Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Գամիշլիի Մէջ Հանդիսաւոր Տօնակատարութեամբ Յիշատակուեցաւ ՀՅԴ 129-Ամեակը Չորեքշաբթի,  25 դեկտեմբերին Գամիշլիի «Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան 129-րդ ամեակի տօնակատարութիւնը` հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի Ճեզիրէի Առաջնորդական փոխանորդ Լեւոն աբղյ. Եղիայեանի: Տօնակատարութեան բացումը կատարեց հանդիսավար Յակոբ Պարսումեան` հրաւիրելով ներկաները մէկ վայրկեան յոտնկայս յարգելու մեզմէ առյաւէտ հեռացած դաշնակցականներուն յիշատակը, ի մասնաւորի 2019-ին մահացած Կարպիս Մարգէեանի եւ Տարօն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի տարածքին ապրող իւրաքանչիւր հայ, ըլլա՛յ իշխանութեան համախոհ թէ ընդդիմադիր, վստահաբար իր ստորագրութիւնը պիտի դնէ այն յայտարարութիւններուն տակ, զորս նախագահ Արմէն Սարգսեան, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան եւ այլ պատասխանատուներ հրապարակեցին երկուշաբթի, 13 յունուարին, Ազրպէյճանի կողմէ Պաքուի, Սումկայիթի եւ այլ շրջաններու հայութեան դէմ ջարդերու շղթայազերծման 30-րդ տարեդարձին առիթով (լսատեսողական միջոցները հրատարակեցին օրին կամ յաջորդ օրը): Պատմութիւնը ծանօթ է. իբրեւ թրքաոճ...

Արցախի Հանրապետութեան Մարդու իրաւունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարեանը յայտարարութիւն է տարածել` 1990թ. յունուարին Ազրպէյճանի կողմից Պաքւում կազմակերպուած հայերի կոտորածների 30-րդ տարելիցի առթիւ: Յայտարարութեան բնագիրը` ստորեւ. 1990 թուականի յունուարին Ազրպէյճանի Պաքու քաղաքը կրկին դարձել էր հայերի նկատմամբ շարունակաբար իրականացուող ջարդերի թատերաբեմ (1905թ. եւ 1918թ. հայերի զանգուածային կոտորածներից յետոյ երրորդ անգամ), որտեղ, ի տարբերութիւն Ազրպէյճանի միւս բնակավայրերի, դեռեւս շարունակում էին բնակուել զգալի թուով...

Gazeta.ru կայքը ծաւալուն յօդուածով մը կ՛անդրադառնայ Պաքուի մէջ տեղի ունեցած ջարդերուն` գրելով, որ 30 տարի առաջ, այս օրերուն, ազրպէյճանցի ծայրայեղականները կը ներխուժէին մարդոց տուները, տանջամահ կ՛ընէին, կը սպաննէին հայերը եւ այլ ցեղերու պատկանողներ: «12 յունուար 1990-ին Պաքուի մէջ կը սկսի հայերուն ջարդերը, անոնց դէմ հալածանքները: Անօրինական գործողութիւններ կը կիրարկուին նաեւ ռուսերուն, հրեաներուն, վրացիներուն եւ յոյներուն նկատմամբ», նշուած է յօդուածին մէջ:...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Երաժշտագիտական ենթահող.- Կոմիտաս երեւոյթը յանկարծ, դատարկութեան մէջ չէ գոյացած: Գէորգ Դերձակեան վարդապետ (այլ` ոչ պատուելի, ինչպէս կը կարդանք բնագրին մէջ), որ աւանի հոգեւոր հովիւն էր, Էջմիածին պիտի մեկնէր եպիսկոպոս ձեռնադրուելու համար (այդ չենք տեսներ ելոյթին մէջ, Դերձակեան կը մնայ պատուելի... Ներողութիւն, կը մնայ վարդապետ): Ելոյթի ընթացքին անանուն կաթողիկոս Ա զարմացաւ, երբ տեսաւ մանուկ Սողոմոնը: Մինչդեռ Գէորգ Դ. ...

Երեքշաբթի, 14 յունուար 2020-ին, Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը այցելեց յատուկ խնամքի կարօտ մանուկներու եւ պատանիներու «Զուարթնոց» կեդրոնը` Պուրճ Համուտի մէջ: 33 տարիներ առաջ, վեհափառ հայրապետի` Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդութեան օրերէն սկիզբ առած յիշեալ կեդրոնը, վերջին տարիներուն օժտուած է ներկայ ժամանակներու մասնագիտական բոլոր կարելիութիւններով: Կեդրոնին տնօրէնն է Վարդի Գէորգեան: Անիկա ունի իր խնամակալութիւնը եւ մասնագէտներէ բաղկացած ուսուցչական կազմը: Այս տարի կեդրոնին...

Կազմակերպութեամբ Ապտալլա Բ. թագաւորի Միջկրօնական եւ միջմշակութային երկխօսութեան միջազգային կեդրոնին (KAICIID) եւ «Ալ հայաթ» քաղաքացիական հասարակութեան զարգացման կազմակերպութեան, 20-22 դեկտեմբեր 2019-ին Յորդանանի մայրաքաղաք Ամմանի մէջ ընթացք առաւ «Միջեկեղեցական եւ միջմշակութային երկխօսութեան համար արաբական երիտասարդական ֆորում»-ը, որուն յանուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան իր մասնակցութիւնը բերաւ Հրակ Տէտէեանը: Եռօրեայ այս համագումարին մասնակցած էին արաբական աշխարհի մէջ գործող զանազան մշակութային եւ կրօնական կազմակերպութիւններէ...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսը 2020 տարին հռչակեց «Յատուկ խնամքի կարօտ հայորդիներու տարի», իսկ հայրապետին պատգամը Անթիլիասի մայրավանքի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ կարդաց Մակար եպս. Աշգարեան, կիրակի, 12 յունուար 2020-ին, յընթացս պատարագին: Սրբատառ կոնդակը կարդացուեցաւ նաեւ կաթողիկոսութեանս թեմերու եկեղեցիներուն մէջ: Կոնդակին մէջ նորին սրբութիւնը հիմնականօրէն կ՛անդրադառնայ յատուկ խնամքի կարօտ եզրի սահմանումին` ընդգծելով, որ ոմանք ի ծնէ կամ...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Հիւանդագին ջուրի կորուստը կը յառաջացնէ մարմնական ջրանուազում (dehydration), որ հակակշռուելու է հիւանդին առատ ջուր խմցնելով կամ ներերակային (intravenous) հեղուկ ներարկելով: Ջրանուազումի տարողութիւնը կախեալ է ջուրի կորուստի քանակէն: Չափահասներու մօտ ան կրնայ պատահիլ երեք լիթր ջուրի կորուստով: Ջրանուազումի ախտանշանները հետեւեալներն են` յոգնածութիւն, գլխացաւ, գլխապտոյտ, մարմնական տկարութիւն եւ ցաւ,  բերանի եւ մորթի չորութիւն, յօդացաւ, փորի պնդութիւն, մէզի նուազում եւ...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Կոմիտասի ծննդեան 150-ամեակի տօնակատարութիւններու ծիրէն ներս «Թէաթրոն» թատերախումբը վեց ելոյթներով ներկայացուց քալիֆորնիաբնակ Լիլի Թոմասեանի «Կոմիտաս` Աստուծոյ պարգեւը» գործը: Ելոյթը արժեւորելէ առաջ պիտի անդրադառնամ վարդապետին տեսական եւ ստեղծագործական աշխատանքին: Այդ պիտի օգնէ գնահատելու ելոյթին վաւերական ենթահողը: Կոմիտաս շատ տաղանդաւոր արուեստագէտ մըն է, որ հիմնադրական դեր ունեցած է արդի հայ երաժշտութեան մէջ: Այս մասին երկու կարծիք չկայ: Քիչեր, սակայն,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Համազգայինի Նոր Հրատարակած Գիրքերը Ներկայացուեցան Երեւանի Պետական Համալսարանի Իջեւանի Մասնաճիւղին Մէջ Վերջերս Երեւանի Պետական համալսարանի Իջեւանի մասնաճիւղի յարկին տակ տեղի ունեցաւ Համազգայինի նոր հրատարակած գիրքերուն շնորհահանդէսները եւ քննարկումները: Երեւանի պետական համալսարանի Իջեւանի մասնաճիւղի պատմութեան բաժանմունքի նախագահ, դոցենտ Վարդան Ալեքսանեան դրուատիքով խօսեցաւ Համազգայինի եւ անոր առաքելութեան մասին: «Համազգայինը իր ազգանուէր եւ ազգապահպան աշխատանքով կերտած է հայու ինքնութիւնը` դարձնելով...

Ժողովրդային Բողոք Եւ Դիմադրութիւն` Եկեղեցական Կալուածներու Գրաւման Ոտնձգութիւններուն Դէմ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայրիկ Հայոց եկեղեցական կալուածներու գրաւման կայսերական հրովարտակը, կնքուած փակ ծրարով հասաւ Էջմիածին եւ յանձնուեցաւ հայոց կաթողիկոս Հայրիկին: Հայրիկ թիկնաթոռի վրայ նստած ունկնդրեց ազգապատկան կալուածներու գրաւման գոյժը: Ձեռքերը դողդղացին, աչքերէն արտասուք հոսեցան եւ հրովարտակը ինկաւ ոտքերուն տակ: Եկեղեցական կալուածներու կորուստը եւ հայութեան նուիրական իրաւունքներու անիրաւ ու չարագործ ոտնահարումը խորապէս ցնցեցին...

Կառավարութեան կազմութեան վերջին ճշդումներու մասին շրջանառութեան մէջ դրուած տեղեկատուութիւնը երէկ կատարեց շրջադարձ, եւ լիբանանեան լրատուադաշտը ողողուեցաւ դէպի զերօ կէտ արագ անցումի նիւթերով: Կառավարութիւն կազմելու մագոգային հանդիպումները առկախուած են, մինչ կը հնչեն վերապահութիւններ, անհամաձայնութիւններ գլխաւոր հոսանքներու, ուժերու եւ դէմքերու կողմէ: Նախկին առկախումներու ձեւը կը թուի, որ փոխուած է: Նախապէս վեթոյի ենթարկելու վճռակամ յայտարարութիւններ կը կատարուէին, եւ գլխաւոր կողմ մը նոյնիսկ իր...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայաստանեան մամուլին մէջ լոյս տեսաւ Ազատ Եղիազարեանի լեզուի մասին յօդուածը: Լաւ պիտի ըլլար, որ Հայաստանի լրատուամիջոցները, մանաւանդ` հեռատեսիլը, լայնօրէն անդրադառնային արծարծուած հարցերուն եւ դատումներուն: Յօդուածը նկատի ունի Հայաստանի կացութիւնը, բայց Սփիւռք(ներ)ը եւս, եթէ իմաստուն ընթերցում կատարէ, լսելիք եւ սորվելիք կ՛ունենայ, առաջին հերթին` արտատպելով եւ տարածելով այս յօդուածը, քննադատութիւնը չարակամութիւն չհամարելով: Առանձնացնենք կարգ մը միտքեր եւ քննադատութիւններ: «Արդէն երեսուն...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 2015-ին Բրիտանիոյ Աշխատաւորական կուսակցութեան ղեկավարութիւնը ստանձնեց Ճերեմի Քըրպընը` իր արմատական ձախ կեցուածքով: Ան իր ղեկավարութեան ամբողջ ընթացքին դարձաւ այն հեղինակութիւնը, որ յաջողեցաւ ընկերվարական գաղափարախօսութիւնը վերանորոգել: Վերանորոգել այն իմաստով, որ հրաժարեցաւ Երրորդ ուղիի ուղղութենէն եւ յատկապէս նախորդ տարիներու տնտեսական ազատական քաղաքականութիւններէն: Ան նոր կեանք տուաւ ընկերվարութեան` երկար տարիներու խոր քունէ ետք: Աշխարհի չորս ծագերուն ընկերվար-ժողովրդավարական կուսակցութիւնները, խորհրդարանական ընտրութիւններուն իրենց...

Մօտաւորապէս քառորդ դար անցած է, երբ Նոր տարուան սեմին հետեւեալ բանաստեղծութիւնը գրեցի, եւ որովհետեւ գրութիւնը Ամանորի նախօրեակին էր, այդ պատճառով ալ, «Ամանոր» բառը եկաւ «աղօթք»-ին միանալու: Տարիներ անցած են, եւ բանաստեղծութիւնը տպուեցաւ ու արտատպուեցաւ բազմիցս: Հիմա, երբ կը կարդամ այս բանաստեղծութիւնը, կը նկատեմ, որ հոն արտայայտուած աղերսը մասնաւոր օրուան մը կամ դէպքի մը հետ չ՛առնչուիր: Ամէնօրեայ աղօթք է, ընդհանրական, համամարդկային...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2019-ին լոյս տեսաւ Եղիկ Ճէրէճեանի «Ժիրայր» (Մարտիրոս Պոյաճեան)», հատորը, որ «Հրասիրտները» մատենաշարին թիւ 4-ն է, բաղկացած` 223 էջերէ: Նախաբանին մէջ փրոֆ. Էդիկ Մինասեան կ՛ըսէ, որ Եղիկ Ճէրէճեան Ժիրայրի կեանքի եւ գործունէութեան ներկայացմամբ ցոյց կու տայ հայոց ազգային ազատագրական պայքարի մէջ ընդգրկուած կարեւոր տարածաշրջանի եւ ժամանակահատուածի իրադարձութիւնները, տալով նաեւ այդ պայքարին մասնակից մարդոց, տեղի ունեցած դէպքերու եւ...

Արդէն համացանցի վրայ էր պոլսահայ երգչուհի Սիպիլի եւ աւստրալահայ դաշնակահար Արայի առաջին համատեղ տեսահոլովակը` հանրայայտ «Անաստասիա» գծանկարի ամենասիրուած ստեղծագործութեան` «Once upon a December»-ի cover տարբերակը: Անիկա առաջին պահէն սիրուեցաւ դիտողներուն կողմէ` արժանանալով «յուզիչ», «հեքիաթային», «կախարդական» եւ այլ կարծիքներու: Թէեւ համագործակցութեան որոշումը կայացած էր երկու տարի առաջ, սակայն միայն այս դեկտեմբերին յաջողեցան Սիպիլ եւ Արա միաժամանակ հայրենիքի մէջ ըլլալ: Սիպիլը կը...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Աւելի ճիշդ` հայ մտաւորականը: Շատ հաւանաբար, ինծի նման շատեր, յաճախ զարմացած, իրենք իրենց հարց տուած են, թէ մեր ներկայ սովորական կեանքէն ներս, երբ ամէն տեղ եւ ամէն տեսակի պայմաններու տակ, նորութիւններ եւ անակնկալ փոփոխութիւններ ակամայ մեզ դիմաւորած ու մեզ հիմնովին շշմեցուցած, շփոթանքի մատնած եւ կամ ալ ապշեցուցած են, յանկարծ մեր ազգային կեանքի հրապարակին վրայ մեծ բացակայ մը նշմարած...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Երեւակայեցէք աշխարհը` առանց ջուրի: Կարելի պիտի ըլլա՞ր արդեօք կենդանական եւ բուսական կեանքի գոյութիւնը` առանց ջուրի: Աշխարհը ստեղծուած է` հիմնուելով ջուրի կարեւորութեան վրայ: Դարեր շարունակ շատ մը երկիրներ պատերազմած են ի խնդիր ջուրի ակունքներու տիրապետութեան: Այսօր եւս նոյն մտահոգութիւնը կը տիրէ գրեթէ ամէն տեղ եւ ջուրը դաձած է բոլորին համար կենաց-մահու  հարց: Ջուրը կազմուած է թթուածինէ (oxygen) եւ...