Անդրադարձ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ըսուած է յաճախ, որ տարեդարձները պատեհ առիթներ են վերարժեւորելու եւ վերատեսութեան ենթարկելու որեւէ կառոյցի, հաւաքական միջավայրի թէ գործող հաստատութեան մը ողջ գործունէութիւնը: Այլապէս ալ կրկնակի իմաստ կը զգենու որեւէ գնահատանք, երբ անիկա կը վերաբերի կրթական հաստատութեան մը, որ իւրայատուկ դերակատարութիւն ունեցեր է, ունի՛ գաղութահայ կեանքին մէջ` հայ, տեղացի թէ օտար ուսանողութեան մատուցելով գիտական, հոգեմտաւոր, ընկերային թէ կարգապահական ուսում...

ԴՈԿՏ. ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ Սիրելի՛ Վեհանոյշ, Պէտք է ջանամ քերթուածներէդ ունեցած ջերմ զգայնութիւնս, մանաւանդ` ոգեշունչ եւ ոգեպայծառ արեւմտահայերէնով, քանի մը տողով յայտնել: Այս կու գայ անհատական մտածումներէս, մանաւանդ երբ ծննդավայրդ` Պէյրութ կը գտնուիմ` ոգեկանութեան յոյզ ու պոռթկում ապրող հայերու շրջանակին մէջ, կը յիշեմ Նիկողոս Սարաֆեանը. «Արեւմտահայը պիտի գտնէ իր լրիւ ինքնութիւնը` հասնելով աւելի բարձր գիտակցութեան մը»: Դու զգացած ես ինքնութեանդ էականութիւնը...

Ուրբաթ, 22 օգոստոս 2025-ին իր մահկանացուն կնքեց «Ազդակ»-ի եւ ընդհանրապէս հայ մամուլի երկարամեայ աշխատակից, վաստակաշատ ՀՄԸՄ-ական եւ ազգային գործիչ Յարութիւն Չէքիճեանը: Ծնած է Պէյրութ, 1949-ին, հայ առաքելական ընտանիքի մէջ: Նախնական եւ երկրորդական կրթութիւնը ստացած է Պէյրութի Հայ աւետարանական կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանին մէջ: Հայկազեան համալսարանին մէջ ուսանած է բնագիտութեան ելեկտրոնային ճիւղը` 1971-ին տիրանալով պսակաւոր արուեստից վկայականին (physics major, electronics minor): 1966-էն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 23 օգոստոս 2025-ին լրացաւ Անկախութեան հռչակագիրին 36-ամեակը: Արդարեւ, 23 օգոստոս 1990-ին, կորպաչովեան ժողովրդավարացման պայմաններուն մէջ ընտրուած Խորհրդային Հայաստանի վերջին Գերագոյն խորհուրդը (խորհրդարանը), երկարատեւ քննարկումներէ եւ վիճաբանութիւններէ ետք, միաձայնութեամբ ընդունեց 12 կէտերէ բաղկացած հռչակագիր մը, որ կոչուած էր դառնալու Հայաստանի անկախութեան գործընթացին սկիզբը: Գերագոյն խորհուրդը խառն կազմ ունէր. կային ՀՀՇ-ի (Հայոց համազգային շարժում) անդամներ, համայնավարներ, տակաւին չբացայայտուած կուսակցութիւններու անդամներ...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Ի՞նչ է կանոնագիրքը, կամ այլ խօսքով` եկեղեցական օրէնսգիրքը Կանոնագիրքը Հայց. առաք. եկեղեցւոյ իրաւական օրէնսգիրքն է: Ան կը պարունակէ Հայ եկեղեցիին վերաբերող ամբողջ իրաւական համակարգը, որուն շնորհիւ կ՛ապահովէ իր ներքին կարգը, կը պաշտպանէ իր անդամներուն իրաւունքները, կը տնօրինէ անոնց պարտականութիւնները, կ՛երաշխաւորէ արդարութեան սկզբունքին գործադրումը ու կ՛ամրագրէ կառավարման կարգուկանոնը: Արդեօք ունի՞ Հայց. առաք. եկեղեցին նման կանոնագիրք, այլ խօսքով`...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Անկախութեան հռչակագիրի 35-ամեակին առիթով վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան իր ուղերձին մէջ փորձեց սեփականացնել եւ իւրովի  իմաստաւորել այն փաստաթուղթը, որ ծնունդ առաւ 1990-ին` հայ ժողովուրդի միասնական կամքէն: Անոր  ուղերձը մերկացուց այն դաժան ճշմարտութիւնը, որուն մասին ժողովուրդը վաղուց կը խօսի, Փաշինեան կանխամտածուած կերպով երկիրը  տարաւ դէպի պատերազմ եւ պարտութիւն` քանդելով Հայաստանի անկախութեան ամենակարեւոր հիմքերը: Իր բառերով` «Զիջումները կը նշանակէին Հայաստանի անկախութեան...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 2025թ. օգոստոսի 8-ի ուաշինկթընեան իրադարձութիւնները փոթորկել են Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կեանքը: Հայաստանի ու Ազրպէյճանի ղեկավարների կողմից ստորագրուած յուշագիրը` ԱՄՆ նախագահի ներկայութեամբ, Հայաստանի ու Ազրպէյճանի հետ ԱՄՆ-ի կնքած երկկողմ յուշագրերը, Ուաշինկթընի միջնորդութեամբ նախաստորագրուած` «Ազրպէյճանի Հանրապետութեան եւ Հայաստանի Հանրապետութեան միջեւ խաղաղութեան ու միջպետական յարաբերութիւնների հաստատման մասին համաձայնագիրը», «Յանուն միջազգային խաղաղութեան եւ բարգաւաճման Թրամփի ուղու» շուրջ պայմանաւորուածութիւնները եւ այլն յաւակնում են էականօրէն...

«ԱԿՕՍ». Հայ երաժշտական գանձարանին մէջ անհամար են Մարաթուկ սարին ձօնուած երգերը: Իր աշխարհագրական դիրքին պատճառով Մարաթուկ սարին գագաթը այդքան ալ դիւրին հասանելի չէ եղած բոլոր ժամանակներուն: Վերջերս, շնորհիւ Ազիզ Տաղճըի նախագահած միութեան ջանքերուն Մարաթուկ սարը թէ՛ տեղական իշխանութիւններուն եւ թէ՛ մշակոյթի ու զբօսաշրջութեան նախարարութիւններու ուշադրութեան արժանացաւ: Այս ծիրին մէջ Պաթմանի (Սասուն) մշակոյթի եւ զբօսաշրջութեան տնօրէնութիւնը Պոլսոյ մէջ տեղեկատուական բնոյթով ժողով...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Օգոստոս 2025-ին Ալասքայի մէջ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի եւ Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինի միջեւ տեղի ունեցած վեհաժողովը մեծ մասամբ քննարկեց Ուքրանիոյ հակամարտութիւնը: Սակայն հանդիպումը միաժամանակ հարցեր բարձրացուց աշխարհաքաղաքական տարբեր խնդիրներու մասին, որոնք կ՛առնչուին Եւրոպայի եւ Միջին Արեւելքի հարցերուն: Թէեւ Միջին Արեւելքը բացակայ էր  պաշտօնական հաղորդագրութենէն, սակայն շատ հաւանական է, որ Սուրիա, Իրան եւ Իսրայէլ  ներգրաւուած ըլլան ամերիկեան-ռուսական...

Նախագահ Մասուտ Փեզեշքիանի այցը Հայաստան հերթական անգամ ընդգծեց տարածաշրջանում առկայ աշխարհաքաղաքական խնդիրների բազմաշերտութիւնը եւ անմիջական մարտահրաւէրների բազմազանութիւնը, որոնց հետ առնչւում է ոչ միայն Հայաստանը, այլեւ ամբողջ տարածաշրջանը, մասնաւորապէս` Իրանը: Իրանական կողմից նախօրէին հնչած նախազգուշացումները եւ այցի ընթացքում Հայաստանի իշխանութիւններին ուղղուած հարցադրումները պարզորոշ ցոյց տուեցին, որ Թեհրանը խորապէս մտահոգուած է Ուաշինկթընում օգոստոսի 8-ին Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ ԱՄՆ միջնորդութեամբ նախաստորագրուած փաստաթղթով...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ ՄԱԿ-ը եւ բազմատասնեակ երկիրներ կ՛աղաղակեն. Կազայի բնակիչներուն վիճակը անտանելի, Իսրայէլ մահ ու աւեր կը սփռէ, բանակին նորագոյն յարձակողականը սովի մատնած է աւելի քան կէս միլիոն մարդ, թիւը շուտով կրնայ բարձրանալ, սովահարներուն մէջ մեծ է թիւը մանուկներու, կիներու եւ անկարութեան մատնուածներու: Զոհերուն ընդհանուր թիւը բարձրացած է 62 հազարէն վեր: Փաստերը` պաշտօնական տեղեկագիրներու, լուսանկարներու եւ տեսագրութիւններու մէկտեղումը կրնայ ստեղծել Մովսէս...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Լիբանանահայ համայնքը այսօր կը գտնուի մտահոգիչ կացութեան մէջ: Պատճառները ներքին են եւ արտաքին: Լիբանանի անվտանգութիւնը եւ տնտեսական, քաղաքական անորոշութիւնը էական ազդեցութիւն կ՛ունենան համայնքին կենսունակութեան եւ ապագային վրայ: Համապատկերը կ՛արտացոլայ բոլոր համայնքներուն վրայ: Քրիստոնեայ համայնքներուն մէջ ծագած է գոյապահպանութեան մտահոգութիւն: Արտագաղթի ուրուականը կը սպառնայ լիբանանահայութեան գոյութեան: Համայնքին բարեկեցութեան խորհրդանիշ հանդիսացող միջին խաւը կեցութեան պայքար կը մղէ այսօր: Փաստօրէն Լիբանանի...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. ՔՀՆՅ. Գ. «Հոս հեքիաթին օրէնք(ներ)ը պէտք եղաւ փոխել` չիյնալու համար հրաշքի հմայքին բռնութեան տակ: Ի վերջոյ, երեխայ չենք, հեքիաթին օրէնքները մենք գրեր ենք» Վ. ՕՇԱԿԱՆ Ա.- Նախաբան Սկիզբը` Պօղոս Սնապեանէն վկայութիւն մը. «Վահէ Օշական, առաւել քան` ոեւէ ուրիշ մը, ճանչցաւ աշխարհասփիւռ հայութիւնը եւ աշխարհասփիւռ հայութեան հետ` աշխարհի քաղաքակրթութիւնները, տարբեր մշակոյթները, հայութեան հետ այս կամ այն կապերով կապուած աշխարհի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2024-ին լոյս տեսաւ Երուանդ Քասունիի «Հարիւրամեայ ատենագրութիւնը ուղեցոյց եւ առաջնորդ» գիրքը, բաղկացած` 168 էջերէ: Յառաջաբանին մէջ հեղինակը կ՛ըսէ, որ աշխատասիրութեան նպատակն է 5-էն 10 յուլիս 1922-ին Պոլսոյ մէջ կայացած «Հայ աւետարանական եկեղեցիներու համաժողովի» ատենագրութեան երկրորդ հրապարակումը, որուն ընթերցումը կը հաստատէ անոր պատմական կարեւորութիւնը եւ մերօրեայ այժմէականութիւնը: Քասունի կը շարունակէ ըսելով որ համաժողովը իր մթնոլորտով, արծարծած հարցերով...

ՍԱՐԳԻՍ ՄԿՐՏՉԵԱՆ ՀՅ Դաշնակցութեան համահայկական երիտասարդական 12-րդ բանակումը իրականացւում է Հայաստանի, հայութեան եւ Դաշնակցութեան համար իրօք բացառիկ պայմաններում: Ցաւով ենք արձանագրում այս հաստատումը, որովհետեւ կարող էր բոլորովին այլ ընթացք ունենալ մեր երկրի ու մեր ազգի ճակատագիրը: Կարող էր` դրական լինել, լուսաւոր լինել, վառ գոյներով լինել, բայց այդպէս չէ: Այդպէս չէ, որովհետեւ 2018 թուականին Հայաստանում իշխանութեան բերուեցին համաշխարհայնացման հետեւորդ ապազգային ուժեր,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ քանի մը տարուան լարուած, միակողմանի բանակցութիւններէն ետք, մարտ ամսուն երկու երկիրները յայտարարեցին, որ վերջապէս համաձայնութիւն գոյացուցած են «Խաղաղութեան պայմանագիր»-ի բոլոր 17 կէտերուն շուրջ: Նախագահ Իլհամ Ալիեւ յայտարարեց, որ Հայաստան ընդունած է Ազրպէյճանի կողմէ թելադրուած բոլոր պայմանները: Երբ Հայաստանը խնդրեց Ազրպէյճանին ճշդել ստորագրութեան արարողութեան օր, Պաքու մերժեց: Նկատի ունենալով վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի պատրաստակամութիւնը` յաւելեալ զիջումներ...

Խորհրդային Միութեան մէջ 1986-ին, Համայնավար կուսակցութեան գլխաւոր քարտուղար Միխայիլ Գորբաչովի նախաձեռնութեամբ, սկիզբ առաւ պետութեան վերակառուցման գործընթացը: Արցախեան շարժումը սկսաւ 1988 փետրուարին, իսկ դեկտեմբեր 7-ին տեղի ունեցաւ Սպիտակի աւերիչ երկրաշարժը: Խորհրդային Միութեան բաղկացուցիչ հանրապետութիւններ սկսան իրաւական քայլերու ձեռնարկել, իրենց ինքնիշխանութիւնը վերականգնելու համար: 7 ապրիլ 1990-ին ընդունուեցաւ օրէնք, որուն համաձայն, բաղկացուցիչ հանրապետութիւնները կարելիութիւն ունենան դուրս գալու Խորհրդային Միութեան կազմէն, եթէ տուեալ հանրապետութեան...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Քառասուն օր առաջ, լիբանանահայութիւնը կորսնցուց իր աւագ սերունդի ներկայացուցիչներէն պրն. Կարպիս Թիւթիւնճեանը: Ան կը պատկանի այն սերունդին, որ լիբանանահայ համայնքի հաւաքական կեանքի զարգացման ու աշխուժացման մէջ բերած է իր կարեւոր ներդրումը: Աշխատասիրութեամբ, յարատեւութեամբ ու հաւատարմութեամբ նետուած է կեանքի ասպարէզ եւ յաջողած Լիբանանի տնտեսական ու առեւտրական բնագաւառին մէջ ունենալ իր ուրոյն հեղինակութիւնը` արժանանալով նաեւ տեղացի բարեկամներու բարձր գնահատանքին եւ...

ՄԵՍՐՈՊ ՔԵՆՏԻՐՃԵԱՆ Թանկագին բարեկամս ու անգին եղբայրս` Ժոզեֆ, Չէի կրնար պատկերացնել, որ օր մը, մահուանդ` քառասունքին առիթով, ինծի բաժին պիտի իյնար այս քանի մը անշուք բառերը գրելու իբրեւ դամբանական: Քու վաղահաս ու անսպասելի մահդ մեզ բոլորս ցնցեց ու անակնկալի առջեւ դրաւ` քար լռութեան մատնելով մեր սրտերը: Բայց այդ լռութեան մէջ ալ սրտիս խորքէն կը տեսնեմ քու ժպիտդ, կը լսեմ քու...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ես ապրեցայ երկու անողորմ պատերազմներու դառն տարիներուն եւ անոնց միջեւ: Առաջինի պարագային` փոքր ըլլալով գիտակից չէի անոր աղէտին, սակայն երկրորդը ջիղերուս մէջ էր եւ առօրեայիս, իր տարողութեամբ` բանականութեան ողջ սահմանները աւերող, ջնջող: Հայրս` մտահոգ, բռնատիրութեան գացող երկրէ մը այլ երկիր մը փոխադրած էր կազմաւորուող ընտանիքը, ուր շրջան մը արեւոտ էր, խոստմնալի, սակայն զուարթ իր ծածկոցին տակ արդէն կը...