Անդրադարձ

ՅԱԿՈԲ ՍՐԱՊԵԱՆ «Վերջին օրերս բազմաթիւ լուսանկարներ եմ արել: Ինձ պատմում են, որ Ճեմալ փաշան` Սիրիայի դահիճը, մահուան սպառնալիքով արգելել է գաղթականների ճամբարներում լուսանկարելը: Սոսկումի եւ մեղադրանքի պատկերները ես թաքցրել եմ գօտուս տակ: Մեսքենէի եւ Հալէպի ճամբարներում հաւաքեցի բազմաթիւ աղերսագրեր, որ պահել եմ ուսապարկիս մէջ, որպէսզի հասցնեմ Կոստանդնուպոլսի ամերիկեան դեսպանատուն, քանի որ փոստով անհնար էր դրանք ուղարկել: Ես վայրկեան անգամ չեմ...

ԱՐՄԷՆ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Ջուրն աստիճանաբար վերածւում է աշխարհաքաղաքական զարգացումների գործօնի, բախումների եւ պատերազմների պատճառ դառնում: Արցախի ժողովրդի դէմ հրահրուած յարձակման մէջ ջրի գործօնը ծանրակշիռներից է եղել, ինչը փաստում են գործընթացները, որոնք այսօր իրականացնում է Ազրպէյճանն բռնագրաւուած տարածքներում: Հրադադարից ամիսներ անց այս երկիրը մեծ ծաւալի աշխատանքներ է տանում ջրային պաշարների եւ դրանց ենթակառուցուածքների ուղղութեամբ, այն դէպքում, երբ կարծես թէ Պաքուի համար առաջնային...

Ընթերցողը համացանցին վրայ արդէն կրնայ ընթերցել ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի այս տարուան 7-րդ թիւը: Ժամանակի հեւքին ընդառաջ «Դրօշակ»-ի այս թիւի նիւթերուն զգալի բաժինը ուղղակի եւ անուղղակի անդրադարձ է Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած ընտրութիւններուն նախորդող ու յաջորդող քաղաքական, բարոյահոգեբանական մթնոլորտին, ինչպէս նաեւ հայութեան առջեւ ծառացած բախտորոշ մարտահրաւէրներուն: «Դրօշակ»-ի բարեկամ եւ մնայուն հեղինակ Վրէժ Արմէն, շարունակելով հանդուրժողականութեան թեմայի քննարկումը, այս անգամ մտահոգութիւն կը...

Հրատարակութիւնը իրականացած է Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Հնագիտութեան ու ազգագրութեան հիմնարկի գիտական խորհուրդին որոշումով եւ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան հովանաւորութեամբ, Երեւանի «Էտիթ փրինթ» հրատարակչատունէն: Ա. հատոր` 646 էջ, Բ. հատոր` 607 էջ: Աշխատասիրութեան խմբագիրը, անձնանուններու եւ տեղանուններու ցանկերը պատրաստողն է պատմական գիտութիւններու թեկնածու Գ. Եազճեան: Գիրքը ունի երկու մաս. Ա. մասը կը կոչուի ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԵՍՈՒԹԻՒՆ ՍՈՒՐԻՈՅ ՄԷՋ ՀԱՅՈՑ ՏԵՂԱԲԱՇԽՄԱՆ, ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ԵՒ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Եթէ կ՛ուզէք մարդոց համագործակցութիւնը ձեր շուրջ, դուք պարտիք անոնց զգացնել, որ իրենք կարեւոր են, եւ այդ ըրէք` ըլլալով վաւերական եւ համեստ»: Նելսըն Մանտելա Խտրական վարչաձեւէն ետք Հարաւային Ափրիկէի պետութեան Ա. նախագահ Հայաստանեան մամուլին մէջ, թեր ու դէմ կարծիքներու եւ խծբծանքի նմանող թոհուբոհին մէջ, երբեմն կը յայտնուին մտաւորականներու միտքեր, որոնք եթէ լսուին յաճախ քարացած կամ թմբիրի մատնուած հանրային կարծիքին...

