Անդրադարձ

ԶԱՐԵՀ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Լիբանանի թաղապետական եւ քաղաքապետական ընտրութիւնները կանխող ապրիլ 13-ին բոլորս յիշատակեցինք Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի 50-ամեակը, մանաւանդ` այն սերունդի տղոց, որոնք իրենց երիտասարդութիւնը անցուցին ճակատագրական եւ մղձաւանջային այդ տարիներուն: Անոնք շատ բան ունին յիշելու եւ հպարտութեամբ պատմելու, թէ ինչպէ՛ս ճակատագիրին հակառակ, մղձաւանջի մէջ, քաջաբար գործելով` կարողացան լիբանանահայ գաղութը պահել իբրեւ սփիւռքեան ամրոց: Տասնհինգ տարիներ շարունակ իրերայաջորդ սերունդներ ամբողջ չեն կրնար...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Հեռացող աստղունքը ցոլում է, Երկինքը ընկալում է լոյսը, Մաքրում է ծաւալը, Մինչեւ լազուրի ակունքները, Ծալը ու մնացեալը... Գուբում պատռւում է պատանքը, Կեանքը տրոփում է անաւարտ, Մղում, գլորում է քարը. Բացում է գերեզմանը, Որպէս կենդանութեան մահիճ, Կենսաւոր, տրոփող սիրտ: Եռօրեայ է տեւում տաճարի վերակառուցումը, Ինչպէս ասել էր: Սգաւոր կանայք եկել, Մեռելների մէջ են փնտռում Յարեալին... Ասում է` հանդիպեն վերնատանը:...

ԹՈՐԳՈՄ 13 յունուար 1975 Ուսանելու համար Լիբանանէն դուրս կը գտնուէի տարիներէ ի վեր: Պի.Պի.Սի. ձայնասփիւռի կայանին գրեթէ բոլոր յայտագիրները կ՛ունկնդրէի` բացի քաղաքական լուրերու հաղորդումներէն, զորս բնաւ չէի սիրեր: Այդ օրը պատահմամբ լսեցի լուրերու խօսնակին հետեւեալ նախադասութիւնը. «Փաղանգաւոր կուսակցութեան նախագահ Փիեր Ժեմայել յայտարարեց, որ Լիբանանի մէջ պաղեստինցիներուն զէնքը ապօրինի է»: Վտանգի մը նախազգացումը ունեցայ: Որոշեցի ամէն բան ձգել եւ գալ Պէյրութ`...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Գիւմրիի քաղաքապետական ընտրութիւնները յստակօրէն ցոյց տուին, որ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութիւնը չի վայելեր քաղաքացիներու մեծամասնութեան վստահութիւնը: Իր ապահոված մօտ 35 առ հարիւր ձայներուն դիմաց, ընդդիմադիր կուսակցական վեց եւ երկու դաշինքներու ցուցակները հաւաքական կերպով ապահովեցին ընտրողներու 65 տոկոսին վստահութիւնը: Քաղաքապետական խորհուրդի 33 աթոռներէն 14-ը վիճակուեցաւ Քաղաքացիական պայմանագիրին, մինչ ընդդիմադիրները ունեցան 19 տեղ: Գրեթէ շաբաթ մը տեւող քաշքշուքներէ ետք, ի վերջոյ...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Սուրիա կը շարունակէ մնալ աշխարհաքաղաքական մրցակցութեան կեդրոն, ուր Իսրայէլ, Թուրքիա եւ Ռուսիա պայքար կը մղեն ազդեցութեան համար: Իւրաքանչիւր երկիր ունի յատուկ ռազմավարական նպատակներ, որոնք կը ձեւաւորեն` զինուորական գործողութիւնները, դիւանագիտական քայլերը եւ տարածքային նկրտումները: Սուրիոյ մէջ քաղաքական անցումները` Ասատի վարչակարգի անկումէն ետք, աւելի սրեցին այս պայքարը, յատկապէս` երկրի հարաւային եւ հիւսիսային շրջաններուն մէջ: Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահուի վերջերս Միացեալ...

