Անդրադարձ

ՔՐԻՍՏ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Նկարը՝ Լուսինէ Սահակեանի Մեծ արուեստագէտ Շարլ Ազնաւուրի անժամանցելի «Les enfants de la guerre» երգը կը շարունակէ հնչել արդարութեամբ ու պատմական ճշգրտութեամբ. անոր անմահ, թրթռացող ձայնով երգի բառերը կ՛արտացոլացնեն պատերազմի իւրաքանչիւր մանուկի տուայտանքը: Իրօ՛ք, «պատերազմի մանուկները մանուկներ չե՛ն»: Պատերազմի մանուկներու մահիճները կը ճօճուին կեանքի ու մահուան միջեւ: Անոնց օրօրները սոսկ մեղեդիներ չեն, այլ` ծնողական աղօթքներ, ողջ մնալու աղերսանքներ, հեծկլտանքներ...

Արցախեան վերջին պատերազմէն ետք, Իրան թէեւ Ազրպէյճանի տարածքային ամբողջականութեան ի նպաստ դիրքերէ հանդէս եկաւ, սակայն այդ մէկը առաւելաբար իր երկրի շահերէն եւ Ազրպէյճանի` իրանեան տարածքներուն գծով նկրտումները սանձելու մղումներէն կը բխէր: Իրան քաջ գիտէր, որ արցախեան պատերազմն ու անոր հետեւանքները ի նպաստ իր ապահովութեան պիտի չզարգանային: Պատերազմէն ետք Իրան նկատելով Ազրպէյճանի, Թուրքիոյ եւ Իսրայէլի ազդեցութեան աճը Հարաւային Կովկասի մէջ, յատկապէս...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայկազեանի Եւ Միջին Արեւելքի Առաջին Հրթիռը 60 Տարի Առաջ Արձակուեցաւ Այս յօդուածէն սկսեալ պիտի մէջբերեմ տեղեկութիւններ նաեւ գրադարանէս` Հայկազեան քոլեճի տարեգիրքերէն եւ ուսանողական հանդէսներէն, նաեւ առաջին անգամ ըլլալով` «Ազդակ»-ի թուայնացած արխիւէն, որոնք կը պարունակեն պաշտօնական, հարազատ եւ օրին գրուած անմիջական տեղեկութիւններ եւ միայն յիշողութեան, կամ նախասիրութիւններու եւ ենթադրութիւններու վրայ չեն հիմնուած, փորձելով վերականգնել նաեւ գործունէութեան ժամանակագրական շարքը: 1....

Մարդու իրաւունքներու պաշտպանի հաստատութիւնը միջազգային օրէնսդրութեան հիմունքներ ունի: Դիմումներ ստանալու, դիտարկումներ կատարելու, քննարկելու, փաստագրելու եւ գնահատական բանաձեւելու ընթացակարգեր կան, որոնք ո՛չ միայն ներքին կարգով  կը հասցէագրուին եւ կը յայտարարուին, այլ նաեւ  կը յղուին միջազգային համապատասխան ատեաններ: Այս հաստատութիւնը սերտօրէն առնչուած է նաեւ Պրիւքսէլի հետ Երեւանի ստորագրած համաձայնագիրներուն եւ կը կրէ եւրոպական չափանիշներով ամրագրուած մարդու իրաւունքներու հայեցակարգային մօտեցումները: Պաշտօնը ապաքաղաքական է...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Հաւաքական մեր տկարութիւններն ու թերութիւնները յաճախ հետեւանք են առողջ քննադատութեան բացակայութեան: Քննադատութեան պակասը զգալի է մեր իրականութեան մէջ, որովհետեւ գրաւոր թէ ելեկտրոնային մամուլի էջերէն կամ հրապարակային բեմերէն հազուադէպօրէն կը լսուին քննադատական ձայներ: Փոխարէնը` մարդիկ կա՛մ ընդհանրապէս լուռ կ՛անցնին սխալներու վրայէն եւ կա՛մ աժան բամբասանքով քննադատութիւնը կը պարպեն իր իմաստէն: Քննադատել կը նշանակէ թափանցել հարցերուն խորքը, հաշիւ ու բացատրութիւն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Հայաստանի մէջ կատարուած վերջին հարցախոյզերուն համաձայն, վարչապետի պաշտօնակատար Նիկոլ Փաշինեանի ժողովրդականութիւնը կը շարունակէ անկում կրել: Դրական երեւոյթ մը, որ կրնայ ցուցանիշ ըլլալ, թէ Հայաստանի ժողովուրդը կ՛արթննայ իր թմբիրէն, կը սթափի իր անտեղի հիփնոսացումէն եւ ատոր իբրեւ հետեւանք` իր զոմպիացուած իրավիճակէն: Հայաստանաբնակ ժողովուրդը 44-օրեայ պատերազմի աղէտէն եւ անոր յաջորդած իրերայաջորդ սկանտալներէն եւ Սիւնիքի ու Գեղարքունիքի մէջ զարգացումներէն ետք սկսած...

