Անդրադարձ

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Թոռնիկիս` Վանային, իր տարեդարձին իբրեւ նուէր այս տարի խաղալիքի փոխարէն  գնած էի վարդագոյն կողքով յուշատետր մը, որուն առաջին էջին նախ պիտի արձանագրէր իր անունն ու մականունը, ծննդեան թուականն ու ծնած քաղաքը, ապա, ըստ մեր ներքին համաձայնութեան, ամէն երեկոյ քանի մը տող յուշ պիտի գրէր: Նուէրիս այս բաժինը բացատրելու եւ կամ պարզելու համար միասին սկսանք մեր «աշխատանքին»: Տրամադրութիւնները լաւ...

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Վաղը Վահան Յովհաննիսեանի ծննդեան օրն է, 59-րդը` ժամանակացոյցով, եւ առաջինը` իր բացակայութեամբ: Բնութեան գծած սահմանագլխին ենք` այս կողմում Վահանի հետ էինք, այն կողմում լինելու ենք առանց Վահանի: Եւ պէտք չէ կրկնել ծեծուած խօսքը, թէ չենք հաւատում, որ Վահանը մեզ հետ չէ: Ինչպէ՞ս կարելի է չհաւատալ, չզգալ այն, ինչ պակասեց Վահանի հեռանալով: Լոյս էր ու յանկարծ մթնեց: Կարո՞ղ ես...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հայաստանէն մի՛շտ ալ անխառն մտածումներով, խանդավառ ապրումներով եւ նաե՛ւ մտահոգութիւններով կը վերադառնամ: Բնական է այս երեւոյթը, անտարակո՛յս. այդ բոլորը առկայ են եւ կ՛իմաստաւորեն  մեր հաւաքական գործի ու ճիգի նպատակն ու ուղղուածութիւնը:  Վերադարձիս, մի՛շտ ալ կ՛ըսեմ, շատ գործ ունինք, եւ ժամանակ անցընելու շռայլանքը պէտք չէ ապրինք: Ա.- Բարեկամ եւ գործակից հրատարակիչներու հետ կը վայելեմ Հայաստանեան սեղանի պարուրած մթնոլորտը, ջերմ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի քաղաքական ասպարէզի ամբողջ ընթացքին անոր ամէնէն սրբազան սկզբունքը կը թուէր ըլլալ քուէատուփերու ճամբով արտայայտուող ժողովուրդին կամքը: Ան 6 յուլիսին` Թուրքիոյ խորհրդարանական ընտրութիւններէն մէկ օր առաջ եւս կը նշէր. «Կը հաւատամ, որ իմ ժողովուրդս «այո՛» պիտի ըսէ նոր Թուրքիոյ մը, նոր սահմանադրութեան մը եւ նախագահական համակարգին... Բոլորս պէտք է յարգենք ժողովուրդին կամքը»: Ան «Նոր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Զարմանալի է, որ ժամանակակից արհեստագիտութեան այս դարուն եւ ելեկտրոնային սարքերու միջոցով բոլորին տրամադրութեան տակ եղած տեղեկատուութեան յորձանուտին մէջ առաւել դժուար է, իսկ երբեմն ալ` անկարելի, իրողութիւնը տարբերել կեղծիքէն: Համացանցը, իւրաքանչիւր նիւթի վերաբերեալ իր անսահման կարելիութիւններով, կրնայ օրհնութիւն կամ անէծք ըլլալ, երբ ոեւէ մէկը փորձէ պարզել այս կամ այն յօդուածին իսկութիւնը: Կարելի չէ...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Սովորութեան համաձայն ես միաժամանակ մի քանի գիրք եմ կարդում: Վերջերս դրանց աւելացաւ հաստափոր մէկը` Երուանդ Փամպուքեանի խմբագրած «Նիւթեր ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան համար» մատենաշարի ԺԱ.` 11-րդ հատորը: ՀՅԴ Բիւրոյի որոշումով կուսակցութեան արխիւները համակարգուած ձեւով` հատորներով, պատրաստել եւ խմբագրելու գործը սկսել է Հրաչ Տասնապետեանը: Տասը տարիների ընթացքում` 1972-1982 թթ., լոյս տեսաւ չորս հատոր: Տասնապետեանի հիւանդութիւնն ու մահը հետագայ հատորների լոյս...