ԼԵՆԱ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Դարձեալ գարուն է: Գարնան առաջին զեփիւռին հետ քաղաքի բնակիչները լայն կը բանան իրենց տան պատուհաններն ու պատշգամներուն դռները եւ խորունկ օ՜ֆ մը քաշելով` կ՛ըսեն. «Վերջապէս գարունը հասաւ, Աստուծոյ լոյսը մտաւ մեր տունը ու ջերմացուց մեր տան պատերը»: Անոնք պտոյտներ կազմակերպելով` կ՛ուղղուին քաղաքին ամենամօտ բացատները, ինչպէս բանտարկեալ մը կը վազէ դէպի ազատութիւն: Անոնցմէ շատեր իրենց երեխաներուն ընկերակցութեամբ կ՛ուղղուին դէպի...

«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքը կը հովանաւորէ տարեկան մօտաւորապէս 100 զանազան չափի նախագիծներ շուրջ քսան երկիրներէ: Առաւել` հարիւրաւոր կրթանպաստներ կը շնորհէ համալսարաններու ուսանողներու եւ հետազօտողներու: Նախագիծներ կ՛ընդունուին իրերայաջորդ փուլերով եւ կը գնահատուին տարին երեք անգամ: Յունուարին գնահատուեցան 125 նախագիծներ, որոնցմէ 32-ը ընտրուեցան նպաստատուութեան համար: Վաւերացուած նախագիծներէն ոմանք շարունակութիւնն էին առկայ նախաձեռնութիւններու, ինչպէս` Զարմանազան, Երդիք, Ուս Հարթակ, եւ Հրանդ Տինք...

