Անդրադարձ

ՀՄԸՄ-ի միջմասնաճիւղային տողանցքները նշանակալից դեր ունեցած են միութեան ծաւալուն գործունէութեան մէջ ու երկրի տարբեր նահանգներու հայութիւնը կամրջող ազդակներ հանդիսացած են: 1927-ին, քանի մը հարիւր հանդիսականներու ներկայութեան, Հալէպ-Պէյրութ ֆութպոլի խումբերու հանդիպումով մը սկսած միջմասնաճիւղային խաղերը տարիներու ընթացքին վերածուած են մարզական-սկաուտական փառատօներու, որոնց ներկայ եղած են տասնեակ հազարաւոր հանդիսականներ, Հալէպ այցելող մտաւորականներ եւ հանրային գործիչներ, ինչպէս` Սիմոն Վրացեան, Շաւարշ Միսաքեան, Դրօ եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մարդս երբեմն կը ստիպուի «չարանալ», երբ բազում չարիքներ կը կուտակուին իր դիմաց եւ կը ներկայանան իբրեւ բարիք: ... Ազերի բանակայիններ կը շարունակեն մնալ Հայաստանի հողին վրայ: Ազրպէյճանի դատարանները փաղանգ-փաղանգ հայ գերիներ բանտարկութեան կը դատապարտեն, նոր սպառնալիքներու ցանկեր կը կազմուին եւ... Հայաստանի իշխանութիւնները (հրաժարեա՞լ, իրողակա՞ն, վերադառնալու պատրաստուո՞ղ` ի՜նչ կարեւոր է որակումը) «Զաքարիայի լռութիւնը» կը պահպանեն ընդդէմ անծածկոյթ թշնամիին, սակայն...

ՍԻԼՎԻ ԳԱՅԵԱՆ Նախաձեռնութեամբ եւ կազմակերպութեամբ Պէյթ Միսքի (Beit Misk) եւ «Վըրճին ռատիօ»-ի (virginradiolebanon) տնօրէնութեանց, մշակութային ուշագրաւ ձեռնարկի մը բացումը կատարուեցաւ, ուրբաթ, 2 յուլիս 2021-ի երեկոյեան ժամը 5:00-ին հիւսիսային Մեթնի Աթշանա աւանէն անդին` Պէյթ Միսքի «Արուեստի եւ մշակոյթի բացօթեայ ցուցահարթակ»-ին վրայ (Art And-Culture-Showcase): Պէյրութէն 21 քմ հեռու եւ Մեթնի սրընթաց մայրուղիին վրայ կէս ժամէն հասանելի այս գեղատեսիլ ամարանոցի մէկ փողոցը յատկացուած...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճօ Պայտըն 24 յունուարին հեռաձայնեց Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնին, որպէսզի, ինչպէս Սպիտակ տունը նշեց, «արտայայտէ մեր հնագոյն դաշնակիցին հետ երկկողմանի կապերը ամրապնդելու ցանկութիւնը»: Երկու ղեկավարները համաձայնեցան սերտ համագործակցութեան կարիքին շուրջ, ինչպէս նաեւ` միասնաբար աշխատիլ արտաքին քաղաքականութեան հասարակաց առաջնահերթութիւններու, որոնց շարքին` Ռուսիոյ եւ Միջին Արեւելքի շուրջ: Ֆրանսայի նախագահը Պայտընին յայտնեց, որ իր երկիրը` «Միացեալ Նահանգներու հետ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ասկէ առաջ, եւ գրեթէ ամէն առիթով, աժմէական ու հիմնական կարգ մը «վերնագիրներու» մասին փորձած եմ քանի մը մատնանշումներ կատարել: Որովհետեւ, բոլորին նման, ես ալ մտահոգ եմ: Կը կարծեմ, որ իբրեւ մտահոգ հայ, նման «բաներ» պէտք է կրկին անգամ լոյսին բերել: Միտքս պարզեմ: Անցեալ տարիէն ի վեր, աշխարհի պատմութիւնը խառնեց իր էջերը, որովհետեւ անօրինակ համաճարակ մը հասաւ իր գլխուն: Այլ...

Լիբանանի Աշխատաւորական ընդհանուր համադաշնակցութիւնը կառավարական տարբեր ոլորտներու գերատեսչութիւններուն հետ հանդիպելով ինքզինք զգալի կը դարձնէ ժողովուրդի բողոքի գործողութիւններուն ներկայացուցչութիւնը վերստանձնելու առաջադրանքով: Մինչ այժմ մակերեսային անցում կ՛երեւի փողոցի գործողութիւնները հովանաւորելու առումով: Աշխատաւորական ընդհանուր համադաշնակցութիւնը որոշ ժամանակէ ի վեր իր տեղը զիջած էր քաղաքացիական տարբեր շարժումներուն եւ զանոնք ուղղորդել փորձող ոչ կառավարական կազմակերպութիւններուն: Յատկապէս վերջին օրերուն կատարուած հանդիպումները` ցամաքային փոխադրութեան սենտիքաներու համադաշնակցութեան թէ...

Հինգշաբթի, 1 յուլիս 2021-ին Վատիկանի մէջ, Ֆրանչիսկոս պապին ներկայութեամբ եւ Լիբանանի քրիստոնեայ հոգեւոր պետերու մասնակցութեամբ, տեղի ունեցած հանդիպման առաջին նիստին դասախօսութիւն տուաւ վեհափառ հայրապետը` ընդառաջելով Ֆրանչիսկոս պապի փափաքին, «Լիբանանի ընկերաքաղաքական ներկայ կացութիւնը եւ անկէ դուրս գալու կարելիութիւնները» նիւթին շուրջ: Իր խօսքին սկիզբը Արամ Ա. կաթողիկոս ըսաւ. «Պիտի փորձեմ հետեւեալ երեք հարցերը հակիրճ կերպով ներկայացնել ձեզի: Առաջին` Լիբանանը դիմագրաւող ներկայ ընկերաքաղաքական...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ   Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութիւններու արդիւնքներուն ի տես` չէի կրնար անձայն մնալ եւ չարձանագրել հետեւեալ մտածումները: Այսպէս, խորհրդարանական  ընտրութեան գիտական, վիճակագրական եւ հետազօտական ամէն տեսակի կանխատեսումներուն հաւանական արդիւնքները, վստահաբար, բախտագուշակի գործի չէին նմաներ: Կան գիտական որոշ արժեչափեր, որոնց ներքեւ կը ձեւաւորուին այդ աշխատանքները: Նաեւ` եկէ՛ք ընդունինք, որ ամէն մէկ հետազօտական-վերլուծական հաստատութիւն այդքան ալ անկողմնակալ կամ անաչառ չ՛ըլլար իր մօտեցումներուն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Լիբանանի վարչապետի պաշտօնակատար Հասսան Տիապ անցեալ շաբաթավերջին յայտարարեց, որ Լիբանանի կառավարութիւնը պատրաստ է 500 հազար եւրոյի գումարի ներդրում մը կատարելու` ֆինանսաւորելու համար Լիբանանի յատուկ դատական ատեանին աշխատանքներուն մէկ մասը: Կառավարութեան անունով այդ նուիրատուութիւնը կատարուեցաւ առանց այդ հարցին նախարարաց խորհուրդի կողմէ քննարկման: Բազմաթիւ նախարարներ, ներառեալ` ելեւմուտքի նախարարը, յայտարարեցին, որ հարցէն անտեղեակ են եւ այդ մասին տեղեակ դարձած են լրատուամիջոցներէն:...

(Պատկառելի Ուսումնասիրութիւն Մը` Մթագնած Մօտիկ Անցեալը Լուսաւորող) ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ    Ընդունուած չափանիշ եւ համոզում է, գէթ մեզի համար, որ գիտականութիւնն ու առարկայական մօտեցումները որեւէ աշխատասիրութեան մը հիմքը կը կազմեն: Աւելի՛ն. ի՛նչ խօսք, երբ վերոնշեալ հատորը այլապէս կ՛ընդգրկէ հաստատագրուած  ու ճշմարիտ տարր մը եւս` պատմաբանի ազնուասիրտ առանձնայատկութիւնը: Այո՛, պատմագիրի դիմագիծն ու խօսքը, հեղինակութիւնն ու կշիռը կրկնակի կ՛արժեւորուին, երբ անաչառ ու կառուցողական կ՛ըլլան...

Հայրենիքի առկայութիւնը իւրաքանչիւր ազգի կազմութեան, յարատեւման եւ զարգացման կարեւորագոյն ազդակներից է: Պատահական չէ, որ ոեւէ ազգի պատկանելիութիւնը, ազգի մասնիկներին միմեանց կապող գաղափարը հայրենակցութիւն բառով է բացատրւում: Հայրենիքն առանցք է, որտեղ համախմբւում է իրեն ազգ համարող մարդկային հաւաքականութիւնը: Յաճախ ազգի եւ հայրենիք համարուող տարածաշրջանի անուանումները նոյն արմատից են սերում: Ազգային դաստիարակութեան մէջ այս առումով մեծ տեղ է յատկացւում հայրենասիրութեան իմաստին: Ազգի...

ԳԱԼՈՒՍՏ ՆԱՆԵԱՆ 22 տարուայ լրագրողական գործունէութեանս ընթացքում հետաքրքիր զուգադիպութեան եմ հանդիպել` հինգ տարին մէկ Շիկահող պետական արգելոցի, այդ թւում` «Սօսու պուրակ» պետական արգելավայրի գլխին սեւ ամպեր են կուտակւում: Ինչո՞ւ է այս` ամենապահպանուած արգելոցային դրութիւն ունեցող տարածքը, որի մուտքերը բաց են միայն կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների համար, յայտնւում որոշ անհատների ու կազմակերպութիւնների, նաեւ` պետական պաշտօնեաների անառողջ ուշադրութեան կենտրոնում: Այս հարցի պատասխանը ոչ...

«Ժողովրդավար դրութեան մէջ ընդդիմութիւնը ո՛չ միայն հանդուրժելի է որպէս սահմանադրական, այլ նաեւ պէտք է պահպանուի, որովհետեւ անհրաժեշտ է» (Ուոլթըր Լիփման (1889-1974, ամերիկացի հանրածանօթ գրագէտ, քաղաքագէտ եւ վերլուծաբան) Կարեւոր էր, խի՛ստ կարեւոր` «Հայաստան» դաշինքի յետընտրական առաջին ընդհանուր ժողովը, նոյնքան մըն ալ` անկէ բխած կեցուածքները: Անիկա կը սպասուէր, որպէսզի կարելի ըլլար իմանալ, թէ ի՛նչ որոշումներ պիտի տրուէին, ինչպէ՞ս պիտի շարունակուէր գործընթացը` նկատի...

ՇԱՆԹ ՍՐԿ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Դպրեվանք կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան մշտատրոփ սիրտը` դպրեվանքը 90 տարեկան եղաւ: 90 տարուան պատմութիւն մըն է, որ այսօր շարժապատկերի մը նման կ՛անցնի ամէն հայու աչքերուն դիմաց: Իր առաջին տարիներուն, երբ Անթիլիասի գեղեցկատեսիլ ծովեզերքին վրայ հիմնուեցաւ դպրեվանքը, կը նմանէր տկարարմատ ծիլի մը, որուն վրայ կարելի չէր ծանր պահանջներ ու պարտաւորութիւններ բեռցնել ու անկէ...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Համագումարի բացումը. կեդրոնը, կռնակէն` Կարլէն Դալլաքեան Համագումարի առաջին նիստը տեղի ունեցաւ հինգշաբթի, 7 դեկտեմբեր 1989-ի առաւօտուն, պանդոկի մէկ սրահին մէջ: Ներկաներուն թիւը, սփիւռքահայ պատգամաւորներն ու Կապի կոմիտէի մէկ քանի անդամները համատեղ հաշուած` կը մօտենար քառասունի: Այստեղ վերահասու դարձանք, որ համագումարին կը մասնակցէին Արեւելեան Եւրոպայէն հիւրեր  եւս, որոնց մէջ յատուկ ուշադրութիւն կը գրաւէր  պուլկարահայ գաղութի համակրելի պատգամաւորուհին` գրագիտուհի ու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երկու տարուան մէջ չորս անբարեյոյս ընտրութիւններէ ետք, Իսրայէլի մէջ յունիսի առաջին օրերուն ստեղծուեցաւ քաղաքական տարօրինակ վիճակ մը, երբ երկրին ղեկը 12 տարի իր ձեռքին պահող Բենիամին Նեթանիահուի ընդդիմադիր կուսակցութիւնները յայտարարեցին, որ համաձայնութեան հասած են յաջորդ կառավարութիւնը կազմելու տարազի մը շուրջ, վերջ պիտի դնեն Նեթանիահուի իշխանութեան: Անցեալ երկու տարիներուն, իւրաքանչիւր ոչ վճռորոշ ընտրութիւններէն ետք, Նեթանիահու յաջողած էր կառչած մնալ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 1  յուլիս 2021-ի կառավարութեան նիստին կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարը զեկուցեց... ծանրաբարձ մարզիկներուն յատուկ որակի ծանրաձողեր տրամադրելու առաջարկին մասին: Աննշան մանրամասնութիւն մը, որուն կառավարութան նիստին զեկուցուիլը եւ որոշում ակնկալելն իսկ տարօրինակ կը թուի: Բայց` ոչ: Մարզիկներուն 20 ծանրաձողեր տրամադրել խոստացեր է դեռ ապրիլին վարչապետ Փաշինեանը ու գրաւոր յանձնարարեր է այդ մասին ԿԳՄՄ նախարարին: Ի՜նչ քննարկում, ի՜նչ ուսումնասիրութիւն....

Ընդհանրապէս, երբ կը խօսուի մայիս 28-ի պատմաստեղծ իրադարձութեան եւ անոր յաջորդած դէպքերուն մասին, մամուլին մէջ կամ հրապարակային ելոյթներուն ընթացքին, շեշտը կը դրուի այդ դէպքերու զինուորական եւ քաղաքական կարեւորութեան վրայ, մինչդեռ կրթութիւնը եւ մշակոյթը նոյնքան կարեւոր բնագաւառներ են, եւ անոնց գծով Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան ժամանակ մշակուած հայեցակարգերը կրնան այսօր ալ ուղեցոյց հանդիսանալ հայրենիքի կրթական ու մշակութային քաղաքականութիւններուն համար: Այս ընդհանուր բնութագրումը...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Մարդկային իրաւանց տիեզերական ուխտագիրը իր երկրորդ յօդուածով յստակ կը դնէ հարցը. «Իւրաքանչիւրը կրնայ վայելել ներկայ ուխտագրով հռչակուած բոլոր իրաւունքներն ու բոլոր ազատութիւնները` առանց որեւէ խտրութեան, յատկապէս` ցեղի, գոյնի, սեռի, լեզուի, կրօնի, քաղաքական թէ որեւէ այլ կարծիքի, ազգային կամ ընկերային ծագման, հարստութեան, ծնունդի կամ որեւէ այլ վիճակի: Այլեւ պիտի չդրուի որեւէ խտրութիւն, որ հիմնուած է անձի մը պատկանած երկրի մը...

Ընկերային ցանցերում եւ լրատուական հարթակներում տեղեկութիւն շրջանառուեց, որ ազրպէյճանցիները Թարթառ գետի հունն են նախատեսում փոխել, եւ այդ նպատակով այս օրերին մեծ քանակութեամբ շինարարական սարքեր են տեղափոխում համապատասխան վայր, ինչի պատճառով Սարսանգի ջրամբարը կը ցամաքի: 168.am-ին հասած տեղեկութիւններով, իրականում ազրպէյճանական կողմը Գոմշասարից ճանապարհ է բացում Քարվաճառի տաք ջրերով դէպի Քաշաթաղի շրջանի Շալուա-Հիմնաշէն-Շրուական-Սպիտակաջուր-Մոշաթաղ հատուածը, որը միանալու է Աղաւնոյին: Սա անում են, ըստ...