Շուշիի նկատմամբ Պաքուի պետական քաղաքականութիւնը ո՛չ միայն բնակեցման, վերանորոգութեան եւ մշակութային կեդրոնի վերածման ուղղութիւնները ներառած է, այլ նաեւ Անգարայի հետ համատեղ համաթուրքական ծրագիրի հռչակման կեդրոնի հանգամանք: Հիմա, Ազրպէյճանի մէջ գործող դիւանագիտական ներկայացուցիչներու քարոզչական շրջագայութեան կազմակերպումով նաեւ` միջազգային ուշադրութիւն գրաւելու քաղաքականութիւնն է, որ կը կիրարկուի: Այս երեք ուղղութիւններուն մէջ վերջինը որքան ալ ցաւոտ կողմ ունենայ` դիւանագէտներու ընդառաջումի եւ մասնակցութեան առումով, այնուամենայնիւ...

Ազրպէյճանի մէջ հաւատարմագրուած 50 եւ աւելի դիւանագիտական ու միջազգային հաստատութիւններու ներկայացուցիչներու, որոնց կարգին նաեւ յոյն դեսպան Ն. Փիփերիկոսի, բեմադրուած այցելութիւնը Ազրպէյճանի կողմէ բռնագրաւուած Վարանդա եւ Շուշի քաղաքները, դժգոհութեան եւ բողոքի բուռն ալիք բարձրացուց յունական հանրային կարծիքին մօտ: Արցախի գրաւեալ հողերուն վրայ Յունաստանի դիւանագէտին ներկայութիւնը խստօրէն դատապարտուեցաւ յունական լրատուամիջոցներուն կողմէ, որոնք այս քայլին համար բացատրութիւններ պահանջեցին երկրի արտաքին գործոց նախարար Նիքոս...

ՄԱՐՔ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Կայքի մը վրայ հանդիպեցայ Արտաւան Ամիր-Ասլանիի անուան եւ յօդուածին: Իրան ծնած եւ Ֆրանսա հաստատուած համալսարանական մը, միջազգային իրաւագէտ: Որպէս դասախօս` յաճախ ուսումնասիրութիւններ կատարած է: (blog, www.amir-aslani.com Twitter: @a_amir_aslani) Արտաւան Ամիր-Ասլանի յստակ բանաձեւում ունի Էրտողանի պատեհապաշտութեան մասին: Կ’ըսէ. «Իսլամներու պաշտպան® երբ իրեն յարմար է. ինչպէս Էրտողան լքեց ույղուրները»: 2009-ին Էրտողան դատապարտած էր Չինաստանի իշխանութիւնները, ույղուրներու դէմ եղած ճնշումները որակած...

ՏՈՔԹ. ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանը աշխարհի հնագոյն քաղաքներէն մէկն է: Պատմական Հայաստանի 12-րդ մայրաքաղաք Երեւանը, ըստ հնագէտներու, հիմնադրուած է նախքան Քրիստոս 782 թուականին, ուրարտական-արարատեան թագաւորութեան արքային կողմէ, իբրեւ բերդաքաղաք: Երեւանը կը գտնուի Հրազդան գետի ափին, ծովու մակերեսէն 860-1400 մեթր բարձրութեան եւ 227 քառակուսի քիլոմեթր տարածութեան վրայ: Երեւանը Հայաստանի քաղաքական, վարչական, տնտեսական եւ մշակոյթի կեդրոնն է: Հոն կը բնակի մօտաւորապէս...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ - Քեզ հետս պիտի տանիմ... Ժպիտը դէմքին, ձեռնահեռաձայնը վար առնելով` ըսաւ. - Անշո՛ւշտ պիտի տանիմ... Կրկնեց` շերտ մը թախիծ հագցնելով ժպիտին: Կը խօսէր ան սենեակին լուսաւոր անկիւնը տեղաւորուած թաղարէն մեթր մը բարձրացած լիմոնի թուփին հետ, իսկ թուփը կարծես անխօս պատասխաններ կու տար կամ մելամաղձոտ հայեացքներով կը հարցնէր` «Ինչպէ՞ս, ո՞ւր...»: ... Եւ յիշեց տիկին Քնար, որ վեց տարի առաջ,...

