Անդրադարձ

Հրաբուխին Վնասներէն Ետդարձի Ուղիներ Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նախորդ սիւնակին մէջ ընդհանուր ուրուագծումը կատարեցինք Հայաստանի այսօրուան վիճակին, որ կը կազմէ 20 յունիսի ընտրութիւններու բեմին խորապատկերը: Աւելցնենք, որ ընտրութիւնները պէտք չէ դիտել իբրեւ այնպիսի հանգրուան, որ բոլոր լուծումներուն բանալիները պիտի բերէ հայութեան: Բաց աչքերով կը տեսնենք, չէ՞, որ Հայաստան ինկած է ռազմական ու քաղաքական (նաեւ շրջանային ծիրին մէջ) այնպիսի փոթորիկներու գիրկը, որոնք մեր...

ՍԱՆԱՀԻՆ ՏԱՒՐՈՍ Արցախ մեր վերջին այցելութիւնը մայիս 2017-ին էր, Շուշիի ազատագրման 25-ամեակին: Արցախ գացինք Վարդենիս-Քարվաճառ ճամբով: Զուարի տաք ջուրերը մտանք, Դադիվանք այցելեցինք, Գանձասար, յաջորդող օրերուն նաեւ` Տիգրանակերտ, Հադրութ, Տող, Հունոտի կիրճ, Ջըդըրդուզ, Ղազանչեցոց եկեղեցի եւ Բերձոր: Մայիս 9-ի գիշերը մեծ տօնակատարութիւն կար Ստեփանակերտի մէջ: Հայութիւնը եռատօնը կը նշէր: «Արցախի Ձայներ» երգչախումբը կ՛երգէր. «Ղարաբաղի ծով գինին Ձեր կենացը թող լինի, Բացուեց...

Հրաբուխի Խառնարանին Մէջ Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մասնաւորաբար 44-օրեայ պատերազմի դադրեցումէն ասդին Հայաստան-Արցախ աշխարhը եւ անոր հետ ամբողջ հայութիւնը կ՛ապրի հրաբուխի մը խառնարանին մէջ: Իւրաքանչիւր արեւածագի եւ անկէ մինչեւ արեւամուտ հասցնող ժամերը մեր հայրենիքին եւ ժողովուրդին արարուող պատմութեան մէջ կ'արձանագրեն դէպքեր եւ ուղղութիւններ, որոնցմէ  դրական զարգացումներու սպասումը կը մնայ անպատասխան, չ՛անցնիր խոստումներու եւ բարի կամեցողութեան սահմանը, իսկ բացասական իրականութիւնները, յատկապէս` ազերիական թշնամանքներու...

Մինչեւ ընտրարշաւի աւարտը ի՞նչ նորելուկ գաղափարներ եւ մտայղացումներ հրապարակ պիտի նետեն Նիկոլ Փաշինեանն ու իր ընտրական մեքենան: Օրը նոր, ոճը` նոր: Շաբաթասկիզբի «նորութիւնը», բոլոր հայ գերիներու վերադարձին դիմաց, իր զաւակին` Աշոտին պատանդի կարգավիճակով Ազրպէյճանին յանձնելու պատրաստակամութիւնն էր: Աստուածաշունչէն ներշնչուած, հայր Աբրահամի օրինակով, «հայր Նիկոլ»-ը առաջարկեց իր զաւակը տրամադրել իբրեւ մատաղ: Այսպէս, «իմքայլական» կամ «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ի քարոզչական մեքենան, առցանց արդի աշխարհին...

ՎԱՐԴԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ ԵՊՀ ընդհանուր լեզուաբանութեան ամպիոնի վարիչ Խօսքս ուղղում եմ առաջին հերթին ինձ ճանաչողներին. - Իմ համագիւղացիներին` գառնեցիներին, - Իմ հազարաւոր ուսանողներին` ներկայ եւ նախկին, - Բոլորին, որոնց հետ սովորել եմ, աշխատել կամ ճանաչել եմ ինչ-ինչ հանգամանքներում: Այլ կերպ` բոլոր նրանց, որոնց համար իմ խօսքը կարող է արժէք ունենալ: Յունիսի 20-ի խորհրդարանական ընտրութիւնները պարզապէս իշխանութեան ընտրութիւններ չեն եւ ոչ էլ...

