Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Կախարդը, մարդակերտը, ցեղակերտը, հայրենակերտը կոչեցին զայն իր ժամանակակիցները: Այս կոչումներէն ո՞րն է իրականութեան ամէնէն մօտն ու ամէնէն յատկանշականը: Ո՛չ մէկը, ո՛չ միւսները, այլ` բոլորը միասին: Կախարդ էր ան իր զօրութեամբ, մարդակերտ, ցեղակերտ եւ հայրենակերտ էր իր գործին կշիռով: Ագուլիսցի վարժապետը, ծագումով խոնարհ, կեանքով հարուստ, կամքով հզօր, առաջնորդ ծնած էր եւ ո՛չ առաջնորդ դարձած: Ի՛նքն էր, որ անձեւը ձեւի...
ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այս տարի հայ իրականութիւնը կը նշէ ՀՅ Դաշնակցութեան մտքի (Քրիստափոր Միքայէլեան) նահատակութեան 115-ամեակը: Դժուար է յօդուած գրել, կարծիք արտայայտել կամ հաստատել ժառանգութիւնը այնպիսի անհատականութեան մը մասին, որուն անունը լսած ենք ազգային-յեղափոխական երգերու կամ ալ ազգային-ազատագրական պայքարի գրականութեան մէջ: Շատ յօդուածներ գրուած են եւ տակաւին անտարակոյս պիտի շարունակեն գրուիլ Քրիստափորի հայ ազգային-ազատագրական պայքարին մէջ ունեցած դերակատարութեան մասին, մանաւանդ նկատի...
Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վերջին շաբաթներուն «Քորոնա» ժահրին տարածումը եւ սարսափը համամարդկային միջպետական ճգնաժամ մը ստեղծեց: Բնութեան դէմ անկարող եւ անհաւասար ուժերով պայքարող մարդկային գիտութիւնը ձեւով մը պարտուած է մինչեւ օրս: «Քորոնա» ժահրը աշխարհի տնտեսութիւնը քանդեց, մարդկային մեծ թիւով կորուստներ արձանագրեց, գիտութեան բոլոր միջոցները անբաւարար ու անկար եղան, մարդկային ապահով միջավայրը քայքայուեցաւ: Երկրի նախագահէն մինչեւ մեծագոյն կրօնապետը, գնդապետէն մինչեւ ամէնէն պարզ զինուորը,...
Ա. Ա. Հակառակ անոր որ քարիւղի միջազգային սակերը աննախընթաց նահանջ մը արձանագրած են, Պաքուի իշխանութիւնները կը խոստանան չկրճատել ընկերային զարգացման ծրագրերը: Անոնք նաեւ կը պնդեն, որ մանաթի արժեզրկման առաջքը առնելու համար Կեդրոնական դրամատունը անհրաժեշտ պահեստները ունի: Սակայն հարաւկովկասեան տնտեսական եւ ելեւմտական իրավիճակներուն եւ զարգացումներուն մօտէն հետեւող տնտեսագէտներ այլ կարծիք ունին: Անոնք համոզուած են, որ քարիւղի համաշխարհային սակերուն անկումը Եւրասիական ամբողջ...
Իտլիպի մէջ ստեղծուած պայթուցիկ կացութիւնն ու յատկապէս Ռուսիոյ բանակին հովանաւորութեամբ սուրիական օդուժի անակնկալ հարուածի մը հետեւանք` երեսունէ աւելի թուրք զինուորներու մահը պատճառ եղաւ, որ մարտ 5-ին Մոսկուայի մէջ տեղի ունենայ Էրտողան-Փութին հանդիպումը, որուն տեւողութիւնը` վեց ժամ, ցոյց կու տայ, որ բաւական հարցեր «ծեծուած» են: Իրադարձութիւններուն եւ յատկապէս լրատուական զանազան վերլուծումներուն հետ քայլ պահելով` կարելի է այն եզրակացութեան յանգիլ, որ այս...