ՌՈՒԲԻՆԱ ՓԻՐՈՒՄԵԱՆ Աննախընթաց երեւոյթ էր: Ցեղասպանագէտների միջազգային ընկերակցութիւնը (International Association of Genocide Scholars) իր երկամեայ համաժողովն էր գումարել Երեւանում: 1994-ին կեանքի կոչուած ցեղասպանագէտների այս պատկառելի կազմակերպութիւնը իր հերթական գիտաժողովներն է ունեցել նախ Միացեալ Նահանգների եւ ապա, 2003-ից սկսեալ, Միացեալ Նահանգներից դուրս տարբեր քաղաքներում` միշտ հովանաւորուած միջազգային համբաւ վայելող որեւէ համալսարանի կամ ցեղասպանագիտական կեդրոնի կողմից: 2015-ին համաժողովը Երեւանում գումարելու Հայոց ցեղասպանութեան...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Եթէ մէկը ըսէր ինծի` պիտի չհաւատայի: Օրտուի հայրենակցական միութի՞ւն…: Այդ ալ` Մարսէյի մէջ..: Այո՛, ապացոյցը այն պրակն է (տե՛ս լուսանկարը), զոր հրատարակեր է նշեալ միութիւնը, իր անդամներուն ծանօթացնելու համար հայրենակցական կազմակերպութեան Ծրագիր-կանոնագիրը: Ո՞ւր կը գտնուի Օրտուն: Օրտուն Սեւ ծովու ափին թրքական քաղաք մըն է: Եթէ բանանք Թուրքիոյ արդի մէկ քարտէսը, Սեւ ծովու եզերքը` Հոփայէն սկսեալ իրերայաջորդ կերպով պիտի...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Առտու կանուխ էր, արեւը տակաւին չէր ծագած: Սովորական ժամուս արթնցայ, սակայն ամէն օրուան նման անկողնէս դուրս չցատկեցի, պատրաստուելու ու մասնակցելու Լոս Անճելըսի խճողուած մայրուղիներու «ճակատամարտին»: Սիրտ չունէի գործատեղիս հասնելով` գաւաթ մը սուրճ ըմպելէ  ետք, անցնելու գործիս: Ամէն օրուան նման, այդ առաւօտ եւս, զարթուցիչս անուշ քունս խանգարեց` յիշեցնելով, թէ պէտք է պատրաստուիմ ու երթամ գործի: Ամէնօրեայ սովորութիւն է, սակայն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ժամանակակից ընկերութիւնները, հակառակ ջատագովուած արդարութեան, հաւասարութեան, ազատութեան, եւ այլ մեծ գաղափարներու (յաճախ ընտրական կամ այլ ճառեր զարդարող), կը յատկանշուին սանձարձակ մրցակցութեամբ, որ կը ծառայէ անհատապաշտութեան, նիւթապաշտութեան եւ դրամի միջազգային կայսերապաշտութեան, ինչպէս յայտարարած էր Հռոմի սրբազան քահանայապետ Պիոս ԺԱ.-ը (1857-1939): Ճկոյթի ետին պէտք չէ թաքնուիլ. ժամանակակից ընկերութիւններու գերագոյն արժէքը դրամն է: Ոչ ոք կ’ուզէ ետ մնալ այս արշաւէն: Այսպէս...

ՄԱՐԻ ԹԱՐԵԱՆ Արցախի Հանրապետութիւնում 2007-ից բնակչութեան թուի զգալի աճ է արձանագրուել: Ութ տարում բնակչութեան թիւն աւելացել է 8 տոկոսով, որից 3.5 տոկոսը (շուրջ 4100 անձ)` հայրենադարձութեան ծրագրի շնորհիւ: «Մեդիամաքս»-ը պարզել է, թէ ինչ փուլում է այսօր հայրենադարձութեան ծրագիրը եւ վերաբնակեցման համար ինչպիսի պայմաններ է առաջարկում կառավարութիւնը: 16 Տարուայ Վերաբնակները Սերոբեանների ընտանիքը 16 տարի առաջ հաւաքեց իրերը, թողեց Չարենցաւանի տունն ու...

