Յօդուածներ

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ժողովրդավարական վարչակարգ ունեցող երկիրներու մէջ կառավարական դահլիճներու կազմութիւնը ընթացիկ ու սովորական երեւոյթ է: Անիկա սովորաբար կը յաջորդէ խորհրդարանական ընտրութեան եւ իր կազմը կը ցոլացնէ խորհրդարանին մէջ մեծամասնութիւն կազմած կուսակցութեան կամ կուսակցութիւններու դաշինքի մը գոյութիւնը: Բացառութիւն կը կազմէ միայն կառավարական տագնապի մը յաջորդող դահլիճի կազմութիւնը, երբ մեծամասնական դաշինքի անդամներուն միջեւ տարակարծութիւններ կը ծագին, ու դաշինքը կը փլուզուի: Կը յաջորդէ...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Սրտի ծանրագոյն կսկիծով դիտում եմ տեղահանուած պաղեստինցի ժողովրդի կարօտով լի վերադարձը փոշիացած, քարակոյտի վերածած իր երկիրը` Կազա, եւ որպէս նոյն ժամանակաշրջանը իրենց հետ կիսողի, իրենց երկրի աւերումին ու ծրագրուած ոչնչացմանը, սարսափելի տեղահանումին լուրերից ականատես եղածի` ինձ ոչնչացուած, փոքրացած եմ զգում այդ ժողովրդի բարձրագոյն գիտակցութեան, իրենց հողի կապուածութեան առջեւ: Նախանձախնդիր հիացումով խոնարհւում եմ իրենց երկրին, իրենց տառապած...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Արցախի Մշակութային Եւ Կրօնական Սրբավայրերը Ոչնչացման Անմիջական Վտանգի Տակ Են. «Ճշմարտութիւն Եւ Արդարութիւն» Կեդրոնի Զեկոյց «Ապառաժ» կը տեղեկացնէ, թէ «Ճշմարտութիւն եւ արդարութիւն» կեդրոնը հրապարակած է զեկոյց մը` «Ազրպէյճանի կողմէ հայկական մշակութային եւ կրօնական վայրերու միտումնաւոր ու համակարգուած ոչնչացումը 2024 թուականին» խորագրով: Զեկոյցին մէջ կ՛ըսուի, որ տարածաշրջանին մէջ հայկական ներկայութեան երկար պատմութեան շնորհիւ` Լեռնային Ղարաբաղի մէջ հայկական յուշարձաններու զգալի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մոսկուայի մէջ Լեւոն Շանթի պատուիրակութեան եւ խորհրդային ղեկավարութեան միջեւ բանակցութիւնները տակաւին չէին աւարտած, երբ վարչապետ Համօ Օհանջանեան 15 յուլիս 1920-ին, Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան Երեւանի ներկայացուցչական խորհուրդի նիստին զեկուցեց, որ Հայաստանի պատուիրակութեան բանակցութիւնները Ռուսաստանի հետ շատ դանդաղ կ՛ընթանան, եւ Հայաստան չի կրնար չնշմարել Քեմալի եւ Լենինի մերձեցումը: Կոռնիձորի Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցին եւ քարայր-բնակարանները Օհանջանեան շարունակեց ըսելով որ եթէ Խորհրդային...