Հայկական «Փի. Ար.» մրցանակաբաշխութեան պատասխանատուները յայտարարեցին հանրային կապերու եւ հաղորդակցութեան ոլորտի 2021 թուականի հետազօտութիւններուն արդիւնքները, որոնց համաձայն, 2021 թուականի սփիւռքի լաւագոյն լրատուամիջոցը նկատուեցաւ «Ազդակ» օրաթերթը: Հայկական «Փի. Ար.»  կազմակերպութեան նախաձեռնութեամբ աւանդական դարձած այս մրցանակաբաշխութեան նպատակն է լուսարձակի տակ առնել եւ արժեւորել Հայաստանի հաղորդակցութիւններու ոլորտին մէջ արձանագրուած ձեռքբերումները: Հայկական «Փի. Ար.»  կազմակերպութեան հետազօտական խումբին կողմէ 2020 թուականի յունուարէն 2021 թուականի ապրիլ...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ  Հաւանաբար Պուրճ Համուտի գետնայարկ տուներէն շատերը բակ ունին: Ամէն մէկ բակ ալ, իր կարգին, ունի իր պատմութիւնները: Ամէն մէկ բակի պատմութիւն զգացական եւ գիտակցական իւրայատուկ ապրումներ կու տան քեզի: Երբեմն հոտ մը, ձայն մը, գոյն մը, թերթի հին կտոր մը, նկար մը քեզ կը տանի հեռուները, եւ դուն քեզ կը գտնես հոն, ուր անմեղ ու ջինջ օրեր անցուցած...

Ա. Ա. Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանային տագնապը անխուսափելիօրէն լուսարձակներու տակ կը բերէ հարաւկովկասեան ընդհանուր իրավիճակին մէջ ռազմաքաղաքական այնպիսի խնդիրներ եւ հարցեր, որոնց նկատմամբ յատկապէս Ռուսիոյ  ամբողջական հակակշիռին ենթակայ Հաւաքական ապահովութեան պայմանագրի կազմակերպութեան (ՀԱՊԿ) որդեգրած քաղաքականութիւնը շատ բան կը յստակացնէ` ինչ կը վերաբերի Հայաստանի ներկայացուցած ռազմաքաղաքական կարեւորութեան` հարաւկովկասեան քաղաքական շահերուն եւ հաշիւներուն մէջ: Մինչ Հայաստանի իշխանութիւնները կը ջանան սիրաշահիլ, Ազրպէյճան կը սպառնայ: Մինչ...