15 յունիս 2021-էն սկսեալ առցանց դրութեամբ հայ հանրութեան կը ներկայանայ «Տարբերակ 21» հանդէսը (www.darperag21.net): Հանդէսը կը հետապնդէ հայ հրապարակագրութիւնը, գրականութիւնը, լրագրութիւնը եւ գիտական միտքը զարգացնելու նպատակը` նորարար շունչով եւ տարբեր երկիրներէ գրողներու, հրապարակագիրներու, արուեստագէտներու ու տարբեր ոլորտներու մասնագէտներու համագործակցութեամբ: Հանդէսին գլխաւոր եւ գերիշխող լեզուն արեւմտահայերէնն է` մեր մայրենիին վտանգուած ճիւղը, որուն գործածութիւնը յաճախ կը յայտնուի արտայայտութեան տագնապի մէջ` ի դիմաց...

ՍԻԼՎԱ ՓԱՆՈՅԵԱՆ-ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Կը նախատեսուէր, որ 2020 տարուան նախաձեռնութիւնները կեդրոնանային հայկական թէ այլ անկիւնադարձային դէպքերու ամեակներու եւ ոգեկոչումներու նշումին վրայ, գէթ` հրապարակային ելոյթներով: Սակայն «Քորոնա» ժահրին անկոչ ժամանումը ու անոր մահասփիւռ տիրապետութիւնը հիմնովին շրջեց նախատեսումները, ծրագիրները եւ համաշխարհային իրավիճակը: Մարդկային երկխօսութեան ողջոյնի ընթացքին «տակաւին ողջ ենք» բառերը դարձան հասարակաց նշանախօսք: Ընկերային հեռաւորութիւնը եւ թուային առցանց կապը արդէն իսկ հաղորդակցութեան ընդհանրացած չափանիշներ...

                                                                                    Հնատիպեր ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Նախաճաշս աւարտած էի եւ ժամի մը չափ ազատ էի մինչեւ հերթական նիստը: Որոշեցի առիթէն օգտուիլ ու հրապարակ իջնել` հանդիպելու «Անի» կեդրոնական գրախանութը, որ կը գտնուէր պանդոկին բոլորովին կից, ձախին, շատ լայն մայթի մը հարեւանութեամբ: Հազիւ դուրս եկած էի պանդոկէն, երբ գրախանութէն քանի մը մեթր անդին տեսայ մարդկային արտասովոր հերթ մը. այնքան երկար էր ան,  որ ստիպուած...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Լիբանանահայութիւնը բոլոր մակարդակներու վրայ բազմատեսակ եւ բարդ դժուարութիւններու դէմ յանդիման կը գտնուի: Լիբանան օրէ օր, ժամ առ ժամ տնտեսական, ապահովական, ապրուստի, կենցաղային լուրջ եւ նորանոր մարտահրաւէրներու դէմ յանդիման կը կանգնի: Անցնող տասնամեակներուն լիբանանահայութիւնը միշտ ալ իր անկարելին կարելի ըրած է եւ հասած է բոլորին անխտիր, տուած է միշտ` իր ունեցածէն եւ չունեցածէն անգամ: Անցնող տասնամեակներուն լիբանանահայութիւնը անմասն չէ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայաստանի կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարութեան եւ Ազգային գրադարանի նախաձեռնութեամբ Երեւանի մէջ 2020-ին լոյս տեսաւ «Հայ մամուլի դերը ազգային արժեհամակարգի ձեւաւորման եւ պահպանման գործում. ընտանիք, հայրենիք, եկեղեցի. Ազդարար 225» գիրքը, ուր ամփոփուած են հայ մամուլի 225 ամեակին նուիրուած գիտաժողովի նիւթերը: Արդարեւ, ազգային գրադարանին մէջ 28-29 նոյեմբեր 2019-ին տեղի ունեցաւ «Հայ մամուլի դերը ազգային արժեհամակարգի ձեւաւորման եւ պահպանման...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ի՞նչ դիրքորոշում ունի Սփիւռքը Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող դէպքերուն նկատմամբ: Սփիւռք անունով գլխագրուած եւ հայ ազգի աւելի քան երկու երրորդը ներկայացնող մարդոց բազմութիւնը կը տրոհուի բազմաթիւ շերտերու: 20-րդ դարու սկիզբին ունէինք բազմաթիւ երկիրներու մէջ ցրուած, եւ այդ երկիրներու քաղաքական-մշակութային անխուսափելի ազդեցութիւններուն ենթակայ, սակայն լեզուով ու ապրումներով էապէս հայ փոքրաթիւ բազմութիւններ: Ցեղասպանութենէն եւ անոր յաջորդած պատերազմական դէպքերէն ետք, փոքրաթիւ...