Արցախի ժողովրդի իրաւունքների պաշտպանութեան համար մարտի 29-ին կայացած հանրահաւաքից յետոյ համախմբում է ձեւաւորուել, ինչը սկսել է անհանգստացնել քաղաքական որոշ շրջանակների: Վերջին օրերին, յատկապէս, արցախցիների իրաւունքների պաշտպանութեան խորհուրդն աշխուժ քննարկումներ է ունենում` Արցախի հարցը օրակարգային դարձնելով: ՀՀ-ն` որպէս Արցախի երաշխաւոր պետութիւն, փաստացի հրաժարւում է նրա իրաւունքների պաշտպանութիւնից, դա է վկայում վերջերս նաեւ ԱԳՆ հնչեցրած դիրքորոշումը` Արցախի ժողովրդի իրաւունքների պաշտպանութիւնից հրաժարուելու մասին:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նկատի առնելով Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի յաճախակի եւ հրահրող յարձակումները Միացեալ Նահանգներու, Եւրոպայի եւ Իսրայէլի վրայ` զարմանալի չէ, որ թուրքերուն ճնշող մեծամասնութիւնը այդ երկիրները կը նկատէ իր մեծագոյն թշնամիները: Ասիկա լուրջ հարց է, քանի որ Թուրքիան` իբրեւ ՕԹԱՆ-ի անդամ, արեւմտեան ռազմական դաշինքին մաս կը կազմէ: Ցաւօք, ՕԹԱՆ-ը չունի այնպիսի գործիքակազմ, որով կրնայ վտարել սխալ վարքագիծ դրսեւորած անդամը,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ուաշինկթըն. 5 ապրիլի ցոյցերէն… «Սեւին սապոնն ի՞նչ անի, Խեւին խրատն ի՞նչ անի» ԱՌԱԾ Թիւ մէկ խեւը կը կոչուի Տանըլտ Թրամփ, որ քանի մը օր առաջ ներածումներու վրայ տուրքերու անհամեմատ բարձրացումի որոշում մը ստորագրեց եւ տակն ու վրայ ըրաւ աշխարհը` սկսելով... ամերիկեան սակարանէն: Արձագանգեցին բազում այլ խեւեր` դրացի թէ հեռաւոր երկիրներէ, ու տնտեսական պատերազմը աննախընթաց թափ ստացաւ, աշխարհի սակարանները...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Ասպարէզիս բերումով կատարած մասնագիտական աշխատանքներս ընդհանրապէս ինծի համար գոհունակութեան աղբիւր են, որովհետեւ անոնց ընդմէջէն ներկայացուցած նիւթերս կ՛առնչուին արժեհամակարգիս ու հաւատալիքներուս եւ կը ներկայացնեն առաջնահերթութիւններու վերաբերեալ իմ պատկերացումներս ու հասկացողութիւններս: Սակայն գոհունակութիւնս կը քառապատկուի, երբ ներկայացում կամ դասախօսութիւն ունենամ հայկական միջավայրէ ներս` կրթական հաստատութեան մը, կառոյցի մը կամ միութեան մը յարկին տակ, որովհետեւ հոն թեւածող մտքի ու հոգիի...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Մեզի ծանօթ դարձած ռուսական կիսապաշտօնական քաղաքական մարտավարական հիմնարկին` «Վալտայ» միջազգային քննարկումի ակումբին «Վալտայ-Նոր սերունդ» ծրագիրի գիտաշխատող Տմիթրի Փոլեաքով, որ արաբագէտ եւ Ռուսիոյ Գիտութիւններու կաճառի Արեւելագիտութեան հիմնարկի արաբական եւ իսլամական հետազօտութիւններու կեդրոնի գիտաշխատող, վերոնշեալ խորագիրով յօդուած մը գրած է, որ ստորեւ կը թարգմանեմ (1): *Շեղագիր` կը կատարեմ ճշդումներ*: 1. Յօդուածին նկարը` պաղեստինցի մանուկ մը դիմադրութեան մթնոլորտին մէջ: 2. Իսրայէլ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայկական մամուլի մէկ անկիւնէն գողցուած լուր մը: Ազերիները Ստեփանակերտի մէկ փողոցը կնքած են (առանց միւռոնի) Ցեղասպանութեան հեղինակներէն` Էնվեր փաշայի անունով: Արցախի դիմափոխութիւնը աննախընթաց չէ: Ստեփանակերտը արդէն կը կոչեն Խանկենտի, ատենին, Ալիեւի մէկ արձանն ալ զետեղեցին տեղ մը: Թուրքիոյ մէջ միւս ցեղասպանները շատո՜նց ի պատուի են... Արցախի մէջ ազերիական նորագոյն «նուաճումներուն» շարքին է հայկական եկեղեցիներու, հերոսներու յուշարձաններու եւ ընդհանրապէս...

 ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Գնա՜ց: Կարպիսն ալ գնաց: Հիմա, երբ կը փորձեմ երկու տող գրի առնել իր յիշատակը յարգելու համար, կ՛անդրադառնամ, թէ որքան դժուար է գրել մէկու մը մասին, որուն հետ յաճախակի կապի մէջ էիր, որուն հետ կը ծրագրէիր վերստին նախաճաշի մը երթալ, զրուցել յաջորդ գրելիքին, յաջորդ գիրքին մասին, որուն հետ դեռ ճամբայ կար կտրելիք այս անցաւոր կեանքին մէջ: Եւ ահա, մէկ օրէն...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Պէյրութէն մինչեւ Ֆանար` Սուրէն Խանամիրեան ազգային վարժարան մեկնումն ու վերադարձը ամէնօրեայ արկածախնդրութիւն էր: Մնայուն եւ շարժական անցարգելներ պէտք էր շրջանցէինք` հասնելու համար դպրոց: Իսկ նուազ վնասով եւ վտանգով այդ փորձութիւնները յաղթահարելու համար կար ներքին կանոնակարգ մը, որուն մասին տարբեր առիթներով բացատրած էր մեզի պարոն Ժիրայրը, եւ բոլորս լռելեայն ու ամենայն հնազանդութեամբ կը գործադրէինք` փոքր շեղումներով եւ փոփոխութիւններով: Մեծ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Թէեւ տխուր պարունակով, սակայն հետաքրքրական բնոյթ ունեցող վիճակի մը արտայայտութիւն է յօդուածաշարին խորագիրը, որ ուղեկից էր մեր մտորումներուն եւ ձեւով մը մղիչ ուժ կը հանդիսանար, երբ սպիտակ թուղթին կը յանձնուէր յուշերու եւ յիշատակներու կապոցը: Ճիշդ է, որ այս կապոցի ընդերքին տակաւին գոյութիւն ունին հարիւրաւոր էջեր լեցնող պատումներ, անոնք ըլլան անձնական թէ հաւաքական կեանքին առնչուող, այդուամենայնիւ, ներկայացուածը կը միտէր...