Վարդավառի լիճ (Թոխմախ գէօլ) ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Մեր արգիլուած գրականութեան ճամպրուկին մէջ կը գտնուէր տրցակ մը, որ ոչ մէկ  խորթութեան առարկայ կրնար ըլլալ եւ նախատեսուած էր ծառայելու  Համազգայինի ծանօթացումը կատարելու հայրենի շրջանակներուն մէջ: Ան տասներկու լայնադիր էջանոց պատկերազարդ  ակնահաճոյ հրատարակութիւն մըն էր, ուր ամփոփած էի Համազգայինի գործունէութեան մէկ սեղմ պատմութիւնը, լոյսին բերած` անոր վաթսունամեայ գործունէութեան  այլազան երեսները` կրթական, հրատարակչական  ու մշակութային:...

Ե. Ա. Էտուըրտ Ալպիի գերազդեցիկ` «Ո՞վ է վախցողը Վիրճինիա Վուլֆէն» թատերական գործին  մէջ, Մարթայի կերպարին ուժեղ մարմնաւորումով պիտի յիշուի այդ օրերուն բեմական իր առաջին ներկայութիւնը փաստող Արփի Տատոյեանը: Այդ յանդուգն եւ «խնդրայարոյց» գործը բեմ հանած էր Վարուժան Խտըշեան, որ Լիբանանի հայ թատրոնին նոր շունչ բերած էր ուշ 60-ականներէն սկսեալ` ստեղծած փոթորիկը տարածելով բեմէն անդին, հասնելով մամուլ եւ վիճաբանական ասուլիսներ... Օրին...