ՄԱՐՔ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Այսօր` 1 յուլիսին, հայաստանեան մամուլին մէջ կարդացի նախկին փոխվարչապետ Արմէն Գէորգեանի սիւնակը: Խորագիրը ահազանգային է: Վաղուան մղձաւանջային մտահոգութիւն: Կ’արտագրեմ Արմէն Գէորգեանի սիւնակէն դատումներ: - Միջազգային արժեւորում մը. «Համաշխարհային դրամատան հետազօտութեան համաձայն, Հայաստանում կրթական աղքատութեան մակարդակը 35 տոկոս է: Այս նշանակում է, որ 10 տարին չլրացած իւրաքանչիւր 3-րդ աշակերտը չի կարող սահուն կարդալ եւ հասկանալ տարիքին համապատասխան բնագիրը: Վրաստանում...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայկազեանի հրթիռներու ձեռնարկը արդարօրէն հիացմունքի արժանացած է, քանի որ պատասխանատու դասախօսը` Մանուկ Մանուկեան, միայն 24 տարեկան եւ ուսանողները 18-20 տարեկան էին, բոլորը` այս մարզին մէջ անփորձ: Սակայն ի՞նչ էին անոնց նմաններուն զբաղումներն ու խաղերը` ճարտարութեան եւ մանաւանդ համարձակութեան ենթահողը: Այս մասով, պահ մը հրթիռներէն դադար առնելով, պիտի անդրադառնամ 1960-ական տարիներու պատանիներուն եւ երիտասարդներուն գիտական ենթահողով խաղերուն, զբաղումներուն եւ...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Լիբանան ներկայիս կը դիմագրաւէ իր պատմութեան ամէնէն վատ ընկերային, տնտեսական եւ ելեւմտական ճգնաժամը: Ըստ միջազգային ելեւմտական տեղեկագիրի մը, ասիկա վերջին 150 տարուան ընթացքին աշխարհի որեւէ երկիր հարուածած մեծագոյն եւ վատագոյն ճգնաժամն է: 2019-ի կէսերէն, երբ կամաց-կամաց սկսաւ գլուխ բարձրացնել դրամատնային տագնապը, երկիրը ամէն օր քիչ մը աւելի կը մխրճուի անելանելի փապուղիի մէջ: Ներկայիս Լիբանանի մէջ հասարակական եւ պետական...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ Սերոբ Աղբիւրը կրտսերն է Ախլաթ գաւառի Սոխորդ գիւղի Վարդանեան հարուստ եւ անուանի ընտանիքի չորս եղբայրներուն: Ծնած է 1864 թուականին, աւագ եղբայրը` Մախոն, գիւղի ռեսը «գիւղապետն» էր, յարգուած եւ ազդեցիկ մարդ: Այն ժամանակ Սոխորդի մէջ դպրոց չկար, Սերոբը իր մանկութիւնն ու  պատանեկութիւնը կ՛անցընէ ազատ բնութեան մէջ: Ամրակազմ էր, անվախ ու քաջ, սիրահար էր ձիու, զէնքի ու որսորդութեան, իսկ 20-21...