Անդրադարձ

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Յանուն Սփիւռքահայութեան Թէօլէօլեան Յարութիւն Քիւրքճեանի «Փորձ Տարա-Գրութեան Մասին» գիրքին հրատարակման առիթով գրած է յօդուած մը, որ մեկնած է «Երկրորդ Հաւասարում Բազմաթիւ Անյայտներով» գրափորձի մէկ միտքէն, որ «հրամայական» մը կը ներկայացնէ: Ի՞նչ է հրամայականը: «Օրակարգ» մը: Անիկա «պէտք է ըլլայ ակունքը մեր նոր գաղափարախօսութեան, այդ նոր տեսութեան, առանց որուն` սփիւռքի մէջ հնչող քաղաքականացման հրաւէրը ապայժմեայ, ժամանակավրէպ բան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Բոլոր երկիրներուն մէջ յանցագործութիւններու մէջ մեղադրուող անձերուն դէմ դատ կը բանան: Դատապարտուելու պարագային, անոնք կ՛ենթարկուին պատիժի: Սակայն, այնքան ատեն որ դատավճիռ չէ տրուած, ոչ ոք իրաւունք ունի այդ ամբաստանեալները կոչել «յանցագործներ, ահաբեկիչներ կամ օրինախախտներ»: Երկիրներու մեծամասնութեան մէջ կան օրէնքներ զրպարտութեան դէմ, որ կեղծ տեղեկատուութեան հրապարակային տարածումն է, եւ որ` վնաս կը հասցնէ անհատին պատիւին, արժանապատուութեան կամ գործարարի համբաւին:...

Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմի Ազգային առաջնորդարանի «Հիմնահարցեր եւ հանգրուաններ արեւմտեան հայաշխարհի կազմաւորումին մէջ» մատենաշարին հրատարակութեամբ, լոյս տեսաւ երկլեզու (հայերէն եւ անգլերէն) հատոր մը` «Ներսէս Դ. Շնորհալի սուրբ եւ դիւանագէտ եւ ժողովուրդին ու եկեղեցիին գոյատեւումը արեւմտեան հայաշխարհին մէջ» խորագիրով: Հեղինակն է փրոֆ. Սեդա Պարսումեան - Տատոյեան` հանրածանօթ մտաւորական, հեղինակ, դաստիարակ եւ արուեստագէտ: Հատորը պատմագիտական վերլուծում մըն է Շնորհալիի ընդհանուր աւանդին...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ձերբակալուած եօթը երիտասարդներէն հինգը դուրս եկան բանտէն, 72 ժամուան պայմանական կալանաւորման աւարտին: Չորսը դաշնակցականներ են, վերջինը` պատահաբար տեղւոյն վրայ գտնուող աշխատաւոր մը, որ չի հասկնար, թէ ինչո՛ւ երեք օր զինք պահած են Քննչական կոմիտէի արգելարանին մէջ: Բանտարկուած կը մնան երկու երիտասարդներ: Մէկը, 18 տարեկան տղայ մը, ունեցած է նռնակի (ձեռնառումբի) նմանողութեամբ խաղալիք մը: Հապճէպով զայն ներկայացուցին դատաւորին, որ...

ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ «Ոսկին զատկաճճի դարձնող անէծք մը» խորագիրով ցուցահանդէսը Վարդան Աւագեանի արուեստի վերջին գործն է, որ կը ցուցադրուի Պէյրութի նաւահանգիստին կից գտնուող «Մարֆա» ցուցասրահին մէջ, մինչեւ 26 սեպտեմբեր 2025: Ձեռագիր քարտէսներով եւ հմայիլներով զարդարուած ցուցասրահին պատերը կը պատմեն հայերու հարստահարութեանց պատմութեան քանի՛երորդ յարադէպին մասին, որ ոչ զարմանալիօրէն Ցեղասպանութենէն 110 տարի ետք տակաւին կը շարունակուի: Ֆընտըճագցիներու սերունդի շառաւիղ Աւագեան կը պատմէ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Լիզպոնի սխրալի գործողութեան տարեդարձէն աւելի քան երկու շաբաթ առաջ, 10 յուլիսը Հայաստանին ու հայութեան բերաւ սխրալի... նահանջի նոր ազդանշան մը, երբ Հայաստանի «ծանր հրետանին» Ապու Տապիի մէջ հանդիպում ունեցաւ Ազրպէյճանի ծանր հրետանիին հետ: Քանի մը շաբաթ առաջ Թուրքիոյ մէջ Էրտողանի հիւրընկալութիւնը վայելած եւ անոր նորագոյն յանձնարարականները գրպանելով Հայաստան վերադարձած ուսապարկապետը Ապու Տապի գացեր էր` յստակ ցուցակ մը ունենալով...

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ Ներկայ օրերուն Գարեգին Նժդեհի կենսագործունէութեան ամէնէն առանցքային բաժինները ներկայացնելը այնքան այժմէական նշանակութիւն ունի, որ ճիշդ կէտերու վրայ լուսարձակները բանալը կրնայ իբրեւ ուղենիշ ծառայել հայ քաղաքական մտքին եւ ընդհանրապէս մեր պետականութեան ու ժողովուրդին, մանաւանդ` ճգնաժամային այս պայմաններուն մէջ ելքեր տեսնելու եւ մեր աշխատանքները վերստին գաղափարականացնելու եւ վերակազմակերպելու համար: Այսօր բոլորին համար, անխտիր,  համոզում է, որ Լեռնահայաստանի գոյամարտի կազմակերպումով միաժամանակ...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ 2024 թուականի հոկտեմբերին «Ազդակ»-ի մէջ լոյս տեսած «Կանխելով նոր Ալեքսանդրապոլ մը» խորագրեալ յօդուածիս մէջ անդրադարձած էի հայկական պետականութեան փխրուն բնոյթին՝ շեշտելով, որ առանց քաղաքական համաձայնութեան եւ ռազմավարական մտածողութեան` երկիրը կրնայ կրկնել իր անցեալի ողբերգական էջերը։ Այսօր՝ 2020-ի կործանարար 44-օրեայ պատերազմէն հինգ տարի եւ 2023-ին Արցախի մէջ տեղի ունեցած ցեղային զտումէն մօտ երկու տարի անց, Հայաստանի մէջ ճգնաժամը կը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նախաբան Եթէ բանիմաց մարդիկ ուշի ուշով հետեւին աշխարհի եւ երկիրներու ճակատագիրին հետ խաղացողներու ըրածին ու չըրածին, շուտով կը հասնին այն եզրակացութեան, որ քիչ մը ամէն տեղ տեղադրուած են բորբոսած եւ մգլոտած ուղեղներով պաշտօնատարներ: Օրինակները թուելը հաստափոր հատորներու նիւթ կրնայ դառնալ: Կանգ առնենք քանի մը աղաղակող օրինակի վրայ: Տանըլտ Թրամփի Սպիտակ տուն վերադարձէն ետք, անոր շուրջ կը թաւալին «հանճարե՜ղ»...

Հայ մարդու համար այլեւս զարմանալի չէ, որ իւրաքանչիւր օր լսելու է երկրի վարչապետի հերթական արտառոց մտքերը: Եթէ իր կարգավիճակը եւ խօսքի արժէքը հասկացող երկրի ղեկավարը ձգտում է մշտապէս հանգստութեան եւ կայունութեան զգացողութիւն ներշնչել հասարակութեանը, ապա հոգեպէս անհաւասարակշիռ հայ ղեկավարը կարծես նպատակադրուած է երկիրը պահելու անվերջանալի ջղագրգռութեան եւ տագնապի մէջ: Երկրի ղեկավարի ակնյայտօրէն անհաւասարակշիռ պահուածքն առաւել սրուել է վերջին ամիսներին, յատկապէս`...