«Աւետիս Պուլուզեան» բարեգործական հասարակական կազմակերպութիւնը հիմնադրուել է Աւետիս Պուլուզեանի ծնողների միջոցով` ի յիշատակ իրենց զաւակի բարեգործական գործունէութիւն իրականացնելու համար: «Աւետիս Պուլուզեան» բարեգործական հասարակական կազմակերպութեան կանոնադրութեան մէջ` որպէս գործունէութեան առարկայ եւ նպատակ, յատկապէս նշւում է. ա.- Ծրագրել, միջոցներ հայթայթել եւ իրականացնել բարեգործական  գործունէութիւն, բ.- Բարեգործական նպատակով ծրագրերի նախագծեր ներկայացնել շահագրգիռ անհատների եւ կազմակերպութիւնների, գ.- Իրականացնել անհատների եւ կազմակերպութիւնների կողմից ֆինանսաւորուող կամ կազմակերպուող բերեգործական ծրագրեր,...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԷՔԵԱՆ Օրօ՜ր իմ բալաս, օրօր ու նանի, Պատուհան չկար որ լուսինը շողար Արեւի շողն իսկ ճանապարհ չունէր, Քարասիրտ մարդիկ քարին փռած էին ձեզ եօթը ամիսներ: Դուք չքնացաք վախճանման նիրհով Ու չհանգչեցաք գիրկին մայրենի, Երբ քաղաքակիրթ որեւէ երկրի Անասո՛ւնն անգամ զինք թաղող ունի: Պապանձեր էին երկինք ու երկիր: Ձեր ծնողները դուռէ դուռ ինկած Յուսահատութեան թոյնը մերժելով Իրենց զաւակին ո՛ւր գտնուիլը,...

Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց  նախարարի բոլոր տեղակալներու հրաժարականներու պաշտօնակացման լուրը անակնկալ չէր. լրատուութեան մէջ ըսուած էր արդէն, որ անցեալ շաբաթ անոնք հրաժարականները համապատասխան միջնորդաւորուած ձեւով ուղարկած էին վարչապետի գրասենեակ: Այս կը նշանակէ, որ արտաքին գործոց նախարարութեան բարձրագոյն օղակի ամբողջ անձնակազմը` նախարար եւ տեղակալներ, իրենց անհամաձայնութիւնը կը յայտնեն կառավարութեան կողմէ եւ այս պարագային ուղղակի վարչապետին կողմէ կիրարկուած արտաքին քաղաքականութեան: Այդ պաշտօնները...

«Եթէ հայ ազգը անհետացած ըլլար, կամ լուծուած` դրացի ազգերուն մէջ, քաղաքակրթութեան շէնքէն քար մը պիտի պակսէր... թերեւս նոյնիսկ` գմբէթ մը» ԺԱՆ-ՓԻԵՐ ԱԼԵՄ (1912-1995, ֆրանսացի վիպագիր) «Եւրոպայի վեցանկիւն»-ին (Ֆրանսա) եւ Հայկի ու Բէլի ճակատամարտի երկրին արմատները խոր եւ հին են: Երկար ու անաւարտ է շարքը այն հանճարներուն, որոնք Ֆրանսա-Հայաստան բարեկամութեան համար գործած են:  Անոնց շարքին է Ժան-Փիեր Ալեմը, որ վերոյիշեալ  յիշատակելի...

Մայիսի 28-ը` որպէս տօն օր, առաջին հերթին իր մէջ պարունակում է ազգային պետութեան հիմնադրման խորհուրդը: Պետականազուրկ ազգը ենթակայ է ոչնչացման թէ՛ առարկայական իմաստով եւ թէ՛ ենթակայական յատկանիշների ոչնչացմամբ: Ազգի պահպանման ու զարգացման հիմնասեան` պետականութեան տօնն է մայիսի 28-ը: Աւելի քան 600 տարի պետականազուրկ հայը մայիսեան հերոսամարտերի, դրան նախորդած կէսդարեայ ազգային զարթօնքի շնորհիւ, բազում զոհաբերութիւնների, արեան ու քրտինքի միջով հիմնադրեց պետական...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Որեւէ  պետականութեան եւ քաղաքական կազմակերպութեան չափանիշը անոր ծնունդ տուող պայմանները եւ գոյութեան իրաւունքը  հիմնաւորող գաղափարախօսութիւնն է:  Ժողովուրդներու մեծամասնութեան  առջեւ դրուած այս անգնահատելի հիմնադրոյթը իր   խորքով եւ հետապնդումի ճանապարհներով  կը  դառնայ ազգային եւ պետականութեան ընկալումի խորհրդանիշ: Կը  յիշեմ ՀԲԸՄ-ի Մելգոնեան կրթական հաստատութեան մէջ ընդհանուր պատմութիւն դասաւանդող  իրլանտացի ուսուցիչիս սա խօսքերը. «Բրիտանիա չունի մնայուն  բարեկամներ, ունի մնայուն շահեր»: Պատանեկութեան դուռերը...