15 ռազմագերիներու վերադարձի գործընթացի կայացման տարաբնոյթ վերագրումներ կը կատարուին: Ընդհանուր առումով կայ երկու ուղղութիւն: Առաջին ուղղութիւնը գործընթացի իրականացման մէջ հիմնական դերակատարութիւն կը վերապահէ Վրաստան-Միացեալ Նահանգներ-Եւրոպական Միութիւն  համակարգուած միջնորդութեան, մինչ միւս ուղղութիւնը` բացառապէս Մոսկուային: Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետի պաշտօնակատարը առաջին ուղղութեան բանաձեւումը կը կատարէ, երբ կը յայտարարէ, որ «Երկու օր առաջ ես հանդիպում ունեցայ Միացեալ Նահանգների արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի հետ, ով...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Հայաստանի ներկայ ղեկավարները կը մեղադրեն նախկինները, երբ երկրին մէջ սխալ բան մը պատահի: Պատերազմը պարտուելուն մէջ եւս մեղադրեցին նախկին նախագահները: Անոնք ոչ մէկ պատասխանատուութիւն կը ստանձնեն իրենց սեփական թերութիւններուն համար, հակառակ անոր որ արդէն երեք տարիէ ի վեր իշխանութեան ղեկը իրենց ձեռքն է: Թէեւ նախկին ղեկավարները կարելի է մեղադրել բազմաթիւ անօրինականութիւններու համար,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Շուտով մեր հայրենիքի մէջ տեղի պիտի ունենայ նոր Ազգային ժողովի ընտրութիւն: Արդ, այս տողերով կ’ուզեմ դարձեալ կամուրջ մը նետել, կամ ունեցած կամուրջիս վրայով հասնիլ ու կապուիլ անխտիր բոլոր ընթերցողներուս, որպէսզի օրուան խորհուրդին մէջ փաթթուած` կրկին պարզեմ միտքս: Ըսեմ, որ այս անգամ եւս մտահոգ բառերով կ’առաջնորդուին տողերս, որովհետեւ այս օրերուն Հայաստանի մէջ խառնաշփոթ վիճակ մը գոյութիւն ունի: Տեսակ մը`...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի խորհրդարանական արտահերթ ընտրութիւններու քարոզարշաւի հինգերորդ օրն ենք. ուրբաթ, 11 յունիս 2021: Յօդուածը երբ լոյս տեսնէ, երկու կամ երեք յաւելեալ օրեր անցած կ՛ըլլան. արդեօք աւելի յստակութեան ականատես կը դառնա՞նք, թէ՞ կը շարունակուի ցարդ ցուցադրուած անմակարդակ ու անհեռանկար քարոզչութիւնը: Իշխանութիւնը ժամանակաւորապէս գրաւող ուժը յամառօրէն կը շարունակէ բանավիճիլ անցեալի քննադատութեան նիւթերուն շուրջ, ինչպէս որ ըրած էր իր իշխանութեան երեք տարիներու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Արա Այվազեանի հրաժարականէն ետք, արտաքին գործոց բոլոր փոխնախարարները հրաժարական տուած են: Ըստ մամլոյ տեղեկութեանց, փոխվարչապետ Տիգրան Աւինեան ճիգ կ՛ընէ փոխարինողներ գտնելու, բայց չի յաջողիր: Նախարարութիւնը մինչեւ իսկ պաշտօնական բանբեր չունի: Փաստօրէն Հայաստանի դիւանագիտութեան մարզը, որ, ըստ Այվազեանի, չէ պարտուած (պարտութիւնը քանի՞ անուն կ՛ունենայ...), մնացած է անգլուխ: *** Հրաժարեալ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան, ընտրապայքարի դաշտը նախընտրելով, ինքն իրեն արձակուրդ տուած...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Խորհրդային իշխանութիւնը ի զուր փորձեց իւրացնել Մ. Նալպանտեանի գործը, որովհետեւ Նալպանտեան, յառաջադէմ գաղափարներով տոգորուած, գրած էր «Երկրագործութիւնը որպէս ուղիղ ճանապարհ»-ը ու կը քարոզէր հաւաքական աշխատանք: Նշեալ երգը Նալպանտեան տպագրեց 1862-ին, արտասահմանի ազատ պայմաններու մէջ, երբ այցելեց Կ. Պոլիս, Փարիզ, Լոնտոն եւ Հնդկաստան: Լոնտոնի մէջ ան յարաբերութիւններ հաստատեց ռուս տարագիր յեղափոխականներու հետ: Նոր Նախիջեւանի գաղութին համար հնդկահայերուն կողմէ եղած...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Աղէտներու դառն զգացողութիւն, թերեւս ալ` տարիքի թելադրութիւն, սուր կերպով կը տագնապիմ հայ կեանքի մէջ բուռն կերպով դրսեւորուող պառակտումներով եւ չխոստավանուող անհանդուրժողութիւններով: Այս` Հայաստան եւ սփիւռք(ներ): Ինչպէ՞ս պիտի դիմագրաւենք մեր գոյութենական մարտահրաւէրները, թատերական ձեւով ըսենք Շէյքսփիրի պէս` «լինել չլինել»-ու dilemme-ը, բառարանը կ’ըսէ` երկսայրաբանութիւն: Աղէտի զգացողութիւնը կը շեշտուի նաեւ այն պատճառով, որ իրաւ արժէքներու անտեսում կայ, անոնք փոխարինուած են եսերով,...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Յունիսի 8-ի նախընտրական հանդիպման ժամանակ Նիկոլը հայ ժողովրդին «ցնցեց» իր «մեծ զոհաբերութեան» պատրաստակամութեամբ: Նա յայտարարեց, որ պատրաստ է ազրպէյճանական բանտերում պահուող գերիների ազատման դիմաց գերութեան ուղարկել իր որդուն: Բնութեան կողմից օժտուած լինելով միայն ամբոխավարութեան փեշակով` այս անուղղելին երեւի հաշուարկ էր արել, որ դրանով խիստ յուզելու է դեռեւս իրեն հաւատացող պարզ մարդկանց եւ պահպանելու է այդ մոլորեալ փոքրամասնութեան քուէն:...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Լիբանանի տնտեսական ծանր տագնապին եւ «Քորոնա»-ի ստեղծած արտակարգ պայմաններուն մէջ, բոլոր կառոյցներուն նման, մեր դպրոցները եւս դժուար փուլի մը դէմ յանդիման կը գտնուին: Մեր դպրոցները անցնող տասնամեակներուն զանազան մարտահրաւէրներ դիմագրաւած են: Հայեցի դաստիարակութեան, հայապահպանման եւ հայակերտման հնոց հանդիսացող հայ դպրոցը միշտ ու ամէն տեղէ ալ օժանդակութիւն եւ նեցուկ ստացած է: Պէտք է ընդգծենք եւ կարմիր գիծով շեշտենք, որ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կը պատահի, չէ՞, որ գրիչդ կամ համակարգիչի ստեղնաշարին տեղադրած մատներդ չեն շարժիր, չեն ենթարկուիր բաներ մը արձանագրելու կամքիդ: Սա կը կոչուի գրելու դժուարութիւն, դժուար պահ. կը ստեղծուի, երբ գրելիքդ անկարելի, աներեւակայելի կը թուի: Հիմա նման վիճակի մատնուած եմ, երբ կը փորձեմ միտքերս եւ յիշատակներս կարգաւորել` քանի մը տող արձանագրելու ընկեր Խաժակ Տիքիճեանի մասին, որ կանխահաս կերպով բաժնուեցաւ մեզմէ`...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Արցախ հայաշխարհի ազատագրական պայքարի ճամբուն վրայ զոհուած գաղափարակից ու անմոռանալի ընկերոջս` Գէորգ Հաճեանի մասին զգացումներս գրի առնելը կը յուզէ զիս, եւ ինչպէս շատերուն` ինծի համար եւս անհաւատալի կը թուի ըլլալ արցախեան 44-օրեայ գոյապայքարին ընթացքին անոր նահատակութիւնը: Խոցուած են բոլորիս սրտերը, այլեւս պիտի չկարենանք վայելել ու լսել մեր ընկերոջ` Գէորգ Հաճեանի հայոց լեզուի մաքրահունչ արտայայտութիւնները, գեղեցիկ, զուլալ ու մագնիսացնող...

ՐԱՖՖԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Նեխած է սիրտը մարդկութեան, եւ արդէն խաւարած է այդ երկինքը` որուն կապոյտին անկեղծութեան մէջ, մեր ազատութիւնը կը բնակէր: Այժմ` երկինքն է սոսկալի ապականած, մարդասպաններու փսխած թոյներով, որուն տակ կը թախանձեն ընդունիլ` նենգ հանգամանքներ ու կանոններ: Բայց կա՛ն խիտ անտառներ, յամառ ճիւղերով երկինք պարզուած, որ պղծութիւնները կը խոցեն, գարշ երկինքէն բարիքներ զտելով` կը կաթեցնեն դէպի աշխարհ, թմրածները կենդանացնելու, սնանկ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Կը գրեմ հաւատքով, յոյսով, ոգեւորութեամբ, բայց նաեւ` վիրաւոր հպարտութեամբ: Երկար պայքարներէ ետք, ահա կը գտնուինք արտահերթ ընտրութիւններու նախօրեակին եւ մտած ենք ընտրապայքարի ընդդէմ այն իսկ սնանկ եւ յանցագործ ու երկիրը պարտութենէ պարտութիւն տանող քաղաքական խլեակին, որ վաղուց արդէն դուրս դրուած պէտք էր ըլլար մեր երկրի քաղաքական բեմէն: Ընդվզեցուցիչ փաստը այն է, որ ան դեռ կը գործէ որպէս վարչապետի...