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Ըլլալ մարդ` կը նշանակէ զգալ, որ քար մը դնելով քարի մը վրայ` կը կառուցենք աշխարհը» (Սենթ՛Էկզուբերի, ֆրանսացի գրող, Ի. դար) Դարու կէսը մեր զաւակներու եւ թոռներու ներկան է, հեռու չէ: Ղեկավարը կրաւորականութեամբ չի սպասեր այլ տեղ եւ այլոց ընտրանքներու վճիռը, ինք կը նախատեսէ եւ կը գործէ: Հայ ժողովուրդը, Հայաստան եւ սփիւռք, պիտի սպասէ՞, որ քառորդ դար ետք մոլորակի...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 1960-ական թուականներու կէսերէն սկսեալ սփիւռքի մէջ քաղաքական զօրաշարժն ու Հայ դատի պայքարը, որ առաջ տարուեցաւ առանց որեւէ պետական զօրակցութեան անհրաժեշտութեան, առանց որեւէ «հզօր պետականութեան» կամ «պետականամէտութեան» հոգեմտաւոր բարդոյթի կաշկանդումի, յաջողեցաւ լռութեան դատապարտուած եւ «մոռցուած» Հայոց ցեղասպանութիւնը բերել միջազգային օրակարգ եւ արձանագրել անոր ճանաչումի առաջին, թէկուզ եւ` անխուսափելիօրէն սահմանափակ յաջողութիւնները: Անկախութենէն ետք հայկական դիւանագիտութիւնը, թէեւ` ուշացումով եւ «Թուրքիոյ...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ 24 դեկտեմբեր 2024-ին, այսինքն արեւմտեան եկեղեցիներու խթման օրը արեգակնային «Փարքըր» խուզարկուն (Parker solar probe) կը գտնուէր իր ծիրի կարեւորագոյն (արեւուն ամէնէն մօտ) կէտին վրայ: Արեւու այդ «մոլորակը» երկրէն արձակուած էր 8 դեկտեմբեր 2008-ին, այսինքն` վեց տարի առաջ: Հարկ էր, որ ծիրը ըլլար ձուաձեւ, որպէսզի արեւուն մօտիկ գտնուած ժամանակամիջոցին խուզարկուն ունենար մեծ արագութիւն: Նման է դէպի վեր նետուած...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հազիւ տան սեմին մօտեցած` Մանուշ տան դուռը բացած կ՛ըլլար Մանուկին համար: Ան ուրախ դէմքով ու լայն ժպիտով կը դիմաւորէր ամուսինը: Անոր ձեռքէն դոյլը առնելով` առողջութիւն կը մաղթէր, երբեմն Աստուծոյ կը դիմէր, որպէսզի ամուսինին ուժը աւելցնէ եւ տան մէջ անոր շուքը անպակաս ընէ: Այս պատկերը կը կրկնուէր  ամէն օր: Քանի մը օր առաջ Մանուկ` ձեռքին պարտէզին դոյլը, որ...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ 1.- Արդէն աւելի քան մէկ շաբաթ է, որ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային գործարանի ողջ աշխատողները գործադուլի մէջ են` աշխատավարձերի բարձրացման ու տարրական աշխատանքային պայմանների բարելաւման պահանջով: 2.- Արդէն օրեր շարունակ վարչապետարանի առջեւ բազմաթիւ քաղաքացիներ բողոքում են կառավարութեան կողմից հարկային տարատեսակ աւելացումների որոշման դէմ: 3.- Իսկ ամենաառարկայականը` փոխադրամիջոցների ապօրինի թանկացման դէմ ժողովրդական տարերային բողոքներն են, որոնք ուղեկցւում են 150 դրամ ուղեվարձը...

