Անդրադարձ

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Հայոց ազատութեան երգի՞չը...: Ո՞վ կրնար ըլլալ ան: Գրական ծածկանունով կը կոչուէր «Կոմս Էմմանուէլ»: Գրականագէտ Մինաս Թէօլէօլեան իր «Դար մը գրականութիւն» երկհատոր գործին մէջ, քանի մը էջերու երկայնքին խօսելով ԺԹ. դարու արեւելահայ մեր այդ երիտասարդ ու աշխուժ գրողին մասին, առաջի՛ն իսկ տողով կը կատարէ սա՛ բնութագրումը. «Ազատութեան երգիչ եւ հանրայայտ կրակոտ գործիչ»: Իսկ Սիմոն Սիմոնեան իր «Արեւելահայ գրականութիւն» գիրքին...

Սուրիոյ տագնապի առաջին օրերէն, Թուրքիան մխրճուելով սուրիական ճգնաժամին մէջ, ոգի ի բռին պայքարեցաւ յագուրդ տալու սուրիական հողատարածքներուն վրայ իշխանութիւն հաստատելու իր բացայայտ ցանկութեան: Սուրիոյ վարչակարգի տապալման համար ահաբեկչական խմբաւորումներուն հոսքը քաջալերող թրքական իշխանութիւնները այսքանով չբաւարարուեցան. անոնք չորս տարի անընդմէջ կրկնեցին նոյն յանկերգը` Սուրիոյ հիւսիսային շրջանին մէջ ապահովական կամ ոչ, թռիչքային եւ կամ այսպէս կոչուած մեկուսացուած օդային տարածք հաստատելու մասին: Տարածք,...

Վերջերս լրագրողներու հետ հանդիպման ընթացքին, հայ-անգլիական միացեալ արշաւախումբի հայկական կողմի ղեկավար, հնագէտ-արուեստաբան, Հնագիտութեան եւ ազգագրութեան հիմնարկութեան կրտսեր գիտաշխատող Աննա Խեչոյեան եւ գիտաշխատող Պորիս Գասպարեան յայտնեցին, որ 2008-էն ի վեր միացեալ այս խումբը կ՛ուսումնասիրէ Ծղուկ լերան ժայռապատկերները: Աննա Խեչոյեան տեղեկացուց, որ ժայռապատկերներուն ուսումնասիրութեան աշխատանքները սկսած են 2002-ին, Հայաստանի եւ Արցախի բազմաթիւ շրջաններու մէջ: «Ծղուկի ժայռապատկերներուն թիւը կ՛անցնի 1000-ը: Ուսումնասիրութիւններ եղած են...

ՊԱՐՈՅՐ ՍԱՆԹՐՈՍԵԱՆ Օգոստոսի 16-ին Վահան Յովհաննիսեանի ծննդեան օրն էր: Ան պիտի ըլլար 59 տարեկան: Այս առիթով «Երկիր»-ը հրապարակեց անոր յիշատակին Պարոյր Սանթրոսեանի յուշերը, զորս կը ներկայացնենք շարունակաբար: Նախաբան Ես չգիտեմ, թէ իմ կեանքն ինչպէս կը դասաւորուէր, եթէ 22 տարեկանում չհանդիպէի Վահան Յովհաննիսեանին: Չէ, մի բան հաստատ կը դառնայի, ասենք` վաճառական կամ գուցէ լաւ չինովնիկ: Բայց որ այլ տեսակ կը լինէի,...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Օգոստոս 18-ին վիրահատութեան ենթարկուած է Յովհաննէս սրկ. Գալստեանը, որ Արցախի հիւսիսարեւելեան զօրամասերէն մէկուն մէջ, օգոստոս 11-ին, ներթափանցումի մը ժամանակ գլուխէն հրազինային գնդակ ստացած էր: «Մուրացան» Կեդրոնական զինուորական հիւանդանոցի պետ Արամ Ասատուրեան յայտնած է. «Հիւանդը վիրահատած ենք, վիճակը բնական է, տեղափոխուած է հիւանդանոցի սովորական սենեակ»: Զօրամասին մէջ հոգեւոր ծառայութիւն կատարող սարկաւագը վիրաւորուած է ինքնաշարժով դիրքեր բարձրանալու ընթացքին, երբ հակառակորդը...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Եղեռնի հարիւրամեակին նուիրուած «Ոսկէ Ծիրան 12» փառատօնի «Հայկական Համայնապատկեր» խաղարկային ծրագիրը չունեցաւ առաջին մրցանակի արժանի դիմորդ: Վաւերագրական ժապաւէններու «Ոսկէ Ծիրան» մրցանակակիրն էր Արման Երիցեանի «Մէկ, երկու, երեք...» ժապաւէնը, որ կը ներկայացնէ լքուած ծերունիներու պատումները: Յիշարժան էին, սակայն, երեք ա՛յլ ժապաւէններ` Ատրինէ Գրիգորեանի «Վերադարձ դէպի Կիւրիւն»-ը, Սոնա եւ Մարինէ Քոչարեաններու «Ինչպէս անցնել Ջիլիզից Ջիլիզ»-ը  եւ Վահրամ Մխիթարեանի «Հովուի երգը»:...

ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Պուրճ Համուտի գերբնակեցուած թաղերը երբեմն իրենց անկիւնները պահած կ՛ըլլան կարելիութիւնները, որոնք առիթներու կը սպասեն երեւան գալու ու գործի ծառայելու: Հակառակ Պուրճ Համուտի անկիւններուն նեղութեան ու ապականումին եւ լիբանանեան ապրելակերպին հետեւանք իբրեւ թաղերուն տժգունութեան, միայն հոս ապրած-մեծցած լիբանանահայը պիտի կարենար տեսնել Պուրճ Համուտի թաքուն ներուժը ու օգտագործելով առիթը կարենար ստեղծագործել իրեն տրամադրուած միջոցներով առաւելագոյնը իմաստաւորելով զանոնք: Եւ այսպէս, խումբ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ ՔԱԿ¬ի առնչակից Քիւրտիստանի համայնքներու միութեան համանախագահ Ճեմիլ Պայըք վերջերս բրիտանական «Տը Տէյլի Թելեկրաֆ» օրաթերթին յայտնած էր, որ Թուրքիոյ մէջ զինադադարի հաստատման նպատակով ՔԱԿ¬ի եւ Միացեալ Նահանգներու միջեւ գոյութիւն ունին անուղղակի բանակցութիւններ: Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Ճոն Քըրպի անդրադառնալով այդ լուրին` հերքեց ՔԱԿ¬ի եւ իր երկրին միջեւ ուղղակի բանակցութիւններու գոյութիւնը, երբ խօսքը անուղղակի բանակցութիւններու մասին էր եւ...

ՄԱՐԶՊԵՏ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ Պարբերաբար այնպէս կը թուի, թէ տարուան Նեմեսիսի... եղանակն է` երբեմն իր զարտուղի հետեւանքներով: Այս տարուան եղանակը կարծէք, թէ քիչ մը շուտ սկսաւ, եթէ նկատի ունենանք 20 օգոստոս 2014-ին «Ասպարէզ»-ի մէջ լոյս տեսած Գրիգոր Ջանիբեկեանի «Բռունցքով սրբուած արցունք» յօդուածը: Այդ ելոյթը  հեղինակին սիրոյ զեղումն է անհատի մը, անհատներու հանդէպ, որոնց արարման խորհուրդը իրեն համար մնացած է անհասանելի:  Թէ կը...