Առանց բաժնելու մեր յօդուածագիրին բոլոր մտածումները, տեղ կու տանք իր գրութեան, միաժամանակ յօդուածը ընկալելով հանրային քննարկումի նախաբան մը: ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Երէկ` 13 ապրիլին թեւակոխեցինք Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի բռնկման յիսնամեակը: Տասնամեակներ անցած են արդէն համատարած քանդումի եւ արիւնահոսութեան այդ դժնդակ օրերէն, սակայն այդ պատերազմին բացած մտաւորական, մշակութային եւ քաղաքական վէրքերը սպի ձգած են մեր հասարակական մարմնի վրայ: Պատերազմի մասին շատ բան...

 ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Չորս Աւետարաններն ալ կ՛արձանագրեն Յիսուսի մուտքը Երուսաղէմ` իր խաչելութենէն եւ յարութենէն քանի մը օրեր առաջ, որ կը կոչուի «Յիսուսի Յաղթական Մուտքն ի Երուսաղէմ»: Արեւմտեան եկեղեցիներ զայն կը կոչեն «Արմաւենիի Կիրակի», որովհետեւ այդ օրը զինք ողջունող ամբոխը արմաւենիի ճիւղերով կը դիմաւորէր զինք: Մեր ժողովուրդը պատմական այս դէպքը կը կոչէ «Ծաղկազարդ», քանի որ Հայաստան արմաւինեներէ զրկուած ըլլալուն...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Կա՞յ արդեօք լիբանանահայ ընտանիք մը, որ մորթին վրայ կրած չըլլայ քաղաքացիական պատերազմին արհաւիրքը` սարսափ, առեւանգում, մահ, սպանդ, տնտեսական տագնապ, գոյժ... արտագաղթ: Լիբանանցիները ի՞նչ դասեր քաղեցին արդեօք իրենց հայրենիքին մէջ օտարներու պատերազմէն: Դժբախտաբար` ոչ մէկ դաս: Այսօր նոյնպէս պատերազմի ուրուականը կը շրջի լիբանանեան երկնակամարին վրայ: Պատերազմի հռետորաբանութիւնը մնայուն ներկան է Լիբանանի քաղաքական բեմին: Մենք` լիբանանահայերս, նախանձախնդիր պարտինք մնալ` պահպանելու...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ» թերթի խմբագրատունը՝avenue de la Roseraie 29, 1205 Genève Առկայ ելոյթը կ’անդրադառ­նայ 19-րդ դարու վերջին եւ 20-րդ դարու առաջին քա­ռորդին Եւրոպայի տարբեր համալսարաններու մէջ հայ ուսանողներու ներկայու­թեան՝ Օսմանեան կայսրու­թեան եւ Ցարական Ռուսիոյ փլուզման ժամանակահատ­ուածի նախօրեակին։ Խիստ հետաքրքրական է տեսնել ու հպարտանալ այն փաստով, թէ որքան ուսումնատենչ եղած է հայը, թէկուզ դժնդակ եւ զրկանքներու դարերուն,...