Արցախի մթնոլորտը յագեցած է խոստումներով: Ընտրապայքարի այս օրերին ոչ մի թեկնածու չի խնայում իր մտքի թռիչքը եւ ընտրողին մատուցում է այն վարդագոյն ապագան, որը բաժին կ՛ընկնի իւրաքանչիւր արցախցու տուեալ թեկնածուի յաջողութեան պարագայում: Ինչ-որ տեղ այս երեւոյթը բնական է: Արդէն հանրութեան մօտ հեգնանքով շրջանառւում է գալիք տարուայ բարեկեցիկ կեանքի տեսլականի իրականացման անխուսափելիութիւնը: Ամէն դէպքում, որ թեկնածուն էլ որ ընտրուի, Արցախի բնակիչը...
ԷՌՆԵՍՏ ՀԱՄՕ ԵՍԱՅԵԱՆ Այս գիրքը կարող էր գրել, ասենք, Նինա Գասպարեանը կամ Սիլվա Խաչատրեանը, Սիլվա Մինասեանը, Կոլեա Բաղդասարեանը կամ Էռնեստ Եսայեանը: Մեզանից իւրաքանչիւրը, որ ուսանող է եղել Երեւանում: Եւ այդ բանն արել է ոչ այլ ոք, քան... Ջամալ Թադեւոսեանը: Անցեալ տարի «Դիզակ+» հրատարակչութիւնը լոյս ընծայեց նուիրեալ մշակութաբան-գրողի «Յովհաննէս Շիրազը` ինչպէս տեսայ» վեց մամուլանոց գիրքը: Սա կարող էր եւ պէտք էր,...
«Քորոնա» ժահրի ծնունդը, տարածման կշռոյթները եւ վերահսկողութեան տակ առնուիլը Չինաստանի մէջ տարբեր մտածումներու դուռ կը բանան եւ ինչու չէ նոր աշխարհակարգի ձեւաւորման գործընթացներուն մասին ուրուագծումներ կը կատարեն: Լրատուութիւններէն պարզ կը դառնայ, որ թէ՛ պատուաստի որոնման եւ թէ՛ վերահսկողութեան աշխատանքները ամէնէն ազդեցիկ եւ գործնական ձեւերով Չինաստանի մէջ կը շարունակուին տարուիլ: Յայտարարութիւնները նոյնիսկ «Քորոնա» ժահրի չէզոքացման ժամկէտներու Չինաստանի համապատասխան գերատեսչութիւններն են, որ...
Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ «Քորոնա» ժահրի երեւումն ու արագասոյր տարածումը քանդեց պետական սահմանները եւ աշխարհով մէկ վերածուեցաւ հասարակաց թշնամիի: Լիբանանն ալ անմասն չէ այս ժահրէն: Շրջանային, համայնքային, կուսակցական, քաղաքական, տնտեսական թէ դասակարգային ամէն պատ քանդող, անցնող ու հարուածող համաճարակն է «Քորոնա»-ն: Անծանօթ թշնամի մը, որուն դէմ կանգնելու հիմնական զէնքը անձն է: Մենք ենք այդ զէնքը: Մեզմէ իւրաքանչիւրը ինք անձնապէս կրնայ դիմադրել «Քորոնա»-ի...
ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի «Իմ քայլ»-ը դաշինքի 88 պատգամաւորները, վարչապետին գլխաւորութեամբ, որոշեցին 5 ապրիլին սահմանադրական փոփոխութիւններու հանրաքուէն կազմակերպել, սակայն, ըստ էութեան, տուեալ հանրաքուէն խիստ քաղաքական, վրէժխնդրական եւ հատուածական հիմքեր ունի, որովհետեւ այդ հանրաքուէն չի վերաբերիր սահմանադրական խորքային փոփոխութիւններու, օրինակ` գերվարչապետական լիազօրութիւնները վերանայելու, պետական գործիքակազմին եւ կառուցուածքին այնքան խօսուած ներքին գործոց նախարարութիւն ստեղծելու, եւ այլն... Այլ 5 ապրիլին ճշդուած...
Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ժողովրդային իմաստութիւններ, առասպելներ եւ կրօններ, մարգարէանալով, միամտացած ամբոխներ յուզելով, յաճախ խօսած են աշխարհի վերջի մասին: Այսօր արդէն գիտութիւնը կը նախատեսէ վախճան մը` կեանքի համար անհրաժեշտ տարրերու սպառումով. թթուածին, նաւթ, ջուր, ծովերու մակերեսի բարձրացում: Եւ ի հարկէ` անպատասխանատուութեամբ, շրջապատի անխնայ ապականումով: Արդէն գիտական ուսումնասիրութիւններու առարկայ է աշխարհի վերջի մտահոգութիւնը, որ տեսութիւն չէ այլեւս, ոչ ալ կրօնական-բնազանցական խնդիր, եզր ալ...
Վ. Յ. Հայաստան Ի տարբերութիւն Վրաստանի միանշանակ արեւմտեան կողմնորոշմանը կամ Ազրպէյճանի` գրեթէ 25 տարուայ ալիեւեան քաղաքական ուղղութեան` այսօր դժուար է որոշակիօրէն ձեւակերպել Հայաստանի արտաքին քաղաքական դիրքորոշումները միջազգային յարաբերութիւններում: ՀՀ առաջին նախագահը, չնայած մեր ժողովրդի տարած յաղթանակին ու Հարաւային Կովկասում ամենամարտունակ բանակն ունենալու փաստին, կոչ արեց վերադարձնելու ԼՂ-ն Ազրպէյճանի տիրապետութեան տակ` այդ գնով հաստատելու խաղաղութիւն, վերացնելու շրջափակումը, բացելու ճանապարհները, հաստատելու բարիդրացիական...
ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Մշակե՛լ միտքը... Կա՞յ աւելի վսեմ, աւելի կարեւոր հրամայական մեր` հայութեան օրակարգի վրայ, եւ կուսակցութիւնները կրնա՞ն աւելի մեծ պատասխանատուութիւն ստանձնել իրենց առաքելութեան մէջ, քան` մտքի մշակումը: Հա՛յ մտքի մշակումը: Մտահան չընենք այն իրողութիւնը, որ հայ մտքի մշակման արդիւնք են իրե՛նք` կուսակցութիւնները, որոնց ստեղծումը արդիւնք էր նախորդ տասնամեակներուն զարգացած հայ մտածողութեան` Արեւմուտքէն Զարթօնքի սերունդին, իսկ արեւելքէն խաչատուրաբովեաններու, րաֆֆիներու անվհատ ջանքերուն շնորհիւ:...
ԱՀ մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերի եւ զբօսաշրջութեան նախարար Լեռնիկ Յովհաննիսեանն «Ապառաժ»-ի հետ զրոյցում խօսել է երիտասարդական ոլորտի առաջնահերթութիւնների, առկայ խնդիրների եւ դրանց լուծման ուղիների մասին: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Որպէս մշակոյթի եւ երիտասարդութեան ոլորտի պատասխանատու` որո՞նք էք համարում տուեալ ոլորտների հիմնական խնդիրները, եւ ձեր պաշտօնավարման ընթացքում որո՞նք են լուծում ստացել: ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Վերջին 10 տարիներին լուրջ քայլեր են ձեռնարկուել մշակոյթի վերաբերեալ օրէնսդրական եւ կառավարման դաշտը...
«Իրական գանձը ոչ թէ գետնի տակ է, այլ` գետնի վրայ», ասում է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամաւոր Թումա Չելիքը: Թուրքիայի մշակոյթի եւ զբօսաշրջութեան նախարար Մեհմեթ Նուրի Էրսոյը պատասխանել է Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցութեան (HDP) անդամ` ԹԱՄԺ-ի պատգամաւոր Թումա Չելիքի հարցապնդմանը, որ Թուրքիայի խորհրդարանում բարձրացրել էր Մարաշի հայկական եւ յունական բնակավայրերում պետութեան թոյլտուութեամբ գանձ գտնելու նպատակով կատարուած պեղումների հարցը: Այդ մասին հաղորդում...