Գրախօսեց` ԳՐԻԳՈՐ ՇԷՆԵԱՆ 1962-ին, Պէյրութի «Սփիւռք» շաբաթաթերթի խմբագրական մէկ ժողովին, մեր անմոռանալի խմբագիրը` Սիմոն Սիմոնեանը, Պօղոսին «Ափրիկեան ափերու վրայ» նոր լոյս տեսած հատորը ինծի երկարելով` ըսաւ. «Գրիգո՛ր, մոռցիր երգիծագիր ըլլալդ եւ թաւիշէ ձեռնոցով գրելդ, նստէ եւ Գուբելեանին նոր հատորը գրախօսէ»: Տուն հասնելով` նստայ, մէկ շունչով եւ հաճոյքով կարդացի պատանեկութեան ընկերոջս ափրիկեան կեանքէն առնուած հատորը, որ հետագային 23 գրախօսականներու պիտի արժանանար:...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Գորշ Վարագոյր.- Ոսկէ Ծիրանի փակման հանդիսութիւնը պերճախօս էր: Բացակայ էր բացման հանդիսավար Սերժ Աւետիքեանը: Բացակայ էին բոլոր օտար մրցանակակիր բեմադրիչները, որոնց մրցանակները ստացան տուեալ երկիրներու դեսպանատան պաշտօնեաները: Աչքի չընկաւ դատական կազմի նախագահ Ռոպէր Կէտիկեանը: Չկարողացայ որևէ տեղ նկատել հիւր դերասանուհի Օրնէլա Մութին: Մինչդեռ երկու անգամ վարանոտ եւ գլխահակ բեմ բարձրացաւ Նասթասիա Քինսքին: Ամէնէն աչքառու բացական Հայկական Համայնապատկերի «Ոսկէ...

Առ այս պահը չէ յստակացած Իրանի արտաքին գործոց նախարար Մոհամետ Ճաւատ Զարիֆի  11 օգոստոսին Թուրքիա այցելութեան յետաձգման պատճառները: Նման բարձրակարգ այցելութիւններու յետաձգումը ինքնին արդէն  կը մատնէ քաղաքական որոշակի ճգնաժամ: Նման պարագաներուն ընդունուած կարգը կը յիշեցնէ, որ առնուազն պաշտօնապէս նշուի պատճառը: Թէկուզ անիկա համոզիչ չըլլայ, այսուհանդերձ ինչ որ պատճառ կը յայտարարուի նման այցելութիւններու չկայացման պարագային: Ուրեմն տարբերակ առաջինը յետաձգման ճիշդ պատճառը...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ վարչապետ Ահմեթ Տաւութօղլու 13 օգոստոսին յայտնեց, որ ոմանք ՔԱԿ-ի դէմ գործողութիւնները կը ներկայացնեն իբրեւ քիւրտ ժողովուրդի եւ քրտական խմբաւորումներու դէմ պատերազմ մը, սակայն ատիկա բացայայտ սուտ է եւ վատաբանութիւն: Ան իր պնդումը հաստատելու համար յիշեցուց, որ Արաբ Բունարի մէջ ՏԱՀԵՇ-ի դէմ քիւրտերու դիմադրութեան ընթացքին Թուրքիան իր կարելին ըրած է վերջիններուս աջակցելու համար: Ինչպէս բոլորին ծանօթ է` Թուրքիան...

ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Օգոստոսի ամէնէն տաք օրերէն մէկն էր: Գործէս արձակուեցայ` մտածելով. «Նախորդ գիշեր օդերեւութաբանը յանձնարարեց խուսափիլ ուղղակի արեւու ճառագայթներուն ենթարկուելէ. Է՜, ո՜վ է ան, որ կ՛որոշէ, ոչ թէ սովորական մարդու, այլ հայու մը ընելիքը: Մենք` հայերս, գիտենք մեր ընելիքը. «Կէսօրուան տաքուն պիտի քալեմ», մրթմրթացի ու շատ հանգիստ, շորորալէն ճամբաս բռնեցի դէպի տուն: Ցուցափեղկերուն դիմաց երբեմն կը դանդաղիմ` բան մը փնտռողի...

Գ. ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ 19-րդ դարու կէսերուն, «Կոմունիստական Մանիֆեսթօ»-ն ստորագրեցին Քարլ Մարքս ու Ֆրետերիք Էնկելսը, իսկ դար մը վերջ, 20-րդ դարի կէսերուն, ճշգրիտ` 9 յուլիս 1955-ին, Պերթրանտ Ռասել եւ Ալպերթ Այնշթայն հրապարակեցին իրենց «Մանիֆեսթօ»-ն հիւլէական պատերազմի վտանգին դէմ` զօրակցութեամբը Միջազգային հռչակ ունեցող 9-ը գիտնականներու, որոնք յիշեալ թուականին, Լոնտոնի մէջ գումարուած եւ բրիտանական «Տը օպզըրվըր»-ի կողմէ կազմակերպուած մամլոյ Միջազգային ասուլիսին ընթացքին  Այնշթայնի եւ...