ԳՐԻԳՈՐ ՓԻՏԷՃԵԱՆ (Երաժշտագէտ) Պատուոյ փրոֆեսէօր Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցի Եդուարդ Միրզոյեանի դաշնամուրային գործերը վերջերս հրատարակուեցան Երեւանի Եղիշէ Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանին կողմէ: Երաժշտական հատորը կը պարունակէ «Եդուարդ Միրզոյեանի պոէմ եւ ալպոմ թոռնիկիս, դաշնամուրի համար» գործերը ներդրուած Շահան Արծրունիի կողմէ, անոնց կատարումներու խտասալիկով մը: Այս հատորը իր ձայնապնակով իւրայատուկ արժէք ներկայացնող աշխատանք է ո՛չ անոր համար, որ ան...

ՐԱՖՖԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Գերեցիր մեզի, առա՛նց խոցի, եւ ողջագուրեցինք փուշերդ: Շոյեցիր մեզի ճանկերովդ, եւ մենք քնահարբ` անո՛նց փարեցանք. սիրեցինք անոր գգուանքը: Ուշաթափ` պաշտեցինք քեզի ինչպէս վեհ փառքերով մեսիա: Մեր գինովի՛ հոգիներուն` դուն կը մնաս անմեղ,  արդար,  ուղիղ... Բոլո՜ր թերութիւններովդ` հանդուրժելի: Երնէ՜կ մեզի խոցէիր. Գուցէ կը սթափէինք այս մղձաւանջէն: Գոնէ վտանգդ աներե՛ս` դէմք կ՛ունենար, եւ տեսնելով` կը սարսափէինք: Բայց ատենօք խոցած ես...

ԹԱԹՈՒԼ ԱԲՂՅ. ԳԱՐՏԱՆԱՔԵԱՆ Օգոստոս է: Տարուան ամէնէն արգասաւոր ամիսը, ուր յղացած հողը արեւու ճառագայթներուն հսկողութեամբ ու Աստուածամօր զեղուն օրհնութեամբ իր բերքը կը ծննդաբերէ: Կրօնական առումով, Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցին այս ամսուան գրեթէ կիսուն կը նշէ հինգ տաղաւար տօներէն չորրորդը` Վերափոխումն Սուրբ Աստուածածնայ, զոր կը կատարէ իւրայատուկ ոճով, մեծարանքով ու հարուստ ծիսակատարութեամբ: Սա սքանչելախորհուրդ տօնին աւանդութիւնը մեզի հասած է առաքելական ժամանակներէն:...

Օգոստոս 12-ին, հայկական Ամանորի տօնին` Նաւասարդի առիթով (օգոստոս 11) Հայոց ցեղասպանութեան խորհուրդը կրող, 100 մեթր երկարութիւն ունեցող Եռագոյնը ծածանած է Նեմրութի բարձունքին` հին հայկական սրբավայրին մէջ: Այս մասին յայտնած է Արցախեան ազատամարտի մասնակից, ֆոթոլրագրող, «Տիգրան Մեծ» բարեսիրական հիմնարկի նախագահ Սրապիոն Գէորգեան, որ նաեւ 100 մեթր երկայնք ունեցող Եռագոյնին հեղինակն է: Օգոստոս 12-ի առաւօտեան հայ զբօսաշրջիկներէ կազմուած ուխտաւորներու խումբը սկսած է...