Հրապարակուած է «Դրօշակ»-ի 2025-ի 6-րդ թիւը, որուն բովանդակութեան առանցքը կը կազմեն Հայաստանի վերջին իրադարձութիւնները, կը կատարուի քաղաքական տագնապալի վիճակներու վերլուծում: Այս նիւթերուն ընթերցողը կրնայ ծանօթանալ յատկապէս առաջնորդող յօդուածին եւ Անի Մելքոնեանի հրապարակած նիւթերուն միջոցով: Այս թիւին մէջ տեղ գտած են ռուս եւ պարսիկ վերլուծաբաններու թարգմանուած յօդուածները, որոնք ուղղակի եւ անուղղակի կերպով կ՛առնչուին Հայաստանի եւ տարածաշրջանային զարգացումներուն: Հայ ընթերցողին համար անոնք...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Տեսաբան ըլլալու կարիք չկայ տեսնելու համար, որ ութսուն տարիէ վեր հոլովուող երրորդ համաշխարհայինը ենթադրութիւն չէ, ան սկսած է: Բեմը զբօսավայր  դարձած լրատուամիջոցները եւ զուարճութեան անդուռ համացանցը  չեն միայն: Հանդիսատես ենք, մեծ ու պզտիկ, ներքաշուած ենք պատերազմի մէջ: Աշխարհի քարտէսին առջեւ կանգնինք եւ նշենք այն երկիրները, ուր արդիական զէնքերով կռիւներ կը մղուին: Վայրեր, որոնք պայթունավտանգ են: Ինչ որ տեղի...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Վերջին  տարիներուն, Հայաստանի  քաղաքական դաշտին մէջ յատկանշական   տարածում սկսած է գտնել «Իրական Հայաստան» կոչուող  գաղափարախօսութիւնը: Ան  յայտնապէս կ՛առնչուի  վարչապետ  Փաշինեանի  եւ անոր   քաղաքական  շրջանակին:  Ի տարբերութիւն   մեր  ազգային  գաղափարախօսութեան, այս  մէկը   փիլիսոփայական  եւ գործնական  խոր դատարկութիւն մը  կը ներկայացնէ  իր ոգիով ու   բովանդակութեամբ: Նիկոլ Փաշինեանի իշխանութեան որդեգրած «Իրական Հայաստան» գաղափարախօսութիւնը, իբրեւ արդիական, իրապաշտ եւ պետականամէտ մօտեցում,  ոչ այլ...