Ռ. Հ. Յուլիսին քսանը անցած էինք, ու արեւը կը կիզէր ամբողջ քաղաքը: Առտուան կանուխ ժամերուն, երբ վստահ էի, որ քաղաքին մեծամասնութիւնը դեռ կը քնանար, արեւը արդէն կը սկսէր քրտինք հոսեցնել ճակտէս: Ես, որ ամէն առտու կանուխ կ՛արթննամ ու տակաւին բնակարանիս մէջ իսկ կանուխէն աշխատելու կը սկսիմ, երբեմն պատուհանը կը բանայի, որպէսզի Սեւ ծովուն կողմէն գալիք թեթեւ հով մը ձերբակալէի, թեթեւ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հարաւային Լիբանանի վրայ շարունակուող իսրայէլեան յարձակումներուն ու փոխադարձ ռմբակոծումներուն դադրեցման նպատակով, 1981 յուլիս 20-էն սկսեալ, ներքին եւ միջազգային գետիններու վրայ հեւքոտ շփումներ տեղի կ՛ունենային զինադուլի մը հաստատման նպատակով: Զինադուլի մը յաջողութեան յոյսերը կապուած էին առաւելաբար ՄԱԿ-ի ապահովութեան խորհուրդի որոշումի մը եւ Իսրայէլի վրայ զանազան երկիրներու կողմէ ի գործ դրուող ճնշումներուն, որոնք մղում կը ստանային լիբանանեան եւ առհասարակ արաբական...

Հայաստանի Սփիւռքի նախարարութեան եւ Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Հր. Աճառեանի անուան լեզուի հիմնարկին նախաձեռնութեամբ, ԳԱԱ-ի նիստերու դահլիճին մէջ 29-30 յուլիս 2015-ին տեղի ունեցաւ «Արեւմտահայերէնի եւ արեւելահայերէնի մերձեցման խնդիրներ» թեմայով համաժողովը: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան, որ ըսաւ. «Համոզուած եմ, որ մայրենի լեզուի երկու ճիւղերուն նուիրուած այս համաժողովը իր նպաստը պիտի բերէ մեր լեզուի միասնական զարգացման ու գործածութեան,...

ԹԵՐԵԶԱ ԼԵՒՈՆԵԱՆ «Վափորեթթօ» թիւ 20 զբօսանաւին Սան Զաքքարիայէն ժամը 3:00-ը 10 վայրկեան անց կատարած երթը սովորական զբօսաշրջային շրջագայութիւն չէր: Մեծամասնութիւնը` իտալացիներ, ամերիկեան արուեստի քանի մը պատմաբաններ եւ Միջին Արեւելքէն այցելուներ են: Բոլորին պատած է լրջութիւն մը: Ոմանք ցամաք կ՛ելլեն Սան Սերվոլօ համալսարան-կղզիին վրայ, նաւուն վրայ ձգելով փոքր փաղանգ մը, որպէսզի աւարտէ ճամբորդութիւնը մինչեւ վերջ` դէպի Սուրբ Ղազար կղզիի հայկական վանքը:...

 ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Յունիսի 12-ին ՀՅԴ-ն դարձաւ Եւրոպական ընկերվարականներու կուսակցութեան դէտ անդամ: Ասիկա  նոր էջ բացաւ ՀՅԴ-ին առջեւ, որպէսզի աւելի շատ համագործակցի եւրոպական յառաջադիմական կուսակցութիւններուն հետ: Եւրոպական ընկերվարականներու կուսակցութիւնը եւրոպական ընկերվար- ժողովրդավարական, աշխատաւորական եւ ժողովրդավարական կուսակցութիւններու համախմբում մըն է, որ կը պայքարի կերտելու համար բարեկեցիկ Եւրոպա մը բոլոր եւրոպացի քաղաքացիներուն համար`  առանց սեռի, գոյնի, կրօնի կամ ազգային ծագումի խտրութեան. Եւրոպական ընկերվարականներու...