Պատրաստեց` ՄԻՒՌՈՆ ՔՀՆՅ. ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ Սոյն տօնը յիշատակումն է Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի տեսիլքին, զոր արժանաւորապէս կը նկարագրէ հինգերորդ դարու պատմագիր` Ագաթանգեղոսը, թէ ինչպէ՛ս սուրբին Խոր Վիրապէն ելքին երեսուներրորդ օրը, ահաւոր ձայներ կը լսուին, երկինքը կը բացուի, լուսաւոր կերպարանքով Աստուածորդին կ՛իջնէ հայոց աշխարհի` Վաղարշապատ քաղաքը, ոսկիէ մուրճը ձեռքին, եւ այնտեղ, ուր երկինքէն «կաթած» էր աստուածային շողը, լուսեղէն տեսքով կը գծագրէ եկեղեցւոյ շինարարական ձեւը:...

«Ազդակ»-ի էջերով պարբերաբար պիտի հրապարակուին Ռոլանդ Շառոյեանի անտիպ ժողովածուէն պատառիկներ: «ԽՄԲ.» Երբ առաջին անգամ մտածեցի մահուան մասին, Թոռնիկս վազեց, հասաւ ինձ, ճչաց ու թռաւ գիրկս- Նա տեսիլքը հեռացրեց ինձանից: Երբ երկրորդ անգամ մտածեցի մահուան մասին` Որոշեցի մեծ թոռանս հարցնել, արդեօ՞ք Սիրած աղջիկ ունի նա - այս օրերին - Այսպէս սեւ լոյսը չքուեց սպիտակ թղթից: Երբ երրորդ անգամ մտածեցի մահուան մասին...

ՄԱԹԻԿ  ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ «Պարլում». այսպէս կը կոչուի այն ուխտավայրը, ուր քեսապցիք կը բարձրանային` դէպի հիւսիս, Կասիոս լերան լանջերուն, ուր գտնուող հնադարեան  եկեղեցւոյ մը աւերակներուն վրայ Ս. պատարագ կը մատուցուէր, եւ մատաղօրհնէք տեղի կ՛ունենար: Ֆրանսական «հոգատար» իշխանութիւններուն կարգադրութեամբ Ալեքսանտրէթի Սանճաքին Թուրքիոյ  յանձնուած տարածքը կը ներառէ քեսապցիներու կարգ մը մշակելի արտերն ու Պարլումի ուխտավայրը: Այս օրերուն, երբ մուսալեռցիներ կը տօնեն հերոսամարտի հարիւրամեակը եւ...

Ազգային կեանքին ծառայելը բնական պայմաններուն մէջ որքան ալ յանձնառու աշխատանք թուի, պատերազմական պայմաններուն մէջ առաւել կամք, պատասխանատուութիւն, նուիրում եւ հաւատք կը պահանջէ: Հաւա՛տք` հաւաքական աշխատանքի արդիւնաւէտութեան նկատմամբ, այնպիսի պայմաններու մէջ, երբ ժողովուրդը` անսահման դժուարութիւններու դէմ յանդիման, ենթակայ է յուսալքման: Հաւա՛տք` անել կացութիւններուն մէջ անգամ տրամաբանական ելքեր որոնելու եւ մեր դարաւոր գաղութը կարելի բոլոր միջոցներով պահելու, պահպանելու առաքելութեան նկատմամբ: Հաւա՛տք` դժուարութիւններուն...

ԼՈՒՍԻՆ ԱՊԱՃԵԱՆ-ՉԻԼ ԱԲՈՇԵԱՆ Հալէպի մէջ հրթիռակոծումները տակաւին կը շարունակեն կեանքեր խլել: Պատերազմական այս ծանր իրավիճակին մէջ, հալէպահայութեան առջեւ ծառացած կենցաղային զանազան դժուարութիւններուն վրայ աւելցաւ նաեւ ջուրի սուր տագնապը: Ջուրի չգոյութիւնը նոր երեւոյթ մը չէր հալէպցիին համար, սակայն օդի բարձր ջերմաստիճանը եւ բնականաբար ջուրի մեծ պահանջքը առաւել ծանրացուցին կացութիւնը: Զինեալ խմբաւորումներուն կողմէ ջրամատակարարման մայր կեդրոնի եւ ելեկտրակայանի խափանումը պատճառ դարձան, որ...