Զ. Թ. Պարզ ու մեկին` ԼԱ-ՓԵ-ՑԻ Սեդա Մարկոսեան-Խտըշեանի «Մեր տունը» հատորը: Քանի մը օր առաջ էր, երբ հասաւ գիրքը` իր «տուն»-էն եւ վերջերս «տրոնամոյն» Պէյրութէն: Գիտէի, թէ մէյ մը որ սկսիմ, պիտի չուզեմ ընդհատել, այդպէս ալ եղաւ: Ստանալէս երկու-երեք օր ետք, կէսօրէ ետք մը ընթերցմանս մեկնարկը տուի եւ քանի մը ժամէն, միեւնոյն օրն իսկ աւարտեցի: Յաւելեալ մանրամասնութիւններ չարձանագրեմ, թէ ինչպէ՛ս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Մինչ կը կարծէինք, թէ Հայաստանի մէջ իրավիճակը չի կրնար աւելի վատթարանալ, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան հնարեց երկիրը կործանելու նոր ձեւեր: Փաշինեանի տապալող իշխանութեան օրօք մենք կորսնցուցինք Արցախը, 2020 թուականի պատերազմին 4000 հայ զինուոր նահատակներ եւ բազմաթիւ վիրաւորներ տալէ ետք: Մնացած 130 հազար արցախահայերը 2023 թուականին պարտադրուեցան լքելու իրենց հազարամեայ հայրենիքը: Վարչապետը կոչ կ՛ուղղէ հայերուն` մոռնալու իրենց փառաւոր անցեալը եւ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Եկեղեցին իբրեւ քաղաքական գործիչ. բարոյական հեղինակութենէն մինչեւ ընդդիմութեան կեդրոն: «Պետութեան կողմէ աճող ճնշումին տակ Հայ առաքելական եկեղեցին եւ անոր կողմնակիցները հասարակական կեանքին մէջ աւելի վճռական դեր ստանձնած են: Մինչ եկեղեցին պաշտօնապէս կը մնայ  ոչ կուսակցական հաստատութիւն, անոր հոգեւորականները, դաշնակից հասարակական եւ ընդդիմադիր քաղաքական գործիչները աւելի՛ ու աւելի կը վերաբերին իբրեւ իրողապէս` քաղաքական ընդդիմութեան կեդրոն: «Մայիս 2024-ին Բագրատ արքեպիսկոպոսը...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Սփիւռքեան հանրային քաղաքական գործունէութեան մէջ ոեւէ դերակատարի համար դժուար է ժառանգորդը ըլլալ անուն հանած ղեկավարի մը: Ի մասնաւորի` գաղափարի նահատակ մարտիկ եղած ղեկավարի մը: 20 յունիսին Պուէնոս Այրեսի մէջ իր աչքերը յաւիտեան փակած Արթուրօ Օհաննէսեանը թոռն էր դաշնակցական ղեկավար Միհրան Փափազեանի, որ եզակի դեր ունեցած է Ա. Աշխարհամարտէն ետք Զմիւռնիոյ հայութեան փրկութեան եւ Յունաստանի հայ համայնքի կազմակերպումին...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի հին եկեղեցին ինքզինք քաղաքական փոթորիկի մը կեդրոնը կը գտնէ, երբ կառավարութիւնը անոր շարքերուն մէջ եղող իրեն ընդդիմադիրները կը ճնշէ:    Այս է «Ռաշա Թուտէյ»-ի 29 յունիս 2025-ի խորագիրն ու ենթախորագիրը Քրիստինա Սիզովայի կողմէ ծաւալուն` 12 լուսանկարներով յօդուածին (1), զոր ստորեւ կը թարգմանեմ: «27 յունիս 2025-ի առաւօտեան Վաղարշապատի Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ շարականներու եւ աղօթքներու ձայնը ընդհատուեցաւ բողոքի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ 25 յունիսը նոր «նուաճում» մը արձանագրեց Հայաստանի ՔՊ-ապետին ու իշխանականներուն տարեգրութեանց մէջ: Ընդդիմադիր ղեկավարներու, նահատակներու ընտանիքներու եւ ՀՅԴ-ի ու այլ կուսակցութեանց անդամներու դէմ հալածանքի, տուներու խուզարկութեան, կալանաւորման եւ շինծու` կաթիլ մը ջուր չվերցնող մեղադրանքներու նոր «ջրհեղեղ» մը ծայր տուաւ: Մանրամասնութիւնները ողողեցին լրատու աղբիւրներու պաստառներն ու էջերը: Ֆրանսախօսը պիտի ըսէր` «Déjà vu», այսինքն` յաճախ տեսնուած բան: Փաստօրէն նման հալածանք...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Անցնող ամսուան ընթացքին լիբանանահայ կրթական հաստատութիւնները, մշակութային միութիւնները եւ եկեղեցական, բարեսիրական ու այլ կառոյցներ տարեփակի հանդէսներով եւ գեղարուեստական ելոյթներով 2024-2025 տարեշրջանի հունձքն ու աշխատանքի արգասիքը ներկայացուցին հանրութեան: Հակառակ տարեմուտին Լիբանանի մէջ առկայ ու տիրող անորոշութեան ու անկայուն իրավիճակին եւ այդ պատճառով արձանագրուած սկզբնական պարտադիր ընդհատումներուն, կարելի է ըսել, որ համեմատաբար աւելի կայուն տարեշրջան մը բոլորեցինք: Այս առիթով արժէ...