել: Իսկ երբ երկուքը կը հանդիպին նոյն բեմին վրայ, հանդիսականը կը յայտնուի հետաքրքրական կացութեան մը դիմաց. կը խնդայ իր տեսածին վրայ, բայց երբեմն կը մտածէ նաեւ, թէ արդեօք այդ ծիծաղին ետին որքանո՛վ ծանօթ իրականութիւն մը կը...

ՍՕՍԷ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆ 26 սեպտեմբեր 2026 թուականին Թուրինի (Իտալիա) մէջ տեղի ունեցաւ պատմական ու մշակութային մեծ նշանակութիւն ունեցող փառաշուք հանդիպում մը` Սաւոյաց արքայական տան տարեկան համաժողովը` գլխաւորութեամբ նորին արքայական մեծութիւն, Փիեմոնթի եւ Վենետիկի իշխան, արքայազն Էմմանուէլ Ֆիլիպերթօ տի Սաւոյայի: Սոյն պատմական, հոգեւոր, մշակութային եւ քաղաքական մեծարժէք արարողութեան առաջին անգամն ըլլալով իր մասնակցութիւնը բերաւ նաեւ հայկական պատուիրակութիւնը: Արարողութիւնը սկիզբ դրաւ սաւոյական արքայական...

Մեծանուն բանաստեղծ եւ վարժարանիս արժանաւոր սան Զարեհ Խրախունիի ծննդեան 100-ամեակին նուիրուած հանդիսութեանց մասնակցելու նպատակով Երեւանէն քաղաքս ժամանած հիւրերը այցելեցին մեր կրթօճախը։ Անոնք փափաքած էին անպայման տեսնել այն վարժարանը, ուր կրթուած ու դաստիարակուած է հայ քերթողութեան երախտաւորներէն մէկը։ Հիւրերն էին Երեւանի «Խաչատուր Աբովեան» պետական մանկավարժական համալսարանի «Սփիւռք» գիտա-ուսումնական կեդրոնի տնօրէն, հայ նոր եւ նորագոյն գրականութեան ու դասաւանդութեան ամպիոնի վարիչ Փրոֆ. Սուրէն...

Հինգշաբթի, 8 Հոկտեմբեր 2026-ին, Օթթաուայի «Fairmont Château Laurier» պանդոկին մէջ տեղի ունեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան 35-ամեակին նուիրուած հանդիսաւոր ընդունելութիւն մը՝ հիւրընկալութեամբ Գանատայի մօտ ՀՀ դեսպան Անահիտ Յարութիւնեանի, որուն ներկայ գտնուեցան Գանատահայոց Թեմի Առաջնորդ Գերշ. Տ. Աբգար Եպս. Յովակիմեան, ուղեկցութեամբ հոգւոր հայրերու՝ Գանատահայոց Թեմի Փոխառաջնորդ եւ Թորոնթոյի Սուրբ Երրորդութիւն Եկեղեցւոյ Հոգեւոր Հովիւ Արժ. Տ. Զարեհ Աւ. Քհնյ. Զարգարեան, Օթթաուայի Սուրբ Մեսրոպ...