Անդրադարձ

ՄԱՇՏՈԾ Թ. Ծ. Վ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութեան պատրիարքական փոխանորդ եւ Զմմառու վանքի մեծաւոր Շաբաթ, 15 նոյեմբերի երեկոյեան ժամը 5:00-ին Հարիսայի «Լիբանանի Տիրամայր» մայր եկեղեցւոյ մէջ պիտի կատարուի համալիբանանեան մակարդակի գոհաբանական սուրբ եւ անմահ պատարագ` հանդիսապետութեամբ  Ռաֆայէլ Պետրոս ԻԱ. կաթողիկոս-պատրիարք Տանն Կիլիկիոյ, առ ի երախտապարտութիւն Հայոց ցեղասպանութեան նահատակ, Մարտին քաղաքի առաջնորդ Իգնատիոս արք. Մալոյեանի 19 հոկտեմբերին Վատիկանի Սուրբ Պետրոս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Եօթը տարի շարունակ Արեւմուտքը լիովին հանդուրժած է վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը` արտօնելով անոր ամէն տեսակի հակաժողովրդավարական քայլերու համար խուսափիլ պատասխանատուութենէն, այսպէս կոչուած, Ազատ աշխարհին կողմէ առանց որեւէ բողոքի: Փաշինեանը կը յայտարարէ, որ Արեւմուտքը կ՛աջակցի իր կառավարութեան, քանի որ ինք ժողովրդավարութիւն բերաւ Հայաստան, մինչդեռ իրականութեան մէջ ան հաստատեց միանձնեայ իշխանութիւն, որ նման է բռնատիրական վարչակարգի: Արեւմտեան երկիրները` առանց որեւէ քննադատութեան,...

ԿԻՐԱԿՈՍ (ԿԱՐՕ) ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Այս տարի կը լրանայ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետի գահակալութեան 30-ամեակը։ Երեսուն տարիներ շարունակ ան իր անձին, խօսքին եւ հաւատքին ուժով եղած է ոչ միայն մեր եկեղեցւոյ հովիւը, այլ նաեւ գաղափարի, արժէքի եւ դիմադրող ոգիի կրողը։ Արամ Ա. վեհափառը մնայուն կերպով արթուն պահեց մեր հաւաքական միտքն ու պատասխանատուութիւնը՝ վեր հանելով այն հարցերն ու պահանջները, որոնք...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Լիբանանի մէջ նախապատերազմեան մթնոլորտը հետզհետէ աւելի զգալի կը դառնայ: Իսրայէլ Հըզպալլայի վերազինուելու մասին պատրուակելով ամէն օր հարուածներ կը հասցնէ, սպանութիւններ կը կատարէ եւ քանդումներ կը յառաջացնէ: Սահմանային գօտիին մէջ ապօրինաբար պահպանուած դիտակէտերը կը բազմանան: Իսրայէլ նոյնիսկ թոյլ չի տար, որ խաղաղած գիւղերու բնակիչները իրենց քանդուած բնակարաններու վերանորոգում կատարեն: Հըզպալլա կը յոխորտայ, որ ինք այժմ աւելի ուժեղ է եւ...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ       Ամէն անգամ, երբ փորձեցի մատիտս շարժել մահագրութեան տողերով, նուազագոյն պարտքս մատուցել նահատակ Քրիստափոր Յարութիւնեանի յիշատակին, մտածումներու շղթաս ընդհատուեցաւ, կենդանի Քրիսը իր հեզահամբոյր ժպիտով միշտ մարմնաւորուած տեսնելով իմ առաջ, յառելով, թէ` «Մի՛ փորձեր յանձնել զգացումներդ թուղթին, այդ մէկն ա՛լ անընդունելի է ինծի համար եւ պճնանքի համազօր արժեւորում է»: Վերջապէս, հաւաքեցի մէջս արիութեան խլեակներս, յիշատակներուս բեկորները քով քովի դնելով, մերժելով...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 19 հոկտեմբերին Վատիկանի Ս.Պետրոս տաճարին մէջ տեղի ունեցաւ Իգնատիոս արք. Մալոյեանի սրբադասումը: Ներազգային առումով կրօնական, պատմական ու հպարտառիթ այդ իրադարձութիւնը նաեւ ունի քաղաքական ու քարոզչական` իմա գործնական արժէք, որովհետեւ Իգնատիոս արք. Մալոյեանին անունը, նահատակութիւնն ու սրբադասումը անմիջականօրէն կապուած են Հայոց ցեղասպանութեան իրողութեան: Ի վերջոյ, ան սուրբերուն դաս մուտք գործելու պատուին արժանացաւ Հայոց ցեղասպանութեան ընթացքին իր նահատակութեամբ: Անոր երանացումը,...

ԹԱՄԱՐԱ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ «Մենք հիմա դուրս չենք գայ, կը սպասենք` լոյսը բացուի»: Հեռախօսազրոյցի այս մի նախադասութիւնը լսեցի. ցատկեցի անկողնուցս: «Այսի՞նքն, կը սպասենք լոյսը բացուի»... Նոյեմբերի իննի ամբողջ օրը սովորական օր էր, արդէն սովորական դարձած պատերազմական օր, կարելի է ասել` առօրեայ: Առաւօտից մեր տունը մարդաշատ էր. պատերազմի ընթացքում Քարվաճառում մնացած մարդկանց միակ մխիթարութիւնն իրար հետ լինելն էր: Առաւօտից մեր տուն եկաւ քեռի...

ՀԱՄԲԻԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ 20 հոկտեմբեր 2025 թուականը վստահաբար չի մոռցուիր: Զարմացած եմ: Կը դիտեմ Դիմատետրը... կը դիտեմ տեղեկատուական աղբիւրները եւ անոնց անհաւատալի տեսարաններն ու ակամայ ցաւելով կը փակեմ աչքերս: «Երեւանն է խօսում»... բայց անշուշտ, ոչ նախկին ուրախութեամբ: ... Կարճ ժամանակ մը առաջ Էջմիածնի վանքի շրջապատն էր լեցուն անթիւ ոստիկաններով, իսկ այսօր` Գիւմրի քաղաքի համայնքապետարանի շէնքն ու հրապարակն է արհեստական պատերազմի դաշտ:...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապի եւ անոր մերձակայ կանաչապատ լեռներն ու ձորերը հիացմունքի առարկայ դարձած են ոչ միայն սուրիահայութեան, Սուրիոյ բնակչութեան, այլ նաեւ` Սուրիոյ ծանօթ ներքին տագնապին նախորդող երկու տասնամեակներուն Արաբական ծոցի երկիրներէն օդափոխութեան կամ զբօսաշրջութեան եկողներուն համար: Նախորդ դարու սկիզբը` Հայոց ցեղասպանութեան յաջորդած տասնամեակներուն, քեսապահութիւնը ձմրան ցուրտը յաղթահարելու, բնակարանները ջերմացնելու համար հարկադրուած էր գրաստներով ու աւանակներով Քեսապէն քանի մը տասնեակ...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Շաբաթամուտին` Սարգիս տխրագին Տուն վերադարձին սնանկ առանձին` Աստուծմէ խնդրեց փող գտնել գետնէն, Որով անգործ էր շաբթուան սկիզբէն, Ինք այդ դրամով պիտ ապահովէր Իր ընտանիքին սնունդ, զոր շատեր Սարգիսին նման կ՛ուզեն ճաշակել, Բայց ափսոս հարցը երազ էր անել: Իսկ այդ գումարը գտնելու համար Հարկ էր անձ մը, որ կորսնցնէ զայն Բայց այս անձը մեր ճարպիկ, ջանասէր` Ամբողջ շաբաթը վազած,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Եկեղեցին Հայկական` ծովուն դիմաց ալեկոծ Նաւահանգիստ մ՛ է խաղաղ, մութ գիշերին` հուր ու բոց...» Վ. ԹԷՔԷԵԱՆ Մուտքի Փոխարէն       Հայաստանի մէջ «թաւշեայ յեղափոխութիւն» սարքողները իշխանութեան եկան աղուրի խոստումներով, զորս դրժեցին փուլ առ փուլ, ունէին բազմայարկ ծրագիրներ, որոնք առաջին օրէն լիովին չբացայայտուեցան, սակայն շուտով «ներկուած էշը» իսկական գոյնը ի յայտ բերաւ. ականատես եղանք ու կ՛ըլլանք, թէ այս վարձկանախումբը ինչպիսի՜ քայլերու...

ԶԱՐՄԻԿ ՊՕՂԻԿԵԱՆ Պէյրութի Մուսա Լերան ուսումնասիրաց միութեան հրատարակութեամբ լոյս տեսած «Գառնի» ուսանողական մատենաշարի 47-րդ հատորը կը կրէ «Մուսա Լերան 18 նահատակները - Լեռ փառապանծ» խորագիրը: Խմբագրական աշխատանքը ստանձնած է Վարուժան արք. Հերկելեան: Այս փոքրածաւալ, բայց բովանդակալից գրքոյկը յարգանքի տուրք մըն է Մուսա Լերան հերոսամարտին ընթացքին նահատակուած տասնութ հայորդիներուն: Անիկա ոչ միայն պատմական անդրադարձ մըն է անոնց անձնազոհութեան, այլեւ խտացուած պատում...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ամէն անգամ, որ փողոցներու մէջ ցուցարարներ տեսնեմ, կամ հանդիպիմ, կամ այդ մասին կարդամ եւ լսեմ, անպայման ողորմած հօրս այս մասին իր օրինակելի պատումները կը վերյիշեմ: Հայրս մեզի զանազան առիթներով եւ հպարտօրէն պատմած էր, թէ` «Ֆրանսան, երբ Իսկենտերունը Թուրքիոյ յանձնեց...»: Յիշեմ, որ Հալէպի մէջ այդ օրերուն, առ ի բողոք, մեծ ցոյցեր տեղի ունեցած էին, եւ որուն մասնակցած էին նաեւ...

ՅԱԿՈԲ Պ. ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Վեց տարիներ անցած են այն օրէն, երբ 2 նոյեմբեր 2019-ին առյաւէտ ննջեց մեր ժամանակներու ամէնէն փայլուն եւ տաղանդաշատ բանաստեղծներէն մէկը` Ժագ Ս. Յակոբեան: Ուշագրաւ է, որ իր գրիչը երբեք չդադրեցաւ. աւելի քան ութ տասնամեակ ստեղծագործելէ ետք, 102 տարեկան հասակին փակեց իր աչքերը` մինչեւ վերջ պահելով մտքի պայծառութիւնը եւ աստուածապարգեւ հոգեկան բոցը: 1937 թուականին` իր առաջին հատորի հրատարակութենէն...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Գրած եմ քանիցս, որ Սեւանն ու ազրպէյճանցիներու վերադարձը Հայաստանի սահմաններէն ներս հարցեր են, որոնք բանակցային սեղանին վրայ տեղ չեն կրնար ունենալ: Պիտի գիտնանք, որ այդ հարցերու ընդգրկումը վիճելիներու ոլորտին մէջ Հայաստանի վերջնական մահն է եւ այն պա՛հը, երբ խօսակցութիւնը կանգ կ՛առնէ, եւ ազգը կը մտնէ վերջին առճակատման զօրաշարժերու փուլ: Հետեւաբար հայկական կողմի պատասխանը Ալիեւի բարբանջանքներուն եւ առհասարակ աշխարհակարգի...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Քաղաքին մէջ կան` շոգեկառքեր, մեծ ու փոքր հանրակառքեր ու ինքնաշարժներ եւ այլ տեսակի մեքենաներ: Երբ դիտենք եւ հետեւինք շոգեկառքի երթեւեկութեան, կը տեսնենք, որ ան ամէնօրեայ դրութեամբ կը շրջագայի երկար տարածութիւններու վրայ` իր շուրջ ունենալով իրարմէ տարբեր տեսարաններ: Ան մերթ կ՛երթեւեկէ անապատային տարածութիւններու ընդմէջէն, մերթ` ծառաստաններու: Ան իր ճամբուն տէրն է` իր երկարութեամբ, ֆիզիքական ներկայութեամբ, իր արագութեամբ եւ ձայնով:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նախորդ շաբաթ տեղի ունեցաւ յատկանշական զարգացում մը, որուն մէջ ներգրաւուած էին` Ազրպէյճանը, Թուրքիան եւ Իսրայէլը: Մինչ մենք կեդրոնացած ենք Հայաստանի ներքին ճգնաժամերուն վրայ, պէտք չէ անտեսենք դրացի, յատկապէս թշնամական երկիրներուն մէջ տեղի ունեցող կարեւոր իրադարձութիւնները, քանի որ անոնք մեծ ազդեցութիւն ունին Հայաստանի անվտանգութեան եւ ինքնիշխանութեան վրայ: Այս շաբաթ վերջին վայրկեանին չեղարկուեցաւ Եւրոպայի ռապպիներու 33-րդ համաժողովը, որ նախատեսուած էր...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Յաճախ մեր կեանքին մէջ կան այնպիսի երեւոյթներ եւ սովորութիւններ, առանց որոնց կարելի չէ ապրիլ կամ գործել: Ոմանք կրնան մտածել շնչառութեան, ուտելու, ջուր խմելու մասին: Մեր կարկինը եթէ քիչ մը լայն բանանք եւ դիտենք մեր առօրեան, պիտի տեսնենք, որ այդ սովորութիւններէն մէկն է նաեւ երթեւեկը կամ երթեւեկութիւնը: Բայց ինչպէ՞ս: Նախ պէտք է լաւ հասկնալ, թէ ի՛նչ կը նշանակէ երթեւեկ...

ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԷԼԵԱՆ Թէեւ քիչ մը դիւրահաւատ ու բարեսիրտ, սակայն երբեք այնքան միամիտ ու ապուշ չեմ եղած Միացեալ Նահանգներու պուրակներու մէջ ծաղկող,  այնպէս կոչուած, «տոլարի ծառ»-երու գոյութեան մազաչափ հաւատք ընծայելու համար... Վստահ եմ` գիտէք, թէ ի՛նչ բանի կ՛ակնարկեմ «տոլարի ծառ» ըսելով... Եւ ներկայ գրութեամբ քիչ մը դիւթական ու առասպելական այդ ծառին թէական ներկայութիւնը վերլուծելու փորձ մը պիտի կատարեմ: Աշխարհի չորս ծագերուն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ուիլիըմ Սարոյեանի թատերական գործերուն շարքին, կայ ողբերգական բնոյթով թատերակ մը, որուն անգլերէն խորագիրն է` «Hello out there» (լոյս տեսած` 1941-ին), որ հայերէնի փոխադրութեան պահուն դարձած է «Հէ՜յ, ո՞վ կայ հոն (կամ այնտեղ)»: Այս կոչին կը դիմենք այսօր, մեծ գրողի գործին բնոյթէն տարբեր մօտեցումով, թէեւ` այլապէս ողբերգական պայմաններու մէջ: Հարց կու տանք. «Հէ՜յ, Հայաստանի մէջ ականջ ու դատողութիւն ունեցող...