ԱՅՄԱՆ ԱԼ-ԱԹՈՒՄ Արաբերէնէ թարգմանեց ՄԱՐԻԱՆԱ ՊԵՐԹԻԶԼԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Ամբողջ տարի մը անցաւ այս պատերուն հարեւանութեամբ: Սորվեցաւ ամէն ինչ, որ կը վերաբերի այս փոքրիկ խուցին` սկսեալ անոր լեզուէն եւ վերջացած գիրէն, եւ այն, ինչ որ կայ այս երկուքին միջեւ: Իսկ այս տարի ինքզինք վարժեցուց ձերբազատիլ կարօտէն, որովհետեւ կը հաւատար, թէ կարօտը կը խանգարէր իր միտքերը: Վերագտաւ մտային պայծառութիւնը, որպէսզի կարենայ դիմագրաւել յանկարծակի որեւէ...

ԼԻԶԱ ԲԱՆՃԱՐՃԵԱՆ-ԹԵԼՎԻԶԵԱՆ Մեր առօրեայ կեանքին մէջ յաճախ կը հանդիպինք օտար բարքեր ընկալելու երեւոյթին: Այդ բարքերը շատ անգամ հրապուրիչ թուելով` կը գերեն մեր կարգ մը զգայարանքները, բայց միեւնոյն ատեն կրնան տհաճ ըլլալ այն առումով, որ ընդօրինակուած են, հարազատութիւն չեն ներշնչեր եւ կը բնորոշեն անձի մը կապուածութեան տարողութիւնը իր ինքնութեան եւ արմատներուն: Անցեալները հին բարեկամուհիի մը հետ պայմանաւորուած էի հանդիպիլ առեւտրական կեդրոնի ...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Թուրքիոյ քաղաքականութիւնը եւ ռազմական միջամտութիւնը Սուրիոյ տարածքին վերջին տասնամեակին դարձած են առանցքային գործօններ, որոնք ուղղակի ազդեցութիւն կը գործեն տարածաշրջանային հաւասարակշռութեան վրայ: Սոյն յօդուածին մէջ պիտի քննարկուին Թուրքիոյ աճող ազդեցութեան պատճառները, քրտական հարցին շուրջ քաղաքականութիւնը, ինչպէս նաեւ անոր նոր-օսմանեան գաղափարախօսութեան դերը եւ տարածքային նկրտումները` մասնաւորաբար Սուրիոյ տարածքին: Թուրքիան եւ Սուրիոյ խորացող ճգնաժամը 2011-ին Սուրիոյ մէջ սկսած քաղաքացիական պատերազմը Անգարային...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ցիւրիխի մէջ խումբ մը զուիցերիահայերու հետ հանդիպումին ընթացքին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի` Հայոց ցեղասպանութեան փաստերուն մասին անտեղի հարցումներ բարձրացնելու խայտառակ փորձէն ի վեր ան եւ անոր կոյր հետեւորդները կը փորձեն արդարացնել անոր ամօթալի յայտարարութիւնները: Փաշինեան զուիցերիահայ խումբին դիմաց ամենայն անտարբերութեամբ ըսաւ. «Մենք Հայոց ցեղասպանութեան պատմութեանն էլ պէտք է վերադառնանք: Պէտք է հասկանանք` լա՛ւ, ի՞նչ է տեղի ունեցել եւ ինչո՞ւ...

ՍԱԼԲԻ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ Կան տիպարներ, որոնք պատմութեան ընդմէջէն արեւածագը կը նկարագրեն, նաեւ կան տիպարներ, որոնք իրենց քրտինքով արշալոյսի երանգները կը գեղազարդեն... Իրավիճակներ, որոնք կեանքէ քաղուած խօսուն պատկերներ են, առիթ կ՛ընծայեն մարդ արարածին կատարելու կեանքի կարեւո՛ր ընտրութիւն` ձեռնածալ սպասողի մը դերով, կամ սրընթաց արշաւող... Բնութիւնը նոյնպէս մարդու հոգեկերտուածքին մէջ իր գերազանց դերը կը կատարէ, մանաւանդ` հայրենի բնութիւնը, որ ծնունդ կու տայ` անխոնջ...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Բոլոր անոնք, որոնք Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանքի Ընծայարանի դասարաններէն անցած են, Ընդհանուր եկեղեցւոյ պատմութեան դասապահը կը ճանչնան` Վոքըրի (Walker) պահ անունով: Այս անունը կու գար մեծ համբաւ ստացած այն անգլերէն աշխատութենէն` «A History of the Christian Church» (Պատմութիւն մը քրիստոնէական եկեղեցւոյ) գիրքէն, որուն հեղինակն է Ուիլիսթըն Վոքըր (1860-1922) անունով ամերիկացի աստուածաբան-պատմաբան մը: Դպրեվանքին մէջ վերոյիշեալ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Տարիներ առաջ ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովի բեմէն նախ. որդի Պուշ կը քննադատէր Ֆրանսան եւ քանի մը այլ ԵՄ-եան անդամ երկիրներ` Թուրքիոյ անդամակցութեան նկատմամբ խստապահանջ քաղաքականութիւն որդեգրած ըլլալնուն համար: Որուն հետեւելով` արեւելեան Եւրոպայի նորանդամ երկիրներէն մէկը յանկարծ հանդէս կու գար ձայնակցելով Միացեալ Նահանգներու նախագահին… Կարծեմ այդ նոյն օրն էր, որ Նիւ Եորք կը ժամանէր նաեւ Ֆրանսայի նախագահը` Ժաք Շիրաք,  օդակայանին...

Յօդուածը պատրաստեց` ԺՈՒԼԻԵԹ ԴԱՒԹԵԱՆ Ժուլիեթ Դաւթեան Ժուլիեթ Դաւթեանը ներկայիս պաշտօնավարում է ԱՄՆ Արդարադատութեան - ներգաղթեալների վերանայման գործադիր գրասենեակում` անցկացնելով իր թեկնածուական (PhD) հետազօտութիւնը ընկերային/մշակութային հոգեբանութեան ոլորտում Հայաստանի Խաչատուր Աբովեանի անուան մանկավարժական համալսարանում: Եթէ մանկութիւնը կարեւոր նշանակութիւն ունի մարդու զարգացման համար, քանի որ այն ուղեղի արագ աճի եւ զարգացման շրջան է, որտեղ հիմնական հմտութիւնները` ճանաչողական, ընկերային (սոցիալական), զգացմունքային եւ ֆիզիքական կարողութիւնները...

Մուտք գործելով 2025 թուական` Հայաստանի բնակչութիւնը բախուեց հարկերի, տուրքերի զգալի մեծացման, համատարած յայտարարագրման նոր իրողութեան հետ: Մայրաքաղաքի բնակչութեան գլխին սպառնալիքի պէս կախուեց երթեւեկութեան հանրային միջոցների զգալի թանկացման հեռանկարը: Շատ շատէրն, որոնք հաւատացել էին, թէ իրենք այս երկրի 3 մլն վարչապետների թւում են, սկսում են իրենց հաշիւ տալ, որ 2018 թուականին արուած սիրոյ խոստովանութիւններից յետոյ վարչապետ Փաշինեանը, միանձնեայ եւ կուսակցական խմբակի...

«Դրօշակ»-ը սկսաւ իր նոր տարեշրջանը: Համացանցի վրայ արդէն կարելի է կարդալ պաշտօնաթերթի այս տարուան առաջին թիւը: Տագնապալի իրականութեան իւրատեսակ երեւակումը ներկայացուած է ամսագիրի «Առաջնորդող»-ին մէջ: Այս թիւով, սակայն, «Դրօշակ»-ը ոչ միայն այլեւս անհանդուրժելի իրողութիւնները կը լուսաբանէ, այլ նաեւ հրամայական կը նկատէ զարգացող աղէտին դիմակայելը, որուն գծով ալ` իբրեւ քարոզչամիջոց, կոչ կ՛ուղղէ քաղաքական եւ հասարակական ուժերուն: «Հասարակութիւն» խորագիրին տակ Մանուէլ Մկրտչեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Վերոնշեալը ռուսական կիսապաշտօնական «Ռուսիա Այսօր»-ի լրագրող Թիմուր Թարխանովի 29 յունուար 2025-ի յօդուածին խորագիրն է (1), զոր կայքէջէն ամբողջութեամբ կը թարգմանեմ. Ենթախորագիրն է՛ «Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարին վիճայարոյց դատը միայն իրաւական խնդիր չէ, այլ այն, որ տարածաշրջանը ինքնիրեն համար ինչպիսի՞ ապագայ կը պատկերացնէ: «Պաքուի դատարանի մը մէջ ծաւալող դատավարութիւնը կրնայ ձեւաւորել Հարաւային Կովկասի գալիք տարիներու ուղղութիւնը: Աշխարհի մէջ յարգուած...