ԹՈՐԳՈՄ ՔՀՆՅ. ՉՈՐՊԱՃԵԱՆ Ամերիկա գալէս առաջ, համացանցին բարիքներէն օգտուելով, արդէն կը ճանչնայի զիրենք: Արհեստագիտութենէն խուսափելու տրամադրութիւնս եւ «բնական կեանք»-ի հանդէպ ունեցած սէրս զիս աւելի մղեցին, որպէսզի հետաքրքրուիմ անոնցմով եւ անյագ կարդամ անոնց պատմութեան, կենցաղին եւ իւրայատկութիւններուն մասին: Խօսքս ամիշներուն մասին է: Անցեալ տարի վերջապէս առիթը ունեցայ այցելելու անոնց տարբեր բնակավայրերը` տեսնելու համար առօրեան այն մարդոց, որոնց մասին մեծ հետաքրքրութեամբ կարդացած...
Ուրախութեամբ կը յայտարարենք, որ հովանաւորութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Քանատայի եւ Արեւելեան ու Արեւմտեան Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու երեք թեմերուն` կը սկսի աշխատանքը հայերէնի առցանց բացատրական բառարանի մը պատրաստութեան` համագործակցութեամբ Երեւանի պետական համալսարանին: «Հայբառ» անունով կնքուած այս բառարանը պիտի ըլլայ թուայնացած (digital/ numérique), պիտի զետեղուի առցանց (online/en ligne) եւ բոլորին պիտի մատուցուի անվճար: Պիտի ընդգրկէ 60.000 գլխաբառ եւ դարձուածք` թէ՛ արեւմտահայերէն`...
ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ - ՂԱԶԱՐԵԱՆ Զարմանալի է ՄԱՐԴԸ: Աւերողը, քանդողը, աքսորողը, տարագրողը, սպաննողը... մարդն է, նոյնպէս` այդ բոլորէն փրկողը: Չարն ու բարին անընդհատ կը պայքարին երկրի վրայ: Նիւթականն ու հոգեւորը, լոյսն ու խաւարը, բարձրը եւ ստորինը, առաքինին ու ընչաքաղցը, մարդկայինն ու անմարդկայինը... բոլորը գոյ են ՄԱՐԴ-ուն մէջ: Յարափոփոխ յաւերժութիւնն է սա` կեանքը իր երկու էական երեսներով: Երկու ծայրայեղութիւններուն տիրողներուն անունները կ՛երեւին,...
Ա. Ա. Արեւմտահայ թատրոնի եւ առհասարակ հայ թատրոնի գագաթներէն է անզուգական Պետրոս Ադամեանը, որուն թաղման ընթացքին, 5 յունիս 1891-ին, Եղիա Տեմիրճիպաշեան իր դամբանականին մէջ նշեց, որ` «Պետրոս Ադամեան աշխարհ եկեր էր միաժամանակ երեք մեծութիւններ աշխարհին ճանչցնելու համար: Շէյքսփիրի մեծութիւնը, որ այնքան ժամանակ անտես առնուած էր: Մեր մայրենի լեզուին մեծութիւնը, որ այնքան ժամանակ նոյնիսկ արհամարհուած էր, եւ հայ հանճարին մեծութիւնը, որ...
ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա Հակառակ առողջապահական սպասարկութիւններու զգուշութեան թելադրութիւններուն, որ երէցները տունը մնան խուսափելու համար պսակաձեւ ժահրով (coronovirus) վարակումէ, Արմենակ, երբ ըսելիք ունի, տունէն կ’ելլէ, հանրային փոխադրութեանց միջոցներով քաղաքի հեռու եւ մօտ տեղերը կ’երթայ, ինչպէս Հայաստան կ’ըսեն` կիսուելու համար: Ընկեր-բարեկամ չեն զարմանար, երբ Արմենակ դրան զանգը հնչեցնէ: Մարտի այս անձրեւոտ կիրակին առանձին եկաւ: Էլպիս ողջմիտ կին է, չէր ընկերակցած: Կեդրոնականցին եկաւ,...
