Անդրադարձ

ՄԱՇՏՈՑ Թ.Ծ.Վ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Պատրիարքական Փոխանորդ Զմմառու Պատրիարքական Կղերի Միաբանութեան եւ Մեծաւոր Զմմառու վանքին 19 հոկտեմբեր 20255-ին Վատիկանի մէջ պաշտօնապէս պիտի յայտարարուի սրբադասումը Հայոց ցեղասպանութեսան նահատակ, Մարտինի արքեպիսկոպոս Իգնատիոս Մալոյեանի: Այդ առիթով պարբերաբար պիտի հրատարակենք անոր մասին գրութիւններ: Հայոց ցեղասպանութեան դաժան օրերուն նահատակուած Մարտինի արք. Իգնատիոս Մալոյեանի սրբադասումը բազմաթիւ հարցադրումներ յարուցեց, թէ ո՞վ է սուրբը, ի՞նչ է սրբութիւնը եւ ինչո՞ւ յատկապէս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վերջին շաբաթուան ընթացքին բուռն քննարկում ծաւալեցաւ Իսրայէլի կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման բացակայութեան վերաբերեալ, երբ հայկական-ասորական ծագում ունեցող պլոկըր Փաթրիք Պեթ Տաւիտ Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահուին հարցուց, թէ Իսրայէլ ինչո՞ւ չէ ճանչցած հայերու, ասորիներու եւ յոյներու ցեղասպանութիւնները: Նեթանիահուն սխալ արձագանգեց. «Իրականութեան մէջ, կը կարծեմ, փաստացի ճանչցած ենք: Քնեսեթը նման բանաձեւ որդեգրած է»: Նեթանիահուն բոլորէն աւելի լաւ գիտէ, որ ատիկա...

ՌՈՒԲԷՆ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Շողակաթը` կանգնած եղբօր լուսանկարին առջեւ (տեսարան` ժապաւէնէն, առուած` Verzio փառատօնի կայքէն) Պատերազմներէ ետք անհետացած զինուորները յաճախ կը վերածուին սոսկ վիճակագրութեան` անանուն թիւերու: Բեմադրիչ Շողակաթ Վարդանեանի անդրանիկ վաւերագրական ժապաւէնը` «1489»-ը, կը խորտակէ այս անմարդկային իրականութիւնը` թիւը վերածելով անունի, կեանքի եւ կորուստի վրայ խոր խոկումի մը, որ կ՛անցնի սահմաններէն ու հակամարտութիւններէն անդին: Ժապաւէնին վերնագիրը կը վերաբերի այն անանուն թիւին, որ...

ԱՄՆ նախագահի միջնորդութեամբ Ուաշինկթընում կայացուած համաձայնութիւններին անմիջապէս յաջորդեց ՔՊ-ականների, նրանց արբանեակ ուժերի ու ֆէյք հասցէատէրերի խանդավառ գրոհը: Վերեւից նախապէս թելադրուած այս քարոզչական բեմադրութիւնը փորձ էր տպաւորութիւն ստեղծելու, թէ Նիկոլ Փաշինեանը մեծ յաջողութեան է հասել, նոյնիսկ «պալատամերձ» արուեստագէտներից մէկը վարչապետի «ուաշինկթընեան սխրանքը» հաւասարեցրեց Նժդեհի կողմից Սիւնիքը պահելու քաջագործութեան հետ: Մի քանի օր անց նոյն տրամադրութիւնը խաղալով` Նիկոլ Փաշինեանը փորձեց այդ մեծ...

Հրապարակուած է  Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի 2025-ի օգոստոսեան թիւը: Պաշտօնաթերթի այս թիւի յօդուածներուն մեծ մասը նուիրուած է Ուաշինկթընի մէջ Միացեալ Նահանգներու, Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի ղեկավարներու բանակցութիւններուն արդիւնքներուն եւ ընդունուած փաստաթուղթերուն, որոնց առանցքը կը հանդիսանայ, այսպէս կոչուած, Զանգեզուրի միջանցքի խնդիրը: Ամերիկեան ուսումնասիրութիւններու հայկական կեդրոնը այս առիթով «Դրօշակ»-ին տրամադրած յօդուածին մէջ կ՛անդրադառնայ հայութեան համար շարք մը կարեւոր հանգամանքներու, որոնք կը բխին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նոպելեան մրցանակի դատակազմի քուլիսներուն մէջ շշուկներ շրջան կ՛ընեն (եղեր), թէ Նիկոլ Փաշինեանը նկատի պիտի առնուի իբրեւ խաղաղութեան մրցանակի թեկնածու (թէեւ այս արարածը գիտնական է, տնտեսագէտ, պաշտպանութեան մասնագէտ ու մինչեւ իսկ` աստուածաբան, սակայն նախընտրեր են զինք առնել խաղաղութեան մրցանակի թեկնածուներու ցանկին): Սիրելի՛ ընթերցող, հիմա հարց պիտի տաս, թէ այդ ո՞ր բարիքին համար հաշուի առած են անմօրուս դարձած Փաշինեանը: Քաջածանօթները...

ՆՈՐԱՅՐ ՏԱՏՈՒՐԵԱՆ Վերջին Դուռը Ապրիլ 1915, Պոլիս: Եօթը հայ մտաւորականներու տուները այցելեցի: Եօթը թաղերու մէջ առջեւս եօթը դուռեր բացուեցան: Եօթը հարսեր եւ եօթը զաւակներ եօթը ժպիտներով ողջունեցին զիս: Սեղանին վրայ գտայ եօթը նկան հացեր, եօթը գինիի բաժակներ: Անոնց քով եօթը ձեռատետրերու վրայ սեւագրուած էին եօթը անաւարտ վէպեր: Ապա այցելեցի Արմէն Տորեանին` 23 տարեկան տղան` եօթներորդ բախտակիցը իր աւագ գրչեղբայրներուն: Իր...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Խաղաղութեան հաստատման ծամածռութիւններու հանդիսատես ենք, կ՛աղմկենք եւ ծափ կու տանք: Կայ ֆրանսական ասութիւն մը, որ կ՛ըսէ` «Օձեր կուլ տալ» («avaler des couleuvres»), որ կը նշանակէ հանդուրժել եւ ընդունիլ ամէն չարիք եւ անարդարութիւն: Կարծէք մեր ժողովուրդը «օձեր կուլ տալու» դատապարտուած է, որպէսզի այս կամ այն ձեւով գոյութիւն պահէ: Կամ մեզ կը ստիպեն այդ ընել, որպէսզի  կարենանք ապրիլ: Շաբաթներէ ի...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ընդհանրապէս մեր հաւաքական կեանքին մէջ վարչական, միութենական, կրօնական, կրթական թէ կուսակցական մակարդակներու վրայ ծրագիրներու եւ աշխատանքներու ամբողջացման, յարատեւման եւ գոյութեան համար բարերարներու նեցուկ կը փնտռենք: Ինքնակամ կամ թելադրուած բարերարներ կը փնտռենք: Շատ յաճախ ալ տարուած գործը, աշխատանքը կը գնահատենք անոր կենդանութեան կամ` յետ մահու: Բարերարներ նաեւ անպայման միայն նիւթական մեծ ներդրում ընողները չեն, տարիներով ծառայողները, գործերը տեղ մը...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Արժանաւորներու յիշատակը նման է յաւերժ  վառ անմար կանթեղին: Լիբանանահայ  համայնքի պատմագրութեան մէջ արժանաւորներու առաջիններէն պիտի մնայ  Երջօ Սամուէլեանի երախտիքը: Երջօ Սամուէլեան իր իսկ կեանքին օրինակով, բազմաթիւ եւ բազմաբնոյթ  ծառայութիւններով անմոռանալի եւ ուսանելի  յիշատակներ ձգեց լիբանանահայ համայնքի  սերունդներուն մէջ: Անհուն սիրով եւ   նուիրումով օժանդակեց բոլորին, անխտի՛ր` կրթական հաստատութիւններուն, մշակութային միութիւններուն, հայ մամուլին, կարիքաւոր ընտանիքներուն, որովհետեւ կը հաւատար լիբանանահայ համայնքի...

ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Պուրճ Համուտի Արաքս փողոցի երկայնքին տակաւին կանգնած հնակառոյց ցածրայարկ շէնքերը, որոնք ժամանակին հայ ընտանիքներու երդիք դառնալով` կենսատու եղած են շրջանի հայկական դիմագիծի աճեցման, թերեւս այլեւս նեղ կու գան` իբրեւ բազմանդամ ընտանիքներու բնակարան ծառայելու. այնուամենայնիւ, իրենց մէջ ունին յատուկ ուժականութիւն մը, որ չի զլանար համայնքին տալու իր երբեմնի գրկանքը: «Սթիւտիօ Գարամուշ»-ը այդ տնակներէն մէկն է: Նախքան Մուշեղ Գարավարդանեանը գրկելը`...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Օգոստոս ամսուն, այգիիս բերքահաւաքի թէժ հանգրուանին, յաջողեցայ փոքր դադար մը առնելով, հնգօրեայ այցելութիւն մը տալ հայրենիք` Հայաստան: Այցելութեանս շարժառիթը Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան կարեւոր որոշումներէն` «Համազգայինի շքանշան»-ով մեծարել ու պատուել ծննդավայրիս` Քեսապի զաւակ, վաստակաւոր մանկավարժ, ազգագրագէտ, բանահաւաք, լեզուաբան, բառագէտ, գրականագէտ... եւ տասնամեակներու ուսուցիչ- դասախօս դոկտ. Յակոբ Չոլաքեանը: Դոկտ. Յակոբ Չոլաքեանը այսօր հանդիսացած է արեւմտահայերէնի պաշտպանութեան լծուած գլխաւոր մասնագէտներէն,...

Աւելի քան երեսուն տարի առաջ, երբ պոռթկաց Արցախ աշխարհը, երբ պայթեց արցախեան շարժումը, երբ ոտքի կանգնեց համայն հայութիւնը, հայ կեանք մտաւ մի ԲԱՌ, որ կրում էր ոգի եւ ուժականութիւն: Այդ Բառի վրայ խարսխուեցին յաջորդական յաղթանակներ: Այդ Բառը իր խորհուրդն ունէր. յուսադրում, ներշնչում ու ոգեշնչում, գօտեպնդում էր ու միացնում, մի յայտարարի բերում հայերին` որտեղ էլ լինէին: Այդ բառը Եռամիասնութիւնն էր, որ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 2 սեպտեմբերը Արցախի Հանրապետութեան օրն է: Արդարեւ, 2 սեպտեմբեր 1991-ին Արցախի ժողովուրդը ջախջախիչ մեծամասնութեամբ կողմ քուէարկեց այս անկախութեան հանրաքուէին: Վաղ առաւօտուն հապճեպով գրի կ՛առնեմ այս տողերը, որովհետեւ 2 սեպտեմբերի այս օրը լիքն է ձեռնարկներով: Ձեռնարկներ, որոնց կ՛ուզեմ անպայման մասնակից ըլլալ: Առաւօտուն Եռաբլուրի մէջ տեղի պիտի ունենայ 2020-2023 դէպքերու եւ պենզակայանի պայթումի զոհերու յիշատակին նուիրուած յուշարձանի բացման արարողութիւնը: Կէսօրին...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Քաղաքական աշխարհին մէջ յաճախ զաւեշտական ներկայացումներու ականատեսը կը դառնանք, ուր ոճրագործները դէմ յանդիման կը կենան` իբրեւ արդարութեան ջատագովներ: Այսօր այդ թատերաբեմին վրայ կեցած են երկու դերակատարներ` Պենիամին Նեթանիահու եւ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան: Երկուքն ալ իրենց ժողովուրդները առաջնորդած են պատերազմներու, բռնութեան եւ հազարաւոր անմեղներու մահուան: Երկուքն ալ այսօր «ցեղասպանութիւն» բառը կը շահագործեն ոչ թէ արդարութեան կամ յիշողութեան համար, այլ`...

23 օգոստոսին, Հայաստանի Անկախութեան հռչակագիրի 35-ամեակին առիթով, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան հրապարակեց ուղերձ մը, ուր կրկին փորձեց վերաշարադրել եւ այլաբանական շերտերով խեղաթիւրել արցախեան շարժումի պատմութիւնը: Անոր խօսքը միայն պատմական վերաշարադրում չէր, այլ` յստակ քաղաքական ուղեգիծ, փորձ` մոռացութեան տալու կամ իմաստազուրկ դարձնելու հիմնահարց մը, որ տասնամեակներ շարունակ եղած է հայկական ազգային-պետական օրակարգի առանցքը: Փաշինեանի նոր ձեւակերպումները ընդվզումի եւ հակազդեցութեան ալիք յառաջացուցին քաղաքական...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Օգոստոսի վերջին շաբաթ օրը` 30-ին, Երեւանի մէջ տարածուեցաւ ՊԵՏԱԿԱՆ վարչամեքենային մէջ դաւաճանական գայթակղութեան մը նորագոյն լուրը: Պաշտօնապէս հաստատուեցաւ, որ արտաքին գործոց նախարարութեան մէջ հիւպատոսի աստիճանի պաշտօն վարող «փափկասուն» մը` Աշխէն Ալեքսանեան անունով, ձերբակալուած է Ազրպէյճանի հաշուոյն լրտեսութիւն կատարած ըլլալու մեղադրանքով (նման «հերոսներու» հաշիւը ո՞վ կը պահէ): Լուրը գաղտնի պահուած է... երկուք ու կէս ամիս: Մանրամասնութիւններ հաղորդուեցան կնոջ, լրտեսութեան...

ՍԱՐԳԻՍ ՔԷԼ ԽԱՉԵՐԵԱՆ Չէիք երեւար - բայց հոն էիք, միշտ հոն` աներեւոյթ ներկայութիւն մը, կեանքիս վարագոյրին ետեւ, ինչպէս air bag մը անտեսանելի, պահուած, սակայն միշտ պատրաստ` բացուելու: Երբ բախեցայ` դուք բացուեցաք: Ո՛չ ձայն, ո՛չ գանգատ, ո՛չ իսկ ակնարկ մեղադրանքի - միայն նուրբ ինքնաոչնչացում: Իմ փրկութիւնը` ձեր կորուստի գնով: Խոնարհ յանձնառութիւն, զոհաբերում, երբ ամէն բան պիտի կորսուէր մէկ ակնթարթով: Այլեւս բան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ 2 սեպտեմբերին Երեւանի Ազատութեան հրապարակին վրայ նախատեսուած «Միասնութեան հանրահաւաք»-ը եթէ անմիջականօրէն իբրեւ կիզակէտ ունի Արցախի հարցը` արցախցիներու ԲՈԼՈՐ ԻՐԱՒՈՒՆՔՆԵՐՈՒՆ վերահաստատումը, արդար է, որ զայն դիտենք եւ հրապարակ ուղղուինք - նաեւ հեռուէն` աչքով ու ականջով - շատ աւելի լայնածիր դիտարկումով, սկսելու համար` Արցախի իրաւունքները հիմ ու մեկնակէտ ընդունինք իբրեւ ամբողջ հայութեան բոլո՛ր իրաւունքները: Կարճ խօսքով, սա պէտք է ըլլայ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Խոստովանիլ է պէտք, որ մեր գործածած ձաբռտուք գոյականը կը վերաբերի մեծ, ուժեղ պետութիւններու եւ որոշիչ դերակատարութիւն ունեցող միջազգային կառոյցներու, որոնց բացայայտ, զազրելի, անմարդկային քաղաքական խաղերն ու զինուորական միջամտութիւնները աւերներ կը գործեն աշխարհով մէկ: Անոնցմէ իւրաքանչիւրին հետապնդած աշխարհաքաղաքական նկրտումներն ու տնտեսական շահերը կ՛ապահովուին ժողովուրդներու եւ պետութիւններու հաշուոյն, որոնք չունին կայացած պետութիւն, մատնուած են քաոսային վիճակներու, ունին, կը դիմագրաւեն ցեղային...