ՆՈՐԵԿ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Մենք տանուլ տուեցինք այս մի ճակատամարտը: Չնայած` մէկ-մէկ մտածում եմ, որ այդպիսի բան չկայ, որ մենք ուղղակի չէինք կարող, ուզում եմ ասել` դրա իրաւունքը չունէինք, այսինքն չենք պարտուել: Խօսքն, ի հարկէ, պարտուողների մասին չէ: Եւ սա ամենեւին էլ նրանց առաջին պարտութիւնը չէ: Օրինակի համար եմ ասում, 92-ին ընդամէնը մի քանդուած Ստեփանակերտ էր մնացել, մի քանի փոքր-մոքր գիւղ, մէկ-երկու...

ԳԷՈՐԳ ՏԷՐ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Մաշտոցեան Մատենադարան Ղեւոնդ Ալիշան, «Նամականի», երեք հատորով, հատոր առաջին (1840-1870), հատոր երկրորդ (1871-1889), հատոր երրորդ (1890-1901), աշխատասիրութեամբ` Հ. Վահան ծ. վրդ. Օհանեանի, խմբագիր` Վարդան Դեւրիկեան, Մխիթարեան հրատարակչատուն, հտ. Ա., Երեւան, 2020, ԺԶ., 782 էջ, հտ. Բ., Երեւան, 2021, 800 էջ, հտ. Գ., Երեւան, 2021, 532 էջ: Մեծադիր երեք հատոր, 2130 էջ ընդհանուր ծաւալով, որ պարունակում է 1840-1901...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 7 յունիսին պաշտօնապէս կը սկսի Հայաստանի խորհրդարանական արտակարգ ընտրութիւններու ընտրարշաւը: Թէեւ այդ ընտրարշաւը շատոնց ընթացք առած է, քանի որ վարչապետի պաշտօնակատար Նիկոլ Փաշինեանի ամբողջ գործունէութիւնը միտուած է ընտրութիւններու կազմակերպման: Մարզային այցելութիւններ, նոյնիսկ Ֆրանսա եւ Պելճիքա այցելութիւնները նպատակ ունին ցոյց տալու, որ Փաշինեան կը տիրապետէ կացութեան, վստահ է իր յաղթանակով եւ իշխանութեան վերարտադրութիւնը, փոքր գեղեցկագիտական յարդարանքներով հանդերձ, մատչելի է:...

ՀՐԱՉ ՍԵՓԵԹՃԵԱՆ Ամիսներ առաջ, երբ ծանօթացայ այս հատորին բովանդակութեան, չէի կրնար ընթերցումս պահ մ՛իսկ դադրեցնել: Այնտեղ կը տողանցէին ծանօթ-անծանօթ անուններ, ամենատարբեր դիրքաւորումներ, ծածուկ որոշումներ, գաղտնի նամակներ, մեծ պետութիւններու ճղճիմ հաշիւներ, փոքր սեպուող ժողովուրդներու մեծ դէմքեր... Դոկտոր Զաւէն Մսըրլեան մանկավարժը, դպրոցի տնօրէնը, երկար տարիներու ծառայութեամբ յարգանք պարտադրող անուն է: Պատմաբան Մսըրլեանը նոյնքա՛ն արժանի է մեր խորագոյն ու բարձր գնահատանքին` տասնամեակներու վրայ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Այն օրերուն, երբ Հայաստանի Ազգային ժողովի արտակարգ ընտրութիւններու խոհանոցը բաւական տաքցած էր, քաղաքական բեմին վրայ պայթեցաւ տագնապներու շղթային մէկ նոր օղակը (ոչ վերջինը), որ սուր բանավէճեր յարուցեց, հրապարակ բերաւ հերքումներ ու հաստատումներ, խոստովանութիւններ, որոնք, մեղմ ըսած, դրական շատ բան չեն բուրեր: Լուրերու եւ տեղեկատուութեան տարափը ըստ բաւականին ծանօթ է, նմանապէս` մեկնաբանութիւններուն յառաջացուցած (աւելի ճիշդ պիտի ըլլայ ըսել